ചുണ്ണാമ്പുകല്ലിൽ തീർത്ത രൂപം; സ്പെയിനിൽ 2000 വർഷം പഴക്കമുള്ള അപൂർവ്വ ഇബീരിയൻ ശിൽപം കണ്ടെത്തി

ആൽബസെറ്റ്: സ്പെയിനിലെ ലെസൂസയിലുള്ള ലിബിസോസ ആർക്കിയോളജിക്കൽ പാർക്കിൽ നടന്ന ഉത്ഖനനത്തിൽ 2,000 വർഷത്തിലേറെ പഴക്കമുള്ള അപൂർവ്വ കൽശിൽപം കണ്ടെത്തി. ചുണ്ണാമ്പുകല്ലിൽ കൊത്തിയെടുത്ത തലയുടെ ശിൽപമാണ് വലിയ റോമൻ കെട്ടിടത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങളിൽ നിന്ന് കണ്ടെടുത്തത്.

പ്രൊയെക്ടോ ലിബിസോസയും കാസ്റ്റിയ-ലാ മാഞ്ച വിദ്യാഭ്യാസ, സംസ്കാര, കായിക വകുപ്പും ചേർന്ന് നടത്തുന്ന പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായാണ് കണ്ടെത്തൽ. ശിൽപത്തിന്റെ ഇരുവശങ്ങളും പിൻഭാഗത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്, എന്നാൽ മുഖഭാഗം നഷ്ടപ്പെട്ട നിലയിലാണ്. ശിൽപത്തിന്റെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ ഭാഗം അതിന്റെ സൂക്ഷ്മമായ മുടിയിഴകളാണ്. പിന്നിലേക്ക് കെട്ടിവെച്ച പിന്നലുകളോടുകൂടിയ മുടിയും ചെവികൾക്ക് അരികിലൂടെ വീണുകിടക്കുന്ന ചുരുണ്ട മുടിച്ചുരുളുകളും ശിൽപിയുടെ ഉയർന്ന വൈദഗ്ധ്യത്തെയാണ് വെളിപ്പെടുത്തുന്നത്.

ഇബീരിയൻ കലയിൽ മുടിയുടെ അലങ്കാരം ലിംഗം, പ്രായം, സാമൂഹിക പദവി എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള സൂചനകൾ നൽകിയിരുന്നു. മുഖം നഷ്ടപ്പെട്ടതിനാൽ കൃത്യമായ തിരിച്ചറിയൽ ബുദ്ധിമുട്ടാണെങ്കിലും, ഗവേഷകർ ഇത് ഒരു യുവാവിന്റെ രൂപമാണെന്നാണ് കരുതുന്നത്. ഇത്തരം സവിശേഷതകളുള്ള സ്വതന്ത്ര ഇബീരിയൻ ശിൽപങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. മുർസിയയിലെ മൂലക്ക് സമീപമുള്ള എൽ സിഗറലേജോ സെമിത്തേരിയിൽ നിന്ന് സ്ത്രീ രൂപങ്ങളെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ഹോയ ഗോൺസാലോയിലെ ലോസ് വില്ലാറെസിൽ നിന്നുള്ള പുരുഷ രൂപമാണ് ഇതുമായി ഏറ്റവും സാമ്യം പുലർത്തുന്നത്. ലോസ് വില്ലാറെസ് കുതിരപ്പടയാളിയുടെ ശിൽപം നിലവിൽ ആൽബസെറ്റ് മ്യൂസിയത്തിലാണ് സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത്. നിൽക്കുന്ന ഒരു രൂപത്തിന്റെയോ കുതിരപ്പുറത്തിരിക്കുന്ന യോദ്ധാവിന്റെയോ ഭാഗമായിരിക്കാം ഈ തലയെന്ന് ഗവേഷകർ കരുതുന്നു. ബി.സി. അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിനും നാലാം നൂറ്റാണ്ടിനും ഇടയിലാണ് ശിൽപത്തിന്റെ കാലപ്പഴക്കം കണക്കാക്കുന്നത്.

പുരാതനമായ ഒരു ഇബീരിയൻ സെമിത്തേരിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ശവകുടീര സ്മാരകത്തിന്റെ ഭാഗമായിരിക്കാം ഇത്. പിന്നീട് റോമൻ കാലഘട്ടത്തിൽ ഈ ശിൽപത്തിന് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ഒരു നിയോഗമായിരുന്നു. അഗസ്റ്റസ് ചക്രവർത്തിയുടെ ഭരണകാലത്ത് നിർമിച്ച ഫോറത്തിലെ വലിയ ധാന്യപ്പുരയുടെ (ഹോറിയം) വടക്കൻ ചുവരിൽ നിർമാണ കല്ലായി ഇത് പുനരുപയോഗിച്ചിരിക്കുകയായിരുന്നു. പഴയ വാസസ്ഥലങ്ങൾക്ക് മുകളിൽ നിർമിച്ച മറ്റ് റോമൻ കോളനികളിലും ഇത്തരത്തിൽ പഴയ ഇബീരിയൻ ശിൽപങ്ങൾ പുനരുപയോഗിച്ചതായി തെളിവുകളുണ്ട്. 

ലിബിസോസയിൽ നേരത്തെ നടന്ന ഉത്ഖനനങ്ങളിൽ ഇബീരിയൻ ചിത്രങ്ങൾ ലഭിച്ചിരുന്നെങ്കിലും അവയിൽ ഭൂരിഭാഗവും പിൽക്കാലത്തേതും മൺപാത്രങ്ങളിൽ കണ്ടെത്തിയവയുമായിരുന്നു. നേരത്തെ കണ്ടെത്തിയ പുനരുപയോഗിച്ച മറ്റ് ശിൽപഭാഗങ്ങൾ, വാസ്തുവിദ്യാ ഘടകങ്ങളും ഒരു മൃഗശിൽപവും ഉൾപ്പെടെ, ഇവിടെ ഒരു പുരാതന ശവകുടീര സമുച്ചയം ഉണ്ടായിരുന്നതിലേക്കാണ് വിരൽ ചൂണ്ടിയിരുന്നത്.

കഴിഞ്ഞ ഒരു വർഷമായി മുർസിയ സർവ്വകലാശാലയിലെ സംഘം മറ്റ് സ്പാനിഷ് സർവ്വകലാശാലകളിലെ ഗവേഷകരുമായി ചേർന്ന് ഈ തലയെക്കുറിച്ച് പഠനം നടത്തിവരികയായിരുന്നു. കല്ലിന്റെ ഘടനയും പെയിന്റിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങളും പരിശോധിച്ച് പ്രബന്ധം ഉടൻ പ്രസിദ്ധീകരിക്കും.