ലൈക്കുകളേക്കാൾ പ്രധാനം മനസമാധാനം: സാങ്കേതികവിദ്യക്ക് വേണം അതിർവരമ്പുകൾ

ഇന്നത്തെ ആധുനിക സമൂഹത്തിൽ സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങൾ മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്ത ഭാഗമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ഫെയ്‌സ്ബുക്ക്, ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം, വാട്‌സ്ആപ്പ്, ത്രെഡ്‌സ് തുടങ്ങിയ മാധ്യമങ്ങൾ ലോകത്തെ വിരൽത്തുമ്പിൽ എത്തിച്ചു. എന്നാൽ, ആളുകളെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങിയ ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ ഇന്ന് മനുഷ്യന്റെ മാനസികാരോഗ്യത്തിന് വലിയൊരു ഭീഷണിയായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണെന്ന സത്യം മിക്കവരും തിരിച്ചറിയുന്നില്ല. ഇതൊരു സാമൂഹിക വിപത്ത് ആയി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണെന്നു തന്നെ പറയാം.

ഒട്ടേറെ കുടുംബ ബന്ധങ്ങൾ ശിഥിലമാകാനും യുവജനങ്ങൾ വഴി തെറ്റി സഞ്ചരിക്കാനും ഈ സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങൾ കാരണമാകുന്നത് നിത്യേന നാം വാർത്തകളിലൂടെ കാണുന്നുമുണ്ട്. വിർച്വൽ ലോകത്തെ സന്തോഷങ്ങൾക്കിടയിൽ മനുഷ്യൻ സ്വന്തം മാനസികാവസ്ഥ നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്ന കാഴ്ചയും നാം കാണുന്നു.

കപടലോകവും അപകർഷതാബോധവും (The Illusion of Perfection)

സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ ആളുകൾ എപ്പോഴും തങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ചതും സന്തോഷം നിറഞ്ഞതുമായ നിമിഷങ്ങൾ മാത്രമാണ് പങ്കുവെക്കുന്നത്. ഫിൽട്ടറുകൾ ഉപയോഗിച്ച് മനോഹരമാക്കിയ ചിത്രങ്ങളും ആഡംബര യാത്രകളും കാണുന്ന മറ്റുള്ളവരിൽ ഇത് കടുത്ത അപകർഷതാബോധം ഉണ്ടാക്കുന്നു.

മറ്റുള്ളവരുടെ 'പെർഫെക്റ്റ്' ജീവിതവുമായി സ്വന്തം ജീവിതത്തെ താരതമ്യം ചെയ്യുന്നത് വഴി തങ്ങൾ പരാജയമാണെന്ന ചിന്തയും നിരാശയും വ്യക്തികളിൽ ഉടലെടുക്കുന്നു.ഫോമോയും (FOMO) ലൈക്കുകളോടുള്ള അഡിക്ഷനും'ഫോമോ' Fear Of Missing Out) അഥവാ മറ്റുള്ളവർ ആസ്വദിക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ തനിക്ക് നഷ്ടപ്പെടുന്നുവോ എന്ന ഭയം ഇന്ന് കൗമാരക്കാരെയും യുവാക്കളെയും വല്ലാതെ വേട്ടയാടുന്നുണ്ട്.

കൂടാതെ, തങ്ങൾ പോസ്റ്റ് ചെയ്യുന്ന ചിത്രങ്ങൾക്കും വീഡിയോകൾക്കും ലഭിക്കുന്ന ലൈക്കുകളും കമന്റുകളും തലച്ചോറിൽ ഡോപമിൻ (Dopamine) എന്ന ഹോർമോൺ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് താൽക്കാലിക സന്തോഷം നൽകുമെങ്കിലും, ലൈക്കുകൾ കുറയുമ്പോൾ കടുത്ത ഉത്കണ്ഠയിലേക്കും വിഷാദത്തിലേക്കും (Depression) നയിക്കുന്നു.

സൈബർ ബുള്ളിയിങ്ങും ഏകാന്തതയും (Cyberbullying & Isolation)

ഫോണിന് പിന്നിൽ ഒളിച്ചിരുന്ന് ആരെയും അധിക്ഷേപിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം സോഷ്യൽ മീഡിയ നൽകുന്നുണ്ട്. ബോഡി ഷെയ്മിങ്, വ്യാജ പ്രചാരണങ്ങൾ, സൈബർ ആക്രമണങ്ങൾ എന്നിവക്ക് ഇരയാകുന്നവരുടെ ആത്മവിശ്വാസം പൂർണ്ണമായും തകർക്കുന്നു. ഡിജിറ്റൽ ലോകത്ത് ആയിരക്കണക്കിന് ഫോളോവേഴ്‌സ് ഉള്ളവർ പോലും യഥാർത്ഥ ജീവിതത്തിൽ കടുത്ത ഏകാന്തത അനുഭവിക്കുന്നവരാണ് എന്നത് ഇന്നത്തെ ക്രൂരമായ യാഥാർത്ഥ്യമാണ്.

ശാരീരിക-മാനസിക ആരോഗ്യ തകർച്ച

രാത്രി വൈകിയും ഫോൺ ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഉറക്കമില്ലായ്മയ്ക്ക് (Insomnia) കാരണമാകുന്നു. കൃത്യമായ ഉറക്കം ലഭിക്കാത്തത് സ്വഭാവത്തിൽ ദേഷ്യം, അമിത ഉത്കണ്ഠ, വിട്ടുമാറാത്ത തലവേദന എന്നിവ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ഇത് വ്യക്തികളുടെ ഉൽപ്പാദനക്ഷമതയെയും ദൈനംദിന ജീവിതത്തെയും സാരമായി ബാധിക്കുന്നു.

പരിഹാര മാർഗ്ഗങ്ങൾ (Way Forward)

സോഷ്യൽ മീഡിയ പൂർണ്ണമായി ഉപേക്ഷിക്കുക എന്നതല്ല ഇതിനുള്ള പരിഹാരം, മറിച്ച് അത് നിയന്ത്രിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. ദിവസവും സോഷ്യൽ മീഡിയ ഉപയോഗത്തിന് കൃത്യമായ സമയപരിധി നിശ്ചയിക്കുക (Screen Time Limits).മാസത്തിലൊരിക്കൽ 'ഡിജിറ്റൽ ഡീറ്റോക്സ്' (Digital Detox) അഥവാ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ നിന്ന് കുറച്ചുദിവസത്തേക്ക് പൂർണ്ണമായി വിട്ടുനിൽക്കുക. വിർച്വൽ സൗഹൃദങ്ങൾക്ക് പകരം കുടുംബാംഗങ്ങളോടും സുഹൃത്തുക്കളോടും ഒപ്പം നേരിട്ട് സമയം ചെലവഴിക്കുക. വായന, കായികം, കലകൾ തുടങ്ങിയ ക്രിയാത്മകമായ വിനോദങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുക.

സോഷ്യൽ മീഡിയ ഒരു നല്ല വേലക്കാരനാണ്, എന്നാൽ മോശം യജമാനനാണ്. അത് നമ്മുടെ ജീവിതത്തെ നിയന്ത്രിക്കാൻ അനുവദിക്കരുത്. സാങ്കേതികവിദ്യയെ കൃത്യമായ അതിർവരമ്പുകളോടെ ഉപയോഗിക്കാൻ പഠിക്കുമ്പോൾ മാത്രമേ നമുക്ക് മികച്ച മാനസികാരോഗ്യം നിലനിർത്താൻ സാധിക്കൂ. വിർച്വൽ ലോകത്തെ ലൈക്കുകളേക്കാൾ പ്രധാനം നമ്മുടെ യഥാർത്ഥ ജീവിതത്തിലെ സമാധാനമാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുകയാണ് പ്രധാനം.