ന്യൂറോപ്ലാസ്റ്റിസിറ്റിയും നേതൃപാടവവും; നേതൃത്വത്തിന് പിന്നിലെ നാഡീശാസ്ത്രത്തിന്റെ ചുരുളഴിച്ച് ഡോ. അരുൺ ഉമ്മൻ

മുതലാളിയാകാൻ എല്ലാവർക്കും പറ്റും. എന്നാൽ ഒരു നേതാവാകാൻ എല്ലാവർക്കും കഴിയണമെന്നില്ല. ചിലർക്ക് എത്ര ശ്രമിച്ചിട്ടും നേതാവാകാൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥയുമുണ്ട്. എന്താണ് ഇതിനു പിന്നിലെ രഹസ്യം? നേതൃഗുണത്തിന് പിന്നിലും നാഡീശാസ്ത്ര രഹസ്യങ്ങളുണ്ടെന്ന് പ്രശസ്ത ന്യൂറോളജിസ്റ്റ് ഡോ. അരുൺ ഉമ്മൻ വ്യക്തമാക്കുന്നു. നേതൃത്വം എന്നത് ഒരു പദവിയോ ഓഫീസോ അല്ലെങ്കിൽ നിങ്ങൾക്ക് കീഴിൽ എത്രപേർ ജോലി ചെയ്യുന്നു എന്നതോ അല്ല. ആളുകളുടെ ചിന്തകളെ സ്വാധീനിക്കാനും ആത്മവിശ്വാസം പകർന്നുനൽകാനും അവരിലെ മികച്ച കഴിവുകൾ പുറത്തുകൊണ്ടുവരാനുമുള്ള കഴിവാണ് നേതൃത്വം. ഇതെല്ലാം ആരംഭിക്കുന്നത് പ്രകൃതിയുടെ ഏറ്റവും മികച്ച സൃഷ്ടിയായ മസ്തിഷ്കത്തിനുള്ളിൽ നിന്നാണെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

നമ്മുടെ സ്വന്തം മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള കഴിവിലാണ് മികച്ച നേതൃത്വം ആരംഭിക്കുന്നത്. മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് പ്രവർത്തനങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന കേന്ദ്രമായ 'പ്രീഫ്രോണ്ടൽ കോർട്ടക്സ്' (Prefrontal Cortex), വികാരങ്ങളെ ക്രമീകരിക്കാനും, പെട്ടെന്നുള്ള ആവേശങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാനും, ദീർഘവീക്ഷണത്തോടെ ചിന്തിക്കാനും, സമ്മർദ്ദഘട്ടങ്ങളിൽ ശരിയായ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാനും നമ്മെ സഹായിക്കുന്നു. വിമർശനങ്ങളോ സംഘർഷങ്ങളോ പ്രതിസന്ധികളോ നമ്മുടെ വികാരങ്ങളെയും ഭീഷണികളെ തിരിച്ചറിയുന്ന സംവിധാനങ്ങളെയും ഉത്തേജിപ്പിക്കുമ്പോൾ, ഒരു മികച്ച നേതാവ് പെട്ടെന്ന് വികാരാധീനനായി പ്രതികരിക്കുന്നതിന് പകരം, അല്പം സാവകാശം എടുത്ത്, വികാരങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ച്, ശാന്തമായി പ്രതികരിക്കാൻ ശീലിക്കുന്നു.

കാര്യങ്ങളെല്ലാം അനുകൂലമായിരിക്കുമ്പോൾ ആർക്കും ആത്മവിശ്വാസമുള്ളവരായി തോന്നാം. എന്നാൽ കാര്യങ്ങളെല്ലാം പ്രതികൂലമാകുമ്പോഴാണ് യഥാർത്ഥ നേതൃഗുണം വെളിപ്പെടുന്നത്. നേതൃത്വത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ശക്തി ശബ്ദത്തിന്റെ ഉയരത്തിലല്ല; സമ്മർദ്ദത്തിന്റെ നിമിഷങ്ങളിൽ ചിന്തയുടെ വ്യക്തതയിലാണെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

പോസ്റ്റിന്‍റെ പൂർണ രൂപം:

ഒരേ ടീം. ഒരേ വെല്ലുവിളി. ഒരേ സാഹചര്യങ്ങൾ.പക്ഷേ ഒരാളുടെ കീഴിൽ ആളുകൾ ജോലി ചെയ്യുന്നു…

മറ്റൊരാളുടെ കൂടെ ആളുകൾ വളരുന്നു. അവരുടെ മികച്ച കഴിവുകൾ പുറത്തുകൊണ്ടുവരാൻ കഴിയുന്നു.

എന്താണ് ഈ വ്യത്യാസത്തിന് പിന്നിൽ?

ഇതാണ് ഒരു 'ബോസും' (Boss / മേധാവി) 'യഥാർത്ഥ നേതാവും' ( True Leader) തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം.

നേതൃത്വം എന്നത് ഒരു പദവിയോ ഓഫീസോ അല്ലെങ്കിൽ നിങ്ങൾക്ക് കീഴിൽ എത്രപേർ ജോലി ചെയ്യുന്നു എന്നതോ അല്ല. ആളുകളുടെ ചിന്തകളെ സ്വാധീനിക്കാനും ആത്മവിശ്വാസം പകർന്നുനൽകാനും അവരിലെ മികച്ച കഴിവുകൾ പുറത്തുകൊണ്ടുവരാനുമുള്ള കഴിവാണ് നേതൃത്വം. ഇതെല്ലാം ആരംഭിക്കുന്നത് പ്രകൃതിയുടെ ഏറ്റവും മികച്ച സൃഷ്ടിയായ മസ്തിഷ്കത്തിനുള്ളിലാണ്.

നേതൃത്വത്തിന് പിന്നിലെ മസ്തിഷ്കം

നമ്മുടെ സ്വന്തം മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള കഴിവിലാണ് മികച്ച നേതൃത്വം ആരംഭിക്കുന്നത്.മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് പ്രവർത്തനങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന കേന്ദ്രമായ 'പ്രീഫ്രോണ്ടൽ കോർട്ടക്സ്' (prefrontal cortex), വികാരങ്ങളെ ക്രമീകരിക്കാനും, പെട്ടെന്നുള്ള ആവേശങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാനും, ദീർഘവീക്ഷണത്തോടെ ചിന്തിക്കാനും, സമ്മർദ്ദഘട്ടങ്ങളിൽ ശരിയായ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാനും നമ്മെ സഹായിക്കുന്നു. വിമർശനങ്ങളോ സംഘർഷങ്ങളോ പ്രതിസന്ധികളോ നമ്മുടെ വികാരങ്ങളെയും ഭീഷണികളെ തിരിച്ചറിയുന്ന സംവിധാനങ്ങളെയും ഉത്തേജിപ്പിക്കുമ്പോൾ, ഒരു മികച്ച നേതാവ് പെട്ടെന്ന് വികാരാധീനനായി പ്രതികരിക്കുന്നതിന് പകരം, അല്പം സാവകാശം എടുത്ത്, വികാരങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ച്, ശാന്തമായി പ്രതികരിക്കാൻ ശീലിക്കുന്നു.

കാര്യങ്ങളെല്ലാം അനുകൂലമായിരിക്കുമ്പോൾ ആർക്കും ആത്മവിശ്വാസമുള്ളവരായി തോന്നാം. എന്നാൽ കാര്യങ്ങളെല്ലാം പ്രതികൂലമാകുമ്പോഴാണ് യഥാർത്ഥ നേതൃഗുണം വെളിപ്പെടുന്നത്. നേതൃത്വത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ശക്തി ശബ്ദത്തിന്റെ ഉയരത്തിലല്ല; സമ്മർദ്ദത്തിന്റെ നിമിഷങ്ങളിൽ ചിന്തയുടെ വ്യക്തതയിലാണ്. സ്വന്തം വികാരങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒരാൾക്ക് മറ്റുള്ളവരെ ദീർഘകാലം പ്രചോദിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല.

- ചുറ്റുമുള്ളവരെല്ലാം ആശങ്കാകുലരായിരിക്കുമ്പോൾ നമുക്ക് ശാന്തരായിരിക്കാൻ കഴിയുമോ?

- ഒരാൾക്ക് തെറ്റ് സംഭവിക്കുമ്പോൾ, അവരുടെ ആത്മവിശ്വാസം തകർക്കാതെ തിരുത്താൻ നമുക്ക് കഴിയുമോ?

- നമുക്ക് തെറ്റ് സംഭവിക്കുമ്പോൾ അത് തുറന്നു സമ്മതിക്കാൻ നമുക്ക് കഴിയുമോ?

- നമ്മൾ മുറിയിൽ കയറുമ്പോൾ ആളുകൾ മിണ്ടാതാകുന്നുണ്ടോ… അതോ കൂടുതൽ ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ സംസാരിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നുണ്ടോ?

“സെറോടോണിനും നേതൃത്വവും”

നേതൃത്വം എന്നത് നാം പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ മാത്രമല്ല; മറിച്ച്, നമ്മുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ മറ്റുള്ളവർക്ക് എന്ത് തോന്നുന്നു എന്നതിനെക്കൂടി ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.മനോനില, വികാരങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണം, സാമൂഹിക പെരുമാറ്റം, ഉറക്കം, സമ്മർദ്ദത്തോടുള്ള പ്രതികരണം എന്നിവയിൽ നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കുന്ന ഒരു ന്യൂറോട്രാൻസ്മിറ്ററാണ് സെറോടോണിൻ. ഫലപ്രദമായ നേതൃത്വത്തിന് ആവശ്യമായ വൈകാരിക സന്തുലിതാവസ്ഥയും സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങളും നിലനിർത്താൻ ആരോഗ്യകരമായ സെറോടോണിൻ പ്രവർത്തനം സഹായിക്കുന്നു.അതുകൊണ്ടാണ്, "എനിക്ക് നിങ്ങളിൽ വിശ്വാസമുണ്ട്" എന്ന ലളിതമായ ഒരു വാക്യത്തിന്, നൂറുകണക്കിന് 'ഉത്തരവുകളേക്കാൾ' വലിയ മാറ്റങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ പലപ്പോഴും കഴിയുന്നത്.ഭയം ഉപയോഗിച്ച് നമുക്ക് അനുസരണം നേടിയെടുക്കാം. എന്നാൽ 'വിശ്വാസത്തിന്' മാത്രമേ ആത്മാർത്ഥമായ പ്രതിബദ്ധത വളർത്താൻ കഴിയൂ. ആളുകളെ ബഹുമാനിക്കുകയും, അവർക്ക് മൂല്യം നൽകുകയും, ഒപ്പം ചേർത്തുനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്ന നേതാക്കൾ, ആളുകൾ കൂടുതൽ ഉത്സാഹത്തോടെ ജോലി ചെയ്യാനും ആശയവിനിമയം നടത്താനും സഹകരിക്കാനും തയ്യാറാകുന്ന ഒരു അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.നമ്മുടെ സാന്നിധ്യം മറ്റുള്ളവരിൽ എന്താണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത് എന്നതാണ് ഒരു നേതാവിന്റെ യഥാർത്ഥ പരീക്ഷണം—ഭയമോ, ആത്മവിശ്വാസമോ? സമ്മർദ്ദമോ, പ്രതീക്ഷയോ?

നല്ലൊരു നേതാവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ആളുകൾ ചെറുതാകുന്നില്ല… അവർ കൂടുതൽ വലുതാകുന്നു.ക്രമമായ വ്യായാമം, നല്ല ഉറക്കം, പകൽ വെളിച്ചം, സമീകൃതാഹാരം, അർത്ഥവത്തായ ബന്ധങ്ങൾ, ഫലപ്രദമായ സമ്മർദ്ദ നിയന്ത്രണം എന്നിവ ആരോഗ്യകരമായ സെറോടോണിൻ പ്രവർത്തനത്തിന് പിന്തുണ നൽകുന്ന ശീലങ്ങൾ ആണ്.വെറുതെ "സെറോടോണിൻ വർദ്ധിപ്പിച്ചതുകൊണ്ട്" മാത്രം നമുക്ക് മികച്ച നേതാവാകാൻ കഴിയില്ല. എന്നാൽ ആരോഗ്യകരമായ ഒരു തലച്ചോറിന് നമ്മെത്തന്നെ നിയന്ത്രിക്കാനും മറ്റുള്ളവരുമായി ബന്ധം സ്ഥാപിക്കാനും, അവരെ അവരുടെ ഏറ്റവും മികച്ച അവസ്ഥയിലേക്ക് ഉയരാൻ പ്രചോദിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കാനാകും.

ആദ്യം നമ്മുടെ തലച്ചോറിനെ നയിക്കാം; അതിനുശേഷം ആളുകളെയും.

ബോസും യഥാർത്ഥ നേതാവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം

ഒരു ബോസ് പറയുന്നു: "ഞാൻ പറയുന്നതുപോലെ ചെയ്യുക."

ഒരു നേതാവ് പറയുന്നു: "നമുക്ക് ഒന്നിച്ച് ഇത് ചെയ്യാം."

ബോസ് ഭയം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

നേതാവ് ആത്മവിശ്വാസം വളർത്തുന്നു.

ബോസ് ചോദിക്കുന്നു: "ആരാണ് ഇതിന് ഉത്തരവാദി?"

നേതാവ് ചോദിക്കുന്നു: "നമുക്ക് ഇത് എങ്ങനെ പരിഹരിക്കാം?"

ബോസ് നേട്ടങ്ങളുടെ ക്രെഡിറ്റ് താൻ മാത്രം ഏറ്റെടുക്കുന്നു.

നേതാവ് ആ നേട്ടം മറ്റുള്ളവരുമായി പങ്കുവെക്കുന്നു.

“ബോസ് അനുസരിക്കുന്ന അനുയായികളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

നേതാവ് ഭാവിയിലെ നേതാക്കളെ വാർത്തെടുക്കുന്നു.”

ഏറ്റവും വലിയ വ്യത്യാസം എന്താണ്?

ബോസ് ചോദിക്കുന്നു: "എനിക്ക് വേണ്ടി നിങ്ങൾക്ക് എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയും?"

യഥാർത്ഥ നേതാവ് ചോദിക്കുന്നു: "നിങ്ങളുടെ സ്വപ്നങ്ങൾ സാക്ഷാത്കരിക്കാൻ എനിക്ക് നിങ്ങളെ എങ്ങനെ സഹായിക്കാനാകും?"

ന്യൂറോപ്ലാസ്റ്റിസിറ്റിയിലൂടെ നേതൃപാടവം വളർത്തിയെടുക്കാം

ഒരു നേതാവാകാൻ ജന്മനാ ആകർഷകമായ വ്യക്തിത്വത്തിന് ഉടമയാകണമെന്നില്ല.നമുക്ക് കാര്യങ്ങൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കാനും, സഹാനുഭൂതിയോടെ ആശയവിനിമയം നടത്താനും, വികാരങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാനും, പരാജയങ്ങളെ നേരിടാനും, ഭയത്തിന് പകരം ധൈര്യം തിരഞ്ഞെടുക്കാനും, മറ്റുള്ളവരെ ഭയപ്പെടുത്താതെ തന്നെ അവർക്ക് പ്രചോദനം നൽകാനും പഠിക്കാനാകും.ഓരോ വെല്ലുവിളിക്കും നമ്മുടെ നേതൃത്വപരമായ ചിന്താശേഷിയെ (leadership brain) പരിശീലിപ്പിക്കാൻ കഴിയും.ഓരോ പരാജയത്തിനും നമ്മെ എന്തെങ്കിലും പഠിപ്പിക്കാൻ സാധിക്കും.നമ്മൾ നയിക്കുന്ന ഓരോ വ്യക്തിയും അവരെ കൂടുതൽ കരുത്തരാക്കി മാറ്റാനുള്ള ഒരു അവസരമാണ്.ഏറ്റവും മികച്ച നേതാക്കൾ മറ്റുള്ളവരെ തങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നവരാക്കി മാറ്റുകയല്ല ചെയ്യുന്നത്.മറിച്ച്, അവരിൽ ആത്മവിശ്വാസം വളർത്തുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.നിങ്ങളുടെ നേതൃത്വത്തിന് കീഴിൽ ജോലി ചെയ്തവർ നിങ്ങളെ ഓർക്കുമ്പോൾ എന്താണ് പറയുക—“അദ്ദേഹത്തെ ഞാൻ ഭയപ്പെട്ടിരുന്നു” എന്നോ, “അദ്ദേഹം എന്നിൽ വിശ്വസിച്ചു” എന്നോ?അതുകൊണ്ട്, ആശുപത്രിയോ ക്ലാസ് മുറിയോ ബിസിനസ് സ്ഥാപനമോ ലബോറട്ടറിയോ കുടുംബമോ സമൂഹമോ - എവിടെയായാലും നാം നേതൃത്വം നൽകുമ്പോൾ ഇക്കാര്യം ഓർക്കുക:ഇന്നലെയേക്കാൾ മികച്ചവരായി മാറാൻ കഴിയുമെന്ന് ആളുകളെ വിശ്വസിപ്പിക്കാൻ നമ്മുടെ സാന്നിധ്യത്തിന് കഴിയുമ്പോഴാണ് യഥാർത്ഥ നേതൃത്വം ആരംഭിക്കുന്നത്.

ഉപസംഹാരം

ഒരു 'ബോസ്' (മേധാവി) ഒരു സംഘത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു; എന്നാൽ ഒരു യഥാർത്ഥ നേതാവ് ആളുകളെ പരിവർത്തനം ചെയ്യുന്നു.ഒരു ബോസിന് ചില നേട്ടങ്ങൾ കൈവരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞേക്കാം. എന്നാൽ, തങ്ങളുടെ അഭാവത്തിലും അതിലും വലിയ നേട്ടങ്ങൾ കൈവരിക്കാൻ പ്രാപ്തിയുള്ള വ്യക്തികളെ വാർത്തെടുക്കുന്നവരാണ് യഥാർത്ഥ നേതാക്കൾ.അതുകൊണ്ടാണ് താൻ നയിക്കുന്ന ഏത് സ്ഥാപനത്തിലോ കമ്പനിയിലോ സംവിധാനത്തിലോ ഒരു യഥാർത്ഥ നേതാവിന് അസാധാരണമായ വിജയം കൈവരിക്കാൻ കഴിയുന്നത്; അതേസമയം, ഒരു 'ബോസ്' നേടുന്ന വിജയം എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും ഇല്ലാതാകാവുന്ന താൽക്കാലികമായ ഒന്നായിരിക്കും.നാം കൈവരിച്ച നേട്ടങ്ങൾ ആളുകൾ മറന്നേക്കാം; എന്നാൽ വലിയ ഉയരങ്ങൾ കീഴടക്കാൻ അവരെക്കൊണ്ട് സ്വയം വിശ്വസിപ്പിച്ച രീതി അവർ എന്നും ഓർമ്മിക്കും.കാരണം, ഒരു നേതാവിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പൈതൃകം തനിക്ക് പിന്നിലുള്ള അനുയായികളല്ല...മറിച്ച്, ആ യാത്രയ്ക്കിടയിൽ താൻ വാർത്തെടുത്ത നേതാക്കളാണ്.ഉദ്ദേശ്യശുദ്ധിയോടെ നയിക്കുക. വിശ്വാസം പകർന്ന് പ്രചോദനം നൽകുക. കൂടുതൽ കരുത്തരായ വ്യക്തികളെ വാർത്തെടുക്കുക. അതാണ് 'ലീഡർഷിപ്പ് ബ്രെയിൻ' (നേതൃത്വപരമായ ചിന്താഗതി); അതാണ് യഥാർത്ഥ നേതൃത്വം.നിങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച നേതാവ് ആരാണ്?