ഗംഗാ ജല പങ്കിടലിൽ പുതിയ ഉടമ്പടി വേണം; താരിഖ് റഹ്മാന്റെ സന്ദർശനത്തിന് മുന്നോടിയായി നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങളുമായി ബംഗ്ലാദേശ്

ധാക്ക: 1996-ൽ ഒപ്പുവെച്ച 30 വർഷത്തെ ചരിത്രപരമായ ഗംഗാ ജല പങ്കിടൽ കരാറിന്റെ കാലാവധി ഡിസംബർ 12-ന് അവസാനിക്കാനിരിക്കെ, നിലവിലെ കരാർ വെറുതെ പുതുക്കുന്നതിന് പകരം സമഗ്രമായ പുതിയ ഉടമ്പടി വേണമെന്ന നിലപാടുമായി ബംഗ്ലാദേശ്. താഴെത്തട്ടിലുള്ള രാജ്യമെന്ന നിലയിലുള്ള അർഹമായ വിഹിതം ഉറപ്പാക്കണമെന്ന ജല തർക്കവും, ഇന്ത്യയിൽ തുടരുന്ന മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി ശൈഖ് ഹസീന ഇന്ത്യൻ മണ്ണിൽനിന്ന് നടത്തുന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നിയന്ത്രണം വേണമെന്ന ആവശ്യവുമാണ് ധാക്ക പ്രധാനമായും മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നത്. ബംഗ്ലാദേശ് പ്രധാനമന്ത്രി താരിഖ് റഹ്മാന്റെ നവംബറിലെ ഇന്ത്യാ സന്ദർശനത്തിന് മുന്നോടിയായി ഇരുരാജ്യങ്ങൾക്കുമിടയിൽ നടക്കുന്ന ഉന്നതതല ചർച്ചകളിലാണ് ഈ രണ്ട് വിഷയങ്ങളും നിർണായകമായി മാറിയിരിക്കുന്നത്.

സെപ്റ്റംബർ 17-ന് ധാക്കയിൽ ചേർന്ന ഉന്നതതല യോഗം ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിന്റെ വിവിധ വശങ്ങൾ വിലയിരുത്തിയിരുന്നു. ഇതിന് പിന്നാലെ നവംബർ രണ്ടാം പകുതിയിൽ നടക്കാനിടയുള്ള താരിഖ് റഹ്മാന്റെ സന്ദർശനം അന്തിമമാക്കുന്നതിനായി ഇരുരാജ്യങ്ങളിലെയും ഉന്നത നയതന്ത്ര ഉദ്യോഗസ്ഥർ നിരന്തര സമ്പർക്കത്തിലാണ്. ഇന്ത്യയിലെ പുതിയ ബംഗ്ലാദേശ് ഹൈക്കമ്മീഷണറായി നിയമിതനായ വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി അസദ് ആലം സിയാം നവംബർ ആദ്യവാരം ന്യൂഡൽഹിയിലെത്തുമെന്നാണ് വിവരം.

നിലവിലെ കരാർ യാന്ത്രികമായി നീട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്നതിന് പകരം, നദിയുടെ ഒഴുക്കിൽ താഴെയുള്ള രാജ്യമെന്ന നിലയിൽ തങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ കൂടുതൽ പരിഗണിക്കുന്ന ഒരു പുതിയ ചട്ടക്കൂടാണ് ബംഗ്ലാദേശ് ആവശ്യപ്പെടുന്നത്. പ്രത്യേകിച്ച് വേനൽക്കാലത്ത് ഗംഗയിൽ നിന്നുള്ള ജലത്തിന്റെ ഒഴുക്ക് ഉറപ്പുവരുത്തുന്ന ശക്തമായ ഉറപ്പും കൂടുതൽ ജലവിഹിതവും ഇന്ത്യയോട് ആവശ്യപ്പെടുമെന്ന് ബംഗ്ലാദേശ് മന്ത്രി ഫർഹാദ് ഹൊസൈൻ ആസാദ് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ, ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ച് ഇത് കേവലം രണ്ട് രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വിഷയം മാത്രമല്ല; പശ്ചിമ ബംഗാൾ അടക്കമുള്ള പങ്കാളിത്ത സംസ്ഥാനങ്ങളുമായി അവരുടെ ജല ആവശ്യകതകളെക്കുറിച്ച് വിശദമായ ചർച്ചകൾ നടത്തേണ്ടതുണ്ട്.

ജല തർക്കത്തിനൊപ്പം, നിലവിൽ ഇന്ത്യയിൽ അഭയം തേടിയിരിക്കുന്ന മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി ശൈഖ് ഹസീനയെക്കുറിച്ചുള്ള ഉറപ്പുകളും ധാക്ക തേടുന്നുണ്ട്. ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുകൊണ്ട് ഹസീനയും അവാമി ലീഗും നടത്തുന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും പരസ്യ പ്രസ്താവനകളിലും ബംഗ്ലാദേശ് കടുത്ത അതൃപ്തി അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇത് ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഉഭയകക്ഷി ബന്ധത്തെ ബാധിക്കുന്ന പ്രധാന വിഷയമായി ഉയർന്നുവരുന്ന പശ്ചാത്തലത്തിൽ, താരിഖ് റഹ്മാന്റെ ഇന്ത്യാ സന്ദർശനത്തിന് മുൻപ് വ്യക്തമായ രാഷ്ട്രീയ ധാരണയിലെത്താനാണ് ഇരുപക്ഷവും ശ്രമിക്കുന്നത്.