എൻഡോസൾഫാൻ ദുരന്തത്തിന്​ പ്രക്ഷോഭ മുഖം നൽകിയ 'അരജീവിതങ്ങൾക്കൊരു സ്വർഗ'ത്തിന്​​ രണ്ടുപതിറ്റാണ്ട്​

കാസർകോട്​: എൻഡോസൾഫാൻ വിഷമഴ ദുരന്തത്തിന്​ പ്രക്ഷോഭത്തി​ൻെറ മുഖം നൽകിയ 'അരജീവിതങ്ങൾക്കൊരു സ്വർഗം' എന്ന ഡോക്യുമെന്‍ററിക്ക്​ രണ്ടുപതിറ്റാണ്ട്​. എം.എ. റഹ്​മാ​ൻെറ ചലച്ചിത്ര ജീവിതത്തിൽ നിർണായകമായ ഇൗ ഡോക്യുമെന്‍ററിയാണ്​ നരകജീവിതങ്ങളെ ചിത്രങ്ങൾക്കും വാർത്തകൾക്കും എഴുത്തുകൾക്കുമപ്പുറം പുറംലോകത്തെത്തിച്ചതും അതി​ൻെറ ദുരന്തമുഖത്തി​ൻെറ തീവ്രത ലോകത്തെ അറിയിച്ചതും. എൻഡോസൾഫാൻ മൂലം രോഗികൾ സൃഷ്​ടിക്കപ്പെടുന്നുവെന്ന വാർത്ത സാമൂഹിക പ്രശ്​നമായി വാർത്താപ്രാധാന്യം നേടിയപ്പോൾ തന്നെ അതിനെ ഡോക്യുമെന്‍ററിയായി ചിത്രീകരിക്കാനിറങ്ങിയ എം.എ. റഹ്​മാൻ 1999ലാണ്​ ഷൂട്ടിങ്​​ തുടങ്ങിയത്​. കെ.എം.കെ. കുഞ്ഞബ്​ദുല്ലയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ 'ഗ്രീൻഫോക്​സ്'​ നിർമാണം ഏറ്റെടുത്ത ഈ ഡോക്യുമൻെററി മൂന്നുവർഷത്തെ ശ്രമകരമായ ചിത്രീകരണത്തിനും ഒരുക്കങ്ങൾക്കുംശേഷം 2002ലാണ്​ പൂർത്തിയാക്കിയത്​. ഡോക്യുമെന്‍ററിക്ക്​​ പണംമുടക്കിയവർക്ക്​ അത്​ തിരിച്ചുനൽകില്ല എന്ന സവിശേഷ കരാർ കൂടിയുണ്ടായിരുന്നു. ഇൗ ഉടമ്പടി മുദ്രക്കടലാസിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയാണ് ഷൂട്ടിങ്​​ തുടങ്ങിയത്. പ്രദർശിപ്പിച്ചു കിട്ടുന്ന തുക മുഴുവൻ എൻഡോസൾഫാൻ ഇരകൾക്ക്​ നൽകുമെന്നും ഉടമ്പടിയിലുണ്ടായിരുന്നു. സ്കൂളുകൾ, കോളജുകൾ, ചർച്ചുകൾ, ക്ലബുകൾ തുടങ്ങി ആവശ്യപ്പെട്ടവർക്കെല്ലാം സൗജന്യമായി സീഡി അയച്ചുകൊടുത്ത്​ പ്രദർശിപ്പിച്ചു. ഡോക്യുമെന്‍ററി, ഫെസ്​റ്റിവലുകൾക്കയക്കില്ല എന്ന വ്യവസ്ഥയും ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നു. ഇതി​ൻെറ വാണിജ്യവത്​കരണത്തി​ൻെറ സാധ്യതകളെല്ലാം ഒഴിവാക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഇത്തരം വ്യവസ്​ഥകളുടെ ഉദ്ദേശ്യം. ഇതിൽനിന്നും ലഭിച്ച പണം ആദ്യം, വാണിനഗറിൽ ബാങ്ക് ജപ്തിയിൽ വിഷമിക്കുന്ന ഒരമ്മക്ക്​ താങ്ങായി മാറി. ഈ പണം ബാങ്കിൽ നേരിട്ടടച്ച്​ ജപ്​തി ഭീഷണിയിൽനിന്ന്​ അവരെ കരകയറ്റി. വിവാഹങ്ങൾ ഷൂട്ട്​ ചെയ്യുന്ന സിംഗിൾ സി.സി.ഡി കാമറയിലാണ്​​ ഡോക്യുമെന്‍ററി ചിത്രീകരിച്ചത്​. മണ്ണാർക്കാട്ടുകാരൻ അജു കെ. ഈപ്പൻ ആയിരുന്നു കാമറമാൻ. ഒരു മാസത്തോളം പതിമൂന്ന്​​ പഞ്ചായത്തുകളിൽ സഞ്ചരിച്ചായിരുന്നു പ്രധാന ഷൂട്ടിങ്. എൻഡോസൾഫാൻ പ്രശ്​നവുമായി ബന്ധ​െപ്പട്ട്​ ചേരുന്ന യോഗങ്ങൾ, സെമിനാറുകൾ, അന്വേഷണ കമീഷൻ സിറ്റിങ്ങുകൾ എന്നിവ പലപ്പോഴായി ചിത്രീകരിക്കേണ്ടിവന്നു. സുനിൽ ബേപ്, രാജു കാഞ്ഞങ്ങാട്, രാജേഷ് അഴീക്കോടൻ, ബി.സി.കുമാരൻ എന്നിവരും പ്രവർത്തിച്ചു. നിർമാതാവായ കെ.എം.കെ. കുഞ്ഞബ്​ദുല്ല ഇന്ന്​ ജീവിച്ചിരിപ്പില്ല. box കീടനാശിനിക്കെതിരെ ആഗോള തലത്തിൽ ​അവബോധം സൃഷ്​ടിച്ച റെയ്​ച്ചൽ കാർസ​ൻെറ സൈലന്‍റ്​​​ സ്​പ്രിങ്ങി​ൻെറ തുടർച്ചയായാണ്​ എൻഡോസൾഫാനെതിരെയുള്ള 'അരജീവിതങ്ങൾക്കൊരു സ്വർഗം' ഉൾപ്പെടെയുള്ള സൃഷ്​ടികളെ സർഗാത്മകലോകം കാണുന്നതെന്ന്​ സംവിധായകൻ എം.എ. റഹ്​മാൻ പറഞ്ഞു. 'വംശീയതയും സാമ്രാജ്യത്വവും മുതലാളിത്തത്തി‍ൻെറ കച്ചവടതാൽപര്യവും നിലനിൽക്കുമ്പോള്‍ മരുന്ന്​ പരീക്ഷണങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകള്‍കൂടി ഈ ഡോക്യുമെന്‍ററി പങ്കുവെക്കുന്നുണ്ട്​. മരുന്ന്​ പരീക്ഷണങ്ങളുടെ ഗുണഭോക്താക്കള്‍ ഒരുവിഭാഗവും ഇരകള്‍ മറ്റൊരു വിഭാഗവുമാകുമ്പോള്‍ ചില നൈതിക പ്രശ്നങ്ങള്‍ ഉയർന്നുവരും. പ്ലാ​േന്‍റഷൻ കോർപറേഷൻ കാസർകോട് ജില്ലയിലുള്ള കശുമാവിൻ തോട്ടങ്ങളിൽ എൻഡോസൾഫാൻ തളിക്കാനുള്ള തീരുമാനത്തിലും തുടർന്നുണ്ടായ സംഭവങ്ങളിലും ഇൗ പ്രശ്​നം കാണാം- എം.എ. റഹ്​മാൻ കൂട്ടിച്ചേർത്തു. 'ബഷീർ ദി മാൻ, ഗോത്രസ്മൃതി, ഇശൽഗ്രാമം വിളിക്കുന്നു തുടങ്ങി വൈവിധ്യമാർന്ന ഡോക്യുമെന്‍ററികളും റഹ്​മാ​​േന്‍റതായുണ്ട്​. kumaran master 'അരജീവിതങ്ങൾക്കൊരു സ്വർഗം' എന്ന ഡോക്യുമെന്‍ററിയെ ജീവസ്സുറ്റതാക്കിയ ആദ്യ ഇരകളിൽ ഒരാൾ കുമാരൻ മാസ്​റ്റർ. അദ്ദേഹം ജീവിച്ചിരിപ്പില്ല.