ഇന്ത്യൻ നോട്ടുകളിലെ ഗാന്ധിയുടെ ചിത്രം യഥാർഥ ഫോട്ടോയാണെന്ന് അറിയാമോ?

ഇന്ത്യൻ കറൻസികളിൽ കാണുന്ന ഗാന്ധിജിയുടെ ഐക്കണിക് ചിത്രം വരച്ചതാണെന്നാണ് പലരും കരുതുന്നത്. എന്നാൽ ഇത് ഗാന്ധിയുടെ യഥാർഥ ഫോട്ടോയാണെന്ന് എത്ര പേർക്കറിയാം? 1946ൽ ഡൽഹിയിൽ നടന്ന നിർണായകമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്കിടെ എടുത്ത യഥാർഥ ഫോട്ടോയുടെ ക്രോപ്പ് ചെയ്തത് മിറർ ചെയ്തതാണിത്.

രാഷ്ട്രഭവനിലെ 1946ലെ സ്നാപ്പ്ഷോട്ട്

ഡൽഹിയിലെ ഇന്നത്തെ രാഷ്ട്രഭവൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന വൈസ്രോയ്സ് ഹൗസിന് പുറത്താണ് കറൻസിയിൽ കാണുന്ന ഗാന്ധിയുടെ ഫോട്ടോ എടുത്തത്. ബ്രിട്ടീഷ് നയതന്ത്രജ്ഞനായ ലോർഡ് ഫ്രെഡറിക് വില്യം പെത്തിക്-ലോറൻസിനൊപ്പം അധികാര കൈമാറ്റത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നിർണായക രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളിൽ പങ്കെടുക്കുകയായിരുന്നു ഗാന്ധി. യഥാർഥ ഫുൾ-ലെങ്ത് ഫ്രെയിമിൽ, ഗാന്ധിജി ലോർഡ് പെത്തിക്-ലോറൻസിനൊപ്പം നിൽക്കുന്നതും ഊഷ്മളമായ ഒരു പുഞ്ചിരി പങ്കിടുന്നതും കാണാം.

ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണകൂടത്തിനായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന പേരുവിവരങ്ങൾ ലഭ്യമല്ലാത്ത ഒരു പ്രസ് ഫൊട്ടോഗ്രാഫറാണ് ഈ ചരിത്രപരമായ ചിത്രം എടുത്തതെന്ന് പല ചരിത്രകാരൻമാരും വിശ്വസിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഫോട്ടോഗ്രാഫർ ആരാണെന്ന കാര്യത്തിൽ ഇപ്പോഴും തർക്കങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്.

കാൻഡിഡ് ഫോട്ടോയിൽ നിന്ന് മിറർ ചെയ്ത എംബ്ലത്തിലേക്ക്

റിസർവ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ കറൻസി ഡിസൈനായി ഈ ചിത്രം തിരഞ്ഞെടുത്തപ്പോൾ, സുരക്ഷാ ഡിസൈനർമാർ അതിൽ സൂക്ഷ്മമായ ചില മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി. ഡിസൈനർമാർ ലോർഡ് പെത്തിക്-ലോറൻസിനെ ഫ്രെയിമിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായി ഒഴിവാക്കുകയും ഗാന്ധിയുടെ മുഖവും തോളിന്റെ ഭാഗവും മാത്രം അടർത്തിമാറ്റുകയും ചെയ്തു. കൂടാതെ, യഥാർഥ ചിത്രം തിരശ്ചീനമായി തിരിച്ച് (മറിച്ചിട്ട്) ഒരു മിറർ ഇമേജ് രൂപപ്പെടുത്തി.

1946ലെ യഥാർഥ ഫോട്ടോയിൽ ഗാന്ധിജി തന്‍റെ വലതുവശത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞ് പെത്തിക്-ലോറൻസിനെ നേരിട്ട് നോക്കുകയായിരുന്നു. എന്നാൽ ആധുനിക ബാങ്ക് നോട്ടുകളിൽ അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ മുഖം തിരിച്ചുനൽകിയിരിക്കുന്നതിനാൽ, അദ്ദേഹം തന്‍റെ ഇടത്തേക്ക് നോക്കുന്നതായി കാണാം. ഇന്നത്തെ എല്ലാ മൂല്യത്തിലുള്ള നോട്ടുകളിലും ഈ ക്രമീകരണമാണ് കാണാൻ കഴിയുന്നത്.

1996ന് മുമ്പ്, ഇന്ത്യൻ ബാങ്ക് നോട്ടുകളിൽ അശോകന്‍റെ സിംഹമുദ്ര, കാർഷിക യന്ത്രങ്ങൾ, വ്യാവസായിക അണക്കെട്ടുകൾ തുടങ്ങിയ വിവിധ ദേശീയ ചിഹ്നങ്ങളായിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. എന്നാൽ 1990കളുടെ മധ്യത്തിൽ നൂതനമായ കളർ കോപിയറുകളും ഡിജിറ്റൽ പ്രിന്‍റിങ് സാങ്കേതികവിദ്യയും വന്നതോടെ, ഉയർന്ന നിലവാരത്തിലുള്ള കള്ളനോട്ടുകളുടെ ഭീഷണി ആർ.ബി.ഐ നേരിടാൻ തുടങ്ങി. നിർജീവ വസ്തുക്കളെയോ വാസ്തുവിദ്യാ സ്മാരകങ്ങളെയോ അപേക്ഷിച്ച് മനുഷ്യമുഖങ്ങൾ കൃത്യമായി വ്യാജമായി നിർമിക്കുന്നത് വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടാണെന്ന് ആർ.ബി.ഐയുടെ ഒരു ആന്തരിക സമിതി കണ്ടെത്തി. മനുഷ്യന്‍റെ മുഖത്തെ സൂക്ഷ്മമായ ആനുപാതിക വ്യത്യാസങ്ങൾ, ഭാവങ്ങൾ, കൊത്തുപണികൾ എന്നിവയിലെ ചെറിയ പിഴവുകൾ പോലും മനുഷ്യർക്ക് സ്വാഭാവികമായും തിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കും.

എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളിലും സംസ്ഥാനങ്ങളിലും ഒരുപോലെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട വ്യക്തിത്വമാണ് മഹാത്മാഗാന്ധിയുടേത് എന്നത് കേന്ദ്ര ബാങ്ക് തിരിച്ചറിഞ്ഞു. തുടർന്ന് 1996ൽ ആർ.ബി.ഐ 'മഹാത്മാഗാന്ധി സീരീസ്' ഔദ്യോഗികമായി അവതരിപ്പിച്ചു. പഴയ നോട്ട് ഡിസൈനുകൾ മാറ്റിസ്ഥാപിച്ചുകൊണ്ട് 1946ലെ ഈ ചിത്രം ഇന്ത്യൻ പേപ്പർ കറൻസിയുടെ സ്ഥിരമായ ഒരു സവിശേഷതയായി മാറ്റുകയും ചെയ്തു.