സുപ്രീംകോടതിയിൽ 10 വർഷത്തിലേറെയായി കെട്ടിക്കിടക്കുന്നത് 10,000ത്തിലധികം കേസുകൾ; ഹൈകോടതികളിൽ 30 വർഷമായി തീർപ്പാകാത്ത 80,660 കേസുകൾ

ന്യൂഡൽഹി: രാജ്യത്തെ കോടതികളിൽ കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന കേസുകളുടെ എണ്ണം സംബന്ധിച്ച ഞെട്ടിക്കുന്ന കണക്കുകൾ പുറത്തുവിട്ട് കേന്ദ്ര സർക്കാർ. സുപ്രീംകോടതിയിലും രാജ്യത്തെ വിവിധ ഹൈകോടതികളിലുമായി പതിനായിരക്കണക്കിന് കേസുകൾ ദീർഘകാലമായി തീർപ്പുകൽപ്പിക്കാതെ കിടക്കുന്നതായി കേന്ദ്ര നിയമന്ത്രി അർജുൻ റാം മേഘ്വാൾ രാജ്യസഭയെ അറിയിച്ചു. നാഷണൽ ജുഡീഷ്യൽ ഡാറ്റ ഗ്രിഡിലെ (NJDG) കണക്കുകൾ പ്രകാരം രാജ്യവ്യാപകമായി വിവിധ കോടതികളിലായി ആകെ 5.64 കോടി കേസുകളാണ് നിലവിൽ തീർപ്പാക്കാനുള്ളത്.

നാഷണൽ ജുഡീഷ്യൽ ഡാറ്റ ഗ്രിഡിന്റെ ഏറ്റവും പുതിയ ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ പ്രകാരം, രാജ്യവ്യാപകമായി സുപ്രീം കോടതി, രാജ്യത്തെ 25 ഹൈകോടതികൾ, വിവിധ ജില്ലകളിലെയും കീഴ്ക്കോടതികളിലെയും സബ്‌ഓർഡിനേറ്റ് കോടതികൾ എന്നിവയിലായി ആകെ 5.64 കോടിയിലധികം കേസുകളാണ് നിലവിൽ തീർപ്പാക്കാനായി കാത്തുകിടക്കുന്നത്.

കേന്ദ്ര നിയമ മന്ത്രി രാജ്യസഭയിൽ നൽകിയ രേഖാമൂലമുള്ള മറുപടി പ്രകാരം, സുപ്രീംകോടതിയിൽ മാത്രം ആകെ 96,000ത്തിലധികം കേസുകളാണ് വിചാരണക്കും തീർപ്പിനുമായി നിലവിലുള്ളത്. പത്ത് വർഷത്തിലധികം കാലം നിയമപോരാട്ടം തുടർന്നും യാതൊരു അന്തിമ തീരുമാനവുമില്ലാതെ 10,000ത്തിലധികം കേസുകൾ സുപ്രീം കോടതിയിൽ മാത്രം നിലവിലുണ്ട്. രണ്ട് ഇരുപത് വർഷത്തിലേറെയായി നീണ്ടുപോകുന്ന 558 കേസുകൾ അടിയന്തര പരിഗണന കാത്തുനിൽക്കുന്നു. അതീവ ഗൗരവകരവും സങ്കീർണ്ണവുമായ 26 കേസുകൾ മുപ്പത് വർഷത്തിലേറെയായി പരമോന്നത കോടതിയുടെ പരിഗണനാ പട്ടികയിൽ തുടരുന്നു എന്നത് ജുഡീഷ്യൽ സംവിധാനത്തിന്റെ വേഗതയെക്കുറിച്ചുള്ള കടുത്ത ആശങ്കകൾ ഉയർത്തുന്നു.

സുപ്രീംകോടതിക്ക് പുറമെ രാജ്യത്തെ വിവിധ ഹൈകോടതികളുടെ സ്ഥിതിയും അതിയായി ആശങ്കാജനകമാണ്. ഹൈകോടതികളിൽ വർഷങ്ങളായി കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന കേസുകളുടെ ഭാരം നീതിന്യായ നിർവ്വഹണത്തെ സാരമായി ബാധിക്കുന്നുണ്ട്. കണക്കുകൾ പ്രകാരം, രാജ്യത്തെ ഹൈകോടതികളിൽ 30 വർഷത്തിലേറെയായി 80,660 കേസുകൾ യാതൊരു അന്തിമ വിധിയുമില്ലാതെ അലയുന്നുണ്ടെന്ന് മന്ത്രി വ്യക്തമാക്കി. ഇത് സാധാരണക്കാരായ പൗരന്മാർക്ക് നീതി ലഭിക്കുന്നതിനുള്ള കാലതാമസം എത്രത്തോളമുണ്ടെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്ന തെളിവാണ്.

നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയിൽ കേസുകൾ അനന്തമായി നീണ്ടുപോകുന്നതിനും കെട്ടിക്കിടക്കുന്നതിനും വിവിധങ്ങളായ ഘടകങ്ങൾ കാരണമാകുന്നുണ്ടെന്ന് കേന്ദ്ര സർക്കാർ വിശദീകരിക്കുന്നു. സമർപ്പിക്കപ്പെടുന്ന കേസുകളിലെ വസ്തുതകളുടെ സ്വഭാവവും അവയുടെ ആഴത്തിലുള്ള നിയമപരമായ സങ്കീർണ്ണതകളും വേഗത്തിലുള്ള തീർപ്പിന് തടസ്സമാകുന്നു. കേസുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഹാജരാക്കുന്ന തെളിവുകളുടെയും രേഖകളുടെയും സങ്കീർണ്ണമായ രീതികൾ പരിശോധനകൾ നീളാൻ കാരണമാകുന്നു.

ബാറുകൾ, അന്വേഷണ ഏജൻസികൾ, സാക്ഷികൾ, കോടതി കക്ഷികൾ എന്നിവരുടെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള കൃത്യസമയത്തുള്ള സഹകരണമില്ലായ്മ നടപടികൾ വൈകിപ്പിക്കുന്നു. കോടതികളിൽ ആവശ്യത്തിന് ജഡ്ജിമാരുടെയും ജുഡീഷ്യൽ ഓഫീസർമാരുടെയും സപ്പോർട്ടിങ് സ്റ്റാഫുകളുടെയും ലഭ്യതക്കുറവ് നിലവിലുണ്ട്. കൂടാതെ, കോടതികളുടെ ഭൗതിക അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും അപര്യാപ്തമാണ്. നടപടിക്രമങ്ങളിലെ ചട്ടങ്ങളുടെ ശരിയായ പ്രയോഗവും ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ വിഭാഗങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ഏകോപനക്കുറവും കേസുകളുടെ വിചാരണാ വേഗതയെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുന്നു.

കേസുകൾ സമയബന്ധിതമായി തീർപ്പാക്കുന്നത് പൂർണ്ണമായും നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയുടെ സ്വന്തം അധികാരപരിധിയിൽ വരുന്നതാണെന്നും, അതിനാൽ കോടതികൾ കേസുകളിൽ വിധി പുറപ്പെടുവിക്കാൻ എക്സിക്യൂട്ടീവ് വിഭാഗം നേരിട്ട് സമയപരിധി നിശ്ചയിക്കുന്നില്ലെന്നും മന്ത്രി വ്യക്തമാക്കി.

എന്നിരുന്നാലും, സുപ്രീംകോടതിയിലെ ജഡ്ജിമാരുടെ ഒഴിവുകൾ വേഗത്തിൽ നികത്താൻ സർക്കാരിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്ന് നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, രാജ്യത്തെ വിവിധ ഹൈകോടതികളിലും കീഴ്ക്കോടതികളിലും (സബ്‌ഓർഡിനേറ്റ് ജുഡീഷ്യറി) ജഡ്ജിമാരുടെ വലിയ തോതിലുള്ള ഒഴിവുകൾ ഇപ്പോഴും തുടരുന്നുണ്ടെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.