ചൈ​ന​യി​ൽ സം​ഭ​വി​ക്കു​ന്ന​ത്‌

മാവോ സേതുങ് വിടവാങ്ങിയിട്ട് സെപ്റ്റംബർ 9ന് 50 വർഷം. ചൈന കുറേ മാറി. വി​നോ​ദ​യാ​ത്ര​ക​ൾ​ക്ക്‌ സ​മാ​ന​മാ​യ രാ​ഷ്ട്രീ​യ​ സ​മ്മേ​ള​ന​ങ്ങ​ൾ ക​ഴി​ഞ്ഞ്‌ മ​ട​ങ്ങി​യെ​ത്തു​ന്ന ചി​ലർ അ​ല​സ​മാ​യി എ​ഴു​തി​വി​ടു​ന്ന​ത്ര ല​ളി​ത​മ​ല്ല ചൈ​നീ​സ്‌ സ​ങ്കീ​ർ​ണ​ത​ക​ൾ. പ്ര​തി​പ​ക്ഷ​മോ മാ​ധ്യ​മ സ്വാ​ത​ന്ത്ര്യ​മോ അ​നു​വ​ദ​നീ​യ​മ​ല്ലാ​ത്ത അ​വി​ടെ ഇ​ന്ദ്ര​ജാ​ല​ങ്ങ​ൾ​ക്ക്‌ സാ​ക്ഷി​യാ​യെ​ന്ന മ​ട്ടി​ലാ​ണ്‌ പ​ല പി.ആ​ർ ലേ​ഖ​ന​ങ്ങ​ളും. ചൈ​നീ​സ്‌ സ​ന്ദ​ർ​ശ​ന​ത്തി​ന്റെ​യും ജ​ന​ങ്ങ​ളു​മാ​യി ന​ട​ത്തി​യ അ​ഭി​മു​ഖ​ങ്ങ​ളു​ടെ​യും പു​തി​യ പ​ഠ​ന​ങ്ങ​ളു​ടെ​യും ഉ​ൾ​ബ​ല​ത്തി​ൽ ചി​ന്ത​ക​നും മു​തി​ർ​ന്ന പ​ത്ര​പ്ര​വ​ർ​ത്ത​ക​നു​മാ​യ അ​നി​ൽ​കു​മാ​ർ എ.വി അ​പ​ഗ്ര​ഥി​ക്കു​ക​യാ​ണ്‌ നി​റം​മ​ങ്ങു​ന്ന ചു​വ​പ്പു​താ​ര​ക​ത്തി​ന്റെ യാ​ഥാ​ർ​ഥ്യ​ങ്ങ​ൾ.

വി​മോ​ച​ന ദൈ​വ​ശാ​സ്‌​ത്ര​ത്തി​ന്റെ മു​ന്ന​ണി​പ്പോ​രാ​ളി​ക​ളി​ൽ ഏ​റെ ത​ല​യെ​ടു​പ്പു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്ന പൗ​ലോ​സ്‌ മാ​ർ പൗ​ലോ​സ്‌ ആ​ഴ്‌​ച​ക​ൾ നീ​ണ്ട ചൈ​നീ​സ്‌ സ​ന്ദ​ർ​ശ​ന​ശേ​ഷം മ​ന​സ്സിനെ അ​ഗാ​ധ​മാ​യി ഉ​ല​ച്ച അ​വി​ടത്തെ ചി​ല പൊ​രു​ത്ത​ക്കേ​ടു​ക​ൾ സൗ​മ്യ​മാ​യി ചൂ​ണ്ടി​ക്കാ​ണി​ച്ച​തു​പോ​ലും കേ​ര​ള​ത്തി​ലെ ചു​രു​ക്കം ക​മ്യൂ​ണി​സ്‌​റ്റു​കാ​ർ​ക്ക്‌ രു​ചി​ച്ചി​രു​ന്നി​ല്ല. ആ ​ഇ​ട​തു​പ​ക്ഷ സ​ഹ​യാ​ത്രി​ക​ൻ ക​ണ്ട​റി​ഞ്ഞ​തി​നെ​ക്കാ​ൾ സ​ത്യ​സ​ന്ധ​വും സു​താ​ര്യ​വു​മാ​ണ്‌ ത​ങ്ങ​ൾ കേ​ട്ട​റി​ഞ്ഞ​തും പാ​ർ​ട്ടി പ​ഠി​പ്പി​ച്ച​തെ​ന്നു​മു​ള്ള ദു​ർ​വാ​ശി​യാ​യി​രു​ന്നു അ​വ​ർ​ക്ക്‌. വ​സ്‌​തു​നി​ഷ്‌​ഠ​ത​യെ​ക്കാ​ൾ വൈ​കാ​രി​ക​ത​യാ​ണ്‌ അ​ന്തഃ​സാ​ര​ശൂ​ന്യ​ങ്ങ​ളാ​യ പ്ര​കീ​ർ​ത്ത​ന​ങ്ങ​ൾ​ക്ക്‌ പി​ന്നി​ൽ. ആ​യി​ര​ക്ക​ണ​ക്കി​ന്‌ ട​ൺ ക​ട​ലാ​സ്‌ പാ​ഴാ​ക്കി സോ​വി​യ​റ്റ്‌ യൂ​നി​യ​നും ചൈ​ന​യും അ​ച്ച​ടി​ച്ചു​വി​ട്ട പ്ര​ചാ​ര​ണ സാ​ഹി​ത്യം കൈ​യി​ലെ​ടു​ത്താ​ൽ​പോ​ലും ചൊ​റി​യും.

ര​ണ്ടാം ലോ​ക യു​ദ്ധാ​ന​ന്ത​രം യൂ​റോ​പ്പി​ന്റെ പു​ന​ർ​നി​ർ​മാ​ണ​ത്തെ സ​ഹാ​യി​ക്കാ​ൻ 1945 ന​വം​ബ​ർ 27ന്‌ സ്ഥാ​പി​ത​മാ​യ കോ​ഓ​പ​റേ​റ്റിവ് ഫോ​ർ അ​മേ​രി​ക്ക​ൻ റി​ലീ​ഫ് എ​വ​രി​വേർ (CARE) കേ​ര​ള​ത്തി​ലെ സ്‌​കൂ​ളു​ക​ളി​ൽ വി​ത​ര​ണം​ചെ​യ്‌​ത ഉ​ച്ച​ഭ​ക്ഷ​ണ​ത്തി​നെ​ങ്കി​ലും ഉ​പ​കാ​ര​പ്പെ​ടു​ക​യു​ണ്ടാ​യ​ല്ലോ. എ​ന്നാ​ൽ, സോ​വി​യ​റ്റ്‌ യൂ​നി​യ​നും ചൈ​ന​യും ച​വ​റ്‌ പു​സ്‌​ത​ക​ങ്ങ​ൾ തീ​റ്റി​ക്കു​ക​യാ​യി​രു​ന്നു. അ​തി​ന്റെ ബാ​ക്കി​പ​ത്ര​മാ​ണ്‌​കേ​ര​ള​ത്തി​ലെ വ​ര​ണ്ട മാ​ർ​ക്‌​സി​സ്‌​റ്റ്‌ ഉ​ദ്‌​ബോ​ധ​ന​ങ്ങ​ൾ.

മോ​സ്‌​കോ​യി​ലും ബെയ്ജി​ങ്ങി​ലും മ​ഴ​പെ​യ്യു​മ്പോ​ൾ ഇ​വി​ടെ കു​ട​പി​ടി​ക്കു​ക മാ​ത്ര​മ​ല്ല, വാ​നം ഇ​രു​ളാ​ൻ തു​ട​ങ്ങു​മ്പോ​ഴേ കു​ട ഫാ​ക്ട​റി പ​ടു​ത്തു​യ​ർ​ത്തു​ക​യു​മാ​യി​രു​ന്നു. ഇ​ത​രരാ​ജ്യ​ങ്ങ​ളി​ലെ നേ​താ​ക്ക​ൾ കൂ​ടി​യാ​ലോ​ച​ന​യെ​ന്ന്‌ അ​ണി​ക​ളെ ബോ​ധ്യ​പ്പെ​ടു​ത്തി ന​ട​ത്തു​ന്ന ചൈ​നായാ​ത്ര​ക​ൾ വി​നോ​ദ സ​ഞ്ചാ​രം മാ​ത്ര​വും. പാ​ർ​ട്ടി​യി​ലെ​യും ഭ​ര​ണ​ത്തി​ലെ​യും പ്ര​ധാ​നി​ക​ളെ കാ​ണാ​ൻ​പോ​ലും അ​വ​സ​രം ല​ഭി​ക്കാ​ത്ത​വ​ർ ദ്വി​ഭാ​ഷി​ക​ളു​മാ​യി ആം​ഗ്യ​ത്തി​ൽ ഇ​ട​പെ​ട്ട്‌ സാ​യൂ​ജ്യ​മ​ട​യും. മ​ട​ങ്ങി​വ​ന്ന്‌ അ​വി​ടെ​നി​ന്ന്‌ എ​ല്ലാ​വ​ർ​ക്കും വി​ത​ര​ണം ചെ​യ്യു​ന്ന ബ്രോ​ഷ​റു​ക​ൾ അ​വ​ലം​ബി​ച്ച്‌ അ​തി​രൂ​പ​കാ​ത്മ​ക ഉ​പ​ന്യാ​സ​ങ്ങ​ൾ കാ​ച്ചു​ന്ന​ത്‌ കൊ​ടി​യ അ​പ​രാ​ധ​മാ​ണ്‌. ടൂ​റി​സ്‌​റ്റ്‌ സൈ​റ്റു​ക​ൾ​ക്കാ​വും അ​തി​ൽ പ്രാ​മു​ഖ്യം. യാ​ഥാ​ർ​ഥ്യ​ങ്ങ​ൾ മ​ന​സ്സിലാ​ക്കാ​ൻ ഒ​രു​വ​ഴി​യും ആ ​രാ​ജ്യ​ങ്ങ​ളി​ൽ അ​നു​വ​ദ​നീ​യ​മ​ല്ല.

യെ​ച്ചൂ​രി​യു​ടെ സ​ന്ദ​ർ​ശ​ന​വും ചൗ​ഷെ​സ്കു​വി​ന്റെ വ​ധ​വും

1989 ന​വം​ബ​ർ 20 മു​ത​ൽ 24 വ​രെ ബു​ക്കാ​റ​സ്‌​റ്റി​ൽ ന​ട​ന്ന റുമേ​നി​യ​ൻ ക​മ്യൂ​ണി​സ്റ്റ് പാ​ർ​ട്ടി​യു​ടെ 14ാമ​ത്തേ​തും അ​വ​സാ​ന​ത്തേ​തു​മാ​യ കോ​ൺ​ഗ്ര​സി​ൽ സി.​പി.എ​മ്മി​നെ പ്ര​തി​നി​ധാനം ​ചെയ്ത സീ​താ​റാം യെ​ച്ചൂ​രി​ക്കുപോ​ലും അ​ടി​യൊ​ഴു​ക്കു​ക​ൾ ഗ്ര​ഹി​ക്കാ​നാ​യി​ല്ലെന്ന​ത്‌ പി​ന്നെ​ങ്ങ​നെ​യാ​ണ്‌ തി​രി​ച്ച​റി​യേ​ണ്ട​ത്‌. ജ​ന​റ​ൽ സെ​ക്ര​ട്ട​റി​യാ​യി വീ​ണ്ടും അ​വ​രോ​ധി​ക്ക​പ്പെ​ട്ടെ​ങ്കി​ലും നി​ക്കോ​ളാ​യ് ചൗ​ഷെ​സ്കു ഡി​സം​ബ​ർ 25ന്‌ ​അ​ട്ടി​മ​റി​ക്ക​പ്പെ​ടു​ക​യും വ​ധി​ക്ക​പ്പെ​ടു​ക​യു​മാ​യി​രു​ന്നു.

ബു​ക്കാ​റ​സ്‌​റ്റി​ൽ​നി​ന്ന്‌ മ​ട​ങ്ങി 14ാം പാ​ർ​ട്ടി കോ​ൺ​ഗ്ര​സി​ന്റെ ഉ​പ​ല​ബ്ധി​ക​ളി​ൽ പു​ള​കം​കൊ​ണ്ട്‌ യെ​ച്ചൂ​രി എ​ഴു​തി​യ വി​ശ​ക​ല​ന​ത്തി​ന്റെ മ​ഷി​യു​ണ​ങ്ങും മു​മ്പാ​യി​രു​ന്നു എ​ല്ലാം. രാ​ഷ്ട്രീ​യ അ​ടി​ച്ച​മ​ർ​ത്ത​ൽ, സാ​മ്പ​ത്തി​ക ദു​രു​പ​യോ​ഗം, കൊ​ടി​യ അ​ഴി​മ​തി എ​ന്നി​വ നി​റ​ഞ്ഞ ചൗ​ഷെ​സ്കു ഭ​ര​ണ​ത്തി​ൽ സാ​ധാ​ര​ണ​ക്കാ​ർ ക​ഠി​ന​മാ​യ ക​ഷ്ട​പ്പാ​ടു​ക​ൾ അ​നു​ഭ​വി​ച്ച​പ്പോ​ൾ അ​ദ്ദേ​ഹ​വും കു​ടും​ബ​വും പ​ഞ്ച​ന​ക്ഷ​ത്ര ജീ​വി​ത​ശൈ​ലി ആ​സ്വ​ദി​ക്കു​ക​യാ​യി​രു​ന്നു. ഭ​ര​ണ​ഘ​ട​നാ യോ​ഗ്യ​ത​ക​ളൊ​ന്നു​മി​ല്ലാ​തി​രു​ന്നി​ട്ടും ഭാ​ര്യ എ​ലീ​ന രാ​ജ്യ​ത്തെ ഏ​റ്റ​വും ശ​ക്ത​യാ​യ ര​ണ്ടാ​മ​ത്തെ വ്യ​ക്തി​യാ​യി ഉ​യ​ർ​ന്നു​വ​ന്നു.

അ​വ​രു​ടെ ആ​ഡം​ബ​ര വ​സ്ത്ര​ധാ​ര​ണ​വും ആ​ഭ​ര​ണ​ഭ്ര​മ​വും വ്യാ​പ​ക വെ​റു​പ്പ് ക്ഷ​ണി​ച്ചു​വ​രു​ത്തി. ചൗ​ഷെ​സ്കു കു​ടും​ബം ബ​ന്ധു​ക്ക​ളെ ഉ​പ​യോ​ഗി​ച്ച് ഒ​ട്ടേ​റെ പ്ര​ധാ​ന സ​ർ​ക്കാ​ർ സം​വി​ധാ​ന​ങ്ങ​ൾ കൈ​പ്പി​ടി​യി​ലൊ​തു​ക്കു​ക​യും അ​ഴി​മ​തി​യു​ടെ ശൃം​ഖ​ല തീ​ർ​ക്കു​ക​യും ചെ​യ്തു. റ​ുേ​മ​നി​യ​യി​ലെ കാ​ർ​ഷി​കോ​ൽ​പ​ന്ന​ങ്ങ​ളി​ൽ ഭൂ​രി​ഭാ​ഗ​വും ക​യ​റ്റു​മ​തി ചെ​യ്‌​ത​ത്‌ ക​ടു​ത്ത റേ​ഷ​നി​ങ്ങി​നും റൊ​ട്ടി, പാ​ൽ, മാം​സം തു​ട​ങ്ങി​യ അ​ടി​സ്ഥാ​ന വ​സ്തു​ക്ക​ളു​ടെ വി​ട്ടു​മാ​റാ​ത്ത ക്ഷാ​മ​ത്തി​നും കാ​ര​ണ​മാ​യി. രാ​ജ്യം പ​ട്ടി​ണി കി​ട​ക്കു​മ്പോ​ൾ പാ​ർ​ല​മെ​ന്റ് കൊ​ട്ടാ​ര നി​ർ​മാ​ണ​ത്തി​ന്‌ ശ​ത​കോ​ടി​ക​ൾ നീ​ക്കി​വെ​ച്ച​തും വി​മ​ർ​ശ​ന വി​ധേ​യ​മാ​യി. ക്രി​സ്മ​സ് ദി​ന​ത്തി​ലെ ഒ​രു മ​ണി​ക്കൂ​ർ നീ​ണ്ട സൈ​നി​ക വി​ചാ​ര​ണ​ക്കു ശേ​ഷ​മാ​യി​രു​ന്നു ചൗ​ഷെ​സ്കു​വി​ന്റെ​യും ഭാ​ര്യ​യു​ടെ​യും വ​ധ​ശി​ക്ഷ. ടാ​ർ​ഗോ​വി​സ്റ്റെ​യി​ൽനി​ന്നു​ള്ള മി​ലി​ട്ട​റി യൂ​നി​റ്റി​ലെ ഫ​യ​റി​ങ്‌ സ്ക്വാ​ഡി​ലെ മൂ​ന്ന് സൈ​നി​ക​രാ​ണ്‌ അ​ത്‌ ന​ട​പ്പാ​ക്കി​യ​ത്‌.

കേ​ര​ള​ത്തി​ൽ​പോ​ലും അ​ച്ച​ട​ക്ക ന​ട​പ​ടി

ജ​നാ​ധി​പ​ത്യാ​വ​കാ​ശം മു​ൻ​നി​ർ​ത്തി 1989 ഏ​പ്രി​ൽ 15ന്‌ ​ചൈ​ന​യി​ൽ ആ​രം​ഭി​ച്ച്‌ ജൂ​ൺ നാ​ലുവ​രെ നീ​ണ്ട യു​വ​ജ​ന പ്ര​ക്ഷോ​ഭ​ത്തി​നു​നേ​രെ ടാ​ങ്കു​ക​ൾ പാ​യി​ച്ച​ത്‌ സോ​ഷ്യ​ലി​സ്‌​റ്റ്‌ ച​രി​ത്ര​ത്തി​ലെ ക​റു​ത്ത ഏ​ടാ​ണ്‌. ആ ​പ്ര​തി​ഷേ​ധ​ങ്ങ​ളെ​കു​റി​ച്ചു​ള്ള വാ​ർ​ത്ത​ക​ൾ​ക്കും ഫോ​ട്ടോ​ക​ൾ​ക്കും അ​യ​വി​ല്ലാ​ത്ത നി​യ​ന്ത്ര​ണം ഏ​ർ​പ്പെ​ടു​ത്തി​യി​രു​ന്നു. 1989ലെ ​വി​ദ്യാ​ർ​ഥി സ​മ​ര​ത്തി​ൽ വെ​ടി​യേ​റ്റ ഒ​രാ​ളെ മുച്ച​ക്ര​വാ​ഹ​ന​ത്തി​ന്‌ പി​ന്നി​ലി​രു​ത്തി കൊ​ണ്ടു​പോ​കു​ന്ന ചി​ത്രം 2008 ജൂ​ലൈ 23ന് പ്ര​സി​ദ്ധീ​ക​രി​ച്ച ‘ബെയ്ജി​ങ്‌ ന്യൂ​സ്’ പ​ത്ര​ത്തി​നെ​തി​രെ ക​ടു​ത്ത ന​ട​പ​ടി​യെ​ടു​ത്തു. ക​ലാ​പശ്ര​മ​ത്തി​ന്‌ പി​ന്നി​ലെ പാ​ശ്ചാ​ത്യപ്രേ​ര​ണ വ​സ്‌​തു​ത​യാ​ണെ​ങ്കി​ലും മൗ​ലി​കപ്ര​ശ്‌​ന​ങ്ങ​ൾ ശേ​ഷി​ക്കു​ന്ന​താ​യു​ള്ള തി​രി​ച്ച​റി​വി​നാ​ൽ ആ ​രാ​ജ്യ​ത്ത്‌ യാ​ത്ര​ചെ​യ്‌​ത ഒ​രാ​ളെ​ന്ന നി​ല​യി​ൽ ഞാ​നും ഖി​ന്ന​നാ​യി.

അ​ന്ന​ത്തെ ഔ​ദ്യോ​ഗി​ക പ്ര​സ്‌​താ​വ​ന​യെ​ക്കാ​ൾ കൂ​റു​ള്ള​താ​യി​രു​ന്നു പു​റ​ത്തു​ള്ള ചി​ല​രു​ടെ വ്യാ​ഖ്യാ​നം. കൂ​ട്ട​ക്കൊ​ല ഒ​ഴി​വാ​ക്കാ​മാ​യി​രു​ന്നെ​ന്ന്‌ സൂ​ചി​പ്പി​ച്ച​തി​നാ​ൽ കേ​ര​ള​ത്തി​ൽ പി. ​ഗോ​വി​ന്ദപി​ള്ള​ക്കെ​തി​രെ അ​ച്ച​ട​ക്ക ന​ട​പ​ടി​യു​ണ്ടാ​യി. ടി​യാ​ന​ൻ​മെ​ൻ സ്ക്വ​യ​റി​ലെ ജ​നാ​ധി​പ​ത്യാ​നു​കൂ​ല പ്ര​തി​ഷേ​ധ​ക​ർ​ക്കെ​തി​രെ ബ​ല​പ്ര​യോ​ഗം ന​ട​ത്താ​നു​ള്ള ഉ​ത്ത​ര​വു​ക​ൾ പീ​പ്ൾ​സ് ലി​ബ​റേ​ഷ​ൻ ആ​ർ​മി​യു​ടെ 38ാമ​ത് മേ​ജ​ർ ജ​ന​റ​ൽ ക​മാ​ൻ​ഡ​റാ​യ ഷു ​ക്വി​ൻ‌​സി​യാ​ൻ നി​ര​സി​ച്ചു. രേ​ഖാ​മൂ​ല​മു​ള്ള ഉ​ത്ത​ര​വു​ക​ളു​ടെ അ​ഭാ​വ​വും സി​വി​ലി​യ​ന്മാ​ർ​ക്കെ​തി​രെ സൈ​ന്യ​ത്തെ ഉ​പ​യോ​ഗി​ക്കു​ന്ന​തി​നെ എ​തി​ർ​ത്തു​മാ​യി​രു​ന്നു അ​ത്.

38ാം ആ​ർ​മി​യി​ലെ ഓ​ഫി​സ​ർ​മാ​രു​ടെ കൂ​ട്ടരാ​ജി​യെ​ക്കു​റി​ച്ചു​ള്ള കിം​വ​ദ​ന്തി​ക​ൾ പ​ര​ന്ന​തോ​ടെ നി​യ​ന്ത്ര​ണം പു​നഃ​സ്ഥാ​പി​ക്കാ​ൻ നേ​തൃ​ത്വം വേ​ഗ​ത്തി​ൽ നീ​ങ്ങി. മ​ണി​ക്കൂ​റു​ക​ൾ​ക്കു​ള്ളി​ൽ ക്വി​ൻ‌​സി​യാ​നെ സ്ഥാ​ന​ത്തു​നി​ന്ന് നീ​ക്കി ത​ട​വി​ലാ​ക്കി. പാ​ർ​ട്ടി​യി​ൽനി​ന്ന് പു​റ​ത്താ​ക്കു​ക​യും ചെ​യ്തു. ര​ഹ​സ്യവി​ചാ​ര​ണ​യു​ടെ ചോ​ർ​ന്ന ദൃ​ശ്യ​ങ്ങ​ളി​ൽ എ​ല്ലാം വ്യ​ക്തം. ആ​യി​ര​ക്ക​ണ​ക്കി​ന് സൈ​നി​ക​രു​ടെ ഉ​ത്ത​ര​വാ​ദി​ത്ത​മു​ള്ള താ​ൻ രേ​ഖാ​മൂ​ല​മു​ള്ള ഉ​ത്ത​ര​വി​ല്ലാ​തെ സൈ​ന്യ​ത്തെ ബെയ്ജി​ങ്ങി​ലേ​ക്ക് മാ​റ്റി​ല്ലെ​ന്ന് പ്ര​സ്താ​വി​ച്ച​തി​നെ തു​ട​ർ​ന്ന്‌ അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തി​ന്‌ 1990 മാ​ർ​ച്ചി​ൽ കോ​ട​തി വി​ചാ​ര​ണ നേ​രി​ടേ​ണ്ടി​വ​ന്നു; തു​ട​ർ​ന്ന്‌ ജ​യി​ൽശി​ക്ഷ​യും നാ​ടു​ക​ട​ത്ത​ലും.

മാവോ സേതുങ്ങിന്റെ മു​ന്ന​റി​യി​പ്പ്‌

‘ശ​രി​യാ​യ സി​ദ്ധാ​ന്ത​മു​ണ്ടെ​ന്ന്‌ വാ​ചാ​ല​മാ​വു​ക​യും അ​തി​നെ കു​ഴി​ച്ചി​ടു​ക​യും പ്ര​യോ​ഗ​ത്തി​ൽ വ​രു​ത്താ​തി​രി​ക്കു​ക​യും ചെ​യ്താ​ൽ എ​ത്ര ന​ല്ല​താ​ണെ​ങ്കി​ലും ഒ​രു പ്രാ​ധാ​ന്യ​വു​മി​ല്ല’ എ​ന്ന മാവോ ​സേതു​ങ്ങി​ന്റെ മു​ന്ന​റി​യി​പ്പാ​ണ്‌ മ​ന​സ്സി​ലെ​ത്തി​യ​ത്‌. പ​ടു​കൂ​റ്റ​ൻ അ​മേ​രി​ക്ക​ൻ ന​ഗ​ര​ങ്ങ​ളെ വെ​ല്ലു​ന്ന ഷെ​ൻ​ഷ​ൻ പോ​ലു​ള്ള ഇ​ട​ങ്ങ​ൾ എ​ന്നി​ൽ അ​ത്ഭു​തം മു​ള​പ്പി​ച്ചെ​ങ്കി​ലും ഗ്രാ​മ​ങ്ങ​ളി​ൽ ആ​നു​പാ​തി​ക വി​ക​സ​ന​മി​ല്ല. ജ​നാ​ധി​പ​ത്യ ശീ​ല​ങ്ങ​ൾ അ​ത്ര​യേ​റെ സ​ഫ​ല​മാ​യി​ട്ടി​ല്ലെ​ന്നും ബോ​ധ്യ​മാ​യി. സോ​വി​യ​റ്റ്‌ യൂ​നിയ​ൻ ശി​ഥി​ല​മാ​യ​ത്‌ ഭ​ക്ഷ​ണ ദൗ​ർ​ല​ഭ്യ​ത്താ​ല​ല്ല; അ​ഭി​പ്രാ​യ സ്വാ​ത​ന്ത്ര്യ നി​ഷേ​ധ​ത്താ​ലാ​ണ്‌. ജ​ന​ങ്ങ​ളോ​ട് ഉ​ത്ത​ര​വാ​ദി​ത്ത​മി​ല്ലാ​ത്ത ഏ​ക​ക​ക്ഷി സം​വി​ധാ​ന​വും അ​ഭി​പ്രാ​യ സ്വാ​ത​ന്ത്ര്യ​ത്തി​ന്റെ ക​ടു​ത്ത അ​ഭാ​വ​വും, വി​യോ​ജി​പ്പി​നെ​യും ന​വീ​ക​ര​ണ​ത്തെ​യും ഞെ​രു​ക്കി.

റ​ഷ്യ​ൻ ആ​ധി​പ​ത്യം മ​റ്റ് റി​പ്പ​ബ്ലി​ക്കു​ക​ളു​ടെ താ​ൽ​പര്യ​ങ്ങ​ൾ അ​വ​ഗ​ണി​ക്കു​ന്ന​തി​ലേ​ക്ക് ന​യി​ച്ചു. അ​താ​വ​ട്ടെ സ്വാ​ത​ന്ത്ര്യ​ത്തി​നാ​യു​ള്ള ആ​ഗ്ര​ഹ​ത്തി​ന് ആ​ക്കം​കൂ​ട്ടി. സോ​വി​യ​റ്റ് യൂ​നിയ​ന്റെ രാ​ഷ്ട്രീ​യ, സാ​മ്പ​ത്തി​ക, വം​ശീ​യ വി​ഘ​ട​നം ശി​ഥി​ലീ​ക​ര​ണ​ത്തി​ലേ​ക്ക് ന​യി​ച്ചു. കേ​ന്ദ്ര സം​വി​ധാ​നം ദു​ർ​ബ​ല​മാ​യ​തോ​ടെ വം​ശീ​യ​വും ദേ​ശീ​യ​വു​മാ​യ സം​ഘ​ർ​ഷ​ങ്ങ​ൾ വ​ള​ർ​ന്നു, അ​ത് നി​ര​വ​ധി റി​പ്പ​ബ്ലി​ക്കു​ക​ളു​ടെ വേ​ർ​പി​രി​യ​ലി​ലാ​ണ്‌ ക​ലാ​ശി​ച്ച​തും. ആ​ഫ്രി​ക്ക​ൻ-സോ​വി​യ​റ്റ് ച​രി​ത്രവി​ദ​ഗ്‌​ദ​ൻ റോ​ബ​ർ​ട്ട് ഡ​ബ്ല്യു സ്ട്രെ​യ​ർ എ​ഴു​തി 1998 ഏ​പ്രി​ലി​ൽ പു​റ​ത്തി​റ​ങ്ങി​യ ‘വൈ ​ഡി​ഡ്‌ ദി ​സോ​വി​യ​റ്റ്‌ യൂ​നിയ​ൻ കൊ​ളാ​പ്‌​സ്‌​ഡ്‌: അ​ണ്ട​ർ​സ്‌​റ്റാ​ൻ​ഡി​ങ്‌ ഹി​സ്‌​റ്റോ​റി​ക്ക​ൽ ചെ​യ്‌​ഞ്ച്‌’ (​സോ​വി​യ​റ്റ് യൂ​നിയ​ൻ ത​ക​ർ​ന്ന​ത് എ​ന്തു​കൊ​ണ്ട്: ച​രി​ത്ര​പ​ര​മാ​യ മാ​റ്റം മ​ന​സ്സി​ലാ​ക്ക​ൽ) വി​പ്ല​വം, അ​ധി​കാ​രം, വം​ശീ​യ സം​ഘ​ർ​ഷം, കൊ​ളോ​ണി​യ​ലി​സം, സാ​മ്പ​ത്തി​ക വി​ക​സ​നം, ഏ​കാ​ധി​പ​ത്യ പ്ര​ത്യ​യ​ശാ​സ്ത്രം, ജ​നാ​ധി​പ​ത്യ​ത്തി​ലേ​ക്കു​ള്ള മാ​റ്റം തു​ട​ങ്ങി​യ ആ​ശ​യ​ങ്ങ​ൾ ച​ട്ട​ക്കൂ​ടു​ക​ളാ​യി അ​വ​ത​രി​പ്പി​ച്ച​താ​ണ്‌.

സോ​വി​യ​റ്റ് യൂ​നിയ​ൻ മു​ങ്ങി​ച്ച​ത്ത​ത് മ​റ്റാ​രു​ടെ​യും ര​ക്ത​ത്തി​ല​ല്ല

സോ​വി​യ​റ്റ് യൂ​നി​യ​ൻ ത​ക​ർ​ക്ക​പ്പെ​ടു​ന്ന​ത് ഉ​ള്ളി​ൽ​നി​ന്നാ​ണ്‌, പു​റ​ത്തു​വെ​ച്ച​ല്ല അ​ത് നി​ർ​വ​ഹി​ച്ച​തും അ​തി​ന്‌ കൂ​ട്ടു​നി​ന്ന​തും വി​രു​ദ്ധ​ര​ല്ല, ക​മ്യൂ​ണി​സ്റ്റു​കാ​രാ​ണ്. തൊ​ഴി​ലാ​ളി​വ​ർ​ഗ ശ​ത്രു​ക്ക​ളാ​യി​രു​ന്നി​ല്ല, മി​ത്ര​ങ്ങ​ളാ​യി​രു​ന്നു. ക​മ്യൂ​ണി​സ്റ്റു​കാ​രാ​ൽ ഇ​ല്ലാ​താ​ക്ക​പ്പെ​ട്ട ലോ​ക​ത്തെ ഏ​റ്റ​വും വ​ലി​യ പാ​ർ​ട്ടി​യും ലോ​ക​ത്തെ ആ​ദ്യ തൊ​ഴി​ലാ​ളി​വ​ർ​ഗ ഭ​ര​ണ​ സം​വി​ധാ​ന​വു​മാ​യി​രു​ന്നു സോ​വി​യ​റ്റ് പാർട്ടി​യും യൂ​നിയ​ൻ ഓ​ഫ് സോ​വി​യ​റ്റ് റി​പ്പ​ബ്ലി​ക്കും. പാർട്ടി​യു​ടെ​യും ഭ​ര​ണ​ത്തി​ന്റെ​യും നേ​താ​വാ​യി ഒ​രേസ​മ​യം ഒ​രാ​ൾ അ​വ​രോ​ധി​ക്ക​പ്പെ​ടു​ക​യും സൈ​ദ്ധാ​ന്തി​ക ആ​ധി​കാ​രി​ക​ത​യു​ടെ അ​വ​സാ​ന വാ​ക്ക് എ​ന്ന​തു​ൾ​പ്പെ​ടെ പാർട്ടി​യു​ടെ​യും സ്റ്റേ​റ്റി​ന്റെ​യും സ​ർ​വാ​ധി​കാ​ര​ങ്ങ​ളും ആ ​വ്യ​ക്തി​യി​ൽ കേ​ന്ദ്രീ​ക​രി​ക്ക​പ്പെ​ടു​ക​യും ചെ​യ്‌​ത​തി​ന്റെ അ​നി​വാ​ര്യ​മാ​യ ദു​ര​ന്തഫ​ലം.

നേ​താ​വ് ജീ​ർ​ണി​ക്കു​മ്പോ​ൾ വ്യ​വ​സ്ഥ അ​ഴു​കി​ത്തു​ട​ങ്ങും. പാർട്ടി​യും ഭ​ര​ണ​കൂ​ട​വും ത​മ്മി​ലെ ഐ​ക്യ​പ്പെ​ട​ലും ഉ​പ​ജാ​പ​ക സം​ഘ​ത്തി​ന്റെ അ​മി​താ​ധി​കാ​ര​മാ​യി രൂ​പ​പ്പെ​ട്ടു. പോ​ളി​റ്റ് ബ്യൂ​റോ​യും കേ​ന്ദ്ര​ക​മ്മ​ിറ്റി​യും കാ​ഴ്‌​ച​ക്കാ​ർ​മാ​ത്ര​മാ​യി. സോ​വി​യ​റ്റ് യൂനിയൻ മു​ങ്ങി​ച്ച​ത്ത​ത് മ​റ്റാ​രു​ടെ​യും ര​ക്ത​ത്തി​ല​ല്ല; സ്വ​ന്തം ചോ​ര​യി​ലാ​ണ്.

മി​ലോ​വ​ൻ ജി​ലാ​സി​ന്റെ പു​ത്ത​ൻ വ​ർ​ഗസ​ങ്ക​ൽ​പം

1957 ഒ​ക്ടോ​ബ​റി​ൽ ഇ​റ​ങ്ങി​യ ‘ദി ​ന്യൂ ക്ലാ​സ്:​ ആ​ൻ അ​നാ​ലി​സി​സ്‌ ഓ​ഫ്‌ ക​മ്യൂ​ണി​സ്‌​റ്റ്‌ സി​സ്​റ്റം’ എ​ന്ന കൃ​തി​യി​ൽ യൂഗോ​സ്‍ലാവി​യ​ൻ ക​മ്യൂ​ണി​സ്റ്റ് ഗ​വ​ൺ​മെ​ന്റി​ൽ പ്ര​ധാ​നി​യാ​യി​രു​ന്ന മി​ലോ​വ​ൻ ജി​ലാ​സ്‌ അ​ടി​വ​ര​യി​ട്ട പു​ത്ത​ൻവ​ർ​ഗം എ​ന്ന സ​ങ്ക​ൽ​പം പ്ര​തി​ലോ​മ​ക​ര​മാ​ണെ​ന്ന്‌ എ​ഴു​തി​ത്ത​ള്ളു​മ്പോ​ഴും അ​നു​ഭ​വം അ​ത്‌ പൂ​ർ​ണ​മാ​യും റ​ദ്ദാ​ക്കു​ന്നി​ല്ല. സ്വ​ന്തം രാ​ജ്യ​ത്ത്‌ ആ ​പു​സ്ത​കം പ്ര​സി​ദ്ധീ​ക​രി​ച്ചി​രു​ന്നി​ല്ല, ബെ​ൽ​ഗ്രേ​ഡി​ൽനി​ന്നു​ള്ള ന​രോ​ദ്ന ക്നി​ഗ ഒ​ടു​വി​ൽ പു​റ​ത്തി​റ​ക്കി. സെ​ർ​ബി​യ​ൻ കൈ​യെ​ഴു​ത്തു​പ്ര​തി​യും ഇം​ഗ്ലീ​ഷ് പ​തി​പ്പും ര​ഹ​സ്യ​മാ​യാ​ണ്‌ ആ​ളു​ക​ളു​ടെ കൈ​ക​ളി​ലെ​ത്തി​യ​തും.

അ​റ​സ്റ്റി​ലാ​വു​ന്ന​തി​ന്‌ മു​മ്പാ​ണ് ജി​ലാ​സ് കൈ​യെ​ഴു​ത്തു​പ്ര​തി പൂ​ർ​ത്തി​യാ​യ​ത്‌. 22 മാ​സ​ത്തെ ഏ​കാ​ന്ത ത​ട​വ്‌ ഉ​ൾ​പ്പെ​ടെ ഒ​മ്പ​ത് വ​ർ​ഷം കാ​രാ​ഗൃ​ഹ​ത്തി​ലാ​യി​രു​ന്നു. ‘ദി ​ന്യൂ ക്ലാ​സ്’ പ്ര​സി​ദ്ധീ​ക​രി​ച്ച​ശേ​ഷം വീ​ണ്ടും അ​റ​സ്റ്റി​ലാ​യ അ​ദ്ദേ​ഹം 1961ലാ​ണ്‌ മോ​ചി​ത​നാ​യ​ത്‌. അ​ടു​ത്ത വ​ർ​ഷം പ​ടി​ഞ്ഞാ​റ​ൻ യൂ​റോ​പ്പി​ൽ പ്ര​സി​ദ്ധീ​ക​രി​ച്ച​തി​ന് വീ​ണ്ടും ജ​യി​ലി​ല​ട​ക്ക​പ്പെ​ട്ടു. ചെ ​ഗു​വേ​ര​യും മാവോ ​സേതു​ങ്ങും അ​ത് വാ​യി​ച്ചി​രു​ന്ന​ത്രെ. അ​ധി​കാ​രം കൈ​വ​ശം​വെ​ച്ച്‌ ദേ​ശ​സാ​ത്കൃ​ത സ്വ​ത്ത് ഉ​പ​യോ​ഗി​ക്കു​ക​യും ആ​സ്വ​ദി​ക്കു​ക​യും വി​നി​യോ​ഗി​ക്കു​ക​യും നി​യ​ന്ത്രി​ക്കു​ക​യും ചെ​യ്യു​ന്ന പു​തി​യ പാർട്ടി ഉ​ദ്യോ​ഗ​സ്ഥ വി​ഭാ​ഗ​ത്തെ മു​ന്നി​ൽ​ക​ണ്ട ജി​ലാ​സ്‌ വി​പ്ല​വ കാ​ല​ഘ​ട്ട​ത്തി​ന്‌ ജീ​വി​തം ഹോ​മി​ച്ച വീ​ര​നാ​യ​ക​രാ​യി അ​വ​ത​രി​ക്കു​ന്ന ക​മ്യൂ​ണി​സ്റ്റു​കാ​ർ അ​ധി​കാ​രല​ബ്ധി​ക്കു​ശേ​ഷം ബോ​ധ​പൂ​ർ​വം നു​ണ​പ​റ​യു​ന്ന​വ​രും പാ​ദ​സേ​വ​ക​രും അ​പ​ഖ്യാ​തി പ​ട​ർ​ത്തു​ന്ന​വ​രും പ്ര​കോ​പ​നം സൃ​ഷ്ടി​ക്കു​ന്ന​വ​രും പു​ത്ത​ൻ വ​ർ​ഗ​ത്തി​ന്റെ അ​നി​വാ​ര്യ പ​രി​ചാ​ര​ക​രു​മാ​യി​ത്തീ​രു​മെ​ന്നും പ്ര​വാ​ച​ക തു​ല്യ​മാ​യി നി​രീ​ക്ഷി​ച്ചു.

ക​രി​യ​റി​സ്‌​റ്റ്‌ ഭ്ര​മം, അ​തി​രു​വി​ടു​ന്ന ആ​ർ​ഭാ​ടം, പ്ര​ത്യേ​ക രൂ​പ​ത്തി​ലു​ള്ള അ​ഴി​മ​തി, സാ​ധാ​ര​ണ പാർട്ടി​യം​ഗ​ങ്ങ​ളോ​ടു​ള്ള നി​സ്സാ​ര മ​നോ​ഭാ​വം എ​ന്നി​വ​യൊ​ക്കെ ആ ​വ​ർ​ഗ​ത്തി​ന്റെ ല​ക്ഷ​ണ​മാ​ണെ​ന്നും ഊ​ന്നി. അ​ത്‌ സ​മ​കാ​ലിക ചൈ​ന​യു​ടെ​യും ദു​ര​ന്ത​മാ​ണ്‌. ക​മ്യൂ​ണി​സ്റ്റ് കി​ഴ​ക്ക​ൻ യൂ​റോ​പ്യ​ൻ രാ​ജ്യ​ങ്ങ​ൾ സോ​വി​യ​റ്റ് യൂനിയന്റെ ഉ​പ​ഗ്ര​ഹ​ങ്ങ​ളാ​യി മാ​റി​യ​ത് പ്ര​യോ​ജ​നം ല​ഭി​ച്ച​തു​കൊ​ണ്ട​ല്ല, മ​റി​ച്ച് അ​ത് ത​ട​യാ​ൻ ശേ​ഷി​യി​ല്ലാ​ത്ത​തിനാ​ലാ​ണ്‌. കൂ​ടു​ത​ൽ ശ​ക്ത​രാ​കു​മ്പോ​ഴോ അ​നു​കൂ​ല സാ​ഹ​ച​ര്യ​ങ്ങ​ൾ സൃ​ഷ്ടി​ക്ക​പ്പെ​ടു​മ്പോ​ഴോ സ്വാ​ത​ന്ത്ര്യ​ത്തി​നും സോ​വി​യ​റ്റ് മേ​ധാ​വി​ത്വ​ത്തി​ൽ​നി​ന്ന് സ്വ​ന്തം ജ​ന​ങ്ങ​ളെ സം​ര​ക്ഷി​ക്കു​ന്ന​തി​നു​മു​ള്ള ആ​ഗ്ര​ഹം അ​വ​രി​ൽ ഉ​ട​ലെ​ടു​ക്കു​മെ​ന്ന നി​ഗ​മ​ന​വും പ്ര​സ​ക്തം. കി​ഴ​ക്ക​ൻ യൂ​റോ​പ്പി​ൽ ഭ​ര​ണം ന​ട​ത്തി​യ ക​മ്യൂ​ണി​സ്റ്റു​കാ​ർ അ​വ​ർ മാ​റ്റി​സ്ഥാ​പി​ച്ച മു​ത​ലാ​ളി​മാ​രി​ൽ​നി​ന്നും ഭൂ​വു​ട​മ​ക​ളി​ൽ​നി​ന്നും വ​ള​രെ വ്യ​ത്യ​സ്ത​ര​ല്ലെ​ന്നും അ​ദ്ദേ​ഹം വാ​ദി​ച്ചു.

സോ​വി​യ​റ്റ്‌ സ​മ​ഗ്രാ​ധി​പ​ത്യ​ത്തി​ന്റെ കാ​ർ​ബ​ൺ പ​തി​പ്പു​ക​ളാ​യ​തി​നാ​ലാ​ണ്‌ അ​വ​യും ചീ​ട്ടു​കൊ​ട്ടാ​രം ക​ണ​ക്ക്‌ ശി​ഥി​ല​മാ​യ​തെ​ന്ന്‌ കാ​ലം തെ​ളി​യി​ച്ച​ല്ലോ. ചൈ​നീ​സ് പാർട്ടി​യി​ലെ ഉ​ദ്യോ​ഗ​സ്ഥ​വൃ​ന്ദ​ത്തി​ന്റെ​യും മു​ത​ലാ​ളി​ത്ത വ​ഴി​കാ​ട്ടി​ക​ളു​ടെ​യും ഉ​യ​ർ​ച്ച​യെ​ക്കു​റി​ച്ച് ആ​ശ​ങ്കാ​കു​ല​നാ​യി​രു​ന്ന മാവോ ​ആ ദു​ഷ്‌​പ്ര​വ​ണ​ത​ക​ൾ ചെ​റു​ക്കു​ന്ന​തി​ന്‌ 1960ക​ളു​ടെ തു​ട​ക്ക​ത്തി​ൽ സോ​ഷ്യ​ലി​സ്റ്റ് വി​ദ്യാ​ഭ്യാ​സ പ്ര​സ്ഥാ​ന​ത്തി​ന് തു​ട​ക്ക​മി​ട്ടു. വ്യ​ത്യ​സ്ത പ്ര​ത്യ​യ​ശാ​സ്ത്ര നി​ല​പാ​ടു​ക​ളി​ൽ​നി​ന്ന് വ​ന്ന​താ​ണെ​ങ്കി​ലും സ​വി​ശേ​ഷാ​ധി​കാ​ര​മു​ള്ള പാർട്ടി​യി​ലെ വ​രേ​ണ്യ വ​ർ​ഗം സം​ബ​ന്ധി​ച്ച ജി​ലാ​സി​ന്റെ വി​മ​ർ​ശ​നം സ്വ​ന്തം രാ​ഷ്ട്രീ​യ പോ​രാ​ട്ട​ങ്ങ​ൾ​ക്കും സി​ദ്ധാ​ന്ത​ങ്ങ​ൾ​ക്കും പ്ര​സ​ക്ത​മാ​യി ക​രു​തി.

ശ​ത​കോ​ടീ​ശ്വ​ര ബി​സി​ന​സു​കാ​ർ

2025 ജൂ​ലൈ ഒ​ന്നി​ന്റെ സ്ഥാ​പ​ക ദി​നാ​ഘോ​ഷ​ത്തി​ലെ ക​ണ​ക്ക​നു​സ​രി​ച്ച്‌ ചൈ​നീ​സ്‌ ക​മ്യൂ​ണി​സ്റ്റ് പാർട്ടി (സി​.സി​.പി) അം​ഗ​സം​ഖ്യ 10 കോ​ടി ക​വി​ഞ്ഞു. 1921ൽ ​സ്ഥാ​പി​ത​മാ​യ സി​.പി​.സി​യി​ൽ ഒ​ട്ടേ​റെ ശ​ത​കോ​ടീ​ശ്വ​ര ബി​സി​ന​സു​കാ​ർ അം​ഗ​ങ്ങ​ളാ​ണ്. സ്വാ​ധീ​ന​മു​റ​പ്പി​ക്ക​ൽ, സ്ഥി​ര​ത​നേ​ട​ൽ, അ​വ​സ​ര​ങ്ങ​ൾ വി​സ്‌​തൃ​ത​മാ​ക്ക​ൽ എ​ന്നി​വ​യി​ലേ​ക്കു​ള്ള മാ​ർ​ഗ​മാ​യാ​ണ്‌ അം​ഗ​ത്വ​ത്തെ അ​വ​ർ ദു​രു​പ​യോ​ഗി​ക്കു​ന്ന​ത്‌. സ്വ​കാ​ര്യ സം​രം​ഭ​ക​രെ പാർട്ടി​യി​ലേ​ക്ക് ഔ​ദ്യോ​ഗി​ക​മാ​യി സ്വാ​ഗ​തം ചെ​യ്ത​തോ​ടെ​യാ​യി​രു​ന്നു ന​യം​മാ​റ്റം. 2002 ന​വം​ബ​ർ എ​ട്ടു മു​ത​ൽ 14 വ​രെ ബെയ്ജിങ്ങിൽ ന​ട​ന്ന 16ാം കോ​ൺ​ഗ്ര​സ്‌ സ്വ​കാ​ര്യ ബി​സി​ന​സ്‌ ഉ​ട​മ​ക​ളെ അം​ഗ​ങ്ങ​ളാ​ക്കു​ന്ന​തി​ന്‌ ഭ​ര​ണ​ഘ​ട​ന ഭേ​ദ​ഗ​തിചെ​യ്തു.

വി​ക​സ​ന​ത്തി​ൽ സ്വ​കാ​ര്യ സ​മ്പ​ദ്‌​വ്യ​വ​സ്ഥ​യു​ടെ പ്രാ​ധാ​ന്യം ഔ​പ​ചാ​രി​ക​മാ​യി അം​ഗീ​ക​രി​ക്കു​ക​യാ​യി​രു​ന്നു അ​തി​ലൂ​ടെ. തു​ട​ർ​ന്ന്‌ നി​ർ​മാ​ണ വ്യ​വ​സാ​യി ലി​യാ​ങ് വെ​ൻ​ഗെ​ൻ കേ​ന്ദ്ര ക​മ്മി​റ്റി​യി​ലേ​ക്ക്‌ ഉ​യ​ർ​ത്ത​പ്പെ​ട്ടു. ഹാ​ങ്‌​ചോ ആ​സ്ഥാ​ന​മാ​യ ഇ-കോ​മേ​ഴ്‌​സ്‌ ഭീ​മ​ൻ ആ​ലി​ബാ​ബ​യു​ടെ ജാ​ക്ക് മാ 2018ൽ സി.​സി.​പി​യി​ലെ​ത്തി. റി​യ​ൽ എ​സ്റ്റേ​റ്റ്, വി​നോ​ദ ക​മ്പ​നി​യാ​യ ഡാ​ലി​യ​ൻ വാ​ണ്ട ഗ്രൂ​പ് ത​ല​വ​ൻ വാ​ങ് ജി​യാ​ൻ​ലി​നും എ​വ​ർ​ഗ്രാ​ൻ​ഡെ ഗ്രൂ​പ് സ്ഥാ​പ​ക​നും പ്രോ​പ്പ​ർ​ട്ടി ഡെ​വ​ല​പ്പ​റു​മാ​യ സു ​ജി​യാ​യി​നും ദീ​ർ​ഘ​കാ​ല​മാ​യി പാർട്ടി​യി​ലു​ണ്ട്‌. സോ​വി​യ​റ്റ് നേ​താ​വ്‌ ആ​ൻ​ഡ്രി ഗ്രോ​മി​കോ​യു​ടെ ‘മെ​മ്വാ​സ്‌’ (Memoirs) ആ​ത്മ​ക​ഥ​യി​ൽ ഒ​രു സം​ഭ​വം വി​വ​രി​ച്ചി​ട്ടു​ണ്ട്‌. അ​മേ​രി​ക്ക​ൻ ന​യ​ത​ന്ത്ര​ജ്ഞ​നാ​യി​രു​ന്ന ഹെ​ൻ​റി കി​സിഞ്ജ​റു​മാ​യു​ള്ള കൂ​ടി​ക്കാ​ഴ്ച​യി​ൽ ധ​ന​കാ​ര്യ വി​ദ​ഗ്ധൻ ബെ​ർ​ണാ​ഡ് എം. ​ബ​റൂ​ച്ചി​നെ ക​ണ്ടു​മു​ട്ടി​യ​തി​നെ​ക്കു​റി​ച്ചാ​ണ​ത്‌.

‘ഞാ​ൻ എ​ങ്ങ​നെ കോ​ടീ​ശ്വ​ര​നാ​യി’ എ​ന്ന ത​ന്റെ കൃ​തി വാ​യി​ച്ചി​ട്ടു​ണ്ടോ​യെ​ന്ന് അ​ദ്ദേ​ഹം ആ​രാ​ഞ്ഞ​ത്‌ ഓ​ർ​മി​പ്പി​ച്ചാ​ണ് പ്ര​തി​ക​ര​ണം. പു​സ്‌​ത​കം ഏ​റെ താ​ൽപ​ര്യ​ത്തോ​ടെ​യാ​ണ് വാ​യി​ച്ച​ത്, എ​ന്നാ​ൽ അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തി​ന്റെ ഉ​പ​ദേ​ശം പാ​ലി​ച്ചി​ല്ല എ​ന്നാ​യി​രു​ന്നു മ​റു​പ​ടി. കേ​ര​ള​ത്തി​ല​ട​ക്കം ധ​നാ​ഢ്യ​ർ പാർട്ടി​യു​ടെ ഭാ​ഗ​മാ​വു​ന്ന​തി​ൽ അ​പാ​ക​ത​യി​ല്ല. എ​ന്നാ​ൽ മൂ​ല​ധ​ന​ത്തി​ന്റെ പെ​രു​പ്പി​ക്ക​ൽ മാ​ത്രം ത​ല​യി​ലേ​റ്റി​യാ​ൽ കാ​ര്യ​ങ്ങ​ൾ അ​വ​താ​ള​ത്തി​ലാ​വും. അ​തി​സ​മ്പ​ന്ന​നാ​യി​രി​ക്കു​ക​യും തൊ​ഴി​ലാ​ളി​വ​ർ​ഗ വീ​ക്ഷ​ണ​ങ്ങ​ൾ പു​ല​ർ​ത്തു​ക​യും ക​ഠി​ന​മാ​ണെ​ന്നാ​ണ്‌ ഫെ​ഡ​റി​ക്‌ എം​ഗ​ൽ​സ്‌ കാ​ൾ മാ​ർ​ക്‌​സി​ന്‌ എ​ഴു​തി​യ​ത്‌. സോ​വി​യ​റ്റ്‌-ചൈ​നീ​സ്‌ പാർട്ടി​ക​ൾ ത​മ്മി​ൽ ഉ​ട​ലെ​ടു​ത്ത അ​ഭി​പ്രാ​യ വ്യ​ത്യാ​സ​ങ്ങ​ൾ​ക്ക്‌ തൊ​ട്ടു​മു​മ്പ് ക്രൂ​ഷ്ചേ​വ്, ചൗ ​എ​ൻ​ലാ​യു​മാ​യി ഏ​റെ പി​രി​മു​റു​ക്ക​മു​ള്ള കൂ​ടി​ക്കാ​ഴ്ച ന​ട​ത്തി​യ​താ​യി ക്രി​സ്റ്റ​ഫ​ർ ഹി​ച്ച​ൻ​സ് രേ​ഖ​പ്പെ​ടു​ത്തി​യി​ട്ടു​ണ്ട്‌.

ഞാ​ൻ തൊ​ഴി​ലാ​ളി​വ​ർ​ഗ​ത്തി​ൽ നി​ന്നാ​ണ് വ​രു​ന്ന​തെ​ന്ന് താ​ങ്ക​ൾ സ​മ്മ​തി​ക്ക​ണം. പ​ക്ഷേ താ​ങ്ക​ളു​ടെ ജ​ന​നം ബൂ​ർ​ഷ്വാ കു​ടും​ബ​ത്തി​ലാ​ണ് എ​ന്നാ​യി​രു​ന്നു സോ​വി​യ​റ്റ്‌ നേ​താ​വി​ന്റെ അ​വ​കാ​ശ​വാ​ദം. അ​തോ​ടു​ള്ള ചൗ​വി​ന്റെ പ്ര​തി​ക​ര​ണം മൂ​ർ​ച്ച​യു​ള്ള​താ​യി. ഞാ​ൻ ക​ൽ​ക്ക​രി ഖ​നി​ത്തൊ​ഴി​ലാ​ളി​ക​ളു​ടെ മ​ക​നാ​ണ്, താ​ങ്ക​ൾ ഫ്യൂ​ഡ​ൽ മാ​ൻ​ഡാ​രി​ൻ​മാ​രു​ടെ പി​ൻ​ഗാ​മി​യും. തീ​ർ​ച്ച​യാ​യും ഞാ​ൻ പ്രി​വി​ലേ​ജ്ഡ് വ​ർ​ഗ​ത്തി​ന്റെ ഭാ​ഗ​മാ​യി​രു​ന്നു, താ​ങ്ക​ൾ താ​ഴ്ന്ന വി​ഭാ​ഗ​ത്തി​ൽനി​ന്നാ​ണ്‌. പൊ​തു​വാ​യു​ള്ള​ത് ര​ണ്ടു​പേ​രും സ്വ​ന്തം വ​ർ​ഗ​ങ്ങ​ളെ വ​ഞ്ചി​ച്ചു​വെ​ന്ന​താ​ണ്‌.

മ​റ്റൊ​രു വി​ധ​ത്തി​ൽ പ​റ​ഞ്ഞാ​ൽ ക്രൂ​ഷ്ചേ​വ് ബൂ​ർ​ഷ്വാ​സി​ക്കു​വേ​ണ്ടി തൊ​ഴി​ലാ​ളി വ​ർ​ഗ​ത്തെ ഒ​റ്റു​കൊ​ടു​ത്തു. തൊ​ഴി​ലാ​ളി​വ​ർ​ഗ​ത്തി​ന്റെ താ​ൽ​പര്യ​ങ്ങ​ൾ​ക്ക​നു​സൃ​ത​മാ​യ ന​യം രൂ​പവത്ക​രി​ച്ച്‌ ചൗ ​ബൂ​ർ​ഷ്വാ​സി​യെ വ​ഞ്ചി​ച്ചു. അ​വ​കാ​ശ​വാ​ദ​ങ്ങ​ള​ല്ല, മ​റി​ച്ച്‌ ദി​ശ​യാ​ണ്‌ ഏ​ത്‌ പ്ര​സ്ഥാ​ന​ത്തി​ന്റെ​യും സ്വ​ഭാ​വം നി​ർ​ണ​യി​ക്കു​ന്ന​ത്‌. ദ​രി​ദ്രകു​ടും​ബ പ​ശ്ചാ​ത്ത​ലം ചൂ​ണ്ടി വി​പ്ല​വ വ്യ​ക്തി​ത്വ​ത്തി​ന്റെ പ്ര​ഭാ​വ​ല​യം സ്വ​യം ച​മ​യ്‌​ക്കു​ന്ന​ത്‌ നി​ര​ർ​ഥ​ക​മാ​ണെ​ന്ന​ർ​ഥം.

കാ​ർ​ലോ​സ് ക്വി​ജാ​നോ​ക്ക് ചെഗു​വേ​ര ന​ൽ​കി​യ ക​ത്തി​ന്റെ രൂ​പ​ത്തി​ലു​ള്ള ലേ​ഖ​നം

ഉ​റു​ഗ്വായ് യി​ലെ മോ​ണ്ട​വിഡി​യോ​യി​ൽനി​ന്ന് പ്ര​സി​ദ്ധീ​ക​രി​ച്ച ‘മാ​ർ​ച്ച’ വാ​രി​ക പ​ത്രാ​ധി​പ​ർ കാ​ർ​ലോ​സ് ക്വി​ജാ​നോ​ക്ക് 1965 മാ​ർ​ച്ചി​ൽ ചെ ​ഗു​വേ​ര ന​ൽ​കി​യ ക​ത്തി​ന്റെ രൂ​പ​ത്തി​ലു​ള്ള ലേ​ഖ​നം പ്ര​ശ​സ്‌​ത​മാ​ണ്‌. ന​മു​ക്ക് എ​ൽ​മ് മ​രം പി​യ​ർ കാ​യ്ക്കു​ന്ന ത​ര​ത്തി​ൽ ഒ​ട്ടി​ക്കാ​ൻ ശ്ര​മി​ക്കാം, അ​തേ​സ​മ​യം പി​യ​ർ മ​ര​ങ്ങ​ൾ ന​ട​ണം. ഇ​ന്ന​ത്തെ സാ​ഹ​ച​ര്യ​ത്തി​ൽ അ​പ​ക​ട​ങ്ങ​ളു​ണ്ട്; പി​ടി​വാ​ശി മാ​ത്ര​മ​ല്ല വ​ലി​യ ദൗ​ത്യ​ത്തി​ന്റെ മ​ധ്യ​ത്തി​ൽ ബ​ഹു​ജ​ന ബ​ന്ധം മ​ര​വി​പ്പി​ക്കു​ന്ന​തി​ന്റേ​ത​ട​ക്കം.

വി​പ്ല​വ​ത്തി​ന്‌ ജീ​വി​തം മു​ഴു​വ​ൻ സ​മ​ർ​പ്പി​ക്കു​ന്ന​ത് അ​ർ​ഥ​മാ​ക്കു​ന്ന​ത്, ത​ന്റെ കു​ട്ടി​ക്ക് ചി​ല കാ​ര്യ​ങ്ങ​ൾ ഇ​ല്ലെ​ന്നോ, കു​ട്ടി​ക​ളു​ടെ ഷൂ​സ് തേ​ഞ്ഞു​പോ​യെ​ന്നോ, കു​ടും​ബ​ത്തി​ന് ചി​ല ആ​വ​ശ്യ​ക​ത​ക​ൾ ഇ​ല്ലെ​ന്നോപോ​ലു​ള്ള ആ​ശ​ങ്ക​ക​ളാ​ൽ ശ്ര​ദ്ധതി​രി​ക്ക​രു​തെ​ന്ന് ഒ​രാ​ൾ ക​രു​തു​ന്നെ​ങ്കി​ൽ ഭാ​വി​യി​ലെ അ​ഴി​മ​തി​യു​ടെ അ​ണു​ക്ക​ളാ​ൽ ബാ​ധി​ക്ക​പ്പെ​ടാ​നു​ള്ള വ​ഴി തു​റ​ന്നി​രി​ക്കു​മെ​ന്നാ​ണ്‌ അ​തി​ലെ ഒ​രു ഭാ​ഗം. ഒ​രാ​ൾ​ക്ക് എ​ത്ര പ്രാ​വ​ശ്യം ബീ​ച്ചി​ൽ പോ​കാ​ൻ ക​ഴി​യും. വേ​ത​നം ഉ​പ​യോ​ഗി​ച്ച് വി​ദേ​ശ​ത്തുനി​ന്ന് മ​നോ​ഹ​ര​ങ്ങ​ളാ​യ എ​ത്ര വ​സ്തു​ക്ക​ൾ വാ​ങ്ങാ​ൻ സാ​ധി​ക്കും തു​ട​ങ്ങി​യ​വ​യെ​ക്കു​റി​ച്ച​ല്ല വി​പ്ല​വം എ​ന്നും ക​ത്തി​ൽ ഓ​ർ​മി​പ്പി​ച്ചു.

‘ആ​രാ​ച്ചാ​രു​ടെ കു​രു​ക്ക്’ എ​ന്ന വി​ശേ​ഷ​ണ​മു​ള്ള ചൈ​ന​യി​ലെ അ​ഴി​മ​തിവി​രു​ദ്ധ നീ​ക്ക​ങ്ങ​ൾ സ​മീ​പ മാ​സ​ങ്ങ​ളി​ൽ ഞെ​ട്ടി​പ്പി​ക്കു​ന്ന വാ​ർ​ത്ത​ക​ളാ​യി. 42. 10 കോ​ടി ഡോ​ള​റി​ന്റെ ത​ട്ടി​പ്പി​ൽ സി​.സി.​പി​യി​ലെ പ്ര​ധാ​നി​യാ​യി​രു​ന്ന ലി ​ജി​യാ​ൻ​പി​ങ്ങി​നെ തൂ​ക്കി​ലേ​റ്റി, 110 കോ​ടി യു​വാ​ൻ കൈ​ക്കൂ​ലി വാ​ങ്ങി​യ ഹു​വാ​റോ​ങ്‌ ഇ​ന്റ​ർ​നാ​ഷ​നൽ ഹോ​ൾ​ഡി​ങ്സ്‌ ജ​ന​റ​ൽ മാ​നേ​ജ​രാ​യി​രു​ന്ന ബാ​യ് ടി​യാ​ൻ​ഹു​യിക്കും അ​തേ വി​ധി. അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തി​ന്റെ എ​ല്ലാ സ്വ​ത്തു​ക്ക​ളും ക​ണ്ടു​കെ​ട്ടു​ക​യും ചെ​യ്‌​തു.

സ​ർ​ക്കാ​ർ ഉ​ട​മ​സ്ഥ​ത​യി​ലു​ള്ള ബാ​ങ്ക് ഓ​ഫ് ചൈ​ന​യു​ടെ മു​ൻ ചെ​യ​ർ​മാ​ൻ ലി​യു ലി​യാ​ങ്കെ​യെ അ​ഴി​മ​തി​ക്കേ​സി​ൽ വ​ധ​ശി​ക്ഷ​ക്ക് വി​ധി​ച്ച് മാ​സ​ത്തി​നുശേ​ഷ​മാ​ണ് ഇ​രു സം​ഭ​വ​ങ്ങ​ളും. വ​ൻ കൈ​ക്കൂ​ലി പി​ടു​ങ്ങി​യ​തി​ന് മു​ൻ കൃ​ഷി-ഗ്രാ​മ​കാ​ര്യ മ​ന്ത്രി ടാ​ങ് റെ​ൻ​ജി​യാ​ന് ര​ണ്ട് വ​ർ​ഷ​ത്തെ സാ​വ​കാ​ശ​ത്തോ​ടെ വ​ധ​ശി​ക്ഷ വി​ധി​ച്ച​താ​യി ‘സി​ൻ​ഹു​വ’ വാ​ർ​ത്താ ഏ​ജ​ൻ​സി റി​പ്പോ​ർ​ട്ട് ചെ​യ്‌​തു. 26. 80 കോ​ടി യു​വാ​നും 3. 75 കോ​ടി​യു​ടെ ആ​ഡം​ബ​ര സ​മ്മാ​ന​ങ്ങ​ളും സ്വീ​ക​രി​ച്ചു​വെ​ന്നാ​ണ്‌ കു​റ്റ​പ​ത്ര​ത്തി​ൽ. സി.​പി.​സി ഉ​ന്ന​ത ന​യ​രൂ​പവത്ക​ര​ണ സ​മി​തി​യം​ഗ​വും സെ​ൻ​ട്ര​ൽ മി​ലി​ട്ട​റി ക​മീ​ഷ​ന്റെ വൈ​സ് ചെ​യ​ർ​മാ​നു​മാ​യ ഹെ ​വീ​ഡോ​ങ്ങി​നെ പാർട്ടി​യി​ൽ​നി​ന്നും സൈ​ന്യ​ത്തി​ൽ​നി​ന്നും പു​റ​ത്താ​ക്കു​ക​യു​മു​ണ്ടാ​യി.

നാ​ല്‌ ദി​ശ​ക​ളി​ലു​ള്ള ചൈ​ന​യി​ലെ അ​ഴി​മ​തി

ചൈ​ന​യി​ലെ അ​ഴി​മ​തി പ്ര​ധാ​ന​മാ​യും നാ​ല്‌ ദി​ശ​ക​ളി​ലു​ള്ള​താ​ണ്‌ –ചെ​റി​യ മോ​ഷ​ണം, കൂ​റ്റ​ൻ ക​വ​ർ​ച്ച, സ്പീ​ഡ് മ​ണി, ആ​ക്‌​സ​സ് മ​ണി എ​ന്നി​ങ്ങ​നെ. ചെ​റി​യ മോ​ഷ​ണം (ചെ​റി​യ സ​ർ​ക്കാ​ർ തു​ക​ക​ൾ മോ​ഷ്ടി​ക്ക​ലും തുച്ഛമാ​യ കൈ​ക്കൂ​ലി​യും), കൂ​റ്റ​ൻ ക​വ​ർ​ച്ച (പൊ​തു​ജ​ന​ങ്ങ​ളു​ടെ വ​ലി​യ തു​ക​ക​ൾ ദു​രു​പ​യോ​ഗം ചെ​യ്യു​ക​യോ പ​ണം ന​ൽ​കു​ന്ന​വ​രെ ഉ​ദ്യോ​ഗ​സ്ഥ പ്ര​ക്രി​യ വേ​ഗ​ത്തി​ലാ​ക്കാ​ൻ സ​ഹാ​യി​ക്ക​ലോ), സ്പീ​ഡ് മ​ണി (പ​ണം ന​ൽ​കു​ന്ന​വ​രെ വ​രി​ചാ​ടാ​ൻ അ​നു​വ​ദി​ക്ക​ൽ). സ​ർ​ക്കാ​ർ സം​രം​ഭ​ങ്ങ​ളു​മാ​യി ബ​ന്ധ​പ്പെ​ട്ട കൊ​ടി​യ അ​ഴി​മ​തി​യാ​ണ് ആ​ക്‌​സ​സ് മ​ണി. റി​യ​ൽ എ​സ്റ്റേ​റ്റ് ക​മ്പ​നി​ക​ൾ​ക്ക് ഭൂ​മി​യും സ്വ​കാ​ര്യ സം​രം​ഭ​ക​ർ​ക്ക് ഖ​നി​ക​ളും അ​നു​വ​ദി​ക്കു​ന്ന​തി​ൽ അ​മ്പ​ര​പ്പി​ക്കു​ന്ന പ​ണ​ക്കൈ​മാ​റ്റ​ങ്ങ​ളാ​ണ്. ‘റെ​ഡ് സ്റ്റാ​ർ ഓ​വ​ർ ചൈ​ന’ എ​ന്ന എ​ഡ്‌​ഗാ​ർ സ്‌​നോ​യു​ടെ കൃ​തി മാവോ ​സേതു​ങ്ങു​മാ​യു​ള്ള അ​ഭി​മു​ഖ​ങ്ങ​ളാ​ൽ നി​ബി​ഡ​മാ​ണ്‌. ചു​വ​രു​ക​ൾ മൂ​ടി​യ ഭൂ​പ​ട​മു​ള്ള ഗു​ഹാ​വാ​സ സ്ഥ​ല​ത്താ​ണ്‌ അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തെ ആ​ദ്യം ക​ണ്ടു​മു​ട്ടി​യ​ത്‌.

അ​വി​ടത്തെ പ്ര​ധാ​ന ആ​ഡം​ബ​രം കൊ​തു​കുവ​ല​ മാ​ത്രം. ച​രി​ത്ര സം​ഭ​വ​ങ്ങ​ളെ​യും പു​രാ​ത​ന ഗ്രീ​ക്കു​കാ​രെ​യും മാ​ത്ര​മ​ല്ല ബ​റൂ​ച് സ്പി​നോ​സ, ഇ​മ്മാ​നു​വേ​ൽ കാ​ന്റ്, ജൊ​ഹാ​ൻ വു​ൾ​ഫ്ഗാ​ങ് വോ​ൺ ഗോ​യ്‌​ഥെ, ജോ​ർ​ജ്‌ വി​ൽ​ഹെം ഫ്രീ​ഡ്രി​ക് ഹെ​ഗ​ൽ, ഴാങ്-ജാ​ക്വ​സ് റൂ​സ്സോ തു​ട​ങ്ങി​യ​വ​രെ​യും ലോ​ക സ​മ​കാ​ലി​ക സം​ഭ​വ​ങ്ങ​ളെ​യും അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തി​ന്റെ വാ​യ​ന സ്വാം​ശീ​ക​രി​ച്ച​താ​യും സ്നോ ​മ​ന​സ്സി​ലാ​ക്കി. ബാ​വോ​ണി​ന് സ​മീ​പം പ്ര​ചാ​ര​ണാ​ത്മ​ക നാ​ട​കാ​വ​ത​ര​ണ​ത്തി​ന്‌ സാ​ക്ഷി​യാ​യ​പ്പോ​ൾ അ​ഭി​പ്രാ​യ​പ്പെ​ട്ട​ത്‌, ഇ​തി​ലും ജ​നാ​ധി​പ​ത്യ​പ​ര​മാ​യ ഒ​ത്തു​ചേ​ര​ൽ സ​ങ്ക​ൽ​പിക്കാ​ൻ പ്ര​യാ​സ​മാ​ണെ​ന്നാ​ണ്‌. ‘റെ​ഡ് സ്റ്റാ​ർ ഓ​വ​ർ ചൈ​ന’​യി​ൽ വി​വി​ധ സ​ന്ദ​ർ​ഭ​ങ്ങ​ളി​ൽ ആ​വ​ർ​ത്തി​ച്ച് പ​രാ​മ​ർ​ശി​ക്ക​പ്പെ​ട്ട​ത് സി​.സി​.പി ജ​നാ​ധി​പ​ത്യം തേ​ടു​ന്നു എ​ന്ന​താ​യി​രു​ന്നു. ആ ​പ്ര​യാ​ണം ഇ​പ്പോ​ഴും അ​ർ​ഥ​വ​ത്താ​യി​ട്ടി​ല്ല.

2025ലെ ​ഇ​ന്റ​ർ​നാ​ഷ​നൽ പ്ര​സ് ഫ്രീ​ഡം അ​വാ​ർ​ഡ് മു​തി​ർ​ന്ന ചൈ​നീ​സ് പ​ത്ര​പ്ര​വ​ർ​ത്ത​ക​ൻ ഡോ​ങ് യു​യു​വി​ന് സ​മ്മാ​നി​ക്കാ​ൻ ക​ഴി​ഞ്ഞ​തി​ൽ അ​ഭി​മാ​നി​ക്കു​ന്നു​വെ​ന്ന്‌ ക​മ്മി​റ്റി ടു ​പ്രൊ​ട്ട​ക്ട്‌ ജേ​ണ​ലി​സ്‌​റ്റ്‌​സ്‌ (സി.​പി​.ജെ) പ്ര​സ്‌​താ​വ​ന​യി​റ​ക്കി​യ​ത്‌ ഏ​റെ പ്രാ​ധാ​ന്യ​മു​ള്ള​താ​ണ്‌. 2022ൽ ​ജാ​പ്പ​നീ​സ് ന​യ​ത​ന്ത്ര​ജ്ഞ​നോ​ടൊ​പ്പം ഉ​ച്ച​ഭ​ക്ഷ​ണം ക​ഴി​ക്ക​വെ ചാ​ര​വൃ​ത്തി ആ​രോ​പി​ച്ച് അ​റ​സ്റ്റി​ലാ​യ​തി​നെ തു​ട​ർ​ന്ന്‌ അ​ദ്ദേ​ഹം ഏ​ഴ് വ​ർ​ഷ​ത്തെ ത​ട​വ് അ​നു​ഭ​വി​ക്കു​ക​യാ​ണ്. 2024 ന​വം​ബ​റി​ൽ ബെയ്ജിങ് കോ​ട​തി​യാ​ണ്‌ കു​റ്റ​ക്കാ​ര​നാ​ണെ​ന്ന് ക​ണ്ടെ​ത്തി​യ​ത്‌. അ​ടു​ത്തമാ​സം അ​പ്പീ​ൽ ന​ൽ​കി. അ​ത്‌ ഇ​പ്പോ​ഴും ഹൈ​കോ​ട​തി​യു​ടെ പ​രി​ഗ​ണ​ന​യി​ലാ​ണ്‌; അ​സാ​ധാ​ര​ണ​മാം​വി​ധ​മു​ള്ള കാ​ല​വി​ളം​ബം. ചൈ​ന​യി​ലും പു​റ​ത്തും ഏ​റെ അ​റി​യ​പ്പെ​ടു​ന്ന ദീ​ർ​ഘ​കാ​ല എ​ഡി​റ്റ​റും പം​ക്തി​കാ​ര​നു​മാ​യ ഡോ​ങ് 1987ൽ ​സ​ർ​ക്കാ​ർ ഉ​ട​മ​സ്ഥ​ത​യി​ലു​ള്ള ‘ഗു​വാ​ങ്‌​മി​ങ്‌ ഡെ​യ്‌​ലി​’യി​ൽ കോ​ള​മി​സ്റ്റാ​യി ജോ​ലിചെ​യ്യാ​ൻ തു​ട​ങ്ങി.

നി​യ​മ​വാ​ഴ്ച​ക്കും ഭ​ര​ണ​ഘ​ട​നാ ജ​നാ​ധി​പ​ത്യ​ത്തി​നും പി​ന്തു​ണ ന​ൽ​കി​യ​തു​ൾ​പ്പെ​ടെ പു​രോ​ഗ​മ​ന പ​രി​ഷ്കാ​ര​ങ്ങ​ൾ​ക്കു​വേ​ണ്ടി വാ​ദി​ച്ച​താ​ണ്‌ വി​ന​യാ​യ​ത്‌. ചൈ​ന​യി​ലെ മാ​ധ്യ​മ​പ്ര​വ​ർ​ത്ത​ക​രെ ല​ക്ഷ്യം​​െവക്കാ​ൻ ചാ​ര​വൃ​ത്തി​യും ദേ​ശീ​യ സു​ര​ക്ഷാ കു​റ്റ​ങ്ങ​ളും ഉ​പ​യോ​ഗി​ക്കു​ന്ന പ്ര​വ​ണ​ത ഏ​റിവ​രു​ന്ന​താ​യി ഡോ​ങ്ങി​ന്റെ ത​ട​വ് അ​ടി​വ​ര​യി​ടു​ന്നു. വി​ദേ​ശ ന​യ​ത​ന്ത്ര​ജ്ഞ​രു​മാ​യു​ള്ള കൂ​ടി​ക്കാ​ഴ്ച​ക​ൾ അ​ടി​സ്ഥാ​ന​മാ​ക്കി​യു​ള്ള അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തി​നെ​തി​രാ​യ കു​റ്റ​പ​ത്രം മാ​ധ്യ​മ സ്വാ​ത​ന്ത്ര്യ​ത്തി​ന്റെ ന​ഗ്ന​മാ​യ ലം​ഘ​ന​മാ​ണ്‌. ജ​ന​ങ്ങ​ൾ ത​മ്മി​ലു​ള്ള ന​യ​ത​ന്ത്രം പ്രോ​ത്സാ​ഹി​പ്പി​ക്കു​ക എ​ന്ന ചൈ​ന​യു​ടെ പ്ര​ഖ്യാ​പി​ത ല​ക്ഷ്യ​ത്തെ ദു​ർ​ബ​ല​പ്പെ​ടു​ത്തു​ക​യും ചെ​യ്യു​ന്നു. സി​.പി​.ജെ​യു​ടെ ഏ​റ്റ​വും പു​തി​യ ജ​യി​ൽ സെ​ൻ​സ​സി​ൽ 50 പേ​രെ​ങ്കി​ലും ജ​യി​ലി​ലു​ണ്ട്,

(തുടരും)