ഗ്രാമങ്ങളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന സ്ത്രീകളുടെ എണ്ണം ഇരട്ടിയായി; ഭൂരിഭാഗവും പ്രതിഫലമില്ലാത്ത സ്വയംതൊഴിലിൽ: ഓക്സ്ഫാം റിപ്പോർട്ട്

ഇന്ത്യയിലെ ഗ്രാമീണ മേഖലയിൽ തൊഴിലെടുക്കുന്ന സ്ത്രീകളുടെ എണ്ണത്തിലുണ്ടായ വൻ വർധനവ് പുതിയ അവസരങ്ങളെയല്ല, മറിച്ച് സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നതെന്ന് ഓക്സ്ഫാമിന്റെ പുതിയ പഠന റിപ്പോർട്ട്. മികച്ച ജോലികൾ ലഭിക്കുന്നതിന് പകരമായി, കുടുംബത്തിലെ സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ പരിഹരിക്കാനാണ് സ്ത്രീകൾ സ്വയംതൊഴിലിലേക്കും കാർഷിക മേഖലയിലേക്കും കൂടുതലായി തിരിയുന്നതെന്ന് റിപ്പോർട്ട് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഗ്രാമീണ മേഖലയിലെ സ്ത്രീകളുടെ തൊഴിൽ പങ്കാളിത്ത നിരക്ക് 2017-18 ലെ 24.6 ശതമാനത്തിൽ നിന്ന് 2023-24 ൽ 47.6 ശതമാനമായി ഉയർന്നു. ഇത് ആഗോളതലത്തിൽ തന്നെ ഉണ്ടാകുന്ന ഏറ്റവും ഉയർന്ന വർധനവുകളിലൊന്നാണ്. എന്നാൽ, ഈ വർധനവ് സ്ത്രീകൾക്ക് ശമ്പളമുള്ള ജോലികൾ ലഭിച്ചതുകൊണ്ടല്ല ഉണ്ടായിട്ടുള്ളത്. പകരം, സ്വന്തമായി കട നടത്തുന്നത് മുതൽ കുടുംബത്തിന്റെ കൃഷിയിടത്തിൽ പ്രതിഫലമില്ലാതെ പണിയെടുക്കുന്നത് വരെയുള്ള ജോലികൾ ഉൾപ്പെടുന്ന "സ്വയംതൊഴിൽ" വിഭാഗത്തിലാണ് കൂടുതൽ സ്ത്രീകളും ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.

സാമ്പത്തിക മന്ത്രാലയം ഒക്ടോബർ 15ന് പുറത്തുവിട്ട ഏറ്റവും പുതിയ പ്രതിമാസ ആനുകാലിക തൊഴിൽ സേന സർവേ ബുള്ളറ്റിൻ അനുസരിച്ച്, ഗ്രാമീണ സ്ത്രീകൾക്കിടയിലെ തൊഴില്ലായ്മ നിരക്ക് ഈ വർഷത്തെ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ നിരക്കായ 3.9 ശതമാനത്തിലേക്ക് താഴ്ന്നു. ഗ്രാമീണ സ്ത്രീകളുടെ തൊഴിൽ പങ്കാളിത്ത നിരക്ക് 38.9 ശതമാനമാണെന്ന് ബുള്ളറ്റിൻ വ്യക്തമാക്കുന്നു. 2026 മാർച്ചിന് ശേഷമുള്ള രണ്ടാമത്തെ ഉയർന്ന നിരക്കാണിത്. നഗരങ്ങളിലെ സ്ത്രീകളുടെ നിരക്ക് 25.9 ശതമാനമായി ഉയർന്നു. ഇത് ഏകദേശം ഒരു വർഷത്തിനിടയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന നിരക്കാണ്.

തൊഴിൽ സേനയിൽ കുറയുന്ന പ്രാതിനിധ്യം

നഗരങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് ജോലി കണ്ടെത്താൻ വലിയ ബുദ്ധിമുട്ട് നേരിടുന്നുണ്ട്. ഇവിടുത്തെ സ്ത്രീകളുടെ തൊഴില്ലായ്മ നിരക്ക് 9.2 ശതമാനമാണ്. ഇത് ഗ്രാമീണ മേഖലയേക്കാൾ രണ്ടിരട്ടിയിലധികമാണ്. ഓക്സ്ഫാമിന്റെ റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച്, സ്വയംതൊഴിൽ ചെയ്യുന്ന ഗ്രാമീണ വനിതാ തൊഴിലാളികളുടെ വിഹിതം 2017-18 ലെ 57 ശതമാനത്തിൽ നിന്ന് 2023-24 ൽ 72.2 ശതമാനമായി ഉയർന്നു. ഇതിൽ 59 ശതമാനം പേരും കുടുംബ സംരംഭങ്ങളിൽ പ്രതിഫലമില്ലാതെ സഹായികളായി ജോലി ചെയ്യുന്നവരാണ്. ഇതേ കാലയളവിൽ, സ്ഥിരശമ്പളമുള്ള ജോലികളിലുള്ള സ്ത്രീകളുടെ വിഹിതം 11 ശതമാനത്തിൽ നിന്ന് 8 ശതമാനമായും, ദിനബത്ത/താത്കാലിക ജോലികളിൽ ഉള്ളവരുടെ വിഹിതം 32 ശതമാനത്തിൽ നിന്ന് 20 ശതമാനമായും കുറഞ്ഞു. അതായത്, സ്ത്രീകൾ തൊഴിൽ രംഗത്തേക്ക് വരുമ്പോൾ, കൃത്യമായ വേതനവും കരാറും സുരക്ഷിതത്വവുമുള്ള ജോലികളിൽ നിന്ന് മാറി, വേതനം ലഭിക്കാത്തതോ സുരക്ഷിതമല്ലാത്തതോ ആയ സ്വന്തം തൊഴിൽ മേഖലകളിലേക്കാണ് കടക്കുന്നതെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.

ഈ മാറ്റത്തിൽ ഭൂരിഭാഗവും കൃഷി മേഖലയിലേക്കാണ് സംഭവിച്ചിട്ടുള്ളതെന്ന് പഠനം പറയുന്നു. ഗ്രാമീണ സ്ത്രീകൾ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന ഈ തൊഴിൽ പങ്കാളിത്ത വർധനവ് പ്രധാനമായും സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ, പ്രതിഫലമില്ലാത്ത ജോലികൾ, അസംഘടിത തൊഴിലുകൾ എന്നിവയെയാണ് പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നത്. ഇവർ മറ്റ് വ്യവസായങ്ങളിലേക്ക് പോകുന്നതിന് പകരം വീണ്ടും കാർഷിക മേഖലയിലേക്ക് തന്നെ മടങ്ങുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.

വീട്ടുജോലികൾ പ്രധാന ജോലിയായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്ന സ്ത്രീകളുടെ അനുപാതം കുത്തനെ ഇടിഞ്ഞു. അതേസമയം, കുടുംബ സംരംഭങ്ങളിൽ പ്രതിഫലമില്ലാത്ത സഹായികളായോ സ്വന്തമായി ജോലി ചെയ്യുന്നവരായോ ഉള്ളവരുടെ അനുപാതം ഉയർന്നു. സുരക്ഷിതമായ വരുമാനമുള്ള ജോലികളിലേക്ക് മാറുന്നതിന് പകരം, പ്രതിഫലമില്ലാത്ത വീട്ടുജോലികളിൽ നിന്ന് കൂലിയില്ലാത്തതോ തുച്ഛമായ വേതനം ലഭിക്കുന്നതോ ആയ സ്വയംതൊഴിലുകളിലേക്കാണ് ഈ മാറ്റമെന്ന് പഠനം വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഈ ഭാരം ഏറ്റവും കൂടുതൽ അനുഭവിക്കുന്നത് പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങളിൽപ്പെട്ട സ്ത്രീകളാണ്. ഇന്ത്യയിലെ സ്വയംതൊഴിൽ ചെയ്യുന്ന സ്ത്രീകളിൽ 17 ശതമാനവും ഉത്തർപ്രദേശിലാണ്. ഇവരിൽ 91 ശതമാനം പേരും കൃഷിയിലാണ് ജോലി ചെയ്യുന്നത്. എന്നാൽ ഭൂരിഭാഗം പേരുടെയും പേരിൽ ഭൂമിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവർക്ക് വായ്പകളും വിപണിയിലെ സൗകര്യങ്ങളും ലഭിക്കുന്നത് പരിമിതമാണ്. നയങ്ങളിലുണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങളെയും പഠനം ആശങ്കയോടെ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. മഹാത്മാഗാന്ധി ദേശീയ ഗ്രാമീണ തൊഴിലുറപ്പ് നിയമത്തിന് (MGNREGA) കീഴിലുള്ള തൊഴിൽ ദിനങ്ങളിൽ 54 ശതമാനവും സ്ത്രീകളുടേതായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇത് ഇപ്പോൾ 'വിബി-ഗ്രാം-ജി' (VB-GRAM-G) നിയമത്തിന് വഴിമാറിയിരിക്കുകയാണ്.

ഓക്സ്ഫാം പഠനത്തിലെ പ്രധാന കണ്ടെത്തലുകൾ

• 47.6%: 2017-18 മുതൽ ഗ്രാമീണ സ്ത്രീകളുടെ തൊഴിൽ പങ്കാളിത്ത നിരക്ക് 24.6 ശതമാനത്തിൽ നിന്ന് ഇരട്ടിയോളമായി ഉയർന്നു.
• 72.2%: ഗ്രാമീണ മേഖലയിൽ സ്വയംതൊഴിൽ ചെയ്യുന്ന സ്ത്രീകളുടെ വിഹിതം 57% ൽ നിന്ന് ഉയർന്നു; ഇവരിൽ ഭൂരിഭാഗവും പ്രതിഫലം ലഭിക്കാത്ത കുടുംബ തൊഴിലാളികളാണ്.
• 59%: സ്വയംതൊഴിൽ ചെയ്യുന്ന ഗ്രാമീണ സ്ത്രീകളിൽ പകുതിയിലധികവും കുടുംബ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ പ്രതിഫലമില്ലാത്ത സഹായികളായി ജോലി ചെയ്യുന്നു.
• 8%: സ്ഥിരശമ്പളമുള്ള ജോലികളുടെ വിഹിതം 11 ശതമാനത്തിൽ നിന്ന് കുറഞ്ഞു.
• 20%: താൽക്കാലിക/കൂലി വേലകളിൽ (Casual work) ഉള്ള സ്ത്രീകളുടെ വിഹിതം 32 ശതമാനത്തിൽ നിന്ന് കുറഞ്ഞു.
• 91%: ഉത്തർപ്രദേശിൽ സ്വയംതൊഴിൽ ചെയ്യുന്ന സ്ത്രീകളിൽ 91 ശതമാനം പേരും സ്വന്തമായി ഭൂമിയുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശമില്ലാതെ കൃഷിപ്പണി ചെയ്യുന്നു.
• 54%: വിബി-ഗ്രാം-ജി (VB-GRAM-G) പദ്ധതിയിലേക്ക് മാറ്റുന്നതിന് മുൻപ്, മഹാത്മാഗാന്ധി ദേശീയ ഗ്രാമീണ തൊഴിലുറപ്പ് പദ്ധതിയിലെ (MGNREGA) തൊഴിൽ ദിനങ്ങളിൽ പകുതിയിലധികവും സ്ത്രീകളുടേതായിരുന്നു.

ഗ്രാമീണ മേഖലയിലെ സ്ത്രീകളുടെ തൊഴിൽ പങ്കാളിത്തത്തിലുണ്ടായ വർധനവ് യഥാർഥമാണെങ്കിലും, അതിനെ കേവലം 'തൊഴിൽ ലഭ്യത' എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് ആ തൊഴിലിന്റെ യഥാർഥ സ്വഭാവത്തെ മറച്ചുവെക്കാൻ ഇടയാക്കുമെന്ന് പഠനം വാദിക്കുന്നു. ദശലക്ഷക്കണക്കിന് സ്ത്രീകൾ തൊഴിൽ രംഗത്തേക്ക് വന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, നല്ല വേതനമുള്ള ജോലികൾക്ക് പകരം കാർഷിക വേലയും, അർഹമായ കൂലിക്ക് പകരം കുടുംബത്തിലെ പ്രതിഫലമില്ലാത്ത പണികളുമാണ് പലർക്കും ലഭിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഇവരിൽ ഏറ്റവും നിർധനരായ സ്ത്രീകൾ പലപ്പോഴും തങ്ങൾക്ക് നിയമപരമായ അവകാശമില്ലാത്ത ഭൂമിയിലാണ് പണിയെടുക്കുന്നത്.