രക്തദാനം മഹാദാനം; പക്ഷേ ഈ കാര്യങ്ങൾ മറക്കരുത്

രക്തദാനം എന്നത് കേവലം ഒരു ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തിയല്ല, മറിച്ച് മനുഷ്യരാശിക്ക് നൽകാൻ കഴിയുന്ന ഏറ്റവും ഉദാത്തമായ ജീവൻരക്ഷാ മാർഗ്ഗമാണ്. ദാനം ചെയ്യുന്ന ഒരു യൂണിറ്റ് രക്തം വരെ അതിന്റെ ഘടകങ്ങളായ റെഡ് സെല്ലുകൾ, പ്ലാസ്മ, പ്ലേറ്റ്‌ലെറ്റുകൾ എന്നിവയായി വേർതിരിച്ച് ഒരേസമയം മൂന്നോ നാലോ ആളുകളുടെ ജീവൻ വരെ രക്ഷിക്കാൻ സാധിക്കും. എന്നാൽ രക്തദാനം നടത്തുന്നവർ സ്വന്തം ആരോഗ്യവും സുരക്ഷയും ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി ദാനത്തിന് മുമ്പും ശേഷവും ചില പ്രധാന മുൻകരുതലുകൾ പാലിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

രക്തദാനത്തിന് മുമ്പ് ശരീരത്തിൽ ആവശ്യമായ ജലാംശം നിലനിർത്താൻ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കണം. ഇതിനായി ദാനം ചെയ്യുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് ആവശ്യത്തിന് വെള്ളമോ ആൽക്കഹോൾ അടങ്ങിയിട്ടില്ലാത്ത മറ്റ് പാനീയങ്ങളോ കുടിക്കാം.

ഒഴിഞ്ഞ വയറോടെ രക്തം ദാനം ചെയ്യുന്നത് ഒഴിവാക്കണം. കൂടാതെ ബർഗർ, ഫ്രൈസ്, ഐസ്ക്രീം തുടങ്ങിയ കൊഴുപ്പ് കൂടുതലുള്ള ഭക്ഷണങ്ങൾ ഒഴിവാക്കി ലഘുവും പോഷകസമൃദ്ധവുമായ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതാണ് ഉചിതം.

രക്തദാനത്തിന് തലേദിവസം രാത്രി മതിയായ ഉറക്കവും വിശ്രമവും ഉറപ്പാക്കുന്നത് വളരെ പ്രധാനമാണ്.

കൈമുട്ടിന് മുകളിലേക്ക് എളുപ്പത്തിൽ ചുരുട്ടിവെക്കാൻ കഴിയുന്ന സുഖപ്രദമായ വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിക്കുന്നത് രക്തദാന പ്രക്രിയ സുഗമമാക്കും.

നിലവിൽ കഴിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന മരുന്നുകളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ രക്തദാന കേന്ദ്രത്തിലെ ഡോക്ടറോടോ മറ്റ് ആരോഗ്യപ്രവർത്തകരോടോ കൃത്യമായി പങ്കുവെക്കുകയും വേണം. ഇത് രക്തദാതാവിന്റെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ പ്രധാനമാണ്.

രക്തം നൽകിയ ശേഷം കുറച്ചുസമയം വിശ്രമിച്ചശേഷം മാത്രമേ മടങ്ങാവൂ. തുടർന്നുള്ള 24 മണിക്കൂറിൽ പതിവായി കുടിക്കുന്നതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ വെള്ളം കുടിക്കുകയും മദ്യം പൂർണമായും ഒഴിവാക്കുകയും വേണം.

രക്തദാനം നടത്തിയ ദിവസം കഠിനമായ വ്യായാമങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുകയോ ഭാരമുള്ള വസ്തുക്കൾ ഉയർത്തുകയോ ചെയ്യരുത്. സൂചി കുത്തിയ ഭാഗത്തുനിന്ന് രക്തസ്രാവമുണ്ടായാൽ കൈ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച് ആ ഭാഗത്ത് സമ്മർദം നൽകണം.

കേന്ദ്ര ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ കീഴിലുള്ള ഇ വെബ് പോർട്ടലായ 'രക്തകോശ്' ന്റെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം രാജ്യത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ രക്തദാനം നടക്കുന്ന സംസ്ഥാനം ഹരിയാനായാണ്. 2025-26 കാലയളവിൽ 5.89 ലക്ഷം യൂണീറ്റ് രക്തമാണ് ഹരിയാനയിൽ ശേഖരിച്ചത്.