കരുതിയിരിക്കാം ഷിഗെല്ലയെ; പടരാതിരിക്കാൻ പാലിക്കാം ചില മുൻകരുതലുകൾ...

ഷിഗല്ല (Shigella) എന്നത് വൈറസല്ല, മറിച്ച് അതിവേഗം പടരാൻ ശേഷിയുള്ള ഒരു തരം ബാക്ടീരിയ ആണ്. മനുഷ്യന്റെ ദഹനവ്യവസ്ഥയെ ബാധിക്കുന്ന ഈ ബാക്ടീരിയ 'ഷിഗല്ലോസിസ്' (Shigellosis) എന്ന ഗുരുതരമായ കുടൽരോഗത്തിന് കാരണമാകുന്നു. വളരെ കുറഞ്ഞ അളവിലുള്ള ബാക്ടീരിയകൾ ശരീരത്തിനുള്ളിൽ പ്രവേശിച്ചാൽ പോലും രോഗമുണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുള്ളതിനാൽ, ഇത് അതീവ ജാഗ്രത വേണ്ട ഒരു പകർച്ചവ്യാധിയാണ്.

മലിനമായ ആഹാരം, ജലം, നേരിട്ടുള്ള സമ്പർക്കം എന്നിവയിലൂടെ പടരുന്ന ഷിഗെല്ല, പ്രധാനമായും വയറിളക്കം, രക്തം കലർന്ന മലം, കഠിനമായ വയറുവേദന എന്നിവക്ക് കാരണമാകുന്നു. ആഗോളതലത്തിൽ പ്രത്യേകിച്ച് ശുചിത്വ സൗകര്യങ്ങൾ കുറഞ്ഞ ഇടങ്ങളിലും കുട്ടികൾക്കിടയിലും ഈ ബാക്ടീരിയ വലിയ ആരോഗ്യപ്രശ്നമാണ്.

രോഗം പകരുന്ന രീതികൾ

ഷിഗെല്ല ബാക്ടീരിയ പ്രധാനമായും ഫീക്കൽ-ഓറൽ പാതയിലൂടെയാണ് പടരുന്നത്. അതായത് രോഗബാധിതനായ ഒരാളുടെ മലത്തിലൂടെ പുറത്തുവരുന്ന ബാക്ടീരിയകൾ മറ്റൊരാളുടെ ഉള്ളിലെത്തുമ്പോഴാണ് രോഗമുണ്ടാകുന്നത്. ശരിയായി ക്ലോറിനേറ്റ് ചെയ്യാത്ത വെള്ളം കുടിക്കുന്നതിലൂടെയോ അത്തരം വെള്ളത്തിൽ കുളിക്കുന്നതിലൂടെയോ രോഗം പകരാം.

രോഗബാധിതരായ വ്യക്തികൾ കൈകൾ വൃത്തിയാക്കാതെ ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്യുകയോ വിളമ്പുകയോ ചെയ്യുമ്പോൾ ബാക്ടീരിയ ഭക്ഷണത്തിൽ കലരുന്നു.

രോഗിയുമായുള്ള അടുത്ത സമ്പർക്കം, ഉദാഹരണത്തിന് കുട്ടികളുടെ ഡയപ്പർ മാറ്റുമ്പോഴോ മറ്റോ കൈകൾ വൃത്തിയാക്കിയില്ലെങ്കിൽ രോഗം പകരാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. മലിനമായ വസ്തുക്കളിൽ ഇരിക്കുന്ന ഈച്ചകൾ ഭക്ഷണസാധനങ്ങളിൽ ഇരിക്കുമ്പോഴും രോഗാണുക്കൾ വ്യാപിക്കുന്നു.

ലക്ഷണങ്ങൾ

ബാക്ടീരിയ ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് 1 മുതൽ 3 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ലക്ഷണങ്ങൾ കണ്ടുതുടങ്ങും. സാധാരണ 5 മുതൽ 7 ദിവസം വരെ ഈ ലക്ഷണങ്ങൾ നീണ്ടുനിൽക്കാം. കുട്ടികളിലും പ്രായമായവരിലും രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി കുറഞ്ഞവരിലും രോഗം വേഗത്തിൽ ഗുരുതരമാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

ഷിഗെല്ല അണുബാധയുടെ പ്രധാന ലക്ഷണം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന വയറിളക്കമാണ്. പനി, വയറുവേദന എന്നിവ മറ്റ് ലക്ഷണങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടാം. മിക്കപ്പോഴും, ഷിഗെല്ല അണുബാധ ഒരു ആഴ്ചക്കുള്ളിൽ സ്വയം മാറും. ഗുരുതരമായ രോഗത്തിനുള്ള ചികിത്സയിൽ രോഗാണുക്കളെ നീക്കം ചെയ്യുന്ന ആൻറിബയോട്ടിക്കുകൾ എന്ന മരുന്നുകൾ ഉൾപ്പെട്ടേക്കാം. പനി, വയറുവേദന, അടിക്കടി, മലശങ്കയുണ്ടാകുക തുടങ്ങിയവയെല്ലാം പ്രധാന ലക്ഷണങ്ങളാണ്.

ചികിത്സ

ഷിഗെല്ല ബാക്ടീരിയ മൂലമുണ്ടാകുന്ന അണുബാധയായതിനാൽ കൃത്യമായ വൈദ്യപരിശോധന അത്യാവശ്യമാണ്.

വയറിളക്കം വഴി ശരീരത്തിലെ ജലാംശവും ലവണങ്ങളും നഷ്ടപ്പെടുന്നതാണ് ഏറ്റവും വലിയ അപകടം. അതിനാൽ ORS, തിളപ്പിച്ചാറിയ വെള്ളം, കഞ്ഞിവെള്ളം എന്നിവ ധാരാളമായി നൽകണം. രോഗം കഠിനമാണെങ്കിൽ ഡോക്ടറുടെ നിർദേശപ്രകാരം ആന്റിബയോട്ടിക്കുകൾ കഴിക്കേണ്ടി വരും. ഇത് രോഗത്തിന്റെ തീവ്രത കുറക്കാനും മറ്റുള്ളവരിലേക്ക് പടരുന്നത് തടയാനും സഹായിക്കും. രക്തം കലർന്ന മലം, കഠിനമായ വയറുവേദന, നിർത്താതെയുള്ള ഛർദ്ദി, അല്ലെങ്കിൽ ബോധക്ഷയം തുടങ്ങിയ ലക്ഷണങ്ങൾ കണ്ടാൽ രോഗിയെ ഉടൻ ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കണം.