ബംഗ്ലാദേശിന്റെ ആണവ കുതിപ്പ്; രൂപ്പൂർ നിലയത്തിലെ ആദ്യ റിയാക്ടർ നിർണായക ഘട്ടത്തിൽ

ന്യൂഡൽഹി: ദക്ഷിണേഷ്യയിലെ ആണവ വൈദ്യുതി മേഖലയിൽ നിർണായക ചുവടുവച്ച് ബംഗ്ലാദേശ്. രാജ്യത്തെ ആദ്യ ആണവ റിയാക്ടറായ രൂപ്പൂർ ആണവ നിലയത്തിലെ യൂണിറ്റ് ഒന്നിൽ ആദ്യ ക്രിട്ടിക്കാലിറ്റി വിജയകരമായി പൂർത്തിയായി. ഒക്ടോബർ 11നാണ് റിയാക്ടർ കോറിനുള്ളിൽ സ്വയം നിലനിൽക്കുന്ന നിയന്ത്രിത ആണവ ശൃംഖലാ പ്രതികരണം ആരംഭിച്ചത്.

ആദ്യ ക്രിട്ടിക്കാലിറ്റി കൈവരിച്ചതോടെ റിയാക്ടർ വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനത്തിലേക്കുള്ള നിർണായക ഘട്ടത്തിലെത്തി. എന്നാൽ ഇതോടെ വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനം ആരംഭിച്ചിട്ടില്ല. വിവിധ സാങ്കേതിക പരിശോധനകളും റിയാക്ടറിന്റെ ശേഷി ഘട്ടംഘട്ടമായി ഉയർത്തുന്ന നടപടികളും പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷമാണ് ദേശീയ ഗ്രിഡുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുക.

ധാക്കയിൽ നിന്ന് 160 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് രൂപ്പൂർ ആണവ നിലയം. റഷ്യൻ സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ആണവ സ്ഥാപനമായ റോസാറ്റമാണ് പദ്ധതി നിർമിക്കുന്നത്. രണ്ട് VVER-1200 റിയാക്ടറുകളാണ് നിലയത്തിലുള്ളത്. ഓരോന്നിനും 1,200 മെഗാവാട്ട് വീതം ശേഷിയുള്ളതിനാൽ രണ്ട് യൂണിറ്റുകളും പ്രവർത്തനക്ഷമമായാൽ ആകെ 2,400 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കാനാകും.

2011ൽ റഷ്യയും ബംഗ്ലാദേശും പദ്ധതിക്കായി അന്തർസർക്കാർ കരാറിൽ ഒപ്പുവച്ചിരുന്നു. 2015ൽ പൊതുകരാറും ഒപ്പുവച്ചു. ഏകദേശം 12.65 ബില്യൺ ഡോളറാണ് പദ്ധതിയുടെ മൂല്യം. 2023ൽ ആദ്യ ആണവ ഇന്ധനം രൂപ്പൂരിലെത്തിയിരുന്നു. 2026 മേയിൽ യൂണിറ്റ് ഒന്നിന്റെ റിയാക്ടർ കോറിലേക്ക് 163 ഇന്ധന അസംബ്ലികൾ ലോഡ് ചെയ്തു. ഏപ്രിലോടെ ബംഗ്ലാദേശ് ന്യൂക്ലിയർ റെഗുലേറ്ററി അതോറിറ്റി പ്രവർത്തന ലൈസൻസും നൽകിയിരുന്നു.

VVER-1200 Generation III+ സാങ്കേതികവിദ്യയിലുള്ള റിയാക്ടറാണ്. സജീവവും നിർജീവവുമായ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ, മെച്ചപ്പെട്ട കണ്ടെയ്ൻമെന്റ് സംവിധാനങ്ങൾ, അപകടസാഹചര്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ ഇതിലുണ്ട്. ഇന്ത്യയിലെ കൂടങ്കുളം ആണവ നിലയത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന VVER-1000നേക്കാൾ പുതിയ തലമുറ സാങ്കേതികവിദ്യയാണ് രൂപ്പൂരിലേത്.

റഷ്യയുടെ കണക്കനുസരിച്ച് നവംബർ അവസാനത്തോടെ യൂണിറ്റ് ഒന്നിൽ വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ പ്രാരംഭ ഘട്ടം ആരംഭിക്കാനാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. നവംബർ 20ഓടെ ആദ്യ വൈദ്യുതി ദേശീയ ഗ്രിഡിലെത്തുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ. അതിന് മുമ്പ് സുരക്ഷാ പരിശോധനകളും ഉപകരണങ്ങളുടെ പരിശോധനകളും വിവിധ കമ്മിഷനിങ് പരീക്ഷണങ്ങളും നടത്തും.

ഇന്ത്യ, പാകിസ്താൻ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾ പതിറ്റാണ്ടുകളായി ആണവ വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന ദക്ഷിണേഷ്യയിൽ ബംഗ്ലാദേശിന്റെ നീക്കം ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഇന്ത്യയുടെ ആണവ വൈദ്യുതി ശേഷി നിലവിൽ 8.78 GW ആണ്. 2047ഓടെ ഇത് 100 GW ആയി ഉയർത്തുകയാണ് ഇന്ത്യയുടെ ലക്ഷ്യം. പാകിസ്താനിലും ചഷ്മ, കറാച്ചി എന്നിവിടങ്ങളിലായി ആണവ നിലയങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.

രണ്ട് റിയാക്ടറുകളും പ്രവർത്തനക്ഷമമായാൽ ബംഗ്ലാദേശിന്റെ വൈദ്യുതി മേഖലയിലെ പ്രധാന സ്രോതസ്സായി ആണവോർജം മാറും. ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്ന ഫോസിൽ ഇന്ധനങ്ങളിലുള്ള ആശ്രിതത്വം കുറക്കാനും കുറഞ്ഞ കാർബൺ പുറന്തള്ളലുള്ള വൈദ്യുതി ലഭ്യമാക്കാനും പദ്ധതി സഹായിക്കുമെന്നാണ് ബംഗ്ലാദേശിന്റെ പ്രതീക്ഷ. രാജ്യത്തിന്റെ ഊർജസുരക്ഷയിലും സാങ്കേതിക വികസനത്തിലും രൂപ്പൂർ പദ്ധതി നിർണായക വഴിത്തിരിവാകുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.