മ​ദ്റ​സ വി​ദ്യാ​ഭ്യാ​സ​ത്തി​നു വേ​ണ്ടി​യും ഇ​ട​പെ​ട​ൽ

 അധ്യായം -22

ഭൗ​തി​ക വി​ദ്യാ​ഭ്യാ​സ​ത്തോ​ടൊ​പ്പം ആ​ത്മീ​യ വി​ദ്യാ​ഭ്യാ​സ​ത്തി​നും ഊ​ന്ന​ൽ ന​ൽ​ക​ണ​മെ​ന്ന് വാ​ദി​ച്ച ഹ​ലീ​മാ ബീ​വി മ​ദ്റ​സ​ക​ൾ ആ​രം​ഭി​ക്കേ​ണ്ട​തി​ന്റെ ആ​വ​ശ്യ​ക​ത​യെ​ക്കു​റി​ച്ച് അ​ഭ്യ​ർ​ഥ​ന​ക​ളും ന​ട​ത്തി. കൂ​ടാ​തെ, സ്ത്രീ​ക​ൾ​ക്കാ​യി​ട്ട് അ​ബ​ല മ​ന്ദി​ര​ങ്ങ​ൾ നി​ർ​മി​ക്കു​ന്ന​തി​ന് മു​സ്​​ലിം സ​മു​ദാ​യം ത​യാ​റാ​ക​ണ​മെ​ന്ന​തി​നെ​ക്കു​റി​ച്ചും അ​വ​ർ പ​ല വേ​ദി​ക​ളി​ലും സം​സാ​രി​ച്ചു.

ത​ന്‍റെ പ്ര​സം​ഗ​ങ്ങ​ളി​ൽ എ​ല്ലാം​ത​ന്നെ ഹ​ലീ​മാ ബീ​വി ത​ങ്ങ​ളു​ടെ പെ​ൺ​മ​ക്ക​ളെ സ്കൂ​ളു​ക​ളി​ലും കോ​ള​ജു​ക​ളി​ലു​മ​യ​ച്ച് പ​ഠി​പ്പി​ക്കാ​ൻ എ​ല്ലാ മാ​താ​പി​താ​ക്ക​ന്മാ​രും ത​യാ​റാ​കേ​ണ്ട​താ​ണെ​ന്ന അ​ഭ്യ​ർ​ഥ​ന ഹ​ലീ​മാ ബീ​വി ന​ട​ത്തു​ന്നു​ണ്ട്. ഒ​പ്പം​ത​ന്നെ, ആ​ത്മീ​യ​മാ​യ ഔ​ന്ന​ത്യം കൂ​ടി നേ​ടു​ന്ന​തി​ന് മ​ത​വി​ദ്യാ​ഭ്യാ​സം ന​ൽ​കാ​നും സ്കൂ​ൾ സ​മ​യം ക​ഴി​ഞ്ഞു​ള്ള മ​ദ്റ​സ പ​ഠ​ന​ത്തി​ലൂ​ടെ സാ​ധ്യ​മാ​കു​മെ​ന്നും അ​ത്ത​ര​ത്തി​ൽ മ​ദ്റ​സ​ക​ൾ ഇ​ല്ലാ​ത്ത സ്ഥ​ല​ങ്ങ​ളി​ൽ സ​മു​ദാ​യം ഇ​ട​പെ​ട്ട് അ​വ സ്ഥാ​പി​ക്കേ​ണ്ട​താ​ണെ​ന്നും അ​വ​ർ ആ​വ​ശ്യ​പ്പെ​ടു​ന്നു​ണ്ട്: “ഈ ​നി​ല​യി​ൽ സ്ത്രീ​വി​ദ്യാ​ഭ്യാ​സ​ത്തി​ന്‍റെ കാ​ര്യ​ത്തി​ൽ സ​മു​ദാ​യം മു​ൻ​കൈ​യെ​ടു​ത്ത് പ്ര​വ​ർ​ത്തി​ക്കു​ക​യാ​ണെ​ങ്കി​ൽ 10 വ​ർ​ഷം​കൊ​ണ്ട് ന​മ്മു​ടെ സ​മു​ദാ​യം പി​ന്നാ​ക്ക സ​മു​ദാ​യ പ​ട്ടി​ക​യി​ൽ​നി​ന്നും പു​രോ​ഗ​മ​ന സ​മു​ദാ​യ പ​ട്ടി​ക​യി​ലേ​ക്ക് ക​ട​ന്നു​ക​യ​റു​ക​ത​ന്നെ ചെ​യ്യു​മെ​ന്നു​ള്ള​ത് ത​ർ​ക്ക​മ​റ്റ സം​ഗ​തി​യാ​ണ്.”89

സ്ത്രീ​ക​ൾ​ക്കാ​യി​ട്ട് അ​ബ​ല മ​ന്ദി​ര​ങ്ങ​ൾ നി​ർ​മി​ക്കു​ന്ന​തി​ന് മു​സ്​​ലിം സ​മു​ദാ​യം ത​യാ​റാ​ക​ണ​മെ​ന്ന​തി​നെ​ക്കു​റി​ക്കു​ന്ന​താ​യി​രു​ന്നു അ​വ​രു​ടെ ര​ണ്ടാ​മ​ത്തെ പ​ദ്ധ​തി. ആ​രോ​രു​മി​ല്ലാ​തെ വ​ന്ന​തി​നാ​ലോ വീ​ട്ടു​കാ​ർ ഉ​പേ​ക്ഷി​ക്കു​ന്ന​തി​നാ​ലോ തെ​രു​വി​ലാ​ക്ക​പ്പെ​ടു​ന്ന സ്ത്രീ​ക​ൾ​ക്ക് ആ​ശ്ര​യ​മാ​യി സ​മു​ദാ​യ​ങ്ങ​ളു​ടെ വ​ക​യാ​യി അ​ബ​ല മ​ന്ദി​ര​ങ്ങ​ൾ ആ​വ​ശ്യ​മാ​യി​രു​ന്നു. എ​ന്നാ​ൽ, ഇ​ന്ന​ത്തെ അ​വ​സ്ഥ നോ​ക്കി​യാ​ൽ ഇ​ത് വ​ള​രെ ആ​ശ്ച​ര്യ​വും കൗ​തു​ക​വും ന​ൽ​കു​ന്ന ഒ​ന്നാ​യി തോ​ന്നാം.

ഗ​ൾ​ഫ് പ​ണം വ​ന്നെ​ത്തു​ന്ന​തി​നു മു​മ്പു​ള്ള ഒ​രു കാ​ല​ഘ​ട്ട​ത്തി​ലെ മു​സ്​​ലിം സ്ത്രീ​ക​ളു​ടെ അ​വ​സ്ഥ വ​ള​രെ ദ​യ​നീ​യ​മാ​യി​രു​ന്നു​വെ​ന്നും അ​വ​രു​ടെ ഈ ​പ്ര​സ്താ​വ​ന​യി​ൽ കാ​ണാ​ൻ പ​റ്റും: “...വ​ള​രെ അ​പൂ​ർ​വ​മാ​യി മാ​ത്രം ഉ​പ​യോ​ഗി​ക്കു​ന്ന​തി​ന് ഇ​സ്​​ലാം അ​നു​വ​ദി​ച്ചി​ട്ടു​ള്ള വി​വാ​ഹ​മോ​ച​നം തോ​ന്ന്യാ​സ​മാ​യി വ​ള​രെ കൂ​ടു​ത​ലാ​യി പു​രു​ഷ​ന്മാ​ർ ന​ട​ത്തു​ന്ന​തു​കൊ​ണ്ട് പ​ല സ്ഥ​ല​ങ്ങ​ളി​ലും ഉ​റ്റ​വ​രോ ഉ​ട​യ​വ​രോ ഇ​ല്ലാ​തെ, തെ​ണ്ടി​ത്തി​രി​യേ​ണ്ടി വ​രു​ന്ന സ​ഹോ​ദ​രി​ക​ളു​ടെ എ​ണ്ണം സ​മു​ദാ​യ​ത്തി​ൽ ധാ​രാ​ള​മാ​ണ്.

മ​റ്റു​വി​ധ​ത്തി​ലും ആ​ശ്ര​യ​മി​ല്ലാ​ത്ത അ​നാ​ഥ​ക​ൾ വ​ള​രെ അ​ധി​ക​മു​ണ്ട്. നി​ങ്ങ​ൾ കേ​ര​ള​ത്തി​ന്‍റെ പ്ര​ധാ​ന പ​ട്ട​ണ​ങ്ങ​ളി​ലൊ​ന്നു സ​ഞ്ച​രി​ച്ചു നോ​ക്കു​ക. അ​നാ​ഥ​ക​ളാ​യ മു​സ്​​ലിം സ്ത്രീ​ക​ളു​ടെ ഘോ​ഷ​യാ​ത്ര​ത​ന്നെ നി​ങ്ങ​ൾ​ക്കി​വി​ടെ കാ​ണാം. പീ​ടി​ക​ത്തി​ണ്ണ​ക​ളാ​ണ് അ​വ​രു​ടെ പാ​ർ​പ്പി​ടം. ഹോ​ട്ട​ൽ തൊ​ട്ടി​ക​ളി​ലെ എ​ച്ചി​ലു​ക​ളി​ലെ ഉ​ച്ഛി​ഷ്ട​മാ​ണ് അ​വ​രു​ടെ പ്ര​ധാ​ന ഭ​ക്ഷ​ണം. ജ​ന​ന​വും മ​ര​ണ​വും ദാ​മ്പ​ത്യ​ജീ​വി​ത​വു​മെ​ല്ലാം അ​വി​ടെ അ​വ​ർ അ​നു​ഭ​വി​ക്കു​ക​യാ​ണ്. അ​തി​ന​ടു​ത്ത് അ​ന​വ​ധി മു​ത​ലാ​ളി​മാ​രു​ടെ ഉ​ന്ന​ത​സൗ​ധ​ങ്ങ​ളും വി​ഭ​വ​സ​മൃ​ദ്ധ​ങ്ങ​ളാ​യ ഭ​ക്ഷ​ണ​ത്ത​ളി​ക​ക​ളും ഉ​ണ്ടാ​യേ​ക്കാം.

അ​തൊ​ന്നും ആ ​പാ​വ​ങ്ങ​ൾ​ക്ക് വി​ശ​പ്പ​ട​ക്കു​ന്ന​തി​നോ, വി​ശ്ര​മി​ക്കു​ന്ന​തി​നോ ഉ​പ​ക​രി​ക്കു​ന്ന​വ​യ​ല്ല, ഇ​തു​പോ​ലെ​ത​ന്നെ ഗ്രാ​മ​പ്ര​ദേ​ശ​ങ്ങ​ളി​ലേ​ക്ക് നോ​ക്കി​യാ​ലും അ​ർ​ധ​ന​ഗ്ന​ക​ളാ​യി അ​ല​ഞ്ഞു​തി​രി​യു​ന്ന മു​സ്​​ലിം സ്ത്രീ​ക​ളു​ടെ എ​ണ്ണം കു​റ​വ​ല്ല. സ്ത്രീ​ക​ൾ പു​റ​ത്തി​റ​ങ്ങി​ക്കൂ​ടാ, അ​ന്യ​പു​രു​ഷ​ന്മാ​രെ ക​ണ്ടു​കൂ​ടാ, പ​ള്ളി​ക്കൂ​ട​ത്തി​ൽ പോ​കാ​ൻ പാ​ടി​ല്ല, പൊ​തു​രം​ഗ​ങ്ങ​ളി​ൽ അ​വ​ർ പ്ര​വേ​ശി​ച്ചു​കൂ​ടാ, അ​ഥ​വാ പു​റ​ത്തി​റ​ങ്ങേ​ണ്ടി വ​ന്നാ​ൽ അ​വ​രെ അ​റി​യാ​ത്ത​വി​ധം, ക​ണ്ണും മു​ഖ​വും കൈ​യും കാ​ലും മ​റ​യ്ക്കു​ന്ന മൂ​ടു​പ​ടം ഉ​പ​യോ​ഗി​ക്ക​ണം; അ​തും മ​തി​യാ​കാ​ഞ്ഞി​ട്ട് അ​ർ​ധ​രാ​ത്രി ആ​ണെ​ങ്കി​ലും ഒ​രു കു​ട​കൂ​ടി വി​ട​ർ​ത്തി പി​ടി​ക്ക​ണം;

അ​ല്ലെ​ങ്കി​ൽ ഇ​സ്‌​ലാം അ​പ​ക​ട​ത്തി​ൽ എ​ന്നു പ്ര​സം​ഗി​ക്കു​ന്ന പ​ണ്ഡി​ത​രും, അ​വ​രെ അ​നു​സ​രി​ക്കു​ന്ന ധ​നി​ക​വ​ർ​ഗ​വും ഈ ​പ​ട്ട​ണ​ങ്ങ​ളി​ലും ഗ്രാ​മ​ങ്ങ​ളി​ലും അ​ർ​ധ​ന​ഗ്ന​ന​ക​ളാ​യി തെ​ണ്ടി​ത്തി​രി​ഞ്ഞ് പീ​ടി​ക​ത്തി​ണ്ണ​ക​ളെ മ​ണി​മാ​ളി​ക​ക​ളാ​ക്കി സ്വീ​ക​രി​ച്ച് ക​ഴി​ഞ്ഞു​കൂ​ടു​ന്ന മു​സ്‌​ലിം സ്ത്രീ​ക​ളെ കാ​ണാ​റി​ല്ലേ? അ​വ​രെ​ക്കു​റി​ച്ച് കേ​ൾ​ക്കാ​റി​ല്ലേ? അ​വ​രെ ഇ​സ്‌​ലാ​മി​ൽ​നി​ന്നും പു​റം​ത​ള്ളി​യി​രി​ക്കു​ക​യാ​ണോ? അ​തോ അ​വ​രി​ൽ​നി​ന്നും നേ​ർ​ച്ച​ക്കാ​ശും, ബി​രി​യാ​ണി​യും കി​ട്ടാ​ത്ത​തു​കൊ​ണ്ട് അ​വ​രെ വി​സ്മ​രി​ച്ചു ക​ള​ഞ്ഞ​താ​ണോ? സ​മു​ദാ​യ​ത്തി​ലെ ഒ​രു ന​ല്ല ശ​ത​മാ​നം സ്ത്രീ​ക​ളു​ടെ ഈ ​ജീ​വി​ത​വൃ​ത്തി സ​മു​ദാ​യ​ത്തി​ന് ആ​പ​ത്ക​ര​ങ്ങ​ളാ​യ എ​ന്തെ​ന്തു വി​പ​ത്തു​ക​ളാ​ണ് വ​രു​ത്തി​വെ​ക്കു​ന്ന​തെ​ന്ന് നി​ങ്ങ​ൾ ചി​ന്തി​ച്ചി​ട്ടു​ണ്ടോ?

ഇ​തി​നൊ​രു നി​വാ​ര​ണം ക​ണ്ടു​പി​ടി​ക്കാ​ൻ ഇ​ന്നോ​ളം സ​മു​ദാ​യ പ​രി​ഷ്‍ക​ർ​ത്താ​ക്ക​ളോ പ​ണ്ഡി​ത​ന്മാ​രോ നേ​താ​ക്ക​ന്മാ​രോ ശ്ര​മി​ച്ചി​ട്ടു​ണ്ടോ? മു​സ്​​ലിം​ക​ളേ​ക്കാ​ൾ ജ​ന​സം​ഖ്യ​യു​ള്ള മ​റ്റു സ​മു​ദാ​യ​ങ്ങ​ളി​ൽ ഇ​ത്ര​യ​ധി​കം സ്ത്രീ​ക​ൾ തെ​ണ്ടി​ത്തി​രി​യു​ന്ന​ത് കാ​ണു​ന്നി​ല്ല. അ​വ​ർ​ക്കാ​ണെ​ങ്കി​ൽ അ​നാ​ഥ​മ​ന്ദി​ര​ങ്ങ​ളും ആ​ശ്ര​മ​ങ്ങ​ളും നി​ല​വി​ലു​ണ്ട്. നി​രാ​ശ്ര​യ​ർ​ക്ക് ആ​ശ്ര​യ​സ്ഥാ​ന​വും അ​നു​യോ​ജ്യ​മാ​യ തൊ​ഴി​ലും കൊ​ടു​ത്ത് അ​വ​രെ പ​രി​ര​ക്ഷി​ച്ചു​വ​രു​ന്നു​ണ്ട്. അ​ക്കൂ​ട്ട​ത്തി​ൽ ധാ​രാ​ളം മു​സ്‌​ലിം സ്ത്രീ​ക​ളും ഇ​സ്‌​ലാം മ​തം ഉ​പേ​ക്ഷി​ച്ച് ജീ​വി​ത​സു​ഖ​ത്തെ ല​ക്ഷ്യ​മാ​ക്കി അ​ങ്ങോ​ട്ടൊ​ഴു​കി പോ​കു​ന്നു​ണ്ട്. ഈ ​പ​ര​മാ​ർ​ഥം മു​സ്‌​ലിം സ​മു​ദാ​യം അ​റി​യാ​ത്ത​തു​കൊ​ണ്ടോ അ​റി​ഞ്ഞി​ട്ടും അ​റി​യാ​ത്ത ഭാ​വം ന​ടി​ക്കു​ന്ന​തു​കൊ​ണ്ടോ പു​റ​ത്തു​വ​രു​ന്നി​ല്ല.

കു​റേ വ​ർ​ഷ​ങ്ങ​ൾ​ക്കു​മു​മ്പ് സാ​ഹ​ച​ര്യ​ങ്ങ​ളു​ടെ സ​മ്മ​ർ​ദം​കൊ​ണ്ടും, വി​ദേ​ശീ​യ​രാ​യ മു​സ്‌​ലിം സ​ഹോ​ദ​ര​ങ്ങ​ളു​ടെ മ​ഹാ​മ​ന​സ്ക​ത​കൊ​ണ്ടും കോ​ഴി​ക്കോ​ട്ട് അ​നാ​ഥ​കു​ട്ടി​ക​ൾ​ക്കാ​യി ജെ.​ഡി.​ടി ഇ​സ്‌​ലാം എ​ന്ന പേ​രി​ൽ ഒ​ര​നാ​ഥ​ശാ​ല​യു​ണ്ടാ​യി. അ​തു​കൊ​ണ്ട് എ​ന്തു​മാ​ത്രം അ​നാ​ഥ​രാ​യ മു​സ്‌​ലിം ബാ​ലി​കാ​ബാ​ല​ൻ​മാ​രാ​ണ് ഇ​സ്‌​ലാ​മാ​യി​ത​ന്നെ വ​ള​രു​ന്ന​തും സ​മു​ദാ​യ​ത്തി​നു​ത​ന്നെ പ്ര​യോ​ജ​ന​മു​ള്ള​വ​രാ​യി തീ​ർ​ന്നി​ട്ടു​ള്ള​തും?

പി​ന്നീ​ട് അ​തു​പോ​ലു​ള്ള വേ​റെ എ​ത്ര അ​നാ​ഥ​ശാ​ല​കൂ​ടി ന​മ്മു​ടെ ഈ ​കൊ​ച്ചു കേ​ര​ള​ത്തി​ൽ ഉ​ട​ലെ​ടു​ത്തു എ​ന്നെ​ല്ലാം നി​ങ്ങ​ൾ ചി​ന്തി​ക്കേ​ണ്ട​താ​ണ്. അ​തു​പോ​ലെ ഇ​ന്നാ​ട്ടി​ലെ അ​ശ​ര​ണ​രും അ​നാ​ഥ​ക​ളു​മാ​യ മു​സ്‌​ലിം സ്ത്രീ​ക​ളെ ര​ക്ഷി​ക്കാ​നും അ​വ​രെ അ​റി​വു​ള്ള​വ​രും അ​ഭി​മാ​ന​മു​ള്ള​വ​രും തൊ​ഴി​ൽ ചെ​യ്യാ​ൻ ക​ഴി​വു​ള്ള​വ​രും പ​രി​ച​യ​മു​ള്ള​വ​രു​മാ​ക്കി മാ​റ്റാ​നും ഇ​ന്നാ​ട്ടി​ൽ ഒ​രൊ​റ്റ അ​നാ​ഥ​ശാ​ല എ​ങ്കി​ലും ഉ​ണ്ടാ​ക്കാ​ൻ മു​സ്‌​ലിം സ​ഹോ​ദ​രീ സ​ഹോ​ദ​ര​ന്മാ​ർ ശ്ര​മി​ക്കു​ക​യാ​ണെ​ങ്കി​ൽ അ​ത് നി​ഷ്പ്ര​യാ​സം ന​ട​പ്പി​ൽ​വ​രു​ന്ന​തും ആ​യി​ര​ക്ക​ണ​ക്കാ​യ അ​ശ​ര​ണ​ർ​ക്ക് ഒ​ര​നു​ഗ്ര​ഹ​മാ​യി തീ​രു​ന്ന​തു​മാ​ണ്.

അ​ങ്ങ​നെ ഒ​ര​നാ​ഥ​ശാ​ല തു​ട​ങ്ങു​ക​യാ​ണെ​ങ്കി​ൽ ഒ​ന്നോ ര​ണ്ടോ വ​ർ​ഷം​കൊ​ണ്ട് ഇ​തി​ൽ താ​മ​സ​ക്കാ​രാ​യ സ്ത്രീ​ക​ളെ​ക്കൊ​ണ്ട് വി​വി​ധ​ത​ര​ത്തി​ലു​ള്ള തൊ​ഴി​ലു​ക​ൾ ചെ​യ്യി​ച്ച് ന​ല്ല ആ​ദാ​യം ഉ​ണ്ടാ​ക്കി സ​ക​ല ചെ​ല​വു​ക​ളും അ​തു​കൊ​ണ്ട് ത​ന്നെ ന​ട​ത്താ​മെ​ന്ന് മാ​ത്ര​മ​ല്ല, ഭാ​വി​യി​ൽ കൂ​ടു​ത​ൽ വ​രു​മാ​നം ഉ​ണ്ടാ​ക്കി​ത്തീ​ർ​ക്കു​വാ​നും സാ​ധി​ക്കു​മെ​ന്നു​ള്ള​തി​ലേ​ക്ക് മ​റ്റു സ​മു​ദാ​യ​ക്കാ​രു​ടെ ഇ​ത്ത​രം സ്ഥാ​പ​ന​ങ്ങ​ൾ ന​മു​ക്ക് തെ​ളി​വു​ന​ൽ​കു​ന്നു​ണ്ട്.”90

ഒ​രു കാ​ല​ഘ​ട്ട​ത്തി​ൽ മു​സ്​​ലിം​ക​ൾ പ്ര​ത്യേ​കി​ച്ച് അ​വ​രു​ടെ സ്ത്രീ​ക​ൾ അ​നു​ഭ​വി​ച്ചി​രു​ന്ന അ​ര​ക്ഷി​താ​വ​സ്ഥ സ​മു​ദാ​യ സ​മ​ക്ഷം ചൂ​ണ്ടി​ക്കാ​ണി​ക്കാ​നും പ​രി​ഹാ​ര​ങ്ങ​ൾ തേ​ടാ​നു​മു​ള്ള പ​രി​ശ്ര​മ​ങ്ങ​ളാ​ണ് അ​വ​ർ ന​ട​ത്തി​വ​ന്നി​രു​ന്ന​ത്. അ​വ​യി​ൽ ഏ​റ​ക്കു​റെ വി​ജ​യം​വ​രി​ച്ചു​വോ എ​ന്ന് ചോ​ദി​ച്ചാ​ൽ ഇ​ന്ന​ത്തെ സ​മൂ​ഹ​ത്തി​ൽ​നി​ന്നു​കൊ​ണ്ട് ഏ​റ​ക്കു​റെ അ​തെ​യെ​ന്നു​ത​ന്നെ​യാ​ണ് പ​റ​യാ​ൻ ക​ഴി​യു​ക. മു​സ്​​ലിം സ​മു​ദാ​യ​ത്തി​ന്റെ സാ​മ്പ​ത്തി​ക അ​ഭി​വൃ​ദ്ധി, സാ​മൂ​ഹി​ക-​സാം​സ്കാ​രി​ക മാ​റ്റ​ങ്ങ​ൾ കൊ​ണ്ടു​വ​ന്ന ആ​ധു​നി​ക കേ​ര​ള സ​മൂ​ഹ​ത്തി​ൽ ഹ​ലീ​മാ ബീ​വി ഒ​ട്ടൊ​ക്കെ വി​ജ​യി​ച്ച ഒ​രു സാ​മൂ​ഹി​ക പ്ര​വ​ർ​ത്ത​ക​യാ​യി മാ​റി​യെ​ന്നു​വേ​ണം ക​രു​താ​ൻ.

അധ്യായം -23

വീ​ണ്ടും വ​നി​ത സം​ഘ​ട​ന​ക​ൾ, സ​മ്മേ​ള​ന​ങ്ങ​ൾ

1938ൽ ​തി​രു​വ​ല്ല​യി​ൽ ന​ട​ന്ന വ​നി​ത സ​മ്മേ​ള​ന​ത്തി​നു​ശേ​ഷം മു​സ്​​ലിം വ​നി​ത​ക​ളെ സം​ഘ​ടി​പ്പി​ക്കു​ക​യെ​ന്ന ഒ​രു ദൗ​ത്യം ഹ​ലീ​മാ ബീ​വി മു​ന്നി​ൽ ക​ണ്ടി​രു​ന്നു. പ​ത്ര​പ്ര​വ​ർ​ത്ത​ന തി​ര​ക്കി​നി​ട​യി​ലും വി​വി​ധ സ്ഥ​ല​ങ്ങ​ളി​ൽ വ​നി​ത സ​മ്മേ​ള​ന​ങ്ങ​ൾ സം​ഘ​ടി​പ്പി​ക്കു​ന്ന​തി​നും അ​തി​ൽ അ​ധ്യ​ക്ഷ​ത വ​ഹി​ക്കു​ന്ന​തി​നും കാ​ര്യ​പ്ര​സ​ക്ത​മാ​യ നി​ർ​ദേ​ശ​ങ്ങ​ളും ഉ​പ​ദേ​ശ​ങ്ങ​ളും ബോ​ധ​വ​ത്ക​ര​ണ​വും ന​ൽ​കു​ന്ന​തി​നും അ​വ​ർ സ​മ​യം ക​ണ്ടെ​ത്തി. വ​നി​ത സം​ഘ​ട​ന​ക​ളു​ടെ രൂ​പ​വ​ത്ക​ര​ണ ദൗ​ത്യ​ങ്ങ​ളു​മാ​യി ബ​ന്ധ​പ്പെ​ട്ട് ഐ​ക്യ​കേ​ര​ള​ത്തി​ലാ​ണ് പി​ന്നീ​ട് കൂ​ടു​ത​ലാ​യും രേ​ഖ​പ്പെ​ടു​ത്ത​ലു​ക​ൾ കാ​ണു​ന്ന​ത്. പെ​രു​മ്പാ​വൂ​ർ, കൊ​ച്ചി, കാ​യം​കു​ളം, കോ​ഴി​ക്കോ​ട് തു​ട​ങ്ങി​യ സ്ഥ​ല​ങ്ങ​ളി​ൽ വി​വി​ധ സം​ഘ​ട​ന​ക​ളു​ടെ വേ​ദി​ക​ളി​ൽ അ​വ​ർ സ്ത്രീ​പ​ക്ഷ നി​ല​പാ​ടു​ക​ളു​മാ​യി നി​ല​നി​ന്നു.

1958ൽ ​കേ​ര​ള മു​സ്​​ലിം ജ​മാ​അ​ത്ത് ഫെ​ഡ​റേ​ഷ​ന്റെ താ​ൽ​പ​ര്യാ​ർ​ഥം പെ​രു​മ്പാ​വൂ​രി​ൽ വെ​ച്ച് വ​നി​ത സ​മ്മേ​ള​നം ന​ട​ന്നു. ഹ​ലീ​മാ ബീ​വി​യാ​യി​രു​ന്നു അ​തി​ന്റെ മു​ഖ്യ​സം​ഘാ​ട​ക. ഫെ​ഡ​റേ​ഷ​ന്റെ പ്ര​വ​ർ​ത്ത​ന​ങ്ങ​ളു​മാ​യി ബ​ന്ധ​പ്പെ​ട്ട് സ്ത്രീ​ക​ളു​ടെ ഉ​ന്ന​മ​ന​മു​ദ്ദേ​ശി​ച്ചാ​ണ് ഇ​ത്ത​രം സ​മ്മേ​ള​ന​ങ്ങ​ൾ ന​ട​ത്തി​യി​രു​ന്ന​ത്. പെ​രു​മ്പാ​വൂ​രി​ലെ പോ​ലെ​ത​ന്നെ കാ​യം​കു​ളം സ​മ്മേ​ള​ന​ത്തി​ന്‍റെ​യും ചു​ക്കാ​ൻ​പി​ടി​ച്ച​ത് കേ​ര​ള മു​സ്​​ലിം ജ​മാ​അ​ത്ത് ഫെ​ഡ​റേ​ഷ​ൻ ആ​യി​രു​ന്നു. 1960ൽ ​പെ​രു​മ്പാ​വൂ​ർ കേ​ന്ദ്ര​മാ​ക്കി​ക്കൊ​ണ്ട് കേ​ര​ള അ​ടി​സ്ഥാ​ന​ത്തി​ൽ ഒ​രു മു​സ്​​ലിം വ​നി​ത സം​ഘ​ട​ന ഉ​യ​ർ​ന്നു​വ​ന്നു. അ​തി​ന്‍റെ സെ​ക്ര​ട്ട​റി പ്ര​സി​ദ്ധ സാ​ഹി​ത്യ​കാ​രി ത​ങ്ക​മ്മ മാ​ലി​ക് ആ​യി​രു​ന്നു. അ​ക്കാ​ല​ത്തെ കേ​ര​ള നി​യ​മ​സ​ഭാം​ഗ​മാ​യി​രു​ന്ന എ. ​ന​ഫീ​സ​ത്ത് ബീ​വി​യാ​യി​രു​ന്നു പ്ര​സി​ഡ​ന്‍റ്.

ഹ​ലീ​മാ ബീ​വി​ക്ക് പു​റ​മെ മി​സി​സ്. മ​ര​യ്ക്കാ​ർ, ജ​മീ​ലാ കു​ഞ്ഞ് തു​ട​ങ്ങി​യ പ്ര​മു​ഖ​ർ ഈ ​സം​ഘ​ട​ന​ക്ക് ശ​ക്ത​മാ​യ പി​ന്തു​ണ ന​ൽ​കി​യി​രു​ന്നു. ത​ന്റെ പ്ര​വ​ർ​ത്ത​ന​ങ്ങ​ൾ​ക്ക് ഉ​റ​ച്ച പി​ന്തു​ണ ന​ൽ​കി വ​ന്നി​രു​ന്ന പു​രോ​ഗ​മ​ന പ്ര​സ്ഥാ​ന​ക്കാ​രാ​യ ന​ദ്‍വ​ത്തു​ൽ മു​ജാ​ഹി​ദി​നോ​ടൊ​പ്പം നി​ന്നു​കൊ​ണ്ട് മു​സ്​​ലിം സ​മു​ദാ​യ​ത്തി​ലെ സ്ത്രീ​യ​വ​സ്ഥ​യെ മെ​ച്ച​പ്പെ​ടു​ത്തു​ന്ന​തി​ന് ഹ​ലീ​മാ ബീ​വി പ​രി​ശ്ര​മി​ച്ചി​രു​ന്നു. എ​ന്നാ​ൽ, എ​ല്ലാ​കാ​ര്യ​ത്തി​ലും വി​മ​ർ​ശ​നാ​ത്മ​ക​മാ​യി ഇ​ട​പെ​ടു​ന്ന​തി​ൽ താ​ൽ​പ​ര്യം കാ​ണി​ച്ചി​രു​ന്ന വ​നി​ത എ​ന്ന നി​ല​യി​ലാ​ണ് അ​വി​ടെ​യും നി​ല​നി​ന്ന​ത്. ഇ​ക്കാ​ല​ത്ത് കൊ​ച്ചി ര​ണ്ടു​ത​വ​ണ മു​സ്​​ലിം വ​നി​ത സ​മ്മേ​ള​ന​ത്തി​ന് വേ​ദി​യാ​യി. കേ​ര​ള ന​ദ്‍വ​ത്തു​ൽ മു​ജാ​ഹി​ദീ​ന്‍റെ പ്ര​വ​ർ​ത്ത​ക​രാ​യി​രു​ന്നു ഈ ​സ​മ്മേ​ള​ന​ങ്ങ​ൾ​ക്ക് പി​ന്നി​ൽ പ്ര​വ​ർ​ത്തി​ച്ച​ത്. 1959ൽ ​കൊ​ച്ചി​യി​ൽ ന​ട​ന്ന സ​മ്മേ​ള​ന​ത്തെ​ക്കു​റി​ച്ച് ഹ​ലീ​മാ ബീ​വി സ​വി​സ്ത​രം പ്ര​തി​പാ​ദി​ക്കു​ന്നു​ണ്ട്. ന​ദ്‍വ​ത്തു​ൽ മു​ജാ​ഹി​ദീ​ൻ അ​വ​രു​ടെ വാ​ർ​ഷി​ക സ​മ്മേ​ള​ന​ത്തോ​ടൊ​പ്പ​മാ​യി​രു​ന്നു ഇ​തു സം​ഘ​ടി​പ്പി​ച്ച​ത്.

സ​മ്മേ​ള​ന​ത്തി​ന്റെ അ​ധ്യ​ക്ഷ​പ​ദം അ​ല​ങ്ക​രി​ക്കാ​ൻ എ​ന്തു​കൊ​ണ്ടും അ​ർ​ഹ​യാ​യി അ​വ​ർ ക​ണ്ട​ത് ഹ​ലീ​മാ ബീ​വി​യെ​യാ​യി​രു​ന്നു. കേ​ര​ള​ത്തി​ലെ മു​സ്​​ലിം സ്ത്രീ​ക​ൾ​ക്ക് അ​ഭി​മാ​നി​ക്കാ​വു​ന്ന ത​ര​ത്തി​ൽ പ്രാ​തി​നി​ധ്യ​മു​ണ്ടാ​യ ഒ​രു സ​മ്മേ​ള​ന​മാ​യി അ​വ​ര​തി​നെ കാ​ണു​ന്നു​ണ്ട്. പ​ല​പ്പോ​ഴും കേ​ര​ള​ത്തി​ൽ ന​ട​ന്ന ചി​ല രാ​ഷ്ട്രീ​യ സ​മ്മേ​ള​ന​ങ്ങ​ളോ​ട് ചേ​ർ​ന്ന് വ​നി​ത സ​മ്മേ​ള​നം ന​ട​ത്തു​ന്ന​തി​നു​വേ​ണ്ടി ഹ​ലീ​മാ ബീ​വി നി​ര​ന്ത​രം പ​രി​ശ്ര​മി​ച്ചി​രു​ന്നു. എ​ന്നാ​ൽ, അ​തി​നെ​ല്ലാം നി​രാ​ശ​യാ​യി​രു​ന്നു ഫ​ലം. ഇ​ത്ത​രം കാ​ര്യ​ങ്ങ​ളി​ൽ ശ​ക്ത​മാ​യ പി​ന്തു​ണ ന​ൽ​കു​ന്ന​തി​ൽ പ​ല നേ​താ​ക്ക​ന്മാ​രും പി​ന്നാ​ക്കം പോ​യി. അ​തി​ൽ കു​ണ്ഠി​ത​വും അ​ര​ക്ഷി​ത്വ​വും അ​വ​ർ​ക്കു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു.

കൊ​ച്ചി​യി​ൽ ത​ന്റെ അ​ധ്യ​ക്ഷ​ത​യി​ൽ വ​നി​ത സ​മ്മേ​ള​നം ന​ട​ത്തു​ന്നു​വെ​ന്ന് ന​ദ്‍വ​ത്തു​ൽ മു​ജാ​ഹി​ദീ​ന്‍റെ സം​ഘാ​ട​ക​ർ അ​റി​യി​ച്ച​പ്പോ​ൾ പ​ല ആ​ശ​ങ്ക​ക​ളും അ​വ​രു​ടെ മ​ന​സ്സി​ലേ​ക്ക് ഓ​ടി​ക്ക​യ​റി. സ​മ്മേ​ള​ന​ത്തി​ന്റെ മു​ന്നൊ​രു​ക്ക​ങ്ങ​ളെ​ക്കു​റി​ച്ച് അ​വ​ർ എ​ഴു​തി: “...കേ​ര​ള മു​സ്​​ലിം​ക​ളു​ടെ രാ​ഷ്ട്രീ​യ സം​ഘ​ട​ന​ക​ൾ​ക്കു​പോ​ലും അ​തി​ന്‍റെ വാ​ർ​ഷി​ക യോ​ഗ​ങ്ങ​ളോ​ട​നു​ബ​ന്ധി​ച്ച് ഒ​രു വ​നി​ത സ​മ്മേ​ള​നം ന​ട​ത്താ​നു​ള്ള ത​ന്റേ​ട​മോ സ​ന്മ​ന​സ്സോ ഇ​തഃ​പ​ര്യ​ന്തം ഉ​ണ്ടാ​കാ​തി​രി​ക്കെ, മ​ത​പ​രി​ഷ്ക​ര​ണം നി​ർ​വ​ഹി​ച്ചു​കൊ​ണ്ടി​രി​ക്കു​ന്ന ഒ​രു സം​ഘ​ട​ന അ​തി​ന്റെ വാ​ർ​ഷി​ക​ത്തോ​ട​നു​ബ​ന്ധി​ച്ച് വ​നി​ത സ​മ്മേ​ള​നം ന​ട​ത്താ​ൻ നി​ശ്ച​യി​ച്ച സ​ന്മ​നോ​ഭാ​വ​ത്തി​ലാ​ണ് എ​നി​ക്ക് ആ​ഹ്ലാ​ദ​മു​ണ്ടാ​യ​ത്.”91

നി​ര​ന്ത​രം ക​ത്ത് മു​ഖേ​ന ത​ന്‍റെ ആ​ശ​ങ്ക​ക​ളും നി​ർ​ദേ​ശ​ങ്ങ​ളും സം​ഘാ​ട​ക​രെ അ​റി​യി​ക്കാ​നും ഹ​ലീ​മാ ബീ​വി താ​ൽ​പ​ര്യം കാ​ണി​ച്ചു. ര​ണ്ടാ​ഴ്ച​ക്കാ​ലം തു​ട​ർ​ച്ച​യാ​യി ദി​നം​പ്ര​തി ഓ​രോ ക​ത്തു​ക​ൾ എ​ഴു​തി സം​ഘാ​ട​ക​രെ ബു​ദ്ധി​മു​ട്ടി​ച്ചു​കൊ​ണ്ടി​രു​ന്നു​വെ​ന്നാ​ണ് അ​വ​ർ രേ​ഖ​പ്പെ​ടു​ത്തി​യി​രി​ക്കു​ന്ന​ത്. അ​തി​ന് പി​ന്നി​ലു​ള്ള കാ​ര​ണ​വും അ​വ​ർ പ​റ​യു​ന്നു​ണ്ട്:

“...കൊ​ച്ചി ഒ​രു വ​ലി​യ പ​ട്ട​ണ​മാ​ണ് അ​വി​ടെ​വ​ച്ച് മു​സ്​​ലിം സ്ത്രീ​ക​ളു​ടേ​താ​യി ആ​ദ്യം ന​ട​ക്കു​ന്ന സ​മ്മേ​ള​ന​മാ​ണ്. കേ​ര​ള​ത്തി​ന്റെ എ​ല്ലാ ഭാ​ഗ​ത്തു​നി​ന്നും ന​ദ്‍വ​ത്തി​ന്‍റെ യോ​ഗ​ത്തി​ൽ എ​ത്തി​ച്ചേ​രു​ന്ന മാ​ന്യ​ന്മാ​ർ ഒ​രു കൗ​തു​ക​മാ​യും പു​തു​മ​യാ​യും വ​നി​ത സ​മ്മേ​ള​ന​ത്തെ വീ​ക്ഷി​ക്കാ​ൻ വ​രാ​തി​രി​ക്കി​ല്ല. അ​സൂ​യ​കൊ​ണ്ടും അ​മ​ർ​ഷം​കൊ​ണ്ടും സ​മ്മേ​ള​നം അ​ല​ങ്കോ​ല​പ്പെ​ട്ടു കാ​ണാ​നു​ള്ള ആ​ഗ്ര​ഹം​കൊ​ണ്ടും മ​റ്റൊ​രു വി​ഭാ​ഗ​വും ത​ടി​ച്ചു​കൂ​ടും. അ​ങ്ങ​നെ​യു​ള്ള ഒ​രു ചു​റ്റു​പാ​ടി​ൽ ഒ​രു സ​മ്മേ​ള​നം വി​ജ​യി​ക്കാ​ൻ എ​ന്തെ​ല്ലാം സാ​ഹ​ച​ര്യ​ങ്ങ​ൾ അ​നു​കൂ​ല​മാ​യി തീ​ര​ണം? ഏ​റ്റ​വും പ്ര​ധാ​ന​മാ​യും ഞാ​ൻ ആ​ഗ്ര​ഹി​ച്ച​ത്; നൂ​റി​ൽ കു​റ​യാ​തെ​യെ​ങ്കി​ലും സ്ത്രീ​ക​ൾ ആ ​യോ​ഗ​ത്തി​ൽ വ​ന്നു​ചേ​ര​ണ​മെ​ന്നാ​ണ്.

നൂ​റു നൂ​റു പ്ര​തി​ബ​ന്ധ​ങ്ങ​ളെ ത​ട്ടി​ത്ത​ക​ർ​ത്തു​കൊ​ണ്ട് ആ ​സ​മ്മേ​ള​ന​ത്തി​ൽ വ​ന്നു​ചേ​രാ​ൻ സ്ത്രീ​ക​ൾ​ക്ക് ക​ഴി​വു​ണ്ടോ? അ​തി​നു​പു​റ​മേ കു​റ​ച്ചു വ​നി​താ പ്രാ​സം​ഗി​ക​ർ വേ​ണം... പി​ന്നെ സ്ത്രീ​ക​ൾ​ക്ക് ഇ​രി​ക്കാ​നു​ള്ള സ​ജ്ജീ​ക​ര​ണ​ങ്ങ​ൾ ... പ്ര​സം​ഗ വി​ഷ​യ​ത്തി​ൽ എ​ന്‍റെ അ​പ്രാ​പ്തി എ​ന്നെ വ്യാ​കു​ല​പ്പെ​ടു​ത്തി​യി​ല്ല. കാ​ര​ണം ഞാ​ൻ അ​ധ്യ​ക്ഷ​യാ​ണ്. എ​നി​ക്ക് ഡാ​വി​ൽ ക​ഴി​ഞ്ഞു​കൂ​ടാം. എ​ന്നാ​ൽ, എ​ന്റെ പി​റ​കി​ൽ ന​ല്ല കു​റെ പ്രാ​സം​ഗി​ക​ർ ഉ​ണ്ടാ​വ​ണം. ഈ​ദൃ​ശ ചി​ന്താ​ഗ​തി​ക​ൾ എ​ന്നെ അ​ല​ട്ടി​യ​തു​കൊ​ണ്ടാ​ണ് യോ​ഗ​ഭാ​ര​വാ​ഹി​ക​ളെ ക​ത്തു​മൂ​ലം ഞാ​ൻ ശ​ല്യം​ചെ​യ്തു​കൊ​ണ്ടി​രു​ന്ന​ത്.”

വ​നി​ത സ​മ്മേ​ള​ന​ങ്ങ​ൾ ന​ട​ത്തി പ​രി​ച​യ​മാ​ർ​ജി​ക്കാ​തി​രു​ന്ന​തി​ൽ നി​ന്നു​ണ്ടാ​യ അ​ല​ട്ട​ലാ​യി​രു​ന്നി​ല്ല അ​വ​ർ​ക്ക്. വ​ലി​യൊ​രു സ​മ്മേ​ള​ന​ത്തി​നോ​ടൊ​പ്പം നി​ൽ​ക്കു​മ്പോ​ൾ ഉ​ണ്ടാ​കു​ന്ന ആ​ശ​ങ്ക​ക​ളാ​യി​രു​ന്നു ഹ​ലീ​മാ ബീ​വി​ക്ക്. അ​തി​നാ​ലാ​ണ് ച​റ​പ​റ ക​ത്തു​ക​ൾ എ​ഴു​തേ​ണ്ടി​വ​ന്ന​ത്. ക​ത്തി​ൽ​നി​ന്നു​ള്ള ഒ​രു ഭാ​ഗം അ​വ​ർ ഉ​ദ്ധ​രി​ക്കു​ന്നു: “നൂ​റി​ൽ കു​റ​യാ​തെ സ്ത്രീ​ക​ളെ​ങ്കി​ലും യോ​ഗ​ത്തി​ൽ പ​ങ്കു​കൊ​ള്ളി​ക്കാ​ൻ നി​ങ്ങ​ൾ അ​ങ്ങേ​യ​റ്റം ശ്ര​മി​ക്ക​ണം. ഒ​രു മ​ത​പ​ണ്ഡി​ത​നെ​ക്കൊ​ണ്ട് സ്ത്രീ​ക​ളെ അ​ഭി​സം​ബോ​ധ​ന ചെ​യ്തു​കൊ​ണ്ട് ദീ​ർ​ഘ​മാ​യ പ്ര​സം​ഗ​വേ​ദി​ക്ക് വെ​ളി​യി​ൽ മൈ​ക്ക് വ​ച്ചു​കൊ​ണ്ട് ചെ​യ്യി​ക്ക​ണം. അ​ങ്ങ​നെ​യെ​ങ്കി​ലും യോ​ഗം വി​ജ​യി​പ്പി​ക്ക​ണം.” ഇ​ത്ത​ര​ത്തി​ൽ ഒ​രു വ​ലി​യ വ​നി​താ​സ​മ്മേ​ള​ന​ത്തി​ന്റെ വി​ജ​യ​ത്തെ​ക്കു​റി​ച്ച് ന​ദ്‍വ​ത്തി​ന്‍റെ നേ​താ​ക്ക​ന്മാ​രി​ൽ ചി​ല​ർ​ക്കും ആ​ശ​ങ്ക​യു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു.

അ​തു​മാ​ത്ര​മ​ല്ല, അ​വ​രി​ൽ ചി​ല​ർ സ്ഥ​ല​ത്ത് ഉ​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നി​ല്ല. ഹ​ജ്ജ് ക​ർ​മം നി​ർ​വ​ഹി​ക്കു​ന്ന​തി​നും ഉ​പ​രി​പ​ഠ​ന​ത്തി​നു​മാ​യും സൗ​ദി അ​റേ​ബ്യ​യി​ലേ​ക്ക് തി​രി​ച്ച ന​ദ്‍വ​ത്തി​ന്‍റെ നേ​തൃ​ത്വ​ത്തി​ൽ ഉ​ണ്ടാ​യി​രു​ന്ന ചി​ല​ർ ഉ​ൾ​പ്പെ​ടെ (കെ.​എം. മൗ​ല​വി, ഉ​മ്മ​ർ മൗ​ല​വി, സ​അ​ദു​ദ്ദീ​ൻ മൗ​ല​വി തു​ട​ങ്ങി​യ​വ​ർ) ഈ ​സ​മ്മേ​ള​ന​ത്തി​ന്റെ വി​ജ​യ​ത്തി​ന് നി​ർ​ദേ​ശ​ങ്ങ​ൾ ന​ൽ​കി​ക്കൊ​ണ്ട് സൗ​ദി അ​റേ​ബ്യ​യി​ൽ​നി​ന്നും ക​ത്തു​ക​ള​യ​ച്ചി​രു​ന്നു.

മി​ക​ച്ച ഒ​രു​ക്ക​ത്തോ​ടെ​യാ​ണ് സ​മ്മേ​ള​ന​ത്തി​ന് തു​ട​ക്കം കു​റി​ച്ച​ത്. അ​ധ്യ​ക്ഷ​സ്ഥാ​നം ഏ​റ്റെ​ടു​ക്കാ​നാ​യി ഹ​ലീ​മാ ബീ​വി വീ​ട്ടി​ൽ​നി​ന്നും പു​റ​പ്പെ​ടു​ന്ന വേ​ള​യി​ൽ അ​വ​ർ​ക്കു​ണ്ടാ​യ മാ​ന​സി​ക വ്യ​വ​ഹാ​ര​ങ്ങ​ളെ കു​റി​ച്ച് അ​വ​ർ എ​ഴു​തി: “സ​മ്മേ​ള​ന​ത്തി​ന് പോ​കാ​ൻ വീ​ട്ടി​ൽ​നി​ന്ന് ഇ​റ​ങ്ങു​ന്ന​തി​ന് മു​മ്പാ​യി ഞാ​ൻ അ​ല്ലാ​ഹു​വി​നോ​ട് ഉ​ള്ള​ഴി​ഞ്ഞു പ്രാ​ർ​ഥി​ച്ചു. ഞ​ങ്ങ​ളു​ടെ വി​ജ​യ​ത്തി​ന്, കൊ​ച്ചി​ക്കാ​രു​ടെ​യോ ന​ദ്‍വ​ത്തു​ൽ മു​ജാ​ഹി​ദി​ന്റെ​യോ വി​ജ​യ​ത്തി​ന​ല്ല. കേ​ര​ള മു​സ്​​ലിം സ്ത്രീ​സ​മു​ദാ​യ​ത്തി​ന്റെ അ​ഭി​മാ​ന സം​ര​ക്ഷ​ണ​ത്തി​നാ​യി മാ​ത്രം. യാ​ത്രാ​മ​ധ്യേ എ​ന്‍റെ കൂ​ട്ടു​കാ​ർ പ​ല​തും സം​സാ​രി​ച്ചു. ഞാ​ൻ മാ​ത്രം ഒ​ന്നും മി​ണ്ടാ​തെ, അ​ടു​ത്ത് വ​രു​ന്ന ര​ണ്ടു മൂ​ന്നു മ​ണി​ക്കൂ​റു​ക​ളെ, വി​ജ​യ​ത്തി​ന്റെ​യോ പ​രാ​ജ​യ​ത്തി​ന്റെ​യോ അ​ന​ർ​ഘ​നി​മി​ഷ​ങ്ങ​ളെ ഭാ​വ​ന വി​ഹാ​യ​സ്സി​ൽ അ​ക്ഷ​മ​യോ​ടും ആ​കാം​ക്ഷ​യോ​ടും ക​ണ്ടു​കൊ​ണ്ടി​രി​ക്കു​ക​യാ​ണ്.

സ​മ്മേ​ള​ന പ​ന്ത​ലി​ന് ഒ​രു മൈ​ൽ സ​മീ​പി​ച്ചു... കൊ​ച്ചി പ​ട്ട​ണ​ത്തി​ന്‍റെ വീ​ഥി​ക​ളു​ടെ ഇ​രു​വ​ശ​ങ്ങ​ളി​ലും കൂ​ടി ശീ​ല​ക്കു​ട​യു​ടെ മ​റ​വി​ൽ അ​നേ​കം ല​ല​നാ​മ​ണി​ക​ൾ മു​ന്നോ​ട്ടു​പോ​കു​ന്ന കാ​ഴ്ച​യാ​ണ് എ​നി​ക്ക​പ്പോ​ൾ ദൃ​ശ്യ​മാ​യ​ത്. സ​മ്മേ​ള​ന പ​ന്ത​ലി​നെ സ​മീ​പി​ക്കും​തോ​റും എ​ന്‍റെ പ്ര​തീ​ക്ഷ​ക​ളെ വെ​ല്ലു​വി​ളി​ച്ചു​കൊ​ണ്ട് സ്ത്രീ​ക​ളു​ടെ പ്ര​വാ​ഹം എ​ന്നെ ആ​ന​ന്ദ​സാ​ഗ​ര​ത്തി​ൽ ആ​റാ​ടി​ച്ചു.’’ ന​ല്ല സം​ഘാ​ട​ന​വും പ​ങ്കാ​ളി​ത്ത​വും​കൊ​ണ്ട് മി​ക​വു​നേ​ടി​യ ഒ​ന്നാ​യി അ​ത് മാ​റി. മു​സ്​​ലിം സ്ത്രീ​ക​ളു​ടെ സാ​മൂ​ഹി​ക ഉ​ന്ന​മ​ന​ത്തെ ല​ക്ഷ്യം​വെ​ച്ചു​കൊ​ണ്ടാ​ണ് സ​മ്മേ​ള​ന​ത്തി​ൽ അ​ധ്യ​ക്ഷ പ്ര​സം​ഗം ന​ട​ത്തി​ക്കൊ​ണ്ട് ഹ​ലീ​മാ ബീ​വി സം​സാ​രി​ച്ച​ത്. പി​ൽ​ക്കാ​ല​ത്ത് ജി​ല്ല ജ​ഡ്ജി​യാ​യി ഉ​യ​ർ​ന്ന, കേ​ര​ള മു​സ്​​ലിം​ക​ളു​ടെ ഇ​ട​യി​ലെ​ത​ന്നെ ആ​ദ്യ വ​നി​താ വ​ക്കീ​ലാ​യി​രു​ന്ന ജ​സ്റ്റി​സ് ഫാ​ത്തി​മ റ​ഹ്മാ​നാ​ണ് സ​മ്മേ​ള​നം ഉ​ദ്ഘാ​ട​നം ചെ​യ്ത​ത്.

ഹ​ലീ​മാ ബീ​വി​യു​ടെ മ​ക​ളും അ​ന്ന് ഹൈ​സ്കൂ​ൾ വി​ദ്യാ​ർ​ഥി​നി​യു​മാ​യി​രു​ന്ന അ​ൻ​സ​ർ ബീ​ഗം ഈ ​സ​മ്മേ​ള​ന​ത്തി​ൽ പ്ര​സം​ഗി​ച്ച​ത് ഒ​രു പു​തു​മ​യാ​യി. അ​ങ്ങ​നെ സ്വ​ന്തം മാ​താ​വി​ന്‍റെ അ​ധ്യ​ക്ഷ​ത​യി​ൽ ന​ട​ക്കു​ന്ന യോ​ഗ​ത്തി​ൽ മ​ക​ൾ​ക്ക് പ്ര​സം​ഗി​ക്കാ​ൻ അ​വ​സ​രം ല​ഭി​ച്ചു. കോ​ള​ജ് വി​ദ്യാ​ർ​ഥി​യാ​യി​രു​ന്ന മ​റി​യം ബീ​വി മ​രി​ക്കാ​ർ............................................................., അ​ഫ്ദ​ലു​ൽ ഉ​ല​മ ബി​രു​ദ​ധാ​രി​യാ​യ പി. ​സൈ​ന​ബ തു​ട​ങ്ങി​യ​വ​ർ വി​വി​ധ വി​ഷ​യ​ങ്ങ​ളെ മു​ൻ​നി​ർ​ത്തി സം​സാ​രി​ച്ചു. തു​ട​ർ​ന്ന് അ​രീ​ക്കോ​ട്, പു​ളി​ക്ക​ൽ തു​ട​ങ്ങി​യ അ​റ​ബി​ക് കോ​ള​ജു​ക​ളി​ൽ ബി​രു​ദ​പ​ഠ​നം ന​ട​ത്തു​ന്ന ചി​ല വ​നി​ത​ക​ളും സം​സാ​രി​ക്കു​ക​യു​ണ്ടാ​യി.

​കോ​ഴി​ക്കോ​ട്ടെ ജെ.​ഡി.​ടി ഇ​സ്‌​ലാം അ​നാ​ഥ​ശാ​ല​യും വി​ദ്യാ​ർ​ഥി​ക​ളും ആ​ദ്യ​കാ​ല​ത്തെ ചി​ത്രം

വി​ദ്യാ​ഭ്യാ​സം​കൊ​ണ്ട് മാ​ത്ര​മേ പു​രോ​ഗ​തി പ്രാ​പി​ക്കു​വാ​ൻ ക​ഴി​യു​ള്ളൂ എ​ന്ന​നി​ല​യി​ൽ കൊ​ച്ചി കേ​ന്ദ്ര​മാ​ക്കി​ക്കൊ​ണ്ട് ന​ദ്‌​വ​ത്തു​ൽ മു​ജാ​ഹി​ദി​ന്റെ കീ​ഴി​ൽ ആ​രം​ഭി​ക്കാ​ൻ പോ​കു​ന്ന ഓ​റി​യ​ന്‍റ​ൽ ഹൈ​സ്കൂ​ളി​ന് സാ​മ്പ​ത്തി​ക സ​ഹാ​യം ന​ൽ​ക​ണ​മെ​ന്ന അ​ഭ്യ​ർ​ഥ​ന യോ​ഗ​ത്തി​ൽ​വെ​ച്ച് ഹ​ലീ​മാ ബീ​വി​യി​ൽ​നി​ന്നും ഉ​ണ്ടാ​യി. ഈ ​സ​ന്ദ​ർ​ഭ​ത്തി​ൽ ഒ​രു വ​നി​ത ത​ന്‍റെ കൈ​യി​ൽ അ​ണി​ഞ്ഞി​രു​ന്ന സ്വ​ർ​ണ​ത്തി​ൽ തീ​ർ​ത്ത മോ​തി​രം സം​ഭാ​വ​ന​യാ​യി സ്വീ​ക​രി​ക്ക​ണ​മെ​ന്നാ​വ​ശ്യ​പ്പെ​ട്ട് അ​ധ്യ​ക്ഷ​യെ നേ​രി​ട്ട് ഏ​ൽ​പി​ച്ച സം​ഭ​വം അ​വ​ർ രേ​ഖ​പ്പെ​ടു​ത്തി​യി​ട്ടു​ണ്ട്. രാ​ത്രി ഏ​ഴു മ​ണി​ക്ക് ആ​രം​ഭി​ച്ച ഈ ​വ​നി​ത സ​മ്മേ​ള​നം അ​ർ​ധ​രാ​ത്രി 12.30 വ​രെ നീ​ണ്ടു​നി​ന്നു. ഏ​റെ സ്ത്രീ​ക​ളും ഇ​രി​പ്പി​ട​ത്തി​ൽ നി​ന്ന് എ​ഴു​ന്നേ​ൽ​ക്കാ​തെ സ​മ്മേ​ള​ന സ​മാ​പ​നം വ​രെ ഇ​രു​ന്നു​വെ​ന്ന​തും പ​ല​രെ​യും അ​ത്ഭു​ത​പ്പെ​ടു​ത്തി.

മു​സ്​​ലിം സ​മു​ദാ​യ​ത്തി​ലെ പു​രോ​ഗ​മ​ന ആ​ശ​യ​ക്കാ​രാ​യ വ​നി​ത​ക​ൾ​ക്കു​വേ​ണ്ടി കേ​ര​ളാ​ടി​സ്ഥാ​ന​ത്തി​ൽ ഒ​രു വ​നി​ത സം​ഘ​ട​ന​യു​ടെ ആ​വ​ശ്യ​ക​ത ഊ​ന്നി​പ്പ​റ​യു​ന്ന​താ​യി​രു​ന്നു കൊ​ച്ചി സ​മ്മേ​ള​നം. തു​ട​ർ​ന്ന് കേ​ര​ള അ​ടി​സ്ഥാ​ന​ത്തി​ൽ ന​ദ്‌​വ​ത്തു​ൽ മു​ജാ​ഹി​ദീ​ന്റെ നേ​തൃ​ത്വ​ത്തി​ൽ ഒ​രു വ​നി​ത സം​ഘ​ട​ന​ക്ക് രൂ​പം കൊ​ടു​ക്കു​ന്ന​തി​ന്‍റെ ഭാ​ഗ​മാ​യി കേ​ര​ള​ത്തി​ന്‍റെ വി​വി​ധ ഭാ​ഗ​ങ്ങ​ളി​ൽ​നി​ന്നു​ള്ള വ​നി​ത​ക​ളെ ഉ​ൾ​ക്കൊ​ള്ളി​ച്ച ഒ​രു അ​ഡ്ഹോ​ക് ക​മ്മി​റ്റി രൂ​പ​വ​ത്ക​രി​ച്ചു. ഹ​ലീ​മാ ബീ​വി​യും അ​തി​ൽ ഉ​ൾ​പ്പെ​ട്ടി​രു​ന്നു.

എ​ന്നാ​ൽ, കൂ​ടു​ത​ൽ കാ​ര്യ​ക്ഷ​മ​ത​യോ​ടെ പ്ര​വ​ർ​ത്തി​ക്കാ​ൻ ആ​രും ത​ന്നെ ത​യാ​റാ​കാ​തി​രു​ന്ന​തി​നാ​ൽ സം​ഘ​ട​ന എ​ന്ന നി​ല​ക്ക് മു​ന്നോ​ട്ടു​പോ​കാ​ൻ സാ​ധി​ച്ചി​ല്ല. ന​ദ്‌​വ​ത്തി​ന്റെ കോ​ഴി​ക്കോ​ട്ടു​വെ​ച്ചു ന​ട​ന്ന സ​മ്മേ​ള​ന​ത്തി​ൽ ഒ​രു വ​നി​ത സ​മ്മേ​ള​നം വി​ളി​ച്ചു​ചേ​ർ​ത്തു​വെ​ന്ന​ത​ല്ലാ​തെ മ​റ്റൊ​രു ഇ​ട​പെ​ട​ലും അ​വ​രി​ൽ​നി​ന്ന് ഉ​ണ്ടാ​യി​ല്ല. മി​ക​ച്ച​നി​ല​യി​ൽ വ​ള​ർ​ത്തി​ക്കൊ​ണ്ടു​വ​രു​ന്ന​തി​ന് ഹ​ലീ​മാ ബീ​വി​യെ​പ്പോ​ലെ പ്രാ​പ്തി​യും ത​ന്‍റേ​ട​വു​മു​ള്ള വ​നി​ത​ക​ൾ അ​തി​ൽ ഉ​ൾ​പ്പെ​ട്ടി​രു​ന്നു​വെ​ങ്കി​ലും നേ​തൃ​ത്വ​ത്തി​ന്റെ താ​ൽ​പ​ര്യം ഇ​ല്ലാ​യ്മ​മൂ​ലം വ​നി​ത സം​ഘ​ത്തി​ന് നി​ല​നി​ൽ​പു​ണ്ടാ​യി​ല്ല.

എ​ന്നി​രു​ന്നാ​ലും മു​സ്​​ലിം സ്ത്രീ​ക​ളു​ടെ അ​വ​കാ​ശ സം​ര​ക്ഷ​ണ​ത്തി​നും ആ​ത്മീ​യ ഭൗ​തി​ക വ​ള​ർ​ച്ച​ക്കും ഇ​ട​പെ​ട​ൽ ആ​വ​ശ്യ​പ്പെ​ടു​ന്ന പു​രോ​ഗ​മ​ന​വാ​ദി​ക​ളോ​ടൊ​പ്പം നി​ൽ​ക്കു​ന്ന​തി​ന​വ​ർ ആ​ഗ്ര​ഹി​ച്ചി​രു​ന്നു. 1961 മേ​യ് 20ന് ​മ​ല​പ്പു​റം ജി​ല്ല​യി​ലെ എ​ട​വ​ണ്ണ​യി​ൽ ‘ഇ​സ്‌​ലാ​ഹു​സ്സി​ബി​യാ​ൻ വി​ദ്യാ​ർ​ഥി സ​മാ​ജ’​ത്തി​ന്റെ അ​ഭി​മു​ഖ്യ​ത്തി​ൽ വി​ളി​ച്ചു​ചേ​ർ​ത്ത വ​നി​ത സ​മ്മേ​ള​ന​ത്തി​ന് അ​ധ്യ​ക്ഷ​ത വ​ഹി​ച്ച​ത് ഹ​ലീ​മാ ബീ​വി​യാ​യി​രു​ന്നു. മു​സ്​​ലിം സ്ത്രീ​ക​ൾ വി​ദ്യാ​ഭ്യാ​സ മേ​ഖ​ല​യി​ൽ-​ഭൗ​തി​ക, ആ​ത്മീ​യ​ത​ല​ങ്ങ​ളി​ൽ-​ക്രി​യാ​ത്മ​ക​മാ​യ ച​ർ​ച്ച​ക​ൾ​ക്കും ക​ർ​മ​പ​രി​പാ​ടി​ക​ൾ​ക്കും തു​ട​ക്ക​മി​ടു​ന്ന​തി​ന് വേ​ണ്ട​ത്ര ഇ​ട​പെ​ട​ൽ ന​ട​ന്നു​വെ​ന്ന​താ​ണ് ഈ ​സ​മ്മേ​ള​ന​ത്തി​ന്റെ പ്ര​സ​ക്തി.

പ്രാ​ദേ​ശി​ക​മാ​യി സം​ഘ​ടി​പ്പി​ച്ച എ​ട​വ​ണ്ണ സ​മ്മേ​ള​ന​ത്തി​ന്റെ വി​ജ​യം കേ​ര​ള അ​ടി​സ്ഥാ​ന​ത്തി​ൽ ഒ​രു വ​നി​ത സ​മാ​ജം രൂ​പ​വ​ത്ക​രി​ച്ച് പ്ര​വ​ർ​ത്ത​നം ന​ട​ത്തു​ന്ന​തി​നു​വേ​ണ്ട അ​ഭി​പ്രാ​യ രൂ​പ​വ​ത്ക​ര​ണ​മു​ണ്ടാ​ക്കി. അ​തി​നാ​യി ഒ​രു ക​ൺ​വെ​ൻ​ഷ​ൻ വി​ളി​ച്ച് ചേ​ർ​ക്കാ​ൻ തീ​രു​മാ​ന​മാ​വു​ക​യും കേ​ര​ള​ത്തി​ന്റെ വി​വി​ധ ഭാ​ഗ​ങ്ങ​ളി​ൽ​നി​ന്നും പ്ര​ഗ​ല്ഭ​രാ​യ മു​സ്​​ലിം​ക​ളെ പ​ങ്കെ​ടു​പ്പി​ച്ചു​കൊ​ണ്ട് ഒ​രു പ്രാ​രം​ഭ ച​ർ​ച്ച ന​ട​ത്തു​ന്ന​തി​ലേ​ക്കും കാ​ര്യ​ങ്ങ​ൾ എ​ത്തി. എ​ട​വ​ണ്ണ​യി​ൽ ചേ​ർ​ന്ന വ​നി​ത​സ​മ്മേ​ള​ന​ത്തി​ൽ അ​ധ്യ​ക്ഷ​ത വ​ഹി​ച്ചു​കൊ​ണ്ട് ‘സ്ത്രീ​ക​ളെ സ​മു​ദ്ധ​രി​ക്കാ​തെ സ​മു​ദാ​യം പു​രോ​ഗ​മി​ക്കു​ക​യി​ല്ല’ എ​ന്ന ചി​ന്ത​യി​ൽ ഊ​ന്നി ഹ​ലീ​മാ ബീ​വി ന​ട​ത്തി​യ പ്ര​സം​ഗ​ത്തി​ൽ മു​സ്​​ലിം സ്ത്രീ​ക​ളു​ടെ വി​ദ്യാ​ഭ്യാ​സ ശോ​ച്യാ​വ​സ്ഥ ഊ​ന്നി​പ്പ​റ​യു​ക​യു​ണ്ടാ​യി. പ്ര​സം​ഗ​ത്തി​ൽ അ​തി​നാ​യി ചി​ല സ്ഥി​തി വി​വ​ര​ക്ക​ണ​ക്കു​ക​ൾ അ​വ​ർ എ​ടു​ത്ത് ചേ​ർ​ക്കു​ന്നു​ണ്ട്:

“...1960-61 ലെ ​ക​ണ​ക്ക് പ്ര​കാ​രം കേ​ര​ള​ത്തി​ൽ 12 ല​ക്ഷം പെ​ൺ​കു​ട്ടി​ക​ൾ ഇം​ഗ്ലീ​ഷ് സ്കൂ​ളു​ക​ളി​ലും കോ​ള​ജു​ക​ളു​മാ​യി പ​ഠി​ക്കു​ന്നു​ണ്ട്. അ​തി​ൽ വെ​റും 8000 പേ​ർ മാ​ത്ര​മാ​ണ് മു​സ്​​ലിം പെ​ൺ​കു​ട്ടി​ക​ൾ ഉ​ള്ള​തെ​ന്ന് പ​റ​ഞ്ഞാ​ൽ മു​സ്​​ലിം സ്ത്രീ​ക​ളു​ടെ വി​ദ്യാ​ഭ്യാ​സ​നി​ല എ​ത്ര ദ​യ​നീ​യ​മാ​ണെ​ന്ന് ഹൃ​ദ​യ​മു​ള്ള​വ​ർ ചി​ന്തി​ക്ക​ട്ടെ... ഇ​നി സ്ത്രീ​ക​ൾ​ക്കാ​യു​ള്ള കോ​ളേ​ജു​ക​ൾ, ഹൈ​സ്കൂ​ളു​ക​ൾ, സ​ദ​ന​ങ്ങ​ൾ, മ​ഹി​ളാ​മ​ന്ദി​ര​ങ്ങ​ൾ, പ്രൈ​മ​റി സ്കൂ​ളു​ക​ൾ അ​ങ്ങ​നെ വ​നി​ത​ക​ൾ​ക്കാ​യി നി​ര​വ​ധി​യാ​യ സ്ഥാ​പ​ന​ങ്ങ​ൾ കേ​ര​ള​ത്തി​ൽ ന​ട​ക്കു​മ്പോ​ൾ, മു​സ്‍ലിം സ്ത്രീ​ക​ൾ​ക്കാ​യി കോ​ഴി​ക്കോ​ട് അ​ടു​ത്ത​കാ​ല​ത്ത് തു​ട​ങ്ങി​യ ലോ​വ​ർ സെ​ക്ക​ൻ​ഡ​റി സ്കൂ​ൾ മാ​ത്ര​മാ​ണു​ള്ള​തെ​ന്ന് പ​റ​ഞ്ഞാ​ൽ അ​തി​ന്നാ​ട്ടി​ലെ പു​രു​ഷ​ന്മാ​ർ​ക്ക് അ​ന്ത​സ്സാ​ണോ? അ​തൊ​ന്നും മു​സ്​​ലിം സ്ത്രീ​ക​ൾ​ക്ക് ആ​വ​ശ്യ​മി​ല്ല, അ​വ​ർ വീ​ട്ടി​ന​ക​ത്ത് അ​ട​ങ്ങി ഒ​തു​ങ്ങി ക​ഴി​ഞ്ഞാ​ൽ മ​തി​യോ?”92

ഇ​ത്ത​ര​ത്തി​ൽ സ​മു​ദാ​യ​ത്തി​ലെ സ്ത്രീ​ക​ളു​ടെ ഉ​ന്ന​മ​ന​ത്തി​നാ​യി കു​റി​ക്കു​കൊ​ള്ളു​ന്ന വാ​ക്കു​ക​ളു​മാ​യി ജ​ന​മ​ധ്യ​ത്തി​ൽ പ്ര​ത്യ​ക്ഷ​പ്പെ​ടു​ന്ന​തി​ൽ ഹ​ലീ​മാ ബീ​വി താ​ൽ​പ​ര്യം കാ​ണി​ച്ചു. എ​ട​വ​ണ്ണ​യി​ൽ സ​മ്മേ​ള​ന​ത്തി​ൽ പ​ങ്കെ​ടു​ക്കാ​ൻ പോ​യ​പ്പോ​ൾ ബി.​എ​സ് സി ​പാ​സാ​യി​ക്ക​ഴി​ഞ്ഞ മ​ക​ൾ അ​ൻ​സ​ർ ബീ​ഗ​ത്തെ​യും അ​വ​ർ ഒ​പ്പം കൂ​ട്ടു​ക​യു​ണ്ടാ​യി. അ​ന്ന് അ​ൻ​സ​ർ ബീ​ഗം ന​ട​ത്തി​യ ‘സ​മു​ദാ​യം പു​രോ​ഗ​മി​ക്ക​ണ​മെ​ങ്കി​ൽ സ്ത്രീ​ക​ൾ സ​മു​ദ്ധ​രി​ക്ക​ണം’ എ​ന്ന പ്ര​സം​ഗം ‘അ​ൻ​സാ​രി’ മാ​സി​ക​യി​ൽ പ്ര​സി​ദ്ധ​പ്പെ​ടു​ത്തു​ക​യും ചെ​യ്തു. മാ​താ​വി​നെ​പ്പോ​ലെ മ​ക​ളും സ്ത്രീ​ക​ളു​ടെ ഉ​ന്ന​മ​ന​ത്തി​നു​വേ​ണ്ടി​യു​ള്ള വി​ഭ​വ​ങ്ങ​ളാ​ണ് പ്ര​സം​ഗ​ത്തി​ൽ പ​ങ്കു​വെ​ച്ച​ത്.

വി​ദ്യാ​ഭ്യാ​സ​ത്തോ​ടൊ​പ്പം വ​നി​ത​ക​ൾ ത​യ്യ​ൽ, നൂ​ൽ​നൂ​ൽ​പ്, കോ​ഴി​വ​ള​ർ​ത്ത​ൽ തു​ട​ങ്ങി​യ തൊ​ഴി​ൽ പ​ഠി​ക്കേ​ണ്ട​തി​ന്‍റെ​യും സ്വാ​ശ്ര​യ​ശീ​ലം വ​ള​ർ​ത്തി​യെ​ടു​ക്കു​ന്ന​തി​ന്റെ​യും കാ​ര്യ​ങ്ങ​ൾ അ​വ​ർ അ​ന്ന് പ്ര​സം​ഗ​ത്തി​ൽ ഉ​ൾ​ക്കൊ​ള്ളി​ച്ചി​രു​ന്നു. അ​ത്ത​ര​ത്തി​ൽ വി​ദ്യാ​ഭ്യാ​സ, സാം​സ്കാ​രി​ക, സാ​മൂ​ഹി​ക, സാ​മ്പ​ത്തി​ക​മാ​യി ഉ​യ​ർ​ന്നു​വ​രി​ക​യും കേ​ര​ള​ത്തി​ലെ മു​സ്​​ലിം​ക​ളു​ടെ ജീ​വ​ൻ സ​മു​ദാ​യ​മാ​യി തീ​രു​മെ​ന്നു​ള്ള ആ​ശ​യം അ​വ​ളി​ലൂ​ടെ അ​വ​ർ മു​ന്നോ​ട്ടു​വെ​ക്കു​ന്നു​ണ്ട്. ഇ​വി​ടെ ന​ട​ന്ന മി​ക​ച്ച പ്ര​ഭാ​ഷ​ണ​ങ്ങ​ളി​ൽ ഒ​ന്ന് മ​ല​യാ​ളി മു​സ്​​ലിം വ​നി​ത​ക​ളി​ൽ​നി​ന്ന് ആ​ദ്യ​മാ​യി അ​ഫ്ദ​ലു​ൽ ഉ​ല​മ ബി​രു​ദം പാ​സാ​യ പി. ​സൈ​ന​ബ​യു​ടേ​താ​യി​രു​ന്നു. അ​വ​ർ അ​രി​ക്കോ​ട് സു​ല്ല​മു​സ്സ​ലാം അ​റ​ബി​ക് കോ​ള​ജി​ൽ​നി​ന്ന് ബി​രു​ദം നേ​ടി​യ​ശേ​ഷം അ​റ​ബി അ​ധ്യാ​പി​ക​യാ​യി പ്ര​വ​ർ​ത്തി​ച്ചു​വ​രു​ക​യാ​യി​രു​ന്നു. മാ​ത്ര​മ​ല്ല, ന​ദ്‍വ​ത്തി​ന്‍റെ നെ​ടും​തൂ​ണാ​യി​രു​ന്ന കെ.​എം. മൗ​ല​വി​യു​ടെ മ​രു​മ​ക​ളു​മാ​യി​രു​ന്നു; കെ.​പി. മു​ഹ​മ്മ​ദ് ഉ​മ​രി​യു​ടെ ഭാ​ര്യ.

കേ​ര​ള ന​ദ്‌​വ​ത്തു​ൽ മു​ജാ​ഹി​ദീ​ന്റെ താ​ൽ​പ​ര്യ​പ്ര​കാ​രം വ​നി​ത വി​ഭാ​ഗ​ത്തി​ൽ പ്ര​വ​ർ​ത്തി​ക്കു​ന്ന വേ​ള​യി​ൽ ഹ​ലീ​മാ ബീ​വി പ​ര​മ്പ​രാ​ഗ​ത​വാ​ദി​ക​ളെ ശ​ക്ത​മാ​യ രീ​തി​യി​ൽ എ​തി​ർ​ത്തു​വ​ന്നി​രു​ന്നു. 1961 ഫെ​ബ്രു​വ​രി 4, 5 തീ​യ​തി​ക​ളി​ൽ കോ​ഴി​ക്കോ​ട്ടു ന​ട​ന്ന വാ​ർ​ഷി​ക സ​മ്മേ​ള​ന ഭാ​ഗ​മാ​യി ന​ട​ത്തി​യ വ​നി​ത സ​മ്മേ​ള​നം ഉ​ദ്ഘാ​ട​നം ചെ​യ്ത​ത് ഹ​ലീ​മാ ബീ​വി​യാ​യി​രു​ന്നു. ഈ ​സ​മ്മേ​ള​ന​ത്തി​ൽ അ​ധ്യ​ക്ഷ​ത വ​ഹി​ച്ച​തോ അ​ന്ന​ത്തെ ഡെ​പ്യൂ​ട്ടി സ്പീ​ക്ക​റാ​യി​രു​ന്ന ന​ഫീ​സ​ത്ത് ബീ​വി​യും. സ്ത്രീ ​വി​ദ്യാ​ഭ്യാ​സ​ത്തെ​ക്കു​റി​ച്ചും സ്ത്രീ​ക​ളു​ടെ സാ​മൂ​ഹി​ക ഇ​ട​പെ​ട​ലു​ക​ളെ കു​റി​ച്ചും സ​മ്മേ​ള​നം ഉ​ദ്ഘാ​ട​നം ചെ​യ്തു​കൊ​ണ്ട് ഹ​ലീ​മാ ബീ​വി സം​സാ​രി​ക്കു​ക​യു​ണ്ടാ​യി.

ഒ​രു സം​ഘാ​ട​ക എ​ന്ന നി​ല​യി​ലു​ള്ള ഹ​ലീ​മാ ബീ​വി​യു​ടെ ഇ​ട​പെ​ട​ലു​ക​ളി​ൽ പ​ല​തും രേ​ഖ​പ്പെ​ടു​ത്താ​തെ പോ​യ​തും ഇ​ട​പെ​ട്ടു പ്ര​വ​ർ​ത്തി​ച്ചു​വ​ന്ന സം​ഘ​ട​ന​ക​ളി​ൽ പ​ല​തി​നും പ്ര​വ​ർ​ത്ത​ന തു​ട​ർ​ച്ച ഉ​ണ്ടാ​കാ​തി​രു​ന്ന​തും സം​ഘാ​ട​ക​യെ​ന്ന നി​ല​യി​ലു​ള്ള അ​വ​രു​ടെ ജീ​വി​ത​ച​രി​ത്ര​ത്തെ അ​പൂ​ർ​ണ​മാ​ക്കി തീ​ർ​ക്കു​ന്നു​ണ്ട്.

(തുടരും)

കു​റി​പ്പ്

89. ‘മു​സ്‍ലിം സ്ത്രീ​ക​ളു​ടെ പു​രോ​ഗ​തി​ക്ക് ആ​വ​ശ്യ​മാ​യ ചി​ല പ​ദ്ധ​തി​ക​ൾ: ജ​മാ​അ​ത്ത് ഫെ​ഡ​റേ​ഷ​ൻ പ്ലാ​നി​ങ് ക​മ്മി​റ്റി​യു​ടെ ശ്ര​ദ്ധ​യ്ക്ക്’, അ​ൻ​സാ​രി മാ​സി​ക, കാ​ണു​ക, എം. ​ഹ​ലീ​മ ബീ​വി​യു​ടെ ജീ​വി​തം -പ​ത്രാ​ധി​പ, പു. 116-117.

90. ‘​മു​സ്‍ലിം സ്ത്രീ​ക​ളു​ടെ പു​രോ​ഗ​തി​ക്ക് ആ​വ​ശ്യ​മാ​യ ചി​ല പ​ദ്ധ​തി​ക​ൾ: ജ​മാ​അ​ത്ത് ഫെ​ഡ​റേ​ഷ​ൻ പ്ലാ​നി​ങ് ക​മ്മി​റ്റി​യു​ടെ ശ്ര​ദ്ധ​യ്ക്ക്’, കാ​ണു​ക, എം. ​ഹ​ലീ​മ ബീ​വി​യു​ടെ ജീ​വി​തം -പ​ത്രാ​ധി​പ, പു. 118-120.

91. ​അ​ൽ​മ​നാ​ർ മാ​സി​ക, 1959 ന​വം​ബ​ർ 5, കാ​ണു​ക, ഹ​ലീ​മാ ബീ​വി: തി​ര​ഞ്ഞെ​ടു​ത്ത ര​ച​ന​ക​ൾ, പു. 81- 82

92. ​അ​ൻ​സാ​രി മാ​സി​ക, പു​സ്ത​കം: 7 ല​ക്കം: 10, പെ​രു​മ്പാ​വൂ​ർ, 1961 ജൂ​ൺ 5, പു. 22.