കൊ​തി​പ്പി​ക്കു​ന്ന മും​ബൈ

ഏ​റെ നാ​ളാ​യി മ​ന​സി​ലു​ള്ള സ്വ​പ്ന​മാ​യി​രു​ന്നു മും​ബൈ. ആ​രെ​യും മോ​ഹി​പ്പി​ക്കു​ന്ന മ​ഹാ​ന​ഗ​ര​ത്തി​ലേ​ക്കു​ള്ള സ്വ​പ്​​ന യാ​ത്ര യാ​ഥാ​ർ​ഥ്യ​മാ​ക്കാ​ൻ ത​ന്നെ ഞ​ങ്ങ​ൾ തീ​രു​മാ​നി​ച്ചു. അ​ങ്ങ​നെ, ത​ല​ശ്ശേ​രി​യി​ൽ​നി​ന്നും ഞ​ങ്ങ​ൾ ഏ​ഴ് സു​ഹൃ​ത്തു​ക്ക​ൾ ചേ​ർ​ന്നൊ​രു യാ​ത്ര. പു​റ​പ്പെ​ടു​ന്ന​തി​നു മു​ൻ​പു​ള്ള സ​ങ്ക​ൽ​പ​മാ​യി​രു​ന്നി​ല്ല അ​വി​ടെ​യെ​ത്തി​യ​പ്പോ​ൾ. 'വ​ല്ലാ​ത്തൊ​രു ലോ​കം' എ​ന്ന് പ​റ​യാ​തെ വ​യ്യ. ഒ​ഴു​കു​ന്ന ന​ഗ​ര​മെ​ന്നു വി​ളി​ച്ചാ​ലും തെ​റ്റി​ല്ല. കാ​ര​ണം, അ​വി​ടു​ത്തെ ജ​ന​ങ്ങ​ൾ സ​ത്യ​ത്തി​ൽ ഒ​ഴു​കു​ക​യാ​ണ്. പ​ഠ​ന​ത്തി​ന് പോ​വു​ന്ന വി​ദ്യാ​ർ​ത്ഥി​ക​ൾ മു​ത​ൽ ജോ​ലി​ക്ക് പോ​വു​ന്ന​വ​ർ വ​രെ ഓ​ട്ട​ത്തി​ലാ​ണ്.

ഏ​റെ അ​ത്ഭു​ത​പ്പെ​ടു​ത്തി​യ​ത്ത്​ ഈ ​ന​ഗ​ര​ത്തി​ലെ പ​ച്ച​പ്പാ​ണ്. പൊ​ടി​യും പു​ക​യും നി​റ​ഞ്ഞ ന​ഗ​ര​മെ​ന്ന സ​ങ്ക​ൽ​പ്പ​ത്തെ തി​രു​ത്തി​യ​ത്​ ഈ ​പ​ച്ച​പ്പും മ​ഴ​യും ചേ​ർ​ന്ന ലൊ​നാ​വ​ല​യി​ലെ ശാ​ന്ത സു​ന്ദ​ര​മാ​യ മ​ല​ക​ൾ ക​ണ്ട​പ്പോ​ഴാ​ണ്. മ​ഹാ​ന​ഗ​ര​ത്തി​ലെ ബ​ഹ​ള​ങ്ങ​ൾ​ക്ക​പ്പു​റം ശു​ദ്ധ​വാ​യു ല​ഭി​ക്കു​ന്ന ഇ​ന്ത്യ​യി​ലെ​ത​ന്നെ പ്ര​ധാ​ന സ്ഥ​ല​ങ്ങ​ളി​ലൊ​ന്നാ​യ മ​ത്തേ​രാ​ൻ പോ​ലു​ള്ള പ്ര​ദേ​ശ​ങ്ങ​ൾ ഈ ​ന​ഗ​ര​ത്തി​ലു​ണ്ട്. ഗേ​റ്റ് വേ ​ഓ​ഫ് ഇ​ന്ത്യ​യും താ​ജ് ഹോ​ട്ട​ൽ സ​മു​ച്ച​യ​വും മ​റൈ​ൻ ഡ്രൈ​വും ഇ​ൻ​ഡോ-​ഇ​സ്ലാ​മി​ക് വാ​സ്‌​തു​വി​ദ്യ​യു​ടെ ഉ​ത്ത​മ ഉ​ദാ​ഹ​ര​ണ​ങ്ങ​ളി​ലൊ​ന്നാ​യ ഹാ​ജി അ​ലി മ​സ്‌​ജി​ദും... തി​ര​ക്ക് പി​ടി​ച്ച തീ​വ​ണ്ടി യാ​ത്ര​യി​ലു​ട​നീ​ളം കാ​ണാം തി​ങ്ങി നി​റ​ഞ്ഞു ജീ​വി​ക്കു​ന്ന ചേ​രി പ്ര​ദേ​ശ​ങ്ങ​ൾ. സാ​ധാ​ര​ണ​ക്കാ​രും ദ​രി​ദ്ര​രും സ​മ്പ​ന്ന​രും ആ​ഡം​ബ​ര ജീ​വി​ത​ങ്ങ​ളും ന​മ്മു​ടെ ക​ൺ​മു​ന്നി​ൽ മി​ന്നി​മാ​യും. എ​ല്ലാ​ത്തി​നു​മ​പ്പു​റം വി​വി​ധ​യി​നം രു​ചി​ക്കൂ​ട്ടു​ക​ളും.

രാ​ജ​ധാ​നി എ​ക്സ്പ്രെ​സ്സി​ലാ​യി​രു​ന്നു ഞ​ങ്ങ​ളു​ടെ യാ​ത്ര. ഏ​താ​ണ്ട് 21 മ​ണി​ക്കൂ​ർ യാ​ത്ര​ചെ​യ്താ​ണ്​ മും​ബൈ​യി​ൽ എ​ത്തി​യ​ത്. ബ്രി​ട്ടീ​ഷ് കാ​ല​ഘ​ട്ട​ത്തി​ലെ ലാ​ൻ​ഡ്മാ​ർ​ക്ക് ആ​യി​രു​ന്ന വി​ക്ടോ​റി​യ ടെ​ർ​മി​ന​സ് എ​ന്ന വി.​ടി റ​യി​ൽ​വേ സ്റ്റേ​ഷ​ൻ (ഇ​പ്പോ​ഴ​ത്തെ സി.​എ​സ്.​ടി) എ​ത്തി​യ​പ്പോ​ൾ അ​വി​ടു​ത്തെ തി​ര​ക്ക്​ ക​ണ്ട്​ ആ​ദ്യം നി​രാ​ശ തോ​ന്നി. പ​ക്ഷെ, ന​ഗ​ര​മാ​കെ​യു​ള്ള ആ ​തി​ര​ക്കും ബ​ഹ​ള​വും ക്ര​മേ​ണ ഞ​ങ്ങ​ൾ ആ​സ്വ​ദി​ച്ച്​ തു​ട​ങ്ങി.

ശാ​ന്ത​സു​ന്ദ​ര​മാ​യ പ​ച്ച​പു​ത​ച്ച നേ​ർ​ത്ത മ​ഴ​യു​ള്ള ലോ​നാ​വ​ല എ​ന്ന ഹി​ൽ സ്റ്റേ​ഷ​നി​ലേ​ക്കാ​യി​രു​ന്നു യാ​ത്ര. ട്രെ​യി​ൻ യാ​ത്ര​യി​ൽ പ​ക്ഷെ ത​രി​ച്ചി​രു​ന്നു​പോ​വു​ന്ന വ​ല്ലാ​ത്തൊ​രു കാ​ഴ്ച്ച​യാ​യി​രു​ന്നു കൂ​ടു​ത​ലും. ഇ​രു​വ​ശ​ത്തും തി​ങ്ങി​നി​റ​ഞ്ഞു ജീ​വി​ക്കു​ന്ന ചേ​രി​പ്ര​ദേ​ശ​ങ്ങ​ളു​ടെ കാ​ഴ്ച്ച മ​ന​സ്സി​നെ സ​ങ്ക​ട​പ്പെ​ടു​ത്തി. ധാ​രാ​വി ധാ​രാ​വി എ​ന്ന് കേ​ട്ടി​ട്ടേ ഉ​ള്ളൂ​വെ​ങ്കി​ലും ആ​ദ്യ​മാ​യി ഏ​ഷ്യ​യി​ലെ ഏ​റ്റ​വും വ​ലി​യ ചേ​രി​ക​ളി​ൽ ഒ​ന്നാ​യ ധാ​രാ​വി ക​ണ്ടു. ച​രി​ത്ര​ത്തി​ൽ മ​ൺ​മ​റ​ഞ്ഞ​വ​രും ജീ​വി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്ന​തു​മാ​യ നി​ര​വ​ധി പ്ര​ശ​സ്‌​ത​രാ​യ വ്യ​ക്തി​ത്വ​ങ്ങ​ളെ ഉ​ൾ​പ്പെ​ടു​ത്തി​യു​ള്ള ലോ​ന​വ​ല വാ​ക്‌​സ് മ്യൂ​സി​യ​ത്തി​ലും അ​ല്പം സ​മ​യം ചി​ല​വ​ഴി​ച്ചു. നേ​രി​ട്ട് ക​ണ്ടി​ട്ടി​ല്ലാ​ത്ത, പ​ക്ഷെ കാ​ണാ​നാ​ഗ്ര​ഹി​ച്ച പ​ല​രെ​യും ജീ​വ​ൻ​തു​ടി​ക്കു​ന്ന മെ​ഴു​ക്പ്ര​തി​മ​ക​ളാ​യി കാ​ണാ​ൻ സാ​ധി​ച്ചു. പോ​കു​ന്ന വ​ഴി​യി​ൽ സ​ച്ചി​ൻ തെ​ണ്ടു​ൽ​ക​റു​ടെ വീ​ടും ക​ണ്ടു. പി​റ്റേ ദി​വ​സം ഗേ​റ്റ് വേ ​ഓ​ഫ് ഇ​ന്ത്യ​യി​ൽ എ​ത്തി. ഇ​തി​ന​ടു​ത്താ​ണ്​ താ​ജ്​ ഹോ​ട്ട​ൽ. ബോ​ട്ട്​ യാ​ത്ര​ക്ക്​ ശേ​ഷം മ​റൈ​​ൻ​ലെ​ൻ​സി​ലേ​ക്ക്​ പോ​യി.

മൂ​ന്നാം ദി​നം ഹാ​ജി അ​ലി ദ​ർ​ഗ​യാ​യി​രു​ന്നു ല​ക്ഷ്യം. പ​ല​പ്പോ​ഴാ​യി ഹി​ന്ദി സി​നി​മ​ക​ളി​ലും മ​റ്റും ക​ണ്ടി​രു​ന്ന മ​ഞ്ഞ​യും ക​റു​പ്പും ചേ​ർ​ന്ന പ്രീ​മി​യ​ർ പ​ദ്‌​മി​നി ടാ​ക്‌​സി​യി​ൽ യാ​ത്ര ചെ​യ്തെ​ത്തി​യ ഞ​ങ്ങ​ൾ റോ​ഡി​ൽ​നി​ന്നും ക​ട​ലി​നു കു​റു​കെ​യു​ള്ള ആ ​പാ​ല​ത്തി​ലൂ​ടെ ന​ട​ന്നു തു​ട​ങ്ങി. ഇ​രു​വ​ശ​ത്തും ക​ളി​പ്പാ​ട്ട​ങ്ങ​ളും ഭ​ക്ഷ​ണ​ങ്ങ​ളും ദ​സ്‌​ബീ​ഹ്‌ മാ​ല​ക​ളും അ​ങ്ങ​നെ പ​ല​ത​രം ക​ച്ച​വ​ട​ങ്ങ​ൾ ചെ​യ്യു​ന്ന കു​ഞ്ഞു ക​ട​ക​ൾ​ക്കി​ട​യി​ലൂ​ടെ ന​ട​ന്നു പോ​വു​മ്പോ​ൾ അ​തേ വ​ഴി​യി​ൽ ഭി​ക്ഷ​ക്കി​രി​ക്കു​ന്ന​വ​രും കു​റ​ച്ചാ​യി​രു​ന്നി​ല്ല. വെ​ള്ളി​യാ​ഴ്ച്ച ദി​വ​സ​മാ​യ​തി​നാ​ൽ പ​ള്ളി​യി​ലും തൊ​ട്ട​ടു​ത്തു​ള്ള ദ​ർ​ഗ​യി​ലും ന​ല്ല തി​ര​ക്കാ​യി​രു​ന്നു. അ​വി​ടെ മു​സ്ലിം​ക​ൾ മാ​ത്ര​മാ​യി​രു​ന്നി​ല്ല ഉ​ണ്ടാ​യി​രു​ന്ന​ത്. മും​ബ​യി​ലെ​ത്ത​ന്നെ വ​ലി​യൊ​രു ലാ​ൻ​ഡ്‌​മാ​ർ​ക്ക് ആ​യി​രു​ന്നി​ട്ടും ഇ​ത്ര​യേ​റെ പ്രാ​ധാ​ന്യ​മു​ള്ള ഹാ​ജി അ​ലി മ​സ്‌​ജി​ദും ദ​ർ​ഗ​യും പ​രി​സ​ര​വും ആ​കെ പൊ​ട്ടി​പ്പൊ​ളി​ഞ്ഞു​കി​ട​ക്കു​ന്ന​ത് സ​ങ്ക​ട​പ്പെ​ടു​ത്തി. അ​വി​ടു​ന്ന് ബൊ​രി​വാ​ലി സ്റ്റേ​ഷ​നി​ലേ​ക്ക് യാ​ത്ര തി​രി​ച്ചു. നോ​ർ​ത്ത് മും​ബൈ​യി​ലെ സ​ഞ്ജ​യ് ഗാ​ന്ധി നാ​ഷ​ന​ൽ പാ​ർ​ക്കി​ലെ പ്ര​ശ​സ്ത​മാ​യ കാ​ൻ​ഹേ​രി ഗു​ഹ​ക​ൾ കാ​ണാ​നാ​യി​രു​ന്നു ല​ക്ഷ്യം. ഗു​ഹ​യു​ടെ വ​ലി​യ കൂ​ട്ട​ങ്ങ​ളാ​യി​രു​ന്നു അ​വി​ടം മു​ഴു​വ​ൻ. ഈ ​കാ​ഴ്ച്ച​ക​ൾ വേ​റി​ട്ട​താ​യി​രു​ന്നു എ​ന്ന് പ​റ​യാ​തെ വ​യ്യ. മി​ക്ക ഗു​ഹ​ക​ളും ബു​ദ്ധ​വി​ഹാ​ര​ങ്ങ​ളാ​യി​രു​ന്നു. നാ​ലാം ദി​വ​സം മും​ബ​യി​ലെ പ്ര​ധാ​ന ക​ച്ച​വ​ട​പ്ര​ദേ​ശ​ങ്ങ​ൾ കാ​ണാ​നും അ​ത്യാ​വ​ശ്യം സാ​ധ​ന​ങ്ങ​ൾ വാ​ങ്ങാ​നു​മി​റ​ങ്ങി. തി​ര​ക്കു​പി​ടി​ച്ച മാ​ർ​ക്ക​റ്റി​ലെ കാ​ഴ്ച്ച​ക​ൾ അ​മ്പ​ര​പ്പി​ക്കു​ന്ന​തു​ത​ന്നെ. എ​ല്ലാ​വ​രും അ​വി​ടെ തി​ര​ക്കി​ലാ​ണ്.

മും​ബൈ ന​ഗ​ര​ത്തി​ൽ ഏ​റ്റ​വും വി​സ്മ​യി​പ്പി​ക്കു​ന്ന​താ​ണ്​ ഇ​വി​ടു​ത്തെ ലോ​ക്ക​ൽ ട്രെ​യി​നു​ക​ൾ. മെ​ട്രോ പോ​ലെ നി​മി​ഷ നേ​ര​ത്തി​നു​ള്ളി​ൽ കു​തി​ച്ചു പാ​യു​ന്ന ട്രെ​യി​നു​ക​ൾ ദി​വ​സ​വും പ​തി​നാ​യി​ര​ക്ക​ണ​ക്കി​നാ​ളു​ക​ളെ​യാ​ണ്​ പേ​റു​ന്ന​ത്. ന​ഗ​ര​ത്തെ​യൊ​ന്നാ​കെ ബ​ന്ധി​പ്പി​ക്കു​ന്ന​ത്​ ഈ ​ലോ​ക്ക​ൽ ട്രെ​യി​നു​ക​ളാ​ണ്.

ഇ​നി​യൊ​രി​ക്ക​ൽ​കൂ​ടെ അ​വി​ടെ​പോ​വ​ണ​മെ​ന്നു​റ​പ്പി​ച്ചാ​ണ്​ അ​ഞ്ചാം നാ​ൾ ഞാ​നും സ​ഹീ​റും ഫൈ​സ​ലും സ​മീ​റും നു​ഷ​യ്‌​ദും ഷം​നാ​സും നി​സാ​റും നാ​ട്ടി​ലേ​ക്ക്​ തി​രി​ച്ച​ത്.