പ​ശ്ചി​മേ​ഷ്യ​യി​ൽ​നി​ന്ന് അ​മേ​രി​ക്ക ത​ല​യൂ​രു​മ്പോ​ൾ

ഏ​താ​ണ്ട് നാ​ലു മാ​സ​മാ​യി അ​ശാ​ന്തി​യി​ലാ​യ പ​ശ്ചി​മേ​ഷ്യ​യി​ൽ സ​മാ​ധാ​നം പു​ല​രു​ന്ന​ത് കാ​ത്തു​ക​ഴി​യു​ക​യാ​ണ് ലോ​കം. ഇ​റാ​ൻ-​അ​മേ​രി​ക്ക സ​മാ​ധാ​ന ച ​ർ​ച്ച​ക​ളി​ലൂ​ടെ ഹു​ർ​മു​സ് ക​ട​ലി​ടു​ക്കി​ലൂ​ടെ​യു​ള്ള ക​പ്പ​ൽ ഗ​താ​ഗ​തം പു​ന​രാ​രം​ഭി​ക്കു​ന്ന​തോ​ടെ വ്യാ​പാ​ര-​വ്യ​വ​സാ​യ സ്തം​ഭ​നാ​വ​സ്ഥ അ​വ​സാ​നി​ക്കു​ക​യും അ​ന്താ​രാ​ഷ്ട്ര വി​പ​ണി​യി​ൽ എ​ണ്ണ വി​ല കു​റ​യു​ക​യും ചെ​യ്യും എ​ന്ന​താ​ണ് പ്ര​ധാ​ന പ്ര​തീ​ക്ഷ. പ​ക്ഷേ, ഏ​റ്റ​വും അ​വ​സാ​ന​മാ​യി സ്വി​റ്റ്‌​സ​ർ​ല​ൻ​ഡി​ലെ ബ​ർ​ഗ​ൻ​സ്റ്റോ​ക്കി​ൽ ന​ട​ന്ന ഉ​ഭ​യ​ക​ക്ഷി ക​രാ​റു​ക​ളു​ടെ ഉ​ള്ള​ട​ക്ക​ത്തി​ൽ അ​ൽ​പം ആ​ശ​ങ്ക​ക​ൾ ബാ​ക്കി​യു​ണ്ട്.

മ​ധ്യ​സ്ഥ​രു​ടെ മു​ൻ​കൈ​യി​ൽ ജൂ​ൺ 15ന് ​ഇ​രു​രാ​ഷ്ട്ര​ങ്ങ​ളും ഒ​പ്പു​വെ​ച്ച ധാ​ര​ണ​പ​ത്ര​മ​നു​സ​രി​ച്ച ച​ർ​ച്ച​ക​ളാ​ണ് നി​ല​വി​ൽ ഏ​താ​ണ്ട് പൂ​ർ​ത്തി​യാ​യി നി​ൽ​ക്കു​ന്ന​ത്. ഫെ​ബ്രു​വ​രി 28ന് ​യു​ദ്ധം തു​ട​ങ്ങു​മ്പോ​ൾ തെ​ഹ്റാ​നി​ലെ ഭ​ര​ണ​മാ​റ്റം കൂ​ടി അ​മേ​രി​ക്ക യു​ദ്ധ​ല​ക്ഷ്യ​മാ​യി പ്ര​ഖ്യാ​പി​ച്ചെ​ങ്കി​ലും പു​തി​യ അ​ധി​കാ​രി​ക​ൾ വ​ന്ന​ത​ല്ലാ​തെ പ്ര​സ്തു​ത ല​ക്ഷ്യം നേ​ടാ​ൻ യു.​എ​സ്-​ഇ​സ്രാ​യേ​ൽ സ​ഖ്യ​ത്തി​നു ക​ഴി​ഞ്ഞി​ല്ല. ഭ​ര​ണ​കൂ​ട​ത്തി​നൊ​പ്പം ഇ​റാ​ൻ ജ​ന​ത ഉ​റ​ച്ചു​നി​ന്ന​താ​ണ് അ​വ​ർ ക​ണ്ട​ത്. അ​ട​ച്ചി​ട്ട ഹു​ർ​മു​സ് ക​ട​ലി​ടു​ക്കി​നു​മേ​ൽ ഇ​റാ​ന്റെ നി​യ​ന്ത്ര​ണ​ത്തെ വെ​ല്ലു​വി​ളി​ച്ച് നാ​വി​ക​ശ​ക്തി​യു​ടെ സ​ഹാ​യ​ത്തോ​ടെ അ​മേ​രി​ക്ക ഉ​പ​രോ​ധ​മേ​ർ​പ്പെ​ടു​ത്തു​ക​യും ശേ​ഷം അ​തി​ന്മേ​ലു​ള്ള നി​യ​ന്ത്ര​ണ​ത്തെ​ച്ചൊ​ല്ലി വീ​മ്പു​പ​റ​യു​ക​യു​മാ​ണ് ചെ​യ്ത​ത്.

ഉ​ഭ​യ​ക​ക്ഷി ധാ​ര​ണ​യ​നു​സ​രി​ച്ച് ല​ബ​നാ​ൻ ഉ​ൾ​പ്പെ​ടെ എ​ല്ലാ മേ​ഖ​ല​യി​ലും വെ​ടി​നി​ർ​ത്ത​ൽ ഉ​ട​നെ നി​ല​വി​ൽ വ​രും, ഇ​രു​രാ​ജ്യ​ങ്ങ​ളും പ​ര​സ്പ​രം സ​ർ​വാ​ധി​കാ​രം അം​ഗീ​ക​രി​ക്കും, പ​ര​സ്പ​രം ആ​ഭ്യ​ന്ത​ര കാ​ര്യ​ങ്ങ​ളി​ൽ ഇ​ട​പെ​ടി​ല്ല, ഇ​റാ​ന്റെ തു​റ​മു​ഖ​ങ്ങ​ൾ​ക്കു​മേ​ൽ അ​മേ​രി​ക്ക ഏ​ർ​പ്പെ​ടു​ത്തി​യ ഉ​പ​രോ​ധം പി​ൻ​വ​ലി​ക്കും, അ​തോ​ടൊ​പ്പം ഹു​ർ​മു​സ് ക​ട​ലി​ടു​ക്കി​ലെ യാ​ത്രാ​നി​രോ​ധ​ന​വും പി​ൻ​വ​ലി​ക്കും. ഹു​ർ​മു​സി​ലെ എ​ല്ലാ യാ​ത്രാ​ത​ട​സ്സ​ങ്ങ​ളും ഇ​റാ​ൻ നീ​ക്ക​ണം. അ​ഥ​വാ ക​ട​ലി​ൽ ചി​ത​റി​യ​താ​യി ക​രു​ത​പ്പെ​ടു​ന്ന മൈ​നു​ക​ൾ ഇ​റാ​ൻ നീ​ക്കം ചെ​യ്യും. ഇ​റാ​ൻ വി​ദേ​ശ​കാ​ര്യ മ​ന്ത്രി അ​ബ്ബാ​സ് അ​റാ​ഗ്ചി ‘എ​ക്‌​സി’​ൽ കു​റി​ച്ച​ത​നു​സ​രി​ച്ച് ഇ​റാ​ന്റെ കു​റെ​യേ​റെ ആ​സ്തി​ക​ൾ അ​മേ​രി​ക്ക വി​ട്ടു​ന​ൽ​കു​ക​യും ഇ​റാ​​ന്റെ ബൃ​ഹ​ത്താ​യ പു​ന​ർ​നി​ർ​മാ​ണ-​വി​ക​സ​ന പ​ദ്ധ​തി​ക്ക് തു​ട​ക്ക​മാ​വു​ക​യും ചെ​യ്തി​രി​ക്കു​ന്നു. ഇ​റാ​ന്റെ സു​പ്ര​ധാ​ന നി​ബ​ന്ധ​ന​ക​ൾ പൂ​ർ​ത്തീ​ക​രി​ച്ചെ​ന്നും അ​റാ​ഗ്ചി പ​റ​യു​ന്നു. മ​റു​പ​ക്ഷ​ത്ത് ഇ​റാ​ൻ ആ​ണ​വാ​യു​ധം നി​ർ​മി​ക്കി​ല്ല എ​ന്ന ഉ​റ​പ്പാ​ണ് മു​ഖ്യം. അ​ത് നേ​ര​ത്തേ ഒ​ബാ​മ​യു​ടെ ഭ​ര​ണ​കാ​ല​ത്ത് ത​ന്നെ അ​മേ​രി​ക്ക​യും പാ​ശ്ചാ​ത്യ രാ​ജ്യ​ങ്ങ​ളു​മാ​യു​ണ്ടാ​ക്കി​യ ക​രാ​റി​ൽ ഇ​റാ​ൻ സ​മ്മ​തി​ച്ച​താ​ണ്. ത​ദ​ടി​സ്ഥാ​ന​ത്തി​ൽ 2015ൽ ​ഇ​റാ​ന്റെ മേ​ലു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്ന ഉ​പ​രോ​ധ​ങ്ങ​ൾ നീ​ക്കി​യ​തു​മാ​ണ്. ട്രം​പ് ആ​ദ്യ​ത​വ​ണ ഭ​ര​ണ​ത്തി​ൽ വ​ന്ന ശേ​ഷ​മാ​ണ് ആ ​ക​രാ​ർ ഏ​ക​പ​ക്ഷീ​യ​മാ​യി പി​ൻ​വ​ലി​ച്ച​തും പ്ര​സ്തു​ത ഉ​പ​രോ​ധ​ങ്ങ​ൾ വീ​ണ്ടും ന​ട​പ്പി​ലാ​ക്കി​യ​തും.

ഏ​തെ​ങ്കി​ലും വി​ധ​ത്തി​ൽ മു​ഖം ര​ക്ഷി​ക്കു​ന്ന ക​രാ​റി​ലെ​ത്തി ഈ ​യു​ദ്ധ​ത്തി​ൽ​നി​ന്ന് പി​ൻ​വ​ലി​യ​ണ​മെ​ന്നാ​യി​രു​ന്നു ട്രം​പി​ന്റെ ക​ല​ശ​ലാ​യ ആ​ഗ്ര​ഹം. ട്രം​പ് വി​രു​ദ്ധ​ര​ല്ലാ​ത്ത യു.​എ​സ് മാ​ധ്യ​മ​ങ്ങ​ളി​ലും ഇ​സ്രാ​യേ​ലി മാ​ധ്യ​മ​ങ്ങ​ളി​ൽ പോ​ലും ഈ ​ആ​ഗ്ര​ഹ​ത്തി​ന്റെ അ​നു​ര​ണ​ന​ങ്ങ​ൾ കാ​ണാം. യു.​എ​സ് സെ​ന​റ്റ് ക​ഴി​ഞ്ഞ ദി​വ​സം ഇ​റാ​ൻ യു​ദ്ധം നി​ർ​ത്തി​വെ​ക്കാ​ൻ പ്ര​മേ​യം പാ​സാ​ക്കി​യ​ത് ആ​ഭ്യ​ന്ത​ര എ​തി​ർ​പ്പി​ന്റെ അ​ട​യാ​ള​മാ​യി​രു​ന്നു. (ഇ​റാ​ൻ ഒ​രി​ക്ക​ലും ആ​വ​ശ്യ​പ്പെ​ട്ടി​ട്ടി​ല്ലാ​ത്ത) ആ​ണ​വാ​യു​ധം നി​ർ​മി​ക്കാ​ൻ ഇ​റാ​ന് ഇ​നി ക​ഴി​യി​​ല്ലെ​ന്നും ഹു​ർ​മു​സ് ക​ട​ലി​ടു​ക്കി​നു​മേ​ൽ ഇ​റാ​ന് ഇ​നി അ​ധി​കാ​ര​മി​ല്ല എ​ന്നു​മു​ള്ള അ​വ​കാ​ശ​വാ​ദ​വും ട്രം​പി​ന്റെ പ​രാ​ജ​യം മ​റ​ച്ചു​വെ​ക്കാ​ൻ ഉ​ദ്ദേ​ശി​ച്ചാ​യി​രു​ന്നു. ഇ​റാ​ന് മു​ഖ്യ​മാ​യ നേ​ട്ടം ല​ഭി​ച്ച​ത് ഉ​പ​രോ​ധ വി​ഷ​യ​ത്തി​ലാ​ണ്. ജൂ​ൺ 22ന് ​തി​ങ്ക​ളാ​ഴ്ച യു.​എ​സ് ട്ര​ഷ​റി ഡി​പ്പാ​ർ​ട്മെ​ന്റ് ഇ​റ​ക്കി​യ ഉ​ത്ത​ര​വ് പ്ര​കാ​രം ഇ​റാ​ന്റെ എ​ണ്ണ ഉ​ൽ​പാ​ദ​നം, വി​ൽ​പ​ന, കൈ​മാ​റ്റം എ​ന്നി​വ​ക്ക് മേ​ൽ ക​ഴി​ഞ്ഞ 40 വ​ർ​ഷ​മാ​യി നി​ല​നി​ന്ന ഉ​പ​രോ​ധം ച​ർ​ച്ച ന​ട​ക്കു​ന്ന 60 ദി​വ​സ​ങ്ങ​ളി​ൽ പി​ൻ​വ​ലി​ച്ച​താ​യി പ​റ​യു​ന്നു. 1979ൽ ​യു.​എ​സ് എം​ബ​സി​യി​ലെ ബ​ന്ദി വി​ഷ​യ​ത്തി​ൽ 1980ൽ ​ഏ​ർ​പ്പെ​ടു​ത്തി​യ ഉ​പ​രോ​ധ​മ​നു​സ​രി​ച്ച് യു.​എ​സ് ക​മ്പ​നി​ക​ൾ​ക്ക് ഇ​റാ​ന്റെ എ​ണ്ണ വാ​ങ്ങാ​ൻ പ​റ്റി​ല്ലാ​യി​രു​ന്നു. 2010നു​ശേ​ഷം ഈ ​ഉ​പ​രോ​ധം കൂ​ടു​ത​ൽ ക​ടു​പ്പി​ച്ചു, മ​റ്റു രാ​ജ്യ​ങ്ങ​ളി​ലെ ക​മ്പ​നി​ക​ൾ ഇ​റാ​ന്റെ എ​ണ്ണ വാ​ങ്ങി​യാ​ൽ അ​വ​ർ​ക്കും ഉ​പ​രോ​ധം ബാ​ധ​ക​മാ​കും എ​ന്നാ​ക്കി. 2015ലെ ​ക​രാ​റി​ലൂ​ടെ വ​ന്ന ഇ​ള​വു​ക​ൾ മൂ​ന്നാം രാ​ജ്യ​ങ്ങ​ളു​മാ​യു​ള്ള ഇ​ട​പാ​ടു​ക​ളി​ൽ മാ​ത്ര​മാ​യി​രു​ന്നു​വെ​ങ്കി​ൽ, ഇ​പ്പോ​ൾ നേ​രി​ട്ട് ഇ​റാ​നു​മാ​യി അ​ത്ത​രം ഇ​ട​പാ​ടു​ക​ൾ ന​ട​ത്താ​ൻ അ​മേ​രി​ക്ക​ൻ ക​മ്പ​നി​ക​ൾ​ക്കും ത​ട​സ്സ​മി​ല്ല. ഇ​ത്ത​രം വി​ല​ക്ക് നി​മി​ത്തം 2011ൽ ​എ​ണ്ണ ക​യ​റ്റു​മ​തി പ്ര​തി​ദി​നം 2.5 ബാ​ര​ലി​ൽ​നി​ന്ന് 2012ൽ 1.5 ​ദ​ശ​ല​ക്ഷം ബാ​ര​ലാ​യി ചു​രു​ങ്ങി​യി​രു​ന്നു. പു​തി​യ ഇ​ള​വ​നു​സ​രി​ച്ച് യു.​എ​സ് എ​ണ്ണ ശു​ദ്ധീ​ക​ര​ണ​ശാ​ല​ക്ക് ഇ​റാ​ന്റെ എ​ണ്ണ വാ​ങ്ങാ​നും അ​തി​നു ഡോ​ള​റി​ൽ വി​ല​യൊ​ടു​ക്കാ​നും ഇ​ഷ്ട​മു​ള്ള ക​പ്പ​ലു​ക​ളി​ൽ ക​യ​റ്റാ​നും പ​റ്റു​ന്ന സ്ഥി​തി വ​ന്നു. ഒ​രു പ​ക്ഷേ, 60 ദി​വ​സ​ത്തേ​ക്ക് സാ​ധു​വാ​യ ക​രാ​റ​നു​സ​രി​ച്ച് ഇ​റാ​ന് ല​ഭി​ക്കു​ന്ന ഏ​റ്റ​വും വ​ലി​യ താ​ൽ​ക്കാ​ലി​കാ​ശ്വാ​സം ഇ​തു ത​ന്നെ​യാ​വും.

അ​മേ​രി​ക്ക ഈ ​വി​ട്ടു​വീ​ഴ്ച​ക്ക് ത​യാ​റാ​യ​ത് മു​ഖ്യ​മാ​യും, ലോ​ക​ത്തെ​ങ്ങും അ​മേ​രി​ക്ക​ക്കു​ള്ളി​ൽ പ്ര​ത്യേ​കി​ച്ചും ഉ​യ​ർ​ന്നു​വ​ന്ന യു​ദ്ധ​വി​രു​ദ്ധ വി​കാ​രം കാ​ര​ണ​മാ​കാം. ച​ർ​ച്ച​ക​ൾ സ​ജീ​വ​മാ​യി നി​ല​നി​ർ​ത്തി ഹു​ർ​മു​സ് ക​ട​ലി​ടു​ക്കി​ലെ സ​ഞ്ചാ​ര വി​ല​ക്ക് നീ​ക്കേ​ണ്ട​ത് ആ​ഗോ​ള ആ​വ​ശ്യ​മാ​യി​ത്തീ​ർ​ന്നി​രി​ക്കു​ന്നു. അ​തി​ലൂ​ടെ എ​ണ്ണ​വി​ല കു​റ​ച്ച് ചൈ​ന​ക്ക് അ​ത്ത​രം വി​പ​ണി​യി​ൽ ല​ഭി​ക്കു​ന്ന കു​റ​ഞ്ഞ വി​ല​ക്കു​ള്ള എ​ണ്ണ ല​ഭ്യ​മ​ല്ലാ​താ​ക്ക​ലും ഒ​രാ​വ​ശ്യ​മാ​വാം. പ​ക്ഷേ, ഇ​റാ​ൻ എ​ണ്ണ നേ​ര​ത്തേ വി​പ​ണി​യി​ൽ നേ​രി​യ​തോ​തി​ൽ വ​ന്നു​കൊ​ണ്ടി​രു​ന്ന​തി​നാ​ൽ ക​രാ​റി​ന്റെ ഉ​ട​ൻ​ഫ​ലം അ​ത്ര വ​ലു​താ​വി​ല്ല. മാ​ത്ര​മ​ല്ല, ഇ​റാ​ന്റെ എ​ണ്ണ​ക്ക് സ്ഥി​ര​വി​പ​ണി ല​ഭി​ക്കാ​ൻ ചൈ​ന​യി​ലെ ചെ​റു​കി​ട റി​ഫൈ​ന​റി​ക​ൾ​ക്കു​പ​രി മ​റ്റു ഇ​ട​ങ്ങ​ളും ആ​വ​ശ്യ​മാ​ണ്. ഇ​തെ​ല്ലാം 60 ദി​വ​സ​ങ്ങ​ൾ​ക്ക​പ്പു​റ​വും നി​ല​നി​ന്നെ​ങ്കി​ലേ ഇ​റാ​ന് സ്ഥി​ര​മാ​യ വ്യാ​പാ​ര പ​ങ്കാ​ളി​ക​ളെ ല​ഭി​ക്കു​ക​യും അ​ത​നു​സ​രി​ച്ച് ബാ​ങ്കു​ക​ൾ, ഇ​ൻ​ഷു​റ​ൻ​സ് ക​മ്പ​നി​ക​ൾ എ​ന്നി​വ​ർ ഇ​ട​പെ​ടു​ക​യും ചെ​യ്യൂ. പ​ക്ഷേ, ട്രം​പി​ന് ഉ​പ​രോ​ധ ഇ​ള​വു​ക​ൾ അ​ത്ര പെ​ട്ടെ​ന്ന് പി​ൻ​വ​ലി​ക്കാ​ൻ ക​ഴി​യി​ല്ല എ​ന്ന​ത് മ​ർ​മ​പ്ര​ധാ​ന​മാ​ണ്. ഒ​രി​ക്ക​ൽ കൈ ​പൊ​ള്ളി​യ അ​മേ​രി​ക്ക ഇ​നി യു​ദ്ധ​സാ​ഹ​സ​ങ്ങ​ൾ​ക്ക് തു​നി​യാ​തി​രി​ക്കു​ന്ന​താ​ണ് പ​ശ്ചി​മേ​ഷ്യ​യി​ൽ ശാ​ന്തി പു​ല​രാ​നു​ള്ള ആ​ദ്യ ഉ​പാ​ധി. ഇ​സ്രാ​യേ​ൽ കൂ​ട്ടു​കെ​ട്ടി​നെ​ക്കു​റി​ച്ച വീ​ണ്ടു​വി​ചാ​ര​മാ​ണ് ര​ണ്ടാ​മ​ത്തേ​ത്.