യുദ്ധത്തിൽ മനുഷ്യന്‍റെ വില എന്താണ്?

യുദ്ധത്തിന്റെ കണക്കുകൾക്കും വാർത്ത തലക്കെട്ടുകൾക്കും പിന്നിൽ മനുഷ്യരുടെ ജീവിതങ്ങളുമുണ്ടെന്ന സത്യം ഒാർമിപ്പിച്ച് ‘ദ വോയ്‌സ് ഓഫ് ഹിന്ദ് റജബ്’

ഫലസ്തീനിൽ ഇസ്രായേൽ നടത്തിയ നരനായാട്ടിനിടെ ഭീതിജനകമായ സാഹചര്യത്തിൽ അകപ്പെട്ടുപോകുന്ന ആറുവയസ്സുകാരി ഹിന്ദ് റജബിന്റെ കഥ പറയുന്ന ‘ദ വോയ്‌സ് ഓഫ് ഹിന്ദ് റജബ്’ അത്ര എളുപ്പത്തിൽ കണ്ടുതീർക്കാവുന്ന ചിത്രമല്ല. കാണേണ്ടതും കാണാൻ പോവുന്ന സിനിമകളുടെ പട്ടികയിലേക്ക് എടുത്തുവെക്കേണ്ടതുമായ സിനിമതന്നെയായി ഇതിനെ സമീപിക്കാം. ഗസ്സയിലെ ഇസ്രായേൽ അധിനിവേശത്തിനിടെ നടന്ന സംഭവത്തെ ആധാരമാക്കി, യഥാർഥ അടിയന്തര ഫോൺകാൾ റെക്കോഡിങ്ങുകളും പുനരാവിഷ്‌കരിച്ച രംഗങ്ങളും സമന്വയിപ്പിച്ചാണ് ഈ ചിത്രം ഒരുക്കിയിട്ടുള്ളത്.

ഞെട്ടിത്തരിപ്പിക്കുന്നതോ പ്രകോപനപരമോ ആയ ദൃശ്യങ്ങളുടെ അമിത ഉപയോഗത്തിലൂടെയല്ല സിനിമ അതിന്റെ ആഘാതം സൃഷ്ടിക്കുന്നത്; മറിച്ച്, സംഭവത്തിന്റെ യാഥാർഥ്യവും അതിന്റെ കേന്ദ്രത്തിലുള്ള മനുഷ്യവേദനയുമാണ് ചിത്രത്തിന്റെ ശക്തി.

ഏകദേശം 90 മിനിറ്റ് ദൈർഘ്യമുള്ള സിനിമ, ഒരു പിരിമുറുക്കമുള്ള ത്രില്ലർ പോലെ മുന്നേറുന്നു. എന്നാൽ, അതിന്റെ വൈകാരിക ഭാരം അതിനെ സാധാരണ ത്രില്ലറുകളിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നു. ഹിന്ദിന്റെ വിധി എന്തായിരിക്കുമെന്നറിയാനുള്ള ആകാംക്ഷയിൽ പ്രേക്ഷകനെ തുടക്കംമുതൽ അവസാനംവരെ മുൾമുനയിൽ നിർത്തുന്നുണ്ട് ഈ ചിത്രം.

2024 ജനുവരി 29ന് ഗസ്സയിൽ നടന്ന സംഭവങ്ങളാണ് സിനിമയുടെ പശ്ചാത്തലം. ഇസ്രായേൽ സൈന്യത്തിന്റെ വെടിവെപ്പിനിടെ കാറിനുള്ളിൽ കുടുങ്ങിപ്പോയ ആറുവയസ്സുകാരി ഹിന്ദ് റജബും അവളെ രക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിച്ച ഫലസ്തീൻ റെഡ് ക്രസന്റ് സൊസൈറ്റിയിലെ ജീവനക്കാരുമാണ് കഥയുടെ കേന്ദ്രം. കുടുംബത്തിലെ ഭൂരിഭാഗം പേരെയും നഷ്ടപ്പെട്ട് ഭയത്തിലും ഏകാന്തതയിലും കഴിയുന്ന ഹിന്ദ്, റെഡ് ക്രസന്റ് സൊസൈറ്റിയിലേക്ക് ഫോൺ ചെയ്ത് സഹായത്തിനായി അഭ്യർഥിക്കുന്നു.

അവളെ രക്ഷപ്പെടുത്താനുള്ള ശ്രമങ്ങളിലാണ് സിനിമ പ്രധാനമായും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്. റെഡ് ക്രസന്റ് സൊസൈറ്റിയിലെ ജീവനക്കാരായ റാണ (സജ കിലാനി), ഒമർ (മോതാസ് മൽഹീസ്), മഹ്ദി (അമേർ ഹ്ലെഹെൽ), നിസ്രീൻ (ക്ലാര ഖൗറി) എന്നിവർ ഹിന്ദിനെ രക്ഷിക്കാൻ നടത്തുന്ന അശ്രാന്തമായ ശ്രമങ്ങളിലൂടെയാണ് ചിത്രം മുന്നേറുന്നത്. റാണയും ഒമറും ഫോണിലൂടെ ഹിന്ദിനെ ആശ്വസിപ്പിക്കാനും അവളുമായുള്ള ബന്ധം നിലനിർത്താനും ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, മഹ്ദിയും നിസ്രീനും രക്ഷാപ്രവർത്തകർക്ക് സ്ഥലത്തെത്താനുള്ള വഴികൾ കണ്ടെത്താനുള്ള ശ്രമത്തിലാണ്.

ചിത്രത്തിലെ ഭൂരിഭാഗം സംഭവങ്ങളും ഒരു കാൾ സെന്ററിനുള്ളിലാണ് അരങ്ങേറുന്നത് എന്നതാണ് അതിശയകരമായ കാര്യം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ പരമ്പരാഗതമായ ആക്ഷൻ രംഗങ്ങൾ ഈ ചിത്രത്തിലില്ല. അത്തരത്തിൽ അനാവശ്യ പിരിമുറുക്കം സിനിമ സൃഷ്ടിക്കുന്നുമില്ല. കൃത്യസമയത്തുതന്നെ സഹായം എത്തുമോ എന്ന അനിശ്ചിതത്വമാണ് ഇവിടെ ഏറ്റവും വലിയ സംഘർഷം. കടന്നുപോകുന്ന ഓരോ നിമിഷവും ഭീതിയെ വർധിപ്പിക്കുന്നു. പ്രതീക്ഷ മങ്ങിത്തുടങ്ങുമ്പോൾ, കാത്തിരിപ്പുതന്നെ അസഹനീയമായ അനുഭവമായി മാറുന്നു.

സംഘർഷം, അതിജീവനം, ഉന്മൂലനം, അധിനിവേശം തുടങ്ങിയ പ്രമേയങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന ഈ സിനിമയെ സംവിധായിക കൗസർ ബെൻ ഹനിയ അതി സംവേദനക്ഷമതയോടെയാണ് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. ഡോക്യുമെന്ററിയുടെയും നാടകീയ പുനരാവിഷ്‌കാരത്തിന്റെയും അതിരുകൾക്കിടയിൽ സിനിമ സൂക്ഷിക്കുന്ന സന്തുലിതാവസ്ഥ ശ്രദ്ധേയമാണ്. നാല് ജീവനക്കാരുടെയും പരസ്പര ഇടപെടലുകൾ അത്യന്തം സ്വാഭാവികമായി അനുഭവപ്പെടുന്നു. ഭയം, അനുകമ്പ, നിസ്സഹായത- ഈ മൂന്ന് വികാരങ്ങളെയും ഒരേസമയം പ്രേക്ഷകനിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ ചിത്രത്തിന് സാധിക്കുന്നുണ്ട്.

യഥാർഥ ഫോൺകാൾ റെക്കോഡിങ്ങുകളുടെ ഉപയോഗമാണ് സിനിമയുടെ ഏറ്റവും ശക്തമായ ഘടകങ്ങളിലൊന്ന്. പുനരാവിഷ്‌കാരത്തിന് മാത്രം സാധ്യമാകാത്ത ഒരു വൈകാരിക സത്യസന്ധത അവ നൽകുന്നു. കാൾ സെന്ററിനുള്ളിൽ ജീവനക്കാരോടൊപ്പം പ്രേക്ഷകനും കുടുങ്ങിക്കിടക്കുന്നതുപോലെയാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്. ഹിന്ദിനെ രക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഓരോ നിമിഷത്തിലും അവരുടെ ഉത്കണ്ഠയും നിസ്സഹായതയും പ്രേക്ഷകനും പങ്കിടുന്നു.

അഭിനയത്തിലും ചിത്രത്തിന് പ്രത്യേക മികവുണ്ട്. റാണയായി സജ കിലാനി പ്രഫഷനൽ ഉത്തരവാദിത്തവും വ്യക്തിപരമായ വൈകാരിക സമ്മർദവും ഒരുപോലെ പകർന്നുനൽകുന്നു. ഒമറായി മോതാസ് മൽഹീസും കാൾ സെന്ററിന്റെ തലവനായ മഹ്ദിയായി അമേർ ഹ്ലെഹെലും ശ്രദ്ധേയമായ പ്രകടനങ്ങളാണ് കാഴ്ചവെക്കുന്നത്. അവരുടെ അഭിനയത്തിൽ കൃത്രിമത്വം അനുഭവപ്പെടുന്നില്ല. ചില ഘട്ടങ്ങളിൽ ഇവർ അഭിനേതാക്കളാണോ, അതോ ആ സംഭവത്തിലൂടെ നേരിട്ട് കടന്നുപോയ മനുഷ്യരാണോ എന്നുപോലും പ്രേക്ഷകൻ സംശയിച്ചുപോകും.

ഒമർ ഹിന്ദിനോട് സംസാരിക്കുമ്പോഴും അവളെ രക്ഷിക്കാൻ ആംബുലൻസ് അയക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളിൽ പരാജയപ്പെടുമ്പോഴും അനുഭവിക്കുന്ന നിരാശയും റാണ കണ്ണീരടക്കിക്കൊണ്ട് ഫോണിലൂടെ ഹിന്ദിനോട് സംസാരിക്കുന്ന രംഗങ്ങളും ചിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും തീവ്രമായ നിമിഷങ്ങളാണ്. വ്യക്തിപരമായ വികാരങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ചുകൊണ്ട് കടമ നിർവഹിക്കേണ്ടിവരുന്ന മനുഷ്യരുടെ ഉള്ളിലെ സംഘർഷം ഈ രംഗങ്ങളിൽ വ്യക്തമായി തെളിയുന്നു.

എന്നാൽ, സിനിമയുടെ ഏറ്റവും ഹൃദയഭേദകമായ ഘടകം ഹിന്ദ് റജബിന്റെ യഥാർഥ ശബ്ദത്തിന്റെ ഉപയോഗംതന്നെയാണ്. ആ ശബ്ദം സിനിമയുടെ പശ്ചാത്തലശബ്ദമല്ല; മറിച്ച്, മുഴുവൻ ചിത്രത്തിന്റെയും വൈകാരിക കേന്ദ്രമായി മാറുന്നു. ഒരു കുട്ടിയുടെ സഹായാഭ്യർഥനയായി ആരംഭിക്കുന്ന ആ ശബ്ദം, യുദ്ധത്തിന്റെ മനുഷ്യവിലയെക്കുറിച്ചുള്ള അസ്വസ്ഥമാക്കുന്ന ചോദ്യമായി പിന്നീട് പ്രേക്ഷകന്റെ മനസ്സിൽ അവശേഷിക്കുന്നു.

‘ദ വോയ്‌സ് ഓഫ് ഹിന്ദ് റജബ്’ അതിന്റെ സന്ദേശം ശക്തമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നത് തലക്കെട്ടുകൾക്കു പിന്നിലെ മനുഷ്യരെ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതുകൊണ്ടാണ്. ഒരു ദാരുണ സംഭവത്തിന്റെ പുനരാവിഷ്‌കാരത്തിൽ ഒതുങ്ങാതെ, യുദ്ധം, ഉത്തരവാദിത്തം, മനുഷ്യജീവന്റെ വില എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള വലിയ ചോദ്യങ്ങളിലേക്കും സിനിമ നമ്മെ നയിക്കുന്നു.

സംഭവത്തിന്റെ ഭീകരതയെ മയപ്പെടുത്തുകയോ പ്രേക്ഷകന് എളുപ്പത്തിൽ ഉൾക്കൊള്ളാവുന്ന രൂപത്തിലാക്കുകയോ ചെയ്യാൻ ചിത്രം ശ്രമിക്കുന്നില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അത് അസ്വസ്ഥമാക്കുന്നു. എന്നാൽ, ആ അസ്വസ്ഥതതന്നെയാണ് സിനിമയുടെ രാഷ്ട്രീയവും മാനുഷികവുമായ ശക്തി.

പൊതുസ്മൃതിയിൽനിന്ന് പതുക്കെ മാഞ്ഞുപോകാൻ സാധ്യതയുള്ള ഒരു സംഭവത്തെ വീണ്ടും ഓർമയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുകയാണ് ഈ ഡോക്യുഡ്രാമ ചെയ്യുന്നത്. ‘ദ വോയ്‌സ് ഓഫ് ഹിന്ദ് റജബ്’ ഒരു സിനിമ എന്നതിലുപരി, മറക്കരുതെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുന്ന ഒരു ഓർമപ്പെടുത്തലാണ്. യുദ്ധത്തിന്റെ കണക്കുകൾക്കും വാർത്ത തലക്കെട്ടുകൾക്കും പിന്നിൽ മനുഷ്യരുടെ ജീവിതങ്ങളുണ്ടെന്ന സത്യം അത് നമ്മെ വീണ്ടും ഓർമിപ്പിക്കുന്നു.

സിനിമ അവസാനിച്ചാലും ഹിന്ദിന്റെ ശബ്ദം മനസ്സിൽനിന്ന് പെട്ടെന്ന് മാഞ്ഞുപോകുന്നില്ല. ആ ശബ്ദത്തിനൊപ്പം അവശേഷിക്കുന്നത് ഒരു ചോദ്യമാണ്- ‘യുദ്ധത്തിന്റെ കണക്കുകളിൽ ഒരു മനുഷ്യജീവന്റെ വില എത്രയാണ്?’ അതിനാലാണ് ‘ദ വോയ്‌സ് ഓഫ് ഹിന്ദ് റജബ്’ കാണാൻ അർഹമായ, എന്നാൽ കണ്ടുതീർന്ന ശേഷവും നമ്മെ അസ്വസ്ഥരാക്കുന്ന ഒരു ചിത്രമായി മാറുന്നത്. യുദ്ധത്തിന്റെ മനുഷ്യവിലയെ വ്യക്തതയോടെയും ആത്മാർഥതയോടെയും അവതരിപ്പിക്കുന്ന, എളുപ്പത്തിൽ മറക്കാനാകാത്ത സിനിമയാണിത്.