റിലയൻസ് ജാംനഗർ പദ്ധതി: റവന്യൂ സെക്രട്ടറിയുടെ ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കി ഹൈകോടതി; ഭൂമി റിലയൻസിന് തന്നെ

അഹമ്മദാബാദ്: ഗുജറാത്തിലെ ജാംനഗറിലുള്ള പെട്രോളിയം-പെട്രോകെമിക്കൽസ് പ്രത്യേക സാമ്പത്തിക മേഖലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഭൂമി തർക്കത്തിൽ റിലയൻസ് ഇൻഡസ്ട്രീസ് ലിമിറ്റഡിന് അനുകൂലമായി ഗുജറാത്ത് ഹൈകോടതി വിധി പുറപ്പെടുവിച്ചു. ഭൂമി അനുവദിച്ചത് റദ്ദാക്കി 33 വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ഉന്നയിക്കപ്പെട്ട അവകാശവാദം അംഗീകരിക്കാനാവില്ലെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് ജസ്റ്റിസ് ദേവൻ എം. ദേശായിയുടെ നിർണായക ഉത്തരവ്.

ഭൂമി പുനഃസ്ഥാപിച്ചു നൽകുന്നത് പുനഃപരിശോധിക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ച സംസ്ഥാന റവന്യൂ വകുപ്പ് സ്‌പെഷ്യൽ സെക്രട്ടറിയുടെ (അപ്പീൽസ്) 2008 ഒക്ടോബറിലെ ഉത്തരവ് കോടതി റദ്ദാക്കി. ഇതോടെ, ഭൂമി തിരിച്ചുനൽകണമെന്ന ആവശ്യം തള്ളിയ ജാംനഗർ ജില്ലാ കളക്ടറുടെ 2006-ലെ നടപടി ഹൈകോടതി ശരിവെച്ചു.

തർക്കഭൂമിയുടെ പശ്ചാത്തലവും കേസിലെ നാൾവഴികളും

ജാംനഗറിലെ നവാഗാം ഗ്രാമത്തിലുള്ള ഒമ്പത് ഏക്കർ ഭൂമിയെച്ചൊല്ലിയായിരുന്നു തർക്കം:

1962 ജൂൺ: കൃഷി ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ദേവ സാജൻ റബാരി എന്ന വ്യക്തിക്ക് സർക്കാർ ഭൂമി അനുവദിച്ചു.

1972 ഡിസംബർ: നിശ്ചിത രണ്ട് വർഷത്തിനകം ഭൂമി കൈവശം വെക്കുകയോ കൃഷിയിറക്കുകയോ ചെയ്തില്ലെന്ന് കണ്ടെത്തിയതിനെ തുടർന്ന് അധികൃതർ അനുവദിച്ച ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കി.

2005: ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കി മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടിലേറെ കഴിഞ്ഞ ശേഷം റബാരിയുടെ അനന്തരാവകാശികൾ ഭൂമി തിരിച്ചുനൽകണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് രംഗത്തെത്തി. എന്നാൽ കാലതാമസം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി 2006 മെയ് മാസത്തിൽ ജാംനഗർ കളക്ടർ ഈ ആവശ്യം തള്ളി.

2008 ഏപ്രിൽ: ജാംനഗറിലെ 10,000 ഏക്കറോളം വരുന്ന പെട്രോളിയം എസ്.ഇ.സെഡ് വികസനത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഗുജറാത്ത് സർക്കാർ ഈ ഭൂമി റിലയൻസിന് കൈമാറി. കമ്പനി തുക അടയ്ക്കുകയും കൈവശാവകാശം നേടി വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു.

2008 ഒക്ടോബർ: റവന്യൂ സ്‌പെഷ്യൽ സെക്രട്ടറി ഭൂമി റദ്ദാക്കിയ നടപടി പുനഃപരിശോധിക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു. റിലയൻസിനെ കേസിൽ കക്ഷിചേർക്കാനും വിസമ്മതിച്ചു. ഇതോടെയാണ് റിലയൻസ് ഹൈകോടതിയെ സമീപിച്ചത്.

'33 വർഷത്തെ നിശബ്ദതയ്ക്ക് ന്യായീകരണമില്ല'; ഹൈകോടതി നിരീക്ഷണം

മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടോളം തങ്ങൾ വിവരം അറിഞ്ഞിരുന്നില്ലെന്ന അവകാശികളുടെ വാദം ന്യായീകരിക്കത്തക്കതല്ലെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു:

"ഭൂമി യഥാർത്ഥത്തിൽ അനുവദിച്ചയാൾ തന്റെ ജീവിതകാലത്ത് ഒരിക്കലും റദ്ദാക്കൽ ഉത്തരവിനെ ചോദ്യം ചെയ്തിരുന്നില്ല. ഭൂമി കൈവശം വെച്ചിരുന്നുവെന്നതിനോ കൃഷി ചെയ്തിരുന്നുവെന്നതിനോ യാതൊരു തെളിവുമില്ല. മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടിലേറെ നീണ്ട അസാധാരണമായ കാലതാമസത്തെ അവഗണിക്കാൻ കഴിയില്ല."

— ഹൈകോടതി വ്യക്തമാക്കി.

കേസ് നിലവിലുണ്ടായിരുന്നതിനാൽ റിലയൻസിന് ഭൂമി നൽകിയത് അസാധുവാണെന്ന വാദവും കോടതി തള്ളി. അവകാശികൾ ഫയൽ ചെയ്ത സിവിൽ കേസ് നേരത്തെ തന്നെ (2010-ൽ) കോടതി തള്ളിയ കാര്യവും ജസ്റ്റിസ് ദേവൻ എം. ദേശായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

റിലയൻസിന് വേണ്ടി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ മിഹിർ ജോഷി, അഭിഭാഷകരായ കുനാൽ വ്യാസ്, ദേവർഷ് ത്രിവേദി, ശിവം ചോക്‌സി എന്നിവരും അവകാശികൾക്കായി മനൻ ബ്രഹ്മഭട്ടും ഗുജറാത്ത് സർക്കാരിനായി അസിസ്റ്റന്റ് ഗവൺമെന്റ് പ്ലീഡർ രാജ്‌വി ഷായും ഹാജരായി.