കാ​ലം മാ​യ്ക്കാ​ത്ത ഓ​ർ​മ​ച്ചി​ത്ര​ങ്ങ​ൾ

‘ഇ​സ്താം​ബു​ൾ മെ​മ്മ​റീ​സ്’ എ​ന്ന ഈ ​യാ​ത്രാ​വി​വ​ര​ണം, വാ​യ​ന​ക്കാ​ര​നെ തു​ർ​ക്കി​യ​യു​ടെ ഹൃ​ദ​യ​ത്തി​ലൂ​ടെ കൈ​പി​ടി​ച്ച് ന​ട​ത്തു​ക​യാ​ണ്. കേ​വ​ല​മൊ​രു സ​ഞ്ചാ​ര​ക്കു​റി​പ്പ​ല്ല ഇ​ത്; മ​റി​ച്ച്, നാ​ഗ​രി​ക​ത​ക​ളു​ടെ​യും ച​രി​ത്ര​ത്തി​ന്റെ​യും സൗ​ന്ദ​ര്യ​ത്തി​ന്റെ​യും ഭൂ​മി​ക​യി​ലൂ​ടെ​യു​ള്ള ഒ​രു ആ​ത്മ​സ​ഞ്ചാ​രം എ​ന്ന് വി​ശേ​ഷി​പ്പി​ക്കാം. ഭൂ​ത​കാ​ല​ത്തെ ത​ട്ടി​യു​ണ​ർ​ത്തു​ന്ന മ​ണ്ണി​ൽ, നാ​ഗ​രി​ക​ത​ക​ളു​ടെ​യും പോ​രാ​ട്ട​ങ്ങ​ളു​ടെ​യും ക​ഥ​ക​ൾ കേ​ട്ട്, ദി​വ​സ​ങ്ങ​ളോ​ളം അ​ല​ഞ്ഞ ഒ​രു യാ​ത്രാ​നു​ഭ​വം. യൂ​റോ​പ്പി​ന്റെ​യും ഏ​ഷ്യ​യു​ടെ​യും സം​ഗ​മ​സ്ഥാ​ന​ത്ത്, ച​രി​ത്ര​വും വാ​ണി​ജ്യ​വും പോ​രാ​ട്ട​ങ്ങ​ളും സ​മ്മേ​ളി​ക്കു​ന്ന ഈ ​മ​ണ്ണി​നെ എ​ഴു​ത്തു​കാ​ര​ൻ വ​ര​ച്ചു​കാ​ട്ടു​ന്ന​ത് തീ​ക്ഷ്ണ​മാ​യ വാ​ക്കു​ക​ളി​ലൂ​ടെ​യാ​ണ്.

തു​ർ​ക്കി​യ​യു​ടെ അ​ഭി​മാ​ന​സ്തം​ഭ​മാ​യ ഇ​സ്തം​ബൂ​ൾ, വെ​റു​മൊ​രു ന​ഗ​ര​മ​ല്ല, അ​ത് ലോ​ക​ത്തി​ന്റെ ക​വ​ല​യാ​ണ്. യൂ​റോ​പ്പി​ന്റെ​യും ഏ​ഷ്യ​യു​ടെ​യും സം​ഗ​മ​സ്ഥാ​ന​ത്ത്, കാ​ലം കൊ​ത്തി​വെ​ച്ച ശി​ൽ​പം​പോ​ലെ ത​ല​യു​യ​ർ​ത്തി നി​ൽ​ക്കു​ന്ന ഈ ​മ​ഹാ​ന​ഗ​രി​യെ​ക്കു​റി​ച്ച് പ​റ​യ​പ്പെ​ട്ട വാ​ക്കു​ക​ൾ എ​ത്ര സ​ത്യം! ലോ​കം ഒ​റ്റ രാ​ജ്യ​മാ​യി​രു​ന്നെ​ങ്കി​ൽ അ​തി​ന്റെ ത​ല​സ്ഥാ​ന​മാ​വാ​ൻ ഏ​റ്റ​വും യോ​ഗ്യ​മാ​യ ഇ​ടം.

യാ​ത്ര​യു​ടെ തു​ട​ക്കം ഈ ​വി​സ്മ​യ​ഭൂ​മി​യി​ൽ നി​ന്നാ​ണ്. ഇ​സ്തം​ബൂ​ളി​ന്റെ തെ​രു​വീ​ഥി​ക​ൾ വി​ല​മ​തി​ക്കാ​നാ​വാ​ത്ത കാ​ഴ്ച​ക​ൾ ഒ​ളി​പ്പി​ച്ചു​വെ​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്നു. വി​വാ​ദ​ങ്ങ​ളു​ടെ നി​ശ്ശ​ബ്ദ​സാ​ക്ഷി​യാ​യ ഹാ​ഗി​യ സോ​ഫി​യ​യും, അ​തി​ന്റെ എ​തി​ർ​വ​ശ​ത്ത് ആ​കാ​ശ​ത്തി​ന്റെ നീ​ലി​മ ക​ട​മെ​ടു​ത്ത ബ്ലൂ ​മോ​സ്‌​ക്കും (സു​ൽ​ത്താ​ൻ അ​ഹ്മ​ദ് മോ​സ്‌​ക്) മ​ത​ങ്ങ​ളു​ടെ​യും സാ​മ്രാ​ജ്യ​ങ്ങ​ളു​ടെ​യും ഏ​റ്റു​മു​ട്ട​ലു​ക​ൾ​ക്ക് സാ​ക്ഷ്യം​വ​ഹി​ച്ചു​കൊ​ണ്ട് ത​ല​മു​റ​ക​ളെ നോ​ക്കി ചി​രി​ക്കു​ന്നു. തൊ​ട്ട​ടു​ത്തു ത​ന്നെ ഓ​ട്ടോ​മ​ൻ സു​ൽ​ത്താ​ന്മാ​രു​ടെ അ​തി​ഗം​ഭീ​ര​മാ​യ ഭൂ​ത​കാ​ലം ഉ​റ​ങ്ങി​ക്കി​ട​ക്കു​ന്ന ടോ​പ്കാ​പി പാ​ല​സി​ൽ പ്ര​വാ​ച​ക​ന്റെ തി​രു​കേ​ശ​വും മൂ​സാ​ന​ബി​യു​ടെ വ​ടി​യും ഉ​ൾ​പ്പെ​ടെ​യു​ള്ള വി​ശു​ദ്ധാ​വ​ശേ​ഷി​പ്പു​ക​ൾ ക​ണ്ട​പ്പോ​ൾ ച​രി​ത്ര​ത്തി​ന്റെ താ​ളു​ക​ളി​ൽ സ്പ​ർ​ശി​ച്ച അ​തേ അ​നു​ഭൂ​തി മ​ന​സ്സി​ലേ​ക്കെ​ത്തി. ച​രി​ത്ര​വും ആ​ധു​നി​ക സൗ​ന്ദ​ര്യ​വും ഇ​ഴ​ചേ​ർ​ന്ന് കി​ട​ക്കു​ന്നി​ട​മാ​ണ് ത​ക്‌​സിം സ്‌​ക്വ​യ​ർ. പ്ര​ണ​യ​ത്തി​ന്റെ ഓ​ർ​മ​ക​ളും ന​ഷ്ട​ബോ​ധ​ത്തി​ന്റെ നി​ഴ​ലു​ക​ളും പ്ര​തി​ഷ്ഠി​ക്ക​പ്പെ​ട്ട മൂ​ക​ത ത​ളം​കെ​ട്ടി നി​ൽ​ക്കു​ന്നൊ​രി​ട​മാ​ണ് ഓ​ർ​ഹ​ൻ പാ​മു​കി​ന്റെ മ്യൂ​സി​യം ഓ​ഫ് ഇ​ന്ന​സെ​ൻ​സ്.

ഗ്രാ​ൻ​ഡ് ബ​സാ​ർ പേ​രു​പോ​ലെ​ത​ന്നെ ലോ​ക​ത്തി​ലെ ഏ​റ്റ​വും വ​ലി​യ ഷോ​പ്പി​ങ് വി​പ​ണി​ക​ളി​ലൊ​ന്നാ​ണ്. ബ​സാ​റി​ലൂ​ടെ ന​ട​ക്കു​മ്പോ​ൾ വ​ർ​ണ​ങ്ങ​ളു​ടെ​യും സു​ഗ​ന്ധ​ങ്ങ​ളു​ടെ​യും ഒ​രു മ​ഹാ​പ്ര​ള​യം​ത​ന്നെ ന​മ്മു​ടെ മു​ന്നി​ൽ പ്ര​ത്യ​ക്ഷ​പ്പെ​ടും. ഇ​സ്തം​ബൂ​ളി​ന്റെ തീ​ന്മേ​ശ​ക​ളി​ൽ നി​റ​യു​ന്ന ട​ർ​ക്കി​ഷ് ഭ​ക്ഷ​ണ​വൈ​വി​ധ്യ​ങ്ങ​ൾ ഓ​രോ യാ​ത്ര​ക്കാ​ര​ന്റെ​യും നാ​വി​ൽ വി​സ്മ​യ​ത്തി​ന്റെ രു​ചി​വേ​ദി​ക​ൾ തീ​ർ​ക്കു​ന്നു. ബോ​സ്ഫ​റ​സി​ലെ ക്രൂ​സ് യാ​ത്ര​യാ​ക​ട്ടെ, യൂ​റോ​പ്പി​ൽ​നി​ന്നും ഏ​ഷ്യ​യി​ലേ​ക്ക് ഒ​ഴു​കി​നീ​ങ്ങു​ന്ന ഒ​രു ക​വി​താ​ശ​ക​ലം​പോ​ലെ ഏ​തൊ​രാ​ളു​ടെ​യും മ​ന​സ്സി​നെ കു​ളി​ര​ണി​യി​പ്പി​ക്കും.

യാ​ത്ര പി​ന്നീ​ട് ഇ​സ്തം​ബൂ​ളി​ൽ​നി​ന്ന് യൂ​റോ​പ്പി​ന്റെ തീ​രം വി​ട്ട് ഏ​ഷ്യാ​മൈ​ന​റി​ലേ​ക്ക് ക​ട​ന്നു. ലോ​ക​പ്ര​ശ​സ്ത സൂ​ഫി ആ​ചാ​ര്യ​ൻ റൂ​മി അ​ന്ത്യ​വി​ശ്ര​മം​കൊ​ള്ളു​ന്ന പു​ണ്യ​ഭൂ​മി​യാ​യ കോ​ണി​യ​യി​ലെ​ത്തി. ദ​ര്‍വീ​ശു​ക​ളു​ടെ സെ​മ എ​ന്ന സൂ​ഫി നൃ​ത്തം ക​ണ്ട​പ്പോ​ൾ ആ​ത്മാ​വി​ൽ ആ​ന​ന്ദ​ത്തി​ന്റെ വൃ​ത്ത​ങ്ങ​ൾ വ​ര​ച്ചു. പ്ര​പ​ഞ്ച​ച​ല​ന​ത്തി​ന്റെ താ​ള​ത്തി​ൽ, അ​വ​ർ ഈ​ശ്വ​ര​നി​ലേ​ക്ക് സ്വ​യം അ​ലി​ഞ്ഞു​ചേ​രു​ന്ന കാ​ഴ്ച അ​തി മ​നോ​ഹ​ര​മാ​യി​രു​ന്നു.

പി​ന്നീ​ടെ​ത്തി​യ​ത് ക​പ്പ​ഡോ​ക്കി​യ​യി​ലാ​യി​രു​ന്നു. പ്ര​കൃ​തി​യു​ടെ മാ​ന്ത്രി​ക​വി​ര​ലു​ക​ൾ കൊ​ത്തി​വെ​ച്ച ഫെ​യ​റി ചി​മ്മി​നി​ക​ൾ (ഭൂ​മി​യി​ലെ അ​ത്ഭു​ത തൂ​ണു​ക​ൾ) ഈ ​ദേ​ശ​ത്തി​ന്റെ സൗ​ന്ദ​ര്യ​മാ​ണ്. അ​തി​രാ​വി​ലെ നൂ​റു​ക​ണ​ക്കി​ന് ഹോ​ട്ട് എ​യ​ർ ബ​ലൂ​ണു​ക​ൾ ആ​കാ​ശ​ത്ത് ഒ​രു വ​ർ​ണോ​ത്സ​വം തീ​ർ​ക്കു​ന്ന കാ​ഴ്ച, വാ​ക്കു​ക​ൾ​ക്ക് അ​തീ​ത​മാ​ണ്. രാ​ജ്യ​ത്തി​ന്റെ ആ​ധു​നി​ക ത​ല​സ്ഥാ​ന​മാ​യ അ​ങ്കാ​റ​യി​ലെ മു​സ്ത​ഫ ക​മാ​ൽ അ​ത്താ​തു​ർ​ക്കി​ന്റെ അ​ങ്കാ​റ പാ​ല​സ് (അ​നി​ത്ക​ബീ​ർ) തു​ർ​ക്കി റി​പ്പ​ബ്ലി​ക്കി​ന്റെ ച​രി​ത്ര​ത്തി​ലെ പു​തി​യ അ​ധ്യാ​യം ഓ​ർ​മി​പ്പി​ക്കു​ന്നു.

വെ​ള്ള​ച്ചാ​ട്ട​ങ്ങ​ൾ ഉ​റ​ഞ്ഞു​കൂ​ടി മാ​ർ​ബി​ൾ​പോ​ലെ വെ​ളു​ത്ത പ​ഞ്ഞി​മെ​ത്ത​ക​ൾ തീ​ർ​ത്ത പ്ര​കൃ​തി പ്ര​തി​ഭാ​സ​മാ​ണ് പ​മു​ക്ക​ലെ (പ​ഞ്ഞി​ക്കൊ​ട്ടാ​രം). ശ​രി​ക്കും ഒ​ര​ത്ഭു​ത​ലോ​കം ത​ന്നെ! ഭൂ​ഗ​ർ​ഭ തു​ര​ങ്ക​ങ്ങ​ളു​ടെ നി​ഗൂ​ഢ​ത​ക​ളും അ​തി​സു​ന്ദ​ര​മാ​യ ക​ർ​പ്പ​റ്റു​ക​ളും സെ​റാ​മി​ക് പാ​ത്ര​ങ്ങ​ളും നി​ർ​മി​ക്കു​ന്ന ഗ്രാ​മീ​ണ​രു​ടെ ക​ര​വി​രു​തും നേ​രി​ട്ട​റി​ഞ്ഞു എ​ഴു​ത്തു​കാ​ര​ൻ മു​ന്നോ​ട്ടു​നീ​ങ്ങു​ന്നു.

യാ​ത്രാ​വി​വ​ര​ണം അ​വ​സാ​നി​ക്കു​ന്ന​ത്, ബോ​സ്ഫ​റ​സി​ലെ ക്രൂ​സ് യാ​ത്ര​യു​ടെ സൗ​ന്ദ​ര്യ​വും, ഓ​ർ​ഹ​ൻ പാ​മു​കി​ന്റെ മ്യൂ​സി​യം ഓ​ഫ് ഇ​ന്ന​സെ​ൻ​സും ഉ​ൾ​പ്പെ​ടെ​യു​ള്ള ഇ​സ്തം​ബൂ​ളി​ലെ ആ​ക​ർ​ഷ​ക​മാ​യ കാ​ഴ്ച​ക​ൾ പ​ങ്കു​വെ​ച്ചു​കൊ​ണ്ടാ​ണ്. തീ​ന്മേ​ശ​ക​ളി​ൽ നി​റ​യു​ന്ന ട​ർ​ക്കി​ഷ് ഭ​ക്ഷ​ണ വൈ​വി​ധ്യ​ങ്ങ​ളെ കു​റി​ച്ചു​ള്ള വി​വ​ര​ണം വാ​യ​ന​ക്കാ​ര​ന്റെ നാ​വി​ൽ കൊ​തി​യൂ​റും രു​ചി​നി​റ​ക്കു​ന്നു.

‘ഇ​സ്താം​ബു​ൾ മെ​മ്മറീ​സ്’ ഒ​രു യാ​ത്രാ​നു​ഭ​വം എ​ന്ന​തി​ലു​പ​രി, സം​സ്കാ​ര​ങ്ങ​ളു​ടെ​യും കാ​ല​ഘ​ട്ട​ങ്ങ​ളു​ടെ​യും സ​ങ്ക​ല​ന​മാ​ണ്. ന​ഗ​ര​ങ്ങ​ളു​ടെ തി​ര​ക്കു​ക​ൾ, ഗ്രാ​മീ​ണ ജീ​വി​ത​ത്തി​ന്റെ ലാ​ളി​ത്യം, ച​രി​ത്ര സ്മാ​ര​ക​ങ്ങ​ളു​ടെ ഗാം​ഭീ​ര്യം, രു​ചി​യു​ടെ വൈ​വി​ധ്യം ഇ​വ​യെ​ല്ലാം കോ​ർ​ത്തി​ണ​ക്കി, തു​ർ​ക്കി​യ​യെ​ക്കു​റി​ച്ചു​ള്ള സ​മ​ഗ്ര​വും ആ​ഴ​ത്തി​ലു​ള്ള​തു​മാ​യ ഒ​രു വാ​യ​നാ​നു​ഭ​വം ഇ​ത് സ​മ്മാ​നി​ക്കു​ന്നു. ഓ​രോ വാ​ക്കും ചി​ത്ര​ങ്ങ​ളാ​യി മ​ന​സ്സി​ൽ പ​തി​യു​മ്പോ​ൾ, ഈ ​ഉ​ജ്ജ​ല ഗ്ര​ന്ഥം, ഒ​രു സ​ഞ്ചാ​രി​യു​ടെ സ്വ​പ്ന​മാ​യി മാ​റു​ന്നു.

.