സ്വയം ചികിത്സയുടെ അപകടങ്ങൾ; സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ദുരുപയോഗം

സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ലഭ്യത മനുഷ്യജീവിതത്തിന്‍റെ എല്ലാ മേഖലകളിലും വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്ക്‌ കാരണമായി. ഇന്‍റർനെറ്റ്, സ്മാർട്ട്ഫോണുകൾ, ആപ്പുകൾ തുടങ്ങിയവയിലൂടെ വിവരങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമാകുന്നു. എന്നാൽ, ഈ സൗകര്യം ചിലപ്പോൾ ദുരുപയോഗത്തിന് വഴിയൊരുക്കുന്നു. അതിലൊന്നാണ് സ്വയം ചികിത്സ (self-medication). രോഗലക്ഷണങ്ങൾ ഗൂഗിൾ സെർച്ച് ചെയ്ത്, ഓൺലൈൻ ഫോറങ്ങളിൽ നിന്നോ യൂട്യൂബ് വീഡിയോകളിൽ നിന്നോ വിവരങ്ങൾ ശേഖരിച്ച്, ഡോക്ടറുടെ ഉപദേശമില്ലാതെ മരുന്നുകൾ കഴിക്കുന്ന പ്രവണത ഇന്ന് വ്യാപകമാണ്. ഇത്തരം സ്വയം ചികിത്സകൾ മൂലം നിരവധി ആരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നുണ്ട്.

പുതിയകാലത്ത് ഇന്‍റർനെറ്റിന്‍റെ ലഭ്യതയാണ് സ്വയം ചികിത്സയുടെ പ്രധാന കാരണം. ഏതൊരു രോഗലക്ഷണത്തിനും ഉടൻ തന്നെ ഓൺലൈനിൽ വിവരങ്ങൾ ലഭിക്കും. ഉദാഹരണത്തിന്, തലവേദനയോ ജലദോഷമോ വന്നാൽ, വെബ്സൈറ്റുകളായ WebMD, Mayo Clinic പോലുള്ളവയിൽ നിന്നോ, Reddit, Quora തുടങ്ങിയ ഫോറങ്ങളിൽ നിന്നോ ആളുകൾ സ്വയം രോഗനിർണയം നടത്തുന്നു. ചില ഫാർമസികളിൽ ഡോക്ടറുടെ പ്രിസ്ക്രിപ്ഷനില്ലാതെ മരുന്നുകൾ വാങ്ങാൻ സാധിക്കുന്നത് ഈ പ്രവണതയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു. കൂടാതെ, ആപ്പുകൾ പോലുള്ള Practo, 1mg എന്നിവയിലൂടെ ഓൺലൈൻ ഫാർമസികളിൽ നിന്ന് മരുന്നുകൾ ലഭിക്കുന്നു. പാൻഡമിക് കാലത്ത് ടെലിമെഡിസിൻ വ്യാപകമായെങ്കിലും, പലരും അതിന് ശേഷവും സ്വയം ചികിത്സയിലേക്ക് മാറിയിരിക്കുകയാണ്.

പ്രധാന കാരണങ്ങൾ

- സമയവും പണവും ലാഭിക്കൽ: ഡോക്ടറെ കാണാൻ സമയമില്ലാത്തവരോ, ക്ലിനിക് ഫീസ് ചെലവാക്കാൻ മടിക്കുന്നവരോ സ്വയം ചികിത്സ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു.

- വിവരങ്ങളുടെ അമിതലഭ്യത: ഇന്റർനെറ്റിൽ ശരിയും തെറ്റുമായ നിരവധി വിവരങ്ങൾ കലർന്നിരിക്കുന്നു. പലർക്കും ഇത് വേർതിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാതെ വരുന്നു.

- സോഷ്യൽ മീഡിയ ഇൻഫ്ലുവൻസ് : ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം, ടിക്‌ടോക് പോലുള്ളവയിൽ 'ഹോം റെമഡീസ്' അല്ലെങ്കിൽ 'ക്വിക് ഫിക്സസ്' പങ്കുവെക്കുന്നത് ആളുകളെ ആകർഷിക്കുന്നു.

സ്വയം ചികിത്സയുടെ അപകടങ്ങൾ

- തെറ്റായ രോഗനിർണയം: ഒരു സാധാരണ തലവേദന കാൻസറിന്‍റെ ലക്ഷണമാണെന്ന് തെറ്റിദ്ധരിച്ച് അനാവശ്യ ഭയമോ, ഗുരുതരമായ രോഗം സാധാരണമാണെന്ന് കരുതി അവഗണിക്കുകയോ ചെയ്യാം. ഉദാഹരണത്തിന്, COVID-19 കാലത്ത് പലരും സ്വയം ടെസ്റ്റ് ചെയ്ത് തെറ്റായ മരുന്നുകൾ കഴിച്ചു.

- മരുന്നുകളുടെ ദുരുപയോഗം: ആന്‍റിബയോട്ടിക്സ് പോലുള്ള മരുന്നുകൾ അമിതമായി കഴിക്കുന്നത് ആന്‍റിബയോട്ടിക് റെസിസ്റ്റൻസിന് കാരണമാകുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ ഈ പ്രശ്നം വളരെ വ്യാപകമാണ്, ലോകാരോഗ്യ സംഘടന (WHO) ഇത് സംബന്ധിച്ച് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

- സൈഡ് ഇഫക്ടുകളും അലർജികളും: ഡോക്ടറുടെ ഉപദേശമില്ലാതെ മരുന്നുകൾ കഴിക്കുമ്പോൾ അലർജി, വയറ്റിലെ പ്രശ്നങ്ങൾ, കരൾ തകരാറുകൾ തുടങ്ങിയവ ഉണ്ടാകാം. പ്രത്യേകിച്ച്, പ്രായമായവരിലും കുട്ടികളിലും ഇത് അപകടകരമാണ്.

- മാനസികാരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങൾ: ഓൺലൈനിൽ രോഗങ്ങൾ സെർച്ച് ചെയ്യുന്നത് 'സൈബർകോണ്ട്രിയ' (cyberchondria) എന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് നയിക്കാം, അതായത് അമിത ഭയവും ഉത്കണ്ഠയും.

- ഗുരുതര രോഗങ്ങളുടെ വൈകിയ നിർണയം: സ്വയം ചികിത്സ മൂലം രോഗം മൂർച്ഛിക്കുകയും, ഡോക്ടറെ കാണുമ്പോഴേക്കും ചികിത്സ ഫലപ്രദമല്ലാതാവുകയും ചെയ്യാം. ഉദാഹരണത്തിന്, ഹൃദയാഘാത ലക്ഷണങ്ങളെ സാധാരണ വേദനയായി കരുതി അവഗണിക്കുന്നത് മരണത്തിന് കാരണമാകാം.

പരിഹാരങ്ങൾ

സ്വയം ചികിത്സയുടെ അപകടങ്ങൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, ശരിയായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കേണ്ടത് വളരെ അത്യാവശ്യമാണ്.

- വിശ്വസനീയമായ സ്രോതസ്സുകൾ - ഓൺലൈനിൽ വിവരങ്ങൾ തിരയുമ്പോൾ, സർക്കാർ വെബ്സൈറ്റുകളോ (ഉദാ: Ministry of Health) അംഗീകൃത മെഡിക്കൽ സൈറ്റുകളോ മാത്രം ഉപയോഗിക്കുക. തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുക.

- ഡോക്ടറെ സമീപിക്കുക- ചെറിയ ലക്ഷണങ്ങൾ പോലും അവഗണിക്കാതെ പ്രൊഫഷണൽ ഉപദേശം തേടുക. ടെലിമെഡിസിൻ ആപ്പുകൾ ഉപയോഗിച്ച് വീട്ടിലിരുന്ന് തന്നെ ഡോക്ടറെ കൺസൾട്ട് ചെയ്യാം.

- ജാഗ്രതാ ക്യാമ്പെയ്നുകൾ-സർക്കാരും എൻജിഒകളും സ്വയം ചികിത്സയുടെ അപകടങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച് അവബോധം സൃഷ്ടിക്കണം. ഫാർമസികളിൽ പ്രിസ്ക്രിപ്ഷൻ നിർബന്ധമാക്കണം.

- ഡിജിറ്റൽ ലിറ്ററസി-ആളുകളെ ഓൺലൈൻ വിവരങ്ങൾ വേർതിരിച്ചറിയാൻ പഠിപ്പിക്കുക. സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ തെറ്റായ മെഡിക്കൽ ഉപദേശങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുക.