'ഞാൻ ഇപ്പോഴും ആക്ടിവിസ്റ്റ്​ തന്നെയാണ്, എഴുത്തിൽ ആ ആക്ടിവിസം തുടരുന്നുണ്ട്​' -സച്ചിദാനന്ദൻ

തൃശൂർ നഗരത്തിനടുത്ത്​ വടൂക്കരയിലെ ഹരിത ഹോംസിലെ ആറാം നമ്പർ വീട് ഇനി 'ബോധി' യാണ്. അവിടെയാണ്​ ബുദ്ധന്‍റെ നിർമമതയും സൗമ്യതയും തുളുമ്പുന്ന നിറചിരിയുമായി കവിതയുടെ സ്വന്തം സച്ചിമാഷിന്‍റെ പുതിയ കൂട്​.

മാഷിനൊപ്പം വീട്ടുകാര്യവും ലോകകാര്യവും കവിതാലോകവും പങ്കു​വെച്ച്​ നല്ലപാതി, തുളസിയുമുണ്ട്. 'ബിന്ദൂ...' എന്ന മാഷിന്‍റെ നീട്ടിവിളിയിൽ തുളസി എന്ന പേര്​ അലിഞ്ഞ്​ ബിന്ദുവാകുന്നു. സമൂഹത്തിന്‍റെ ഗതിവിഗതികളിൽ ഓരോ കാലത്തും പ്രതികരിക്കുന്ന കവിയുടെ കാവ്യലോകം പോലെ പ്രക്ഷുബ്​ധമല്ലീ വീട്ടുലോകം. കവിതയുറങ്ങുന്ന ബോധി ശാന്തമാണ്. കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അധ്യക്ഷനായുള്ള മാഷിന്‍റെ ഈ തിരിച്ചുവരവ്​ മലയാളികൾക്ക്​ നൽകുന്ന പ്രതീക്ഷകൾ ചെറുതല്ല.

കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ പുല്ലൂറ്റ്​ ഗ്രാമത്തിൽനിന്ന്​ ആഗോള കവിതയുടെ ഉച്ചസ്ഥലികളിലേക്ക് വളർന്ന കവി ദേശാടന കാലം പിന്നിട്ട്​ വീണ്ടും ജന്മനാടിന്‍റെ സ്വസ്ഥതകളിലേക്ക് എത്തിയിരിക്കുകയാണ്​. സർക്കാർ ഏൽപിച്ച സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ചുമതല, കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന കാലത്തെ പരിചയസമ്പത്തുകൊണ്ട് എളുപ്പം നിർവഹിക്കാനാകുമെന്ന ശുഭപ്രതീക്ഷയിലാണ്​ സച്ചിമാഷും. വന്നുകയറുന്ന ഓരോരുത്തരെയും നിറചിരിയുമായി ചിരപരിചിതരെപ്പോലെ ചേർത്തുപിടിക്കുന്ന മാഷും പ്രിയതമയും ജീവിത സഞ്ചാരങ്ങളെക്കുറിച്ചും വീട്ടുകാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും മനസ്സു​ തുറക്കുന്നു...

30 വർഷത്തെ ഡൽഹി ജീവിത ത്തിനുശേഷം ജന്മനാട്ടിലെത്തിയിരിക്കുകയാണ്​. ഈ വരവ്​ എത്ര സന്തോഷം തരുന്നുണ്ട്

സച്ചിദാനന്ദൻ: തിരിച്ചുവരവിന്‍റെ ഒരുപാട്​ സന്തോഷമുണ്ട്​. ഡൽഹിയിലായിരുന്നെങ്കിലും എല്ലാ വർഷവും പത്തോ പന്ത്രണ്ടോ തവണ വിവിധ പരിപാടികൾക്ക്​ ഞാൻ എത്താറുണ്ടായിരുന്നു. വിവിധ വിഷയങ്ങളിൽ ഇടപെട്ട്​ എഴുത്തുകാരൻ എന്നനിലയിൽ എപ്പോഴും സാന്നിധ്യമുണ്ടായിരുന്നു. അതിനാൽ തിരിച്ചുവന്നപ്പോൾ തീരെ അപരിചിതത്വം തോന്നുന്നില്ല.

നേരത്തേ തീരുമാനിച്ചുറപ്പിച്ചാ ണോ ഡൽഹി ജീവിതം അവസാനിപ്പിച്ചത്​

സച്ചിദാനന്ദൻ: ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാലാണ്​ ഡൽഹി വിട്ടത്. കോവിഡ് രണ്ടാം തരംഗം ഡൽഹിയെ കാര്യമായി ബാധിച്ചു. ആശുപത്രികളിൽ കിടക്കയോ ഓക്സിജനോ കിട്ടാനില്ലാത്ത അവസ്ഥ. ഒരുപാട്​ സുഹൃത്തുക്കൾ കോവിഡിനിടെ മരിച്ചുപോയി. മൃത​ദേഹങ്ങൾ മോർച്ചറിയിൽ വെക്കാൻ സ്ഥലമില്ലാതായി. ഒന്നിച്ച്​ കത്തിച്ചുകളയേണ്ട അവസ്ഥ വന്നു. ശരിക്കും ഭയന്നുപോയി. അതിനു​ പുറമെ വിന്‍ററെത്തിയാൽ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ പതിവാണ്​.

എനിക്ക്​ ശ്വാസംമുട്ട്​ വന്നു. നെബുലൈസർ വേണ്ടിവന്നിരുന്നു. പൊലൂഷനും വളരെ കൂടുതലാണ്​. കൊയ്ത്ത്​ കഴിഞ്ഞാൽ പഞ്ചാബ്​-ഹരിയാന അതിർത്തി ഗ്രാമങ്ങളിൽ വയ്​ക്കോലിന്​ തീയിടും. അതിന്‍റെ പുക ഡൽഹിയെ മൂടും. അത്​ പറ്റാതായി. ശരിക്കും പറഞ്ഞാൽ ഓടിപ്പോന്നതാണ്​. പിന്നെ സർക്കാർ അക്കാദമി സ്ഥാനം ഏറ്റെടുക്കാനാകുമോ എന്നതിൽ ആശയവിനിമയം നടത്തിയിരുന്നു. ഒടുവിൽ അത്​ സമ്മതിച്ചു.

ബിന്ദു: ചെറിയ മകൾ ഡൽഹിയിലുണ്ട്​. അവൾ കാരണമാണ് അവിടെ നിന്നിരുന്നത്​. ഒടുവിൽ അവൾക്ക്​ ആശങ്കയായി. നാട്ടിൽ പോകാൻ അവളും നിർബന്ധിച്ചതോടെ തിരിച്ചുപോരാൻ തീരുമാനമെടുക്കുകയായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ ഇവിടെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടു. ഞങ്ങൾ രണ്ടുപേർക്കും പൂക്കളും ചെടികളുമൊക്കെ വലിയ ഇഷ്ടമാണ്​. ഗാർഡൻ ഉണ്ടാക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണിപ്പോൾ​.

കൊടുങ്ങല്ലൂരാണല്ലോ തറവാട്​. ആ കാലം ഓർത്തെടുക്കാമോ

സച്ചിദാനന്ദൻ: പുല്ലൂറ്റ്​ എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ്​ വീട്​. മൂത്ത ചേട്ടനും ചേച്ചിയുമുണ്ട്​. ലോവർ മിഡിൽ ക്ലാസ്​ കുടുംബമായിരുന്നു​. ധാരാളം വിഷമങ്ങൾ കണ്ടും അനുഭവിച്ചുമാണ്​ വളർന്നത്. കുറച്ച്​ നിലം ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ പക്ഷേ പട്ടിണി കിടക്കേണ്ടിവന്നിട്ടില്ല.

അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന കൂട്ടുകാരെല്ലാം അതിലധികം ദാരിദ്ര്യം അനുഭവിച്ചവരാണ്​. കൃഷ്ണൻ, അബൂബക്കർ, അബ്​ദുൽ ഖാദർ, വാസു. ഈ അബ്​ദുൽ ഖാദറിനെപ്പറ്റിയും വാസുവിനെപ്പറ്റിയും ഒക്കെ ഞാൻ കവിത എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. അക്കാലത്ത്​ ഗ്രാമം ദരിദ്രമായിരുന്നു എന്ന്​ പറയാം. വലിയ ഭൂസ്വത്തുള്ള രണ്ടുമൂന്ന്​ കുടുംബങ്ങൾ ഒഴിച്ചാൽ പണക്കാർ എന്ന്​ പറയാൻ ആരും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. എന്‍റെ നിലപാടുകളും പ്രതികരണങ്ങളും എന്നിൽ വളർത്തിയതിൽ ആ പശ്ചാത്തലം കൂടിയുണ്ട്.

ബി.എസ്​.സി സുവോളജി വിത്ത്​ കെമിസ്​ട്രിയിൽ ഇരിങ്ങാലക്കുട ക്രൈസ്റ്റ്​ കോളജിൽനിന്ന്​ ബിരുദം. സാഹിത്യത്തിലാണ്​ കമ്പമെന്ന സ്വയം തിരിച്ചറിവിൽ എം.എ ഇംഗ്ലീഷ്​ ലിറ്ററേചർ എറണാകുളം മഹാരാജാസ്​ കോളജിൽ നിന്നെടുത്തു.

മലയാള ഭാഷയെ ഹൃദയത്തിലേറ്റാൻ സ്വാഭാവികമായും വായനയും പ്രേരകമായിട്ടുണ്ടാവുമല്ലോ

സച്ചിദാനന്ദൻ: ചെറുപ്പം മുതലേ നല്ല വായനക്കാരനായിരുന്നു. നാട്ടിൽ രണ്ടു​ ലൈബ്രറികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; കലാകുസുമം ലൈബ്രറി, ആശാൻ സ്മാരക വായനശാല. ആശാൻ സ്മാരക വായനശാലയിൽ മലയാളത്തിലെ ഒട്ടുമിക്ക പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളും എത്തുമായിരുന്നു. തകഴി, കേശവദേവ്​, ബഷീർ എന്നിവർ കത്തിനിൽക്കുന്ന സമയം. മലയാളത്തിലെ അന്നത്തെ പ്രധാന എഴുത്തുകാരുടെ പുസ്തകങ്ങൾ മുഴുവൻ വായിച്ചു തീർത്തിട്ടുണ്ട്​.

പ്രധാന ബംഗാളി, ഹിന്ദി നോവലുകളുടെ തർജമകളും കുറച്ച്​ വിദേശ പുസ്തകങ്ങളു​ടെ തർജമയും ​ലൈ​ബ്രറിയിൽനിന്ന്​ വായിക്കാൻ അവസരം കിട്ടി. കവികളിൽ ചങ്ങമ്പുഴ, വൈലോപ്പിള്ളി, ഇടശ്ശേരി, പി. കുഞ്ഞിരാമൻ നായർ എന്നിവരായിരുന്നു​ അക്കാലത്ത്​ പ്രധാനികൾ​. കുറച്ചു കഴിഞ്ഞപ്പോൾ സുഗതകുമാരി ഒക്കെ രംഗപ്രവേശം ചെയ്തു. സ്കൂളിൽ പഠിക്കുന്ന കാലത്തേ എഴുത്തിൽ താൽപര്യമുണ്ടായിരുന്നു. ആറാം ക്ലാസിലാണ് ആദ്യ കവിത സ്കൂൾ മാസികയിൽ പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തിയത്. മലയാളം സ്വയം പഠിക്കാവുന്നതേയുള്ളൂ. ലോകസാഹിത്യത്തെ അറിയാനുള്ള മാർഗം ഇംഗ്ലീഷാണ്​ എന്ന വിശ്വാസത്തിലാണ്​ ഇംഗ്ലീഷിലേക്ക്​ തിരിഞ്ഞത്​.

ഇംഗ്ലീഷ്​ അധ്യാപകനായി 24 വർഷം. അധ്യാപക കാലം എങ്ങനെയായിരുന്നു

സച്ചിദാനന്ദൻ: വീടിനടുത്താണ്​ കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ തമ്പുരാൻ കോളജ് ​(കെ.കെ.ടി.എം കോളജ്​). അന്ന്​ മാനേജ്​മെന്‍റ്​ കോളജാണ്​. ഇംഗ്ലീഷ്​ പഠിപ്പിക്കാൻ ആളെ കിട്ടാൻ വിഷമമായിരുന്നു. പി.ജിക്ക്​ പഠിക്കുന്ന കാലത്തേ കോളജുകാർ അച്ഛനോട്​ പറഞ്ഞിരുന്നു, പഠിപ്പ്​ കഴിഞ്ഞാൽ കോളജിൽ അധ്യാപകനായി ചേരണമെന്ന്​.

അച്ഛൻ സമ്മതിക്കുകയും ചെയ്തു. പി.ജി കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ക്രൈസ്റ്റ്​ കോളജിലെ ഫാദറും എഴുതിയിരുന്നു അവിടെ ചേരണമെന്ന്​.​ പക്ഷേ, അച്ഛൻ വാക്കുകൊടുത്തതിനാൽ കെ.കെ.ടി.എമ്മിൽ ചേർന്നു. അവിടെ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി വന്നതോടെ 1970 ജനുവരിയിൽ ക്രൈസ്റ്റ്​ കോളജിലേക്ക്​ മാറി. അവിടെയായിരുന്നു പിന്നീടുള്ള അധ്യാപക ജീവിതം.

ക്രൈസ്റ്റിൽ പഠിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരി ക്കെയായിരുന്നല്ലോ വിവാഹം

സച്ചിദാനന്ദൻ: 1969ൽ ആയിരുന്നു അത്​. വീട്ടുകാർ ആലോചിച്ചുറപ്പിച്ച വിവാഹമായിരുന്നു. പരിചയവും ഉണ്ടായിരുന്നു. ചേട്ടൻ വിവാഹം ചെയ്തത്​ ഭാര്യയുടെ അമ്മാവന്‍റെ മകളെ ആയിരുന്നു. ബിന്ദുവിനെ കണ്ടുപരിചയം ഉണ്ടായിരുന്നു. സംസാരിച്ചിട്ടുമുണ്ട്​. വിവാഹാലോചന വന്നപ്പോൾ അങ്ങനെയാണ് സമ്മതിച്ചത്​.

ബിന്ദു: ഡിഗ്രി ഫസ്റ്റ്​ ഇയറിന്​ പഠിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു ഞാൻ. ഞങ്ങൾ ബന്ധുക്കളായിരുന്നു. എനിക്ക്​ പ്രായം 18, മാഷിന്​ 23. മാഷിനെ കണ്ടു പരിചയം ഉണ്ടായിരുന്നു. പെണ്ണ്​ കാണാൻ വന്നപ്പോൾ ​എളിയ ജീവിതവും ഉയർന്ന ചിന്തയും പുലർത്തുന്ന ആളെയാണ് തേടുന്നത് എന്നായിരുന്നു പറഞ്ഞത്. എളിയ ജീവിതം വിഷമകരമായിരുന്നില്ല. അങ്ങനെയായിരുന്നു ജീവിച്ചുപോയിരുന്നതും ഇപ്പോൾ ജീവിച്ചുപോകുന്നതും.

മാഷിന്റെ കവിതകൾ വായിച്ചിരുന്നോ, സാഹിത്യ തൽപരയായിരുന്നോ

ബിന്ദു: ഞാൻ വന്നത്​ സാഹിത്യവുമായി അത്ര ബന്ധമുള്ള കുടുംബത്തിൽ നിന്നായിരുന്നില്ല. അച്ഛൻ നന്നായി വായിക്കുമായിരുന്നു. അമ്മ പഠിക്കുന്നതല്ലാതെ വായിക്കാൻ സമ്മതിക്കുമായിരുന്നില്ല. പക്ഷേ, അമ്മ നന്നായി വീണ വായിക്കുമായിരുന്നു. പാട്ടിനോട്​ അമ്മക്ക്​ കമ്പമുണ്ടായിരുന്നു.

മാഷുമൊത്തുള്ള ജീവിതം...

ബിന്ദു: മാഷ്​ അധികം സംസാരിക്കുമായിരുന്നില്ല. അന്തർമുഖത്വം ഉണ്ടായിരുന്നതായി തോന്നിയിരുന്നു. പിന്നെ അതിൽ മാറ്റം വന്നു. സ്​നേഹത്തിന്​ ഒട്ടും കുറവുണ്ടായിരുന്നില്ല. പുസ്തക വായന എനിക്ക്​ ഇഷ്ടമായിരുന്നു. എല്ലാ പുസ്തകങ്ങളും വായിക്കും. കവിതയും കഥകളും. മാഷ്​ പലപ്പോഴും എഴുതിയ കവിതകൾ വായിച്ചുതരും. അറിയാത്തത്​ പറഞ്ഞുതരും. ആദ്യകാലത്ത്​ പുറത്തുപോവാനൊന്നും താൽപര്യം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. പിന്നീട്​ ആ ശീലം മാറി. പ്രഗ്​നന്‍റ്​ ആയിരുന്നതിനാൽ ഇടക്ക്​ നിലച്ചുപോയ ഡിഗ്രി പഠനം പ്രൈവറ്റായി എഴുതി പാസായി. വളരെ പെട്ടെന്ന് മാഷെ ഉൾക്കൊള്ളാനായി.

എഴുത്ത്​ സജീവമായ 70കളെക്കുറിച്ച്​...

സച്ചിദാനന്ദൻ: മഹാരാജാസിൽ പഠിക്കുന്ന കാലത്തുതന്നെ കേരള ഡൈജസ്റ്റ്​ എന്ന മാസികയിൽ എഴുതിത്തുടങ്ങിയിരുന്നു. മദ്രാസിൽനിന്നുള്ള ജയകേരളം വീക്ക്​ലിയിലും പിന്നെ ജനയുഗം വാരികയിലും എഴുതിത്തുടങ്ങി. അന്വേഷണം എന്ന ലിറ്റിൽ മാഗസിൻ പോലെ മദ്രാസിൽനിന്ന്​ ഇറങ്ങിയിരുന്നു. അതിലാണ്​ പ്രധാനപ്പെട്ട കുറെ കഥകളും കവിതകളും ലേഖനങ്ങളും വന്നത്​. ആധുനിക കവിതയുടെ തുടക്കം അക്കാലമായിരുന്നു. അയ്യപ്പപ്പണിക്കർ, എൻ.എൻ. കക്കാട്​ എന്നിവർ വരുന്നു. കവിതകളുടെ രീതിയും കാഴ്ചപ്പാടുകളും മാറുന്നു. ആ മാറ്റം നന്നായി തോന്നി.

തീവ്ര രാഷ്ട്രീയ ആശയത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റം എങ്ങ​നെയാണുണ്ടായത്

സച്ചിദാനന്ദൻ: '72-73 കാലത്താണ്​ തീവ്രവാദ രാഷ്ട്രീയവുമായി അടുക്കുന്നത്​. ഞാൻ ഒരിക്കലും പാർട്ടിയിൽ അംഗമായിരുന്നില്ല. അതേസമയം, സിംപതി ഉണ്ടായിരുന്നു. സമൂഹത്തിൽ കലാപം ആവശ്യമുണ്ട്​ എന്ന ബോധ്യം ഉണ്ടായിരുന്നു, അന്ന്​. പാവപ്പെട്ട ആളുകളുടെ കണ്ണിലൂടെ ലോകത്തെ കാണുന്ന രീതി മനസ്സിൽ പതിഞ്ഞ കാലമായിരുന്നു അത്​.

വായന തന്നെയാണ്​ അത്തരം ചിന്തകൾക്ക്​ വിത്തിട്ട പ്രധാന കാരണം​. ഇടത് ആഭിമുഖ്യം സ്കൂളിൽ പഠിക്കുന്ന കാലത്തേ ഉണ്ടായിരുന്നു. തീവ്ര ഇടതുപക്ഷത്തോട്​ അനുഭാവം വന്നതോടെ അവരുടെ ജനകീയ സാംസ്കാരിക വേദിയിൽ ആക്ടിവായി.

നടവരമ്പ്​ സമരത്തിന്‍റെ പേരിൽ അറസ്റ്റ്​ ചെയ്യപ്പെട്ടല്ലോ

സച്ചിദാനന്ദൻ: '81ലായിരുന്നു നടവരമ്പ്​ സമരം​. അവിടെ ഫാക്ടറിയിൽ തൊഴിലാളികളുടെ സമരം ഉണ്ടായി. തൊഴിലാളികൾ താമസിച്ചിരുന്നത്​ ഒരു ദലിത്​ കോളനിയിലാണ്. മുതലാളിയുടെ സ്വാധീനത്തിൽ അവിടെ കയറി പൊലീസ്​ ലാത്തിച്ചാർജ്​ നടത്തി. കുട്ടികളെ അടക്കം ആക്രമിച്ചു. ആ സമയത്ത്​ വൈകാരികം കൂടി ആയിരുന്നു ഞങ്ങളു​ടെ പ്രതികരണം. കോളനിയിൽ 144 പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു.

അത്​ ലംഘിച്ച്​ കോളനിയിൽ കയറി അവരോട്​ സംസാരിച്ചു. അതിനുശേഷം ജാഥയായി വന്ന്​ ഇരിങ്ങാലക്കുടയിൽ ആലിൻചുവട്ടിൽ പ്രസംഗിച്ചു. അപ്പോൾ പൊലീസ്​ ഒന്നും ചെയ്തില്ല. പിന്നീട്​ മാസങ്ങൾക്കു​ ശേഷമാണ്​ 144 ലംഘിച്ചു എന്ന കുറ്റത്തിന് അറസ്റ്റിലാകുന്നത്​. അറസ്റ്റ്​ ചെയ്തെങ്കിലും ജയിലിൽ കിടന്നില്ല. അന്നുതന്നെ കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കി ജാമ്യത്തിൽ വിട്ടു. അതിനെതിരെ ഹൈകോടതിയിൽ കേസ്​ കൊടുത്തു. ഞങ്ങൾ ജയിക്കുകയും ചെയ്തു.

ആക്ടിവിസ്​റ്റ്​ എന്ന നിലയിലെ അറസ്റ്റ്​ ജീവിതത്തിലെ നിർണായക സംഭവമായിരുന്നില്ലേ

സച്ചിദാനന്ദൻ: ഞാൻ ഇപ്പോഴും ആക്ടിവിസ്റ്റ്​ തന്നെയാണ്. അനീതിയോട്​ എക്കാലവും പ്രതികരിച്ചിട്ടുണ്ട്. എഴുത്തിൽ ആ ആക്ടിവിസം തുടരുന്നുണ്ട്​. ജാനുവിന്‍റെ നിൽപ്​ സമരത്തിലും ആദിവാസി ഭൂസമരത്തിലും സ്ത്രീകൾക്കെതി​രായ സമരത്തിലുമൊക്കെ സംസാരിച്ചിട്ടുണ്ട്​. ഇന്നും പല സംഭവങ്ങളിലും ഫേസ്​ബുക്കിൽ എഴുതുകയും ഐക്യദാർഢ്യം പ്രഖ്യാപിക്കുകയും പ​ങ്കെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്​.

രാഷ്ട്രീയ-സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളോട്​ വീട്ടിലെ പ്രതികരണം എങ്ങ​നെയായിരുന്നു

സച്ചിദാനന്ദൻ: ഒരുഭാഗത്ത്​ എഴുത്ത്​, മറുഭാഗത്ത്​ ആക്ടിവിസം​. വീട്ടുകാര്യങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ഇടപെടാൻ കഴിയാതിരുന്ന പരാധീനത ഒരു വഴക്കിന്​ വഴിവെച്ചിട്ടില്ല. ഞാൻ ഇതൊക്കെ ചെയ്യുമ്പോൾ ബിന്ദുവിന്​ ചെറിയ പേടി ഉണ്ടായിരുന്നു. എന്നെ അറസ്റ്റ്​ ചെയ്യുമോ മറ്റെന്തെങ്കിലും പറ്റുമോ എന്ന ഭയം പലപ്പോഴും പങ്കുവെച്ചിട്ടുണ്ട്​. അതല്ലാതെ ഈ രാഷ്ട്രീയത്തോട്​ വിരോധം ഉണ്ടായിട്ടില്ല. ചെയ്യുന്ന കാര്യങ്ങൾ നല്ലതിനു​ വേണ്ടിയാണ്​ എന്ന പൊതുവായ ബോധം അവർക്കുണ്ടായിരുന്നു.

അക്കാലത്ത്​ ഗൃഹസ്ഥൻ എന്ന നിലയിലും ഭർത്താവ്​ എന്ന നിലയിലുമുള്ള ജീവിതം വിലയിരുത്തിയി​ട്ടുണ്ടോ

സച്ചിദാനന്ദൻ: അക്കാലത്ത്​ ഭർത്താവിന്‍റെ ചുമതലയോ അച്ഛന്‍റെ ചുമതലയോ ശരിയായ വിധത്തിൽ നിർവഹിക്കാൻ പറ്റിയില്ല എന്നതിൽ പശ്ചാത്താപമുണ്ട്​. അധികസമയവും പുറത്തായിരുന്നു. '72ലും '75ലുമാണ്​ രണ്ട്​ പെൺകുട്ടികളുടെ പിതാവായത്​. കുട്ടികളുടെ ഉത്തരവാദിത്തം കൂടുതലായി ഭാര്യക്കായിരുന്നു. ഞാൻ പുസ്തകം വാങ്ങിച്ചുകൊണ്ടുവരും. കഥ പറഞ്ഞുകൊടുക്കും. അങ്ങ​നെ കിട്ടുന്ന സമയം ഗൃഹസ്ഥനാകാൻ ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്​. കുട്ടികൾ അൽപംകൂടി വളർന്നപ്പോൾ ഞാൻ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽനിന്ന്​ അകന്നുതുടങ്ങിയിരുന്നു. അവ​രോടൊത്ത്​ കൂടുതൽ സമയം ചെലവഴിക്കാൻ അവസരം കിട്ടിത്തുടങ്ങി.

ഡൽഹി ജീവിതം

സച്ചിദാനന്ദൻ: സാംസ്കാരിക വേദിയുടെ തകർച്ച നിരാശ ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നു. കേരളം വിടാൻ പറ്റിയ സമയമാണെന്ന്​ തോന്നി. '92ലാണ്​ ഡൽഹിയിലേക്ക്​ പോകുന്നത്. അവിടെ കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ജേണലായ ഇന്ത്യൻ ലിറ്ററേചറി​ന്റെ എഡിറ്റർ ആയാണ്​ പോയത്​. രണ്ടാമത്തെ മകൾ പ്രീഡിഗ്രിയിൽ ആയിരുന്നു. അവളെ ഹോസ്റ്റലിൽ നിർത്തി. ഡൽഹിയിൽ മക്കളുടെ വിദ്യാഭ്യാസം മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകാൻ നല്ല സാധ്യതയാണെന്ന്​ മനസ്സിലായപ്പോൾ അവിടെ തുടരാൻ തീരുമാനിച്ചു. വൈകാതെ രണ്ടു മക്കളും അവിടെയെത്തി. '96 ആയപ്പോൾ സെക്രട്ടറി പോസ്റ്റ്​ ഒഴിവ്​ വന്നു. ഓപൺ പോസ്റ്റ്​ ആയതിനാൽ അപേക്ഷിച്ചു. അത്​ ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. അവിടെയും പലവീടുകളിലും മാറിമാറി താമസിച്ചു. അവിടെ അവസാനം 2000ത്തിൽ ഒരു ഫ്ലാറ്റ്​ വാങ്ങി. ഇരിങ്ങാലക്കുടയിൽ പണിത വീട്​ വിറ്റിട്ടാണ്​ അവിടെ ഫ്ലാറ്റ്​ വാങ്ങിയത്​.

മക്കൾ സാഹിത്യ തൽപരരാണോ

സച്ചിദാനന്ദൻ: ഇളയ മകൾ സബിത കുറെ മലയാളം കവിതകൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്​. ഇംഗ്ലീഷിലും എഴുതും. കലക്​ഷനുകൾ പബ്ലിഷ്​ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. കോമൺവെൽത്ത്​ സ്​കോളർഷിപ്പിൽ​ ആർട്ട്​ ഏരിയയിൽ ലണ്ടനിൽ ഉപരിപഠനം നേടി. തിരിച്ചുവന്ന്​ ആർട്ട്​ എക്സിബിഷനുകൾ ക്യുറേറ്റ്​ ചെയ്​തുവരുന്നു. ഹസ്​ബൻഡ് എൻജിനീയറാണ്​. സബിത എന്‍റെ കവിതകൾ വായിക്കുകയും വിമർശിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. എഴുതിക്കഴിഞ്ഞാൽ പലതും അയച്ചുകൊടുക്കും​. ഇഷ്ടപ്പെട്ടെങ്കിൽ ചിലത്​ അവൾ തന്നെ ഇംഗ്ലീഷിലേക്ക്​ തർജമ ചെയ്യും. അവൾ പഠിച്ചത്​ ഇംഗ്ലീഷ്​ സാഹിത്യം തന്നെയായിരുന്നു. പൊതുവിൽ സാഹിത്യത്തോട്​ അവൾക്ക്​ മമത കൂടുതലുണ്ട്​. മൂത്തയാൾ സരിത ബി​.കോം എം.ബി.എ ആയിരുന്നു. ബംഗളൂരുവിൽ കമ്പനിയിൽ ജോലിചെയ്യുന്നു. ഇരുവരും വിവാഹിതരാണ്.​

ഭക്ഷണ കാര്യത്തിൽ എങ്ങ​നെ

സച്ചിദാനന്ദൻ: കുറേക്കാലം വെജിറ്റേറിയൻ ആയിരുന്നു. പിന്നീട്​ രണ്ടും കഴിക്കുന്നയാളായി. ഷിംലയിലായിരുന്നപ്പോൾ പാചകവും പരീക്ഷിച്ചിരുന്നു. ചോറ്​, സാമ്പാറ്​, ദോശ, ഇഡലി ഒ​ക്കെ ഉണ്ടാക്കാനറിയാം. ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതിനിടെയായിരുന്നു ഫോട്ടോഷൂട്ട്. മാഷിന്​ ഭക്ഷണം വിളമ്പിക്കൊടുക്കാൻ പറഞ്ഞ ഫോട്ടോഗ്രാഫറോട്​ ബിന്ദുച്ചേച്ചിക്ക്​ നീരസം. ''ഈ വീട്ടിൽ ഇത്തരം ശീലങ്ങളില്ല. മാഷിനിഷ്ടം സ്വയം വിളമ്പിക്കഴിക്കുന്നതാണ്​. കഴിച്ച ​പ്ലേറ്റുപോലും കഴുകിവെക്കുന്ന ശീലക്കാരനാണ്​ അദ്ദേഹം. എന്‍റെ വീട്ടിലും അങ്ങനെതന്നെ ആയിരുന്നു. വിവാഹം കഴിഞ്ഞ്​ മാഷിന്‍റെ വീട്ടിലും ഇത്തരം ശീലങ്ങൾ കണ്ട്​ ​സന്തോഷിച്ചിരുന്നു'' -ബിന്ദുച്ചേച്ചി സൗമ്യമായി കാര്യം പറഞ്ഞു.

●