മൂത്രമൊഴിക്കുന്നത് തടയാനാകുന്നില്ലേ? നിശബ്ദത വെടിയാം, ചികിത്സയിലൂടെ തിരികെ നേടാം ആത്മവിശ്വാസം

നമ്മുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ തീർത്തും സ്വാഭാവികമായി നടക്കുന്ന പല ശാരീരിക പ്രക്രിയകളും അല്പമൊന്ന് താളംതെറ്റുമ്പോഴാണ് നാം അതിന്റെ പ്രാധാന്യം തിരിച്ചറിയുന്നത്. അതിലൊന്നാണ് മൂത്രവിസർജനത്തിന്മേലുള്ള നിയന്ത്രണം. ചിരിക്കുമ്പോഴോ ചുമയ്ക്കുമ്പോഴോ അറിയാതെ മൂത്രം പോകുന്നതും മൂത്രമൊഴിക്കണമെന്ന തോന്നലുണ്ടായാൽ ശുചിമുറിയിൽ എത്തുന്നതുവരെ പിടിച്ചുനിൽക്കാൻ കഴിയാതെ വരുന്നതും പലരുടെയും ജീവിതത്തിലെ ഒരു വലിയ പ്രതിസന്ധിയാണ്.

യൂറിനറി ഇൻകോണ്ടിനൻസ് (Urinary Incontinence) അഥവാ അനിയന്ത്രിതമായ മൂത്രവിസർജനം കേവലം ഒരു ശാരീരിക ബുദ്ധിമുട്ട് മാത്രമല്ല വ്യക്തികളുടെ ആത്മവിശ്വാസം കെടുത്തി അവരെ കടുത്ത മാനസികസമ്മർദത്തിലേക്കും സാമൂഹികമായ ഒറ്റപ്പെടലിലേക്കും നയിക്കുന്ന ഗൗരവകരമായ ഒരു ആരോഗ്യപ്രശ്നമാണ്. പ്രായമായവരിൽ മാത്രം കണ്ടുവരുന്ന ഒരു വാർദ്ധക്യസഹജമായ പ്രശ്നമാണിതെന്ന് പലരും തെറ്റിദ്ധരിക്കാറുണ്ടെങ്കിലും വാസ്തവത്തിൽ ഏത് പ്രായത്തിലുള്ളവരെയും ബാധിക്കാവുന്ന ഒന്നാണിത്.

അപമാനഭീതി കാരണം ഈ രോഗവിവരം പുറത്തുപറയാൻ മടിച്ച് വീടിന്റെ നാലു ചുമരുകൾക്കുള്ളിൽ നിശബ്ദരായി സഹിക്കുന്നവർ നിരവധിയാണ്. എന്നാൽ അപകർഷതാബോധം വെടിഞ്ഞ് കൃത്യസമയത്ത് ചികിത്സ തേടിയാൽ പൂർണ്ണമായും പരിഹരിക്കാവുന്ന ഒന്നാണ് ഈ അവസ്ഥ എന്ന് നാം തിരിച്ചറിയേണ്ടതുണ്ട്.

ഇൻകോണ്ടിനൻസ്: രോഗലക്ഷണങ്ങൾ അറിയാം

യൂറിനറി ഇൻകോണ്ടിനൻസ് ഓരോ വ്യക്തിയിലും പല രൂപത്തിലാണ് പ്രകടമാകുന്നത് എന്നതിനാൽ ഇതിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ തുടക്കത്തിൽത്തന്നെ കൃത്യമായി തിരിച്ചറിയേണ്ടത് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. വൈദ്യശാസ്ത്രപരമായി ഈ ലക്ഷണങ്ങളെ പലതായി തരംതിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ചുമയ്ക്കുമ്പോഴോ തുമ്മുമ്പോഴോ പൊട്ടിച്ചിരിക്കുമ്പോഴോ ഭാരമുള്ള വസ്തുക്കൾ ഉയർത്തുമ്പോഴോ ശരീരത്തിലുണ്ടാകുന്ന മർദ്ദം കാരണം അറിയാതെ മൂത്രം തുള്ളികളായി പുറത്തുപോകുന്നത് സ്ട്രെസ്സ് ഇൻകോണ്ടിനൻസിന്റെ (Stress Incontinence) പ്രധാന ലക്ഷണമാണ്.

ഇതിനുപുറമെ മൂത്രമൊഴിക്കണമെന്ന ശക്തമായ തോന്നലുണ്ടാവുകയും ശുചിമുറിയിൽ എത്തുന്നതിനു മുൻപുതന്നെ നിയന്ത്രണം നഷ്ടപ്പെട്ട് വസ്ത്രത്തിൽ പോവുകയും ചെയ്യുന്ന അർജ് ഇൻകോണ്ടിനൻസ് (Urge Incontinence) എന്ന അവസ്ഥയും ആളുകളിൽ കണ്ടുവരുന്നു. രാത്രികാലങ്ങളിൽ ഉറക്കത്തിനിടയിൽ പലതവണ മൂത്രമൊഴിക്കാനായി എഴുന്നേൽക്കേണ്ടി വരുന്നത് നോക്റ്റുറിയ (Nocturia) എന്നും മൂത്രമൊഴിച്ചു കഴിഞ്ഞാലും മൂത്രസഞ്ചി പൂർണമായി ഒഴിഞ്ഞിട്ടില്ലെന്ന തോന്നൽ അനുഭവപ്പെടുന്നത് എന്നിവയും ഈ അവസ്ഥയുടെ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട വസ്തുതകളാണ്.

കൂടാതെ ദിവസത്തിൽ പല സമയങ്ങളിലായി യാതൊരു മുന്നറിയിപ്പുമില്ലാതെ മൂത്രം തുടർച്ചയായി തുള്ളികളായി ചോരുന്നതും രോഗം ഗുരുതരമാകുന്നതിന്റെ സൂചനയാണ്. ഈ ശാരീരിക മാറ്റങ്ങൾ കണ്ടുതുടങ്ങുമ്പോൾത്തന്നെ കൃത്യമായി തിരിച്ചറിയുന്നത് എത്രയും വേഗം ഫലപ്രദമായ ചികിത്സ ആരംഭിക്കാൻ സഹായിക്കും.

ഇൻകോണ്ടിനൻസിലേക്ക് നയിക്കുന്ന കാരണങ്ങളും സാധ്യതാ ഘടകങ്ങളും

സാധാരണ നിലയിൽ മൂത്രവിസർജനം നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്ന പെൽവിക് ഫ്ലോർ പേശികളുടെ പ്രവർത്തനത്തിലുണ്ടാകുന്ന അനിയന്ത്രിത വ്യതിയാനങ്ങളാണ് മൂത്രവിസർജനത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നത്. ഇതിന് പിന്നിലെ പ്രധാന ശാസ്ത്രീയ കാരണങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്.

പെൽവിക് ഫ്ലോർ പേശികളുടെ സ്വാഭാവിക ബലക്ഷയം: പ്രായമാകുമ്പോൾ ശരീരത്തിലെ കലകളുടെ ഇലാസ്തികത നഷ്ടപ്പെടുകയും പെൽവിക് ഫ്ലോർ പേശികൾക്ക് ബലക്കുറവ് സംഭവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതുമൂലം മൂത്രസഞ്ചിയുടെ അഗ്രത്തിലുള്ള സ്ഫിങ്ക്ടർ പേശികൾക്ക് (Urethral Sphincter) അടഞ്ഞിരിക്കാനുള്ള ശേഷി കുറയുകയും ചെറിയ മർദ വ്യതിയാനങ്ങളിൽ പോലും മൂത്രം പുറത്തേക്ക് ചോരുകയും ചെയ്യുന്നു.

സ്ത്രീകളിലെ ഹോർമോൺ, അനാട്ടമിക്കൽ മാറ്റങ്ങൾ: ഗർഭധാരണവും സുഖപ്രസവവും പെൽവിക് ഭാഗത്തെ പേശികൾക്കും നാഡികൾക്കും അമിതമായ സമ്മർദ്ദവും ക്ഷതവും ഉണ്ടാക്കുന്നു. കൂടാതെ ആർത്തവവിരാമത്തോടെ (Menopause) സ്ത്രീകളിൽ ഈസ്ട്രജൻ ഹോർമോണിന്റെ ഉൽപ്പാദനം ഗണ്യമായി കുറയുന്നു. മൂത്രസഞ്ചിയുടെയും മൂത്രനാളിയുടെയും ആന്തരിക ചർമത്തിന്റെ (Mucosal Lining) ആരോഗ്യം നിലനിർത്തുന്നതിൽ ഈസ്ട്രജൻ പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നതിനാൽ ഈ കുറവ് പേശികളുടെ ബലക്ഷയത്തിനും ചോർച്ചക്കും വഴിവെക്കുന്നു.

പുരുഷന്മാരിലെ പ്രോസ്റ്റേറ്റ് വ്യതിയാനങ്ങൾ: പുരുഷന്മാരിൽ മൂത്രനാളിയെ വലയം ചെയ്തുനിൽക്കുന്ന പ്രോസ്റ്റേറ്റ് ഗ്രന്ഥിക്കുണ്ടാകുന്ന അമിത വളർച്ച മൂത്രതടസ്സത്തിന് കാരണമാകുന്നു. ഇതുമൂലം മൂത്രസഞ്ചി പൂർണ്ണമായി ഒഴിയാതെ വരികയും, പിന്നീട് നിറഞ്ഞു കവിയുന്ന അവസ്ഥ (Overflow Incontinence) ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്യുന്നു. പ്രോസ്റ്റേറ്റ് ശസ്ത്രക്രിയകൾ മൂലം സ്ഫിങ്ക്ടർ പേശികൾക്കുണ്ടാകുന്ന താൽക്കാലികമോ ശാശ്വതമോ ആയ ക്ഷതങ്ങളും ഇതിന് കാരണമാകാം.

ഉദരഭാഗത്തെ അമിത സമ്മർദം (Intra-abdominal Pressure): അമിതവണ്ണം, വിട്ടുമാറാത്ത ചുമ, തുടർച്ചയായ മലബന്ധം എന്നിവ അടിവയറ്റിലും മൂത്രസഞ്ചിയിലും നിരന്തരം അമിത മർദം ചെലുത്തുന്നു. ഇത് പെൽവിക് പേശികളെ വീണ്ടും ദുർബലപ്പെടുത്തുകയും സ്ട്രോങ് മസ്കുലർ സപ്പോർട്ട് ഇല്ലാതാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ന്യൂറോളജിക്കൽ തടസ്സങ്ങൾ: മൂത്രസഞ്ചി നിറഞ്ഞ വിവരവും വിസർജനത്തിനുള്ള സന്ദേശവും തലച്ചോറിലെത്തിക്കുന്നത് നാഡികളാണ്. അനിയന്ത്രിതമായ പ്രമേഹം, പാർക്കിൻസൺസ്, സ്ട്രോക്ക്, സുഷുമ്നാ നാഡിക്കേൽക്കുന്ന പരിക്കുകൾ എന്നിവ നാഡീവ്യൂഹത്തെ ബാധിക്കുമ്പോൾ, മൂത്രസഞ്ചി പേശികളുടെ അനിയന്ത്രിതമായ ചുരുങ്ങലിനോ വികാസത്തിനോ ഇത് കാരണമാകുന്നു.

നേരത്തെയുള്ള രോഗനിർണയം പ്രധാനമായിരിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?

ലക്ഷണങ്ങൾ കണ്ടുതുടങ്ങുമ്പോൾത്തന്നെ ഒരു ഡോക്ടറെ സമീപിക്കുന്നത് രോഗം സങ്കീർണ്ണമാകാതെ തടയാൻ സഹായിക്കും. ഭയമോ നാണക്കേടോ കാരണം ചികിത്സ വൈകിപ്പിക്കുന്നത് മൂത്രപഥത്തിലെ അണുബാധ , ചർമത്തിലുണ്ടാകുന്ന അലർജികൾ, വിഷാദം, സാമൂഹികമായ ഒറ്റപ്പെടൽ എന്നിവയിലേക്ക് വഴിതെളിക്കാം.

യൂറിൻ റൂട്ടീൻ പരിശോധന, അൾട്രാസൗണ്ട് സ്കാനിങ്, മൂത്രസഞ്ചിയുടെ ശേഷി അളക്കുന്ന യൂറോഡൈനാമിക് ടെസ്റ്റുകൾ (Urodynamic Tests) എന്നിവയിലൂടെ രോഗത്തിന്റെ കൃത്യമായ കാരണം തിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കും. തുടക്കത്തിലേ കണ്ടുപിടിച്ചാൽ മരുന്നുകൾ, ലൈഫ് സ്റ്റൈൽ തെറാപ്പികൾ എന്നിവയിലൂടെ ഇത് പൂർണ്ണമായും സുഖപ്പെടുത്താം. അത്യപൂർവ്വം ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ മാത്രമേ ശസ്ത്രക്രിയ ആവശ്യമായി വരാറുള്ളൂ.

ജീവിതശൈലി മാറ്റങ്ങളിലൂടെ മൂത്രസഞ്ചിയുടെ നിയന്ത്രണം വീണ്ടെടുക്കാം

പെൽവിക് ഫ്ലോർ പേശികളെ ശക്തിപ്പെടുത്തുക (Kegel Exercises): പെൽവിക് ഫ്ലോർ പേശികൾക്ക് ബലം കുറയുന്നതാണ് മൂത്രച്ചോർച്ചയുടെ (Urinary Incontinence) പ്രധാന കാരണങ്ങളിലൊന്ന്. ദിവസവും കൃത്യമായി കെഗൽ വ്യായാമങ്ങൾ ചെയ്യുന്നത് ഈ പേശികളുടെ ടോണും ശക്തിയും വർധിപ്പിക്കുകയും, യൂറിത്രാ സ്ഫിൻക്ടറിന്റെ (Urethral Sphincter) പ്രവർത്തനം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

ശരീരഭാരം ആരോഗ്യകരമായ പരിധിയിൽ നിലനിർത്തുക: അമിതവണ്ണം അല്ലെങ്കിൽ ശരീരഭാരം വർദ്ധിക്കുന്നത് പെൽവിക് ഭാഗത്തെ പേശികളിലും അടിവയറ്റിലെ അവയവങ്ങളിലും (Intra-abdominal pressure) അനാവശ്യമായ സമ്മർദം ചെലുത്തുന്നു. ഇത് മൂത്രസഞ്ചിക്ക് മേൽ നിരന്തരമായ ഭാരം ഉണ്ടാക്കി മൂത്രച്ചോർച്ചക്ക് കാരണമാകാം. ഭാരം നിയന്ത്രിക്കുന്നത് ഈ സമ്മർദം കുറക്കാൻ സഹായിക്കും.

മൂത്രസഞ്ചിയെ പ്രകോപിപ്പിക്കുന്ന ഭക്ഷണക്രമങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുക: കഫീൻ അടങ്ങിയ പാനീയങ്ങൾ (ചായ, കാപ്പി), ആൽക്കഹോൾ, കൃത്രിമ മധുരങ്ങൾ, അമിതമായി എരിവുള്ളതും പുളിയുള്ളതുമായ ആഹാരങ്ങൾ എന്നിവ ബ്ലാഡറിലെ പേശികളെ (Detrusor muscle) അമിതമായി ഉത്തേജിപ്പിക്കുകയും (Bladder Irritants) പെട്ടെന്ന് മൂത്രമൊഴിക്കണമെന്ന തോന്നൽ ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യും. ഇവയുടെ ഉപയോഗം ക്രമീകരിക്കുക.

ജലാംശം ഒരിക്കലും കുറക്കരുത്: മൂത്രം ചോരുമെന്ന ഭയം കാരണം വെള്ളം കുടിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കുന്നത് തികച്ചും ദോഷകരമാണ്. ഇത് മൂത്രത്തിന്റെ സാന്ദ്രത വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും മൂത്രസഞ്ചിയുടെ ആന്തരിക ഭിത്തിയെ പ്രകോപിപ്പിച്ച് ഇൻഫെക്ഷനുകൾക്കും കാരണമാകാം. ദിവസവും ശരീരത്തിന് ആവശ്യമായ അളവിൽ (സാധാരണയായി 1.5 മുതൽ 2 ലിറ്റർ വരെ) ശുദ്ധജലം കുടിക്കേണ്ടതാണ്.

പുകവലി പൂർണ്ണമായും ഉപേക്ഷിക്കുക: പുകവലി ശീലമുള്ളവരിൽ കാണപ്പെടുന്ന വിട്ടുമാറാത്ത ചുമ അടിവയറ്റിൽ നിരന്തരമായ മർദം സൃഷ്ടിക്കുകയും ഇത് കാലക്രമേണ പെൽവിക് പേശികളെ ദുർബലപ്പെടുത്തി മൂത്രച്ചോർച്ചയുടെ തീവ്രത കൂട്ടുകയും ചെയ്യുന്നു. കൂടാതെ നിക്കോട്ടിൻ മൂത്രസഞ്ചിയെ നേരിട്ട് പ്രകോപിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും.

തയാറാക്കിയത്- ഡോ. സി. ആനന്ദ്, സീനിയർ കൺസൾട്ടന്റ് - യൂറോളജി, ആസ്റ്റർ മിംസ് കോട്ടക്കൽ