ആത്മീയനിർവൃതിയിൽ അറഫാ സംഗമം സമാപിച്ചു; പ്രാർത്ഥനാനിർഭരമായി പുണ്യഭൂമി

മക്ക: ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വിശ്വാസികളുടെ പ്രാർത്ഥനാ മന്ത്രങ്ങളാൽ മുഖരിതമായ പ്രപഞ്ച മഹാസംഗമത്തിന് അറഫാ മൈതാനം സാക്ഷിയായി. ഹജ്ജ് കർമത്തി​െൻറ ഏറ്റവും പ്രധാന ചടങ്ങായ അറഫാ സംഗമത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ 165 രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നായി 18 ലക്ഷത്തോളം തീർഥാടകരാണ് ഇത്തവണ ഒഴുകിയെത്തിയത്.

നേരിട്ട് പങ്കെടുക്കാൻ സാധിക്കാത്ത ലോകത്തി​െൻറ നാനാഭാഗങ്ങളിലുള്ള കോടിക്കണക്കിന് മുസ്​ലിംകൾ മനസ്​ കൊണ്ട് ഈ പുണ്യനിമിഷങ്ങളിൽ അറഫയോടൊപ്പം പങ്കുചേർന്നു. ‘ഹജ്ജ് എന്നാൽ അറഫയാണ്’ എന്ന പ്രവാചക വചനത്തെ അന്വർത്ഥമാക്കുന്നതായിരുന്നു ഈ ആത്മീയ സംഗമം.

ചൊവ്വാഴ്ച ഉച്ചയോടെ മുഴുവൻ തീർഥാടകരും അറഫ മൈതാനിയിലും നമിറ പള്ളിയിലും ജബലുർറഹ്​മയിലും അതി​െൻറ മലഞ്ചെരുവുകളിലുമായി നിലകൊണ്ടു. അന്ത്യനാളിലെ വിചാരണ സഭയെ (മഹ്ഷറ) ഓർമിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു വെളുത്ത വസ്ത്രമണിഞ്ഞ മനുഷ്യസാഗരം. ഇബ്രാഹിം നബിയുടെ വിളംബരത്തെ നെഞ്ചേറ്റിയാണ് ഓരോ വിശ്വാസിയും മക്കയിലെ പുണ്യകേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഹജ്ജ് കർമത്തിനായി എത്തിച്ചേർന്നിരിക്കുന്നത്.

കത്തുന്ന സൂര്യനു കീഴിലും ചൂടിനെ അവഗണിച്ച് കൈകൾ ആകാശത്തേക്കുയർത്തി പാപമോചനത്തിനായി കരഞ്ഞു പ്രാർത്ഥിച്ച വിശ്വാസികൾക്ക്, അത് തങ്ങളുടെ കഴിഞ്ഞുപോയ പാപക്കറകൾ കഴുകിക്കളഞ്ഞ് ജന്മനിഷ്കളങ്കതയിലേക്കും പരിശുദ്ധിയിലേക്കും ഉയരാനുള്ള അവസരമായി മാറി. ലോകം നേരിടുന്ന വിവിധ പ്രതിസന്ധികളെ മറികടക്കാനുള്ള കരുത്തിനായും ലോക സമാധാനത്തിനായും തീർഥാടകർ പ്രാർത്ഥനകൾ നീട്ടി.

നാല് ലക്ഷത്തോളം പേരെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ സൗകര്യമുള്ള പ്രശസ്തമായ നമിറ പള്ളിയിലാണ് മുഹമ്മദ് നബിയുടെ വിടവാങ്ങൽ പ്രസംഗത്തെ അനുസ്മരിച്ചുകൊണ്ടുള്ള അറഫാ പ്രഭാഷണം നടന്നത്. സൗദിയിലെ മുതിർന്ന പണ്ഡിതനും മദീന പ്രവാചക പള്ളിയിലെ ഇമാമുമായ ഡോ. അലി അൽ ഹുദൈഫി അറഫാ പ്രഭാഷണം നിർവഹിച്ചു. മാനവരാശി ഒന്നാണെന്നും വർണ, വർഗ, ദേശ, ഭാഷാ വ്യത്യാസങ്ങളില്ലാതെ എല്ലാവരും ദൈവത്തി​െൻറ അടിമകളാണെന്നുമുള്ള സമത്വ സന്ദേശം അദ്ദേഹം ഓർമിപ്പിച്ചു.

ഹജ്ജ് കർമത്തെ രാഷ്​ട്രീയ മുദ്രാവാക്യങ്ങൾക്കും വിഭാഗീയതയ്ക്കുമുള്ള വേദിയാക്കി മാറ്റരുതെന്നും, അത് കേവലം ആരാധനാകർമങ്ങൾക്കും പ്രാർത്ഥനകൾക്കുമായി മാത്രം വിനിയോഗിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം വിശ്വാസികൾക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. മലയാളം ഉൾപ്പെടെ 50 ഭാഷകളിലായി ലോകമെമ്പാടുമുള്ള നൂറ് കോടിയോളം ആളുകളിലേക്കാണ് ഈ പ്രഭാഷണം തത്സമയം സംപ്രേഷണം ചെയ്തത്.

തിങ്കളാഴ്ച രാത്രിയോടെ തന്നെ ഭക്തിമന്ത്രങ്ങൾ ഉരുവിട്ട് തീർഥാടകർ അറഫയിലേക്ക് എത്തിത്തുടങ്ങിയിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ ഹാജിമാരെ ചൊവ്വാഴ്ച ഉച്ചയോടെയാണ് അറഫയിൽ എത്തിച്ചത്. ഇതിൽ പകുതിയോളം തീർഥാടകർ മാശാഇർ ട്രെയിൻ വഴിയും, സ്വകാര്യ ഗ്രൂപ്പുകൾ വഴി എത്തിയവർ ഹജ്ജ് സർവീസ് കമ്പനികൾ ഒരുക്കിയ ബസുകളിലുമാണ് ഇവിടെയെത്തിയത്.

കഠിനമായ ചൂടാണ് അറഫയിൽ അനുഭവപ്പെട്ടത്. നിർജലീകരണം മൂലം അവശരായ പല ഹാജിമാർക്കും സന്നദ്ധപ്രവർത്തകർ ഉടനടി പ്രഥമശുശ്രൂഷ നൽകി. മക്കയിലെ വിവിധ ആശുപത്രികളിൽ ചികിത്സയിലായിരുന്ന ഹാജിമാരെപ്പോലും പ്രത്യേക ആംബുലൻസുകളിലും എയർ ആംബുലൻസുകളിലുമായി അധികൃതർ അറഫയിൽ എത്തിച്ച് ചടങ്ങുകളിൽ പങ്കാളികളാക്കി.

പ്രഭാഷണത്തിന് ശേഷം ഹാജിമാർ ജബലുറഹ്മയ്ക്ക് (അനുഗ്രഹങ്ങളുടെ പർവ്വതം) സമീപമുള്ള താൽക്കാലിക തമ്പുകളിലേക്ക് മാറി സൂര്യാസ്തമയം വരെ പ്രാർത്ഥനയിൽ മുഴുകി.

അറഫയോട്​ വിടചൊല്ലി ഹാജിമാർ

ആത്മീയ സായൂജ്യത്തോടെ അവർ അറഫയോട് വിടപറഞ്ഞ് അടുത്ത ഇടത്താവളമായ മുസ്ദലിഫയിലേക്ക് തീർഥാടകർ നീങ്ങി. തുറന്ന ആകാശത്തിന് കീഴിൽ മുസ്ദലിഫയിൽ രാപ്പാർക്കുന്ന തീർഥാടകർ, ബുധനാഴ്ച പുലർച്ചെയോടെ മിനായിലെ ജമ്രത്തുൽ അഖ്ബയിൽ എത്തി പിശാചി​െൻറ സ്തൂപത്തിന് നേരെ കല്ലേറ് കർമം നിർവഹിക്കും.

തുടർന്ന് ബലികർമം കൂടി പൂർത്തിയാക്കുന്നതോടെ ഹജ്ജ് കർമങ്ങൾക്ക് അർദ്ധവിരാമമാകും. ലോകമുസ്​ലിംകൾ ബലിപ്പെരുന്നാൾ ആഘോഷിക്കുന്ന ദുൽഹജ്ജ് 10 ആണ് ഹാജിമാർക്ക് ഏറ്റവും തിരക്കേറിയ ദിവസം. ഇതിനുശേഷം മസ്ജിദുൽ ഹറാമിലെത്തി കഅ്ബ പ്രദക്ഷിണവും സഫ-മർവ മലകൾക്കിടയിലെ ഓട്ടവും പൂർത്തിയാക്കി അവർ മിനായിലേക്ക് തന്നെ മടങ്ങും.

തീർഥാടകരുടെ വേർപാട്​

ഈ വർഷത്തെ ഹജ്ജ് ചടങ്ങുകൾക്കിടയിൽ ഉണ്ടായ വേർപാടുകൾ മലയാളി തീർഥാടകർക്ക് നോവായി മാറി. ഹജ്ജിന് മുന്നോടിയായി വിവിധ കാരണങ്ങളാൽ അഞ്ച് മലയാളി ഹാജിമാർ ഉൾപ്പെടെ ഏതാനും ഇന്ത്യൻ തീർഥാടകർ മരണപ്പെട്ടിരുന്നു. കൂടാതെ, മിനായിൽ നിന്ന് അറഫയിലേക്ക് നീങ്ങുന്നതിനിടെ തൃശൂർ സ്വദേശിയായ ഒരു തീർഥാടകൻ ശാരീരിക അസ്വസ്ഥതകളെത്തുടർന്ന് മരിച്ച വാർത്തയും പ്രവാസ ലോകത്തെ കണ്ണീരിലാഴ്ത്തി.