മീ​ഖാ​ത്ത് അ​ൽ ജു​ഹ്ഫ​യി​ൽ വ​ൻ പു​രാ​വ​സ്തു ശേ​ഖ​രം; 1700 ഓ​ളം അ​വ​ശി​ഷ്​​ട​ങ്ങ​ളും ഉ​മ​വി​യ്യ, അ​ബ്ബാ​സി​യ കാ​ല​ഘ​ട്ട​ത്തി​ലെ ശ​വ​കു​ടീ​ര​ങ്ങ​ളും ക​ണ്ടെ​ത്തി

ജി​ദ്ദ: സൗ​ദി അ​റേ​ബ്യ​യി​ലെ ച​രി​ത്ര​പ്ര​സി​ദ്ധ​മാ​യ മീ​ഖാ​ത്ത് അ​ൽ ജു​ഹ്ഫ പു​രാ​വ​സ്തു കേ​ന്ദ്ര​ത്തി​ൽ ന​ട​ത്തി​യ ആ​ദ്യ​ഘ​ട്ട പ​ര്യ​വേ​ക്ഷ​ണ​ത്തി​ൽ 1700-ല​ധി​കം പൗ​രാ​ണി​ക​വ​സ്തു​ക്ക​ൾ ക​ണ്ടെ​ത്തി​യ​താ​യി സൗ​ദി ഹെ​റി​റ്റേ​ജ് ക​മീ​ഷ​ൻ അ​റി​യി​ച്ചു. ബ്രി​ട്ട​നി​ലെ യൂ​നി​വേ​ഴ്സി​റ്റി ഓ​ഫ് എ​ക്സെ​റ്റ​റു​മാ​യി സ​ഹ​ക​രി​ച്ച് ക​മീ​ഷ​ൻ ന​ട​ത്തി​യ ഗ​വേ​ഷ​ണ പ​ഠ​ന​ങ്ങ​ളി​ലാ​ണ് പൗ​രാ​ണി​ക കാ​ല​ത്തെ മ​ൺ​പാ​ത്ര​ങ്ങ​ൾ, അ​പൂ​ർ​വ ക​ര​കൗ​ശ​ല വ​സ്തു​ക്ക​ൾ, ഗ്ലാ​സ് അ​വ​ശി​ഷ്​​ട​ങ്ങ​ൾ, വി​വി​ധ​ത​രം ശി​ല​ക​ൾ, ക​ട​ൽ ഷെ​ല്ലു​ക​ൾ എ​ന്നി​വ ഖ​ന​ന​ത്തി​ലൂ​ടെ ക​ണ്ടെ​ടു​ത്ത​ത്.

ഇ​തി​നു​പു​റ​മേ, വി​വി​ധ കാ​ല​ഘ​ട്ട​ങ്ങ​ളി​ൽ മ​നു​ഷ്യ​ർ ഉ​പ​യോ​ഗി​ച്ചി​രു​ന്ന ഉ​പ​ക​ര​ണ​ങ്ങ​ൾ, ലോ​ഹ​ങ്ങ​ൾ, മു​ത്തു​ക​ൾ, ആ​റ് മ​ൺ​പാ​ത്ര ചൂ​ള​ക​ൾ എ​ന്നി​വ​യും ഗ​വേ​ഷ​ക സം​ഘം ക​ണ്ടെ​ത്തി​യി​ട്ടു​ണ്ട്. പ്ര​ദേ​ശ​ത്ത് ന​ട​ത്തി​യ പ​ഠ​ന​ങ്ങ​ളി​ൽ 13 പു​രാ​ത​ന ശ​വ​കു​ടീ​ര​ങ്ങ​ളു​ടെ സാ​ന്നി​ധ്യ​വും സ്ഥി​രീ​ക​രി​ച്ചി​ട്ടു​ണ്ട്. ഇ​വ​യി​ൽ ചി​ല​തി​ന് ഇ​സ്​​ലാ​മി​ക ച​രി​ത്ര​ത്തി​ലെ ഉ​മ​വി​യ്യ, അ​ബ്ബാ​സി​യ ഭ​ര​ണ​കാ​ല​ത്തോ​ളം പ​ഴ​ക്ക​മു​ണ്ടെ​ന്നാ​ണ് വി​ല​യി​രു​ത്ത​ൽ.

ഇ​വി​ടെ​നി​ന്ന് ക​ണ്ടെ​ത്തി​യ പു​രാ​വ​സ്തു​ക്ക​ളി​ൽ ചി​ല​ത് പൗ​രാ​ണി​ക കാ​ല​ത്ത് ശാം (​സി​റി​യ), ഈ​ജി​പ്ത്, അ​ബി​സീ​നി​യ (ഇ​ത്യോ​പ്യ) തു​ട​ങ്ങി​യ പ്ര​ദേ​ശ​ങ്ങ​ളി​ൽ​നി​ന്ന് എ​ത്തി​ച്ചേ​ർ​ന്ന​താ​ണെ​ന്നാ​ണ് ഗ​വേ​ഷ​ക​രു​ടെ നി​ഗ​മ​നം. ഇ​ത് ഈ ​പ്ര​ദേ​ശ​ത്തി​െൻറ ച​രി​ത്ര​പ​ര​മാ​യ വാ​ണി​ജ്യ ബ​ന്ധ​ങ്ങ​ളി​ലേ​ക്ക് വെ​ളി​ച്ചം വീ​ശു​ന്നു.മ​ക്ക​യി​ൽ നി​ന്ന് 187 കി​ലോ​മീ​റ്റ​ർ വ​ട​ക്കു​പ​ടി​ഞ്ഞാ​റാ​യാ​ണ് ച​രി​ത്ര​പ്ര​സി​ദ്ധ​മാ​യ മീ​ഖാ​ത്ത് അ​ൽ ജു​ഹ്ഫ സ്ഥി​തി​ചെ​യ്യു​ന്ന​ത്. ല​ഭ്യ​മാ​യ ച​രി​ത്ര സ്രോ​ത​സ്സു​ക​ൾ പ്ര​കാ​രം ഹി​ജ്‌​റ ര​ണ്ടാം നൂ​റ്റാ​ണ്ടി​ലാ​ണ് ഈ ​പ്ര​ദേ​ശം വ​ലി​യ രീ​തി​യി​ൽ അ​ഭി​വൃ​ദ്ധി പ്രാ​പി​ച്ച​ത്. ജ​ല​ല​ഭ്യ​ത ഉ​റ​പ്പു​വ​രു​ത്തി​യ​തും തീ​ർ​ഥാ​ട​ക​ർ​ക്കാ​യി വി​പു​ല​മാ​യ ക​ട​ക​മ്പോ​ള​ങ്ങ​ൾ സ്ഥാ​പി​ച്ച​തു​മാ​ണ് ജു​ഹ്ഫ​യു​ടെ വ​ള​ർ​ച്ച​യ്ക്ക് കാ​ര​ണ​മാ​യ​ത്. പ്ര​ത്യേ​കി​ച്ച് ഈ​ജി​പ്തി​ൽ നി​ന്ന് ഹ​ജ്ജ് ക​ർ​മ​ത്തി​നാ​യി എ​ത്തി​യി​രു​ന്ന തീ​ർ​ഥാ​ട​ക​രു​ടെ പ്ര​ധാ​ന താ​വ​ള​മാ​യി​രു​ന്നു ഈ ​പ്ര​ദേ​ശം.

ആ​ദ്യ​കാ​ല ഇ​സ്​​ലാ​മി​ക ച​രി​ത്രം മു​ത​ൽ​ക്കു​ള്ള സ്ഥി​രം മീ​ഖാ​ത്തു​ക​ളി​ൽ ഒ​ന്നാ​യ അ​ൽ ജു​ഹ്ഫ​യു​ടെ ച​രി​ത്ര​പ​ര​മാ​യ പ്രാ​ധാ​ന്യം അ​ടി​വ​ര​യി​ടു​ന്ന​താ​ണ് പു​തി​യ ക​ണ്ടെ​ത്ത​ലു​ക​ൾ. പ്ര​വാ​ച​ക​ൻ മു​ഹ​മ്മ​ദ് ന​ബി ച​രി​ത്ര​പ്ര​സി​ദ്ധ​മാ​യ ഹി​ജ്‌​റ വേ​ള​യി​ൽ ക​ട​ന്നു​പോ​യ സ്ഥ​ലം എ​ന്ന നി​ല​യി​ലും അ​ൽ ജു​ഹ്ഫ​യ്ക്ക് അ​തീ​വ പ്രാ​ധാ​ന്യ​മു​ണ്ട്.

രാ​ജ്യ​ത്തി​െൻറ സ​മ്പ​ന്ന​മാ​യ സാം​സ്കാ​രി​ക പൈ​തൃ​ക​ത്തെ​ക്കു​റി​ച്ച് പു​തി​യ ഉ​ൾ​ക്കാ​ഴ്ച​ക​ൾ ന​ൽ​കു​ന്ന​തി​നും ശാ​സ്ത്രീ​യ ഗ​വേ​ഷ​ണ​ങ്ങ​ൾ ത്വ​രി​ത​പ്പെ​ടു​ത്തു​ന്ന​തി​നും സൗ​ദി ഹെ​റി​റ്റേ​ജ് ക​മീ​ഷ​ൻ ന​ട​ത്തി​വ​രു​ന്ന നി​ര​ന്ത​ര ശ്ര​മ​ങ്ങ​ളു​ടെ ഫ​ല​മാ​ണ് ഈ ​ക​ണ്ടെ​ത്ത​ൽ. അ​ത്യാ​ധു​നി​ക സ​ർ​വേ​യി​ങ്, ഡോ​ക്യു​മെ​േ​ൻ​റ​ഷ​ൻ, തി​രി​ച്ച​റി​യ​ൽ വി​ശ​ക​ല​ന സാ​ങ്കേ​തി​ക വി​ദ്യ​ക​ൾ എ​ന്നി​വ ഉ​പ​യോ​ഗി​ച്ച് ഇ​ത്ത​രം പു​രാ​വ​സ്തു സ്ഥ​ല​ങ്ങ​ളു​ടെ കൃ​ത്യ​മാ​യ ച​രി​ത്ര​പ​ര​വും സാം​സ്കാ​രി​ക​വു​മാ​യ കാ​ല​ഗ​ണ​ന വെ​ളി​പ്പെ​ടു​ത്താ​നാ​ണ് ക​മീ​ഷ​ൻ ല​ക്ഷ്യ​മി​ടു​ന്ന​ത്.