വരകളാൽ പ്രതിരോധം തീർത്ത വിപ്ലവകാരി; ഫലസ്തീനിയൻ ചിത്രകാരൻ സുലൈമാൻ മൻസൂർ അന്തരിച്ചു

ജറുസലേം: ഫലസ്തീന്റെ വിമോചന പോരാട്ടങ്ങളെയും സാംസ്കാരിക സ്വത്വത്തെയും ലോകവേദിയിൽ അടയാളപ്പെടുത്തിയ പ്രശസ്ത ചിത്രകാരനും ശിൽപിയുമായ സുലൈമാൻ മൻസൂർ (79) അന്തരിച്ചു. കിഴക്കൻ ജറുസലേമിലെ അൽ-മഖാസിദ് ആശുപത്രിയിൽ ചികിത്സയിലിരിക്കെയായിരുന്നു അന്ത്യം. "അവസാന അധ്യായവും എഴുതപ്പെട്ടു; ലോകത്തിന് അദ്ദേഹം ഓർമ്മകളും സൗന്ദര്യവും അവശേഷിപ്പിച്ചു" എന്ന് കുടുംബം സോഷ്യൽ മീഡിയയിലൂടെ അറിയിച്ചു. 

1947-ൽ വെസ്റ്റ് ബാങ്കിലെ ബിർസെയ്റ്റിൽ ജനിച്ച സുലൈമാൻ മൻസൂർ, അഞ്ച് പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി ഫലസ്തീൻ ജനതയുടെ പ്രതിരോധത്തിന്റെയും അതിജീവനത്തിന്റെയും (സുമുദ്) പ്രതീകമായി വരകളെ മാറ്റി. 1973-ൽ അദ്ദേഹം വരച്ച 'ജമൽ അൽ-മഹാമിൽ' എന്ന വിഖ്യാത ചിത്രം ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഫലസ്തീൻ വിമോചന പോരാട്ടത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ പ്രതീകങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. വൃദ്ധനായ ഒരു ഫലസ്തീനി ഭാരമേറിയ ചുമടായി ജറുസലേം നഗരത്തെ പുറത്തു ചുമക്കുന്ന ഈ ചിത്രം ഫലസ്തീൻ ജനതയുടെ പലായന ദുരിതത്തെയും സ്വന്തം മണ്ണിനോടുള്ള ആഴത്തിലുള്ള ആത്മബന്ധത്തെയുമാണ് പ്രതിഫലിപ്പിച്ചത്. 

ആദ്യ ഇൻതിഫാദ കാലഘട്ടത്തിൽ ഇസ്രായേലി പെയിന്റുകളും നിർമാണ വസ്തുക്കളും ബഹിഷ്കരിച്ച് പ്രാദേശികമായി ലഭിക്കുന്ന മണ്ണ്, ചെളി, മഞ്ഞൾ, കളിമണ്ണ് തുടങ്ങിയ സ്വാഭാവിക വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ച് ചിത്രങ്ങൾ വരച്ച് 'ന്യൂ വിഷൻസ്' കൂട്ടായ്മയ്ക്ക് അദ്ദേഹം തുടക്കം കുറിച്ചു. പരമ്പരാഗത തുന്നൽവേലകൾ, ഒലിവ് മരങ്ങൾ, ഓറഞ്ച് തോട്ടങ്ങൾ, ഫലസ്തീൻ ഗ്രാമീണ വനിതകൾ എന്നിവയെല്ലാം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാൻവാസുകളിൽ നിരന്തരം ഇടംപിടിച്ച പ്രമേയങ്ങളായിരുന്നു. ഫലസ്തീൻ വിഷ്വൽ ആർട്ടിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ പകരക്കാരനില്ലാത്ത ഒരു വലിയ നഷ്ടമാണ് സുലൈമാൻ മൻസൂറിന്റെ വിയോഗം.

ഇസ്രായേൽ അധിനിവേശത്തിനും സെൻസർഷിപ്പുകൾക്കുമെതിരെയുള്ള ശക്തമായ സാംസ്കാരിക ചെറുത്തുനിൽപ്പായിരുന്നു മൻസൂറിന്റെ ഓരോ സൃഷ്ടികളും. പലസ്തീൻ പതാകയിലെ ചുവപ്പ്, പച്ച, കറുപ്പ്, വെള്ള എന്നീ നിറങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് പോലും നിയന്ത്രണങ്ങൾ നേരിട്ട ഘട്ടത്തിൽ, പ്രകൃതിദത്തമായ മാധ്യമങ്ങളിലൂടെയും ശക്തമായ പ്രതീകങ്ങളിലൂടെയും അദ്ദേഹം ജനങ്ങളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യദാഹത്തിന് കാൻവാസിൽ ജീവൻ നൽകി. ആഗോളതലത്തിൽ നിരവധി പ്രമുഖ ആർട്ട് ഗാലറികളിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ഫലസ്തീൻ ജനതയുടെ നീതിക്കായുള്ള പോരാട്ടങ്ങളെ അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹത്തിന് മുന്നിൽ എത്തിക്കുന്നതിൽ വലിയ പങ്കുവഹിക്കുകയും ചെയ്തു.

2023 ഒക്ടോബറിൽ ആരംഭിച്ച ഇസ്രായേൽ ആക്രമണത്തിന് ശേഷവും തന്റെ മാതൃരാജ്യത്തിന് നേരെയുള്ള അതിക്രമങ്ങൾക്കെതിരെ കലയിലൂടെ പ്രതികരിക്കാൻ അദ്ദേഹം മുന്നിലുണ്ടായിരുന്നു. അധിനിവേശത്തിന്റെ അടിച്ചമർത്തലുകൾക്കിടയിലും തങ്ങളുടെ വേരുകൾ മണ്ണിൽ ആഴ്ന്നിറങ്ങി നിൽക്കുന്നു എന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ 'സുമൂദ്' (ദൃഢനിശ്ചയം) പ്രമേയമാക്കിയ ചിത്രങ്ങൾ വരുംതലമുറകൾക്കും വലിയ പ്രചോദനമായി നിലനിൽക്കും. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകരും വിമോചന പോരാളികളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിയോഗത്തിൽ അഗാധമായ ദുഃഖം രേഖപ്പെടുത്തി.