പൗരത്വ പരിശോധനയുടെ മറവിലെ ഭരണകൂട വേട്ട; കർണാടകയിലെ എസ്.ഐ.ആർ നടപടികൾ നൽകുന്ന പാഠങ്ങൾ

ബെംഗളൂരു: ഒരു ജനാധിപത്യ രാജ്യത്ത് തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ നടപടിക്രമങ്ങൾ വോട്ടർമാരെ ശാക്തീകരിക്കാനുള്ളതാകണം. എന്നാൽ കർണാടകയിൽ നടന്ന സ്പെഷ്യൽ ഇന്റൻസീവ് റിവിഷൻ (എസ്.ഐ.ആർ) അർഹരായ വോട്ടർമാരെ വോട്ടർപട്ടികയിൽ നിന്ന് വ്യാപകമായി പുറന്തള്ളുന്ന ഭരണപരമായ അവകാശ നിഷേധമായി മാറിയെന്നാണ് കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. കർണാടക ചീഫ് ഇലക്ടറൽ ഓഫീസർ പുറത്തുവിട്ട കരട് വോട്ടർപട്ടിക പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, സംസ്ഥാനത്തൊട്ടാകെ ശരാശരി 19.48% വോട്ടർമാരെയാണ് ഒഴിവാക്കിയിരിക്കുന്നത്. ബെംഗളൂരു നഗരത്തെ മാറ്റിനിർത്തിയാൽ പോലും മറ്റ് ജില്ലകളിലെ ശരാശരി ഒഴിവാക്കൽ നിരക്ക് 13.47% ആണ്. രാജ്യത്തെ ശരാശരിയേക്കാൾ വളരെ ഉയർന്ന ഈ നിരക്കുകൾ തെളിയിക്കുന്നത്, പട്ടിക 'ശുദ്ധീകരിക്കുക' എന്ന ലക്ഷ്യത്തേക്കാൾ അർഹരായ പൗരന്മാരെ അയോഗ്യരാക്കുക എന്ന രീതിയിലാണ് താഴെത്തട്ടിൽ നടപടികൾ മുന്നോട്ടുപോയത് എന്നാണ്.

ഈ വൻതോതിലുള്ള വെട്ടിനിരത്തലുകൾ ഏറ്റവും രൂക്ഷമായി ബാധിച്ചത് ദളിത്, മുസ്‌ലിം, കുടിയേറ്റ, തൊഴിലാളി സമൂഹങ്ങളെയാണ്. ബെംഗളൂരുവിൽ ദശാബ്ദങ്ങളായി നടക്കുന്ന ആഭ്യന്തര കുടിയേറ്റത്തെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതിൽ വ്യവസ്ഥിതി പരാജയപ്പെട്ടു. കർണാടകയിലെ പിന്നാക്ക ജില്ലകളിൽ നിന്ന് നഗരങ്ങളിലേക്ക് കുടിയേറിയ തൊഴിലാളികളിൽ 40% മുതൽ 75% വരെ ആളുകളെയാണ് 'സ്ഥിരമായി താമസം മാറിയവർ' എന്ന കാരണം കാണിച്ച് ഒഴിവാക്കിയത്. എന്നാൽ വിരോധാഭാസമെന്നോണം, ഇവർ ജോലിചെയ്യുന്ന ബെംഗളൂരുവിലെ ബൂത്തുകളിലും ഇവരെ 'അബ്സെന്റ' അല്ലെങ്കിൽ 'ഷിഫ്റ്റഡ്' എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തി പട്ടികയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. അതായത്, സ്വന്തം നാട്ടിലും പുതിയ ജോലിസ്ഥലത്തും ഇവർ ഒരുപോലെ അദൃശ്യരാക്കപ്പെട്ടു. ഇതിന് ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണമാണ് ബെംഗളൂരുവിന്റെ ഭാഗമായ അനേക്കൽ മണ്ഡലം. ഇവിടെ 'എ.എസ്.ഡി.ഡി.ഓ' നിരക്ക് 40 ശതമാനത്തിലധികമാണ്, അതിൽ തന്നെ 81 ശതമാനവും ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടത് 'ഷിഫ്റ്റഡ്' എന്ന ഒറ്റ കാരണത്താലാണ്. ഉപജീവനത്തിനായി ബെംഗളൂരുവിലേക്ക് ദിവസേന പോകുന്ന സാധാരണക്കാർ വീടുകളിലില്ലാത്ത സമയം നോക്കി പരിശോധന നടത്തി അവരെ സ്ഥിരമായി നാടുവിട്ടവരായി മുദ്രകുത്തുന്ന ക്രൂരതയാണ് അവിടെ നടന്നത്.

ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശങ്ങളെയും സ്വാഭാവിക നീതിയെയും അട്ടിമറിച്ചാണ് ഈ ഒഴിവാക്കലുകൾ നടപ്പിലായത്. പഴയ ചട്ടങ്ങൾ പ്രകാരം ഒരു വോട്ടറെ 'ഷിഫ്റ്റഡ്' വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിന് മുൻപ് ഇലക്ടറൽ രജിസ്ട്രേഷൻ ഓഫീസർ (ഇ.ആർ.ഓ) നോട്ടീസ് അയക്കുകയും അവരുടെ ഭാഗം കേൾക്കുകയും ചെയ്യണമായിരുന്നു. എന്നാൽ എസ്.ഐ.ആർ പ്രക്രിയ ഈ നിയമപരമായ ബാധ്യതകളെല്ലാം കാറ്റിൽപ്പറത്തി. ബൂത്ത് ലെവൽ ഓഫീസർമാർ (ബി.എൽ.ഒ) അയൽവാസികളോട് ചോദിച്ച് നടത്തുന്ന ലളിതമായ 'മഹസർ' വഴി യാതൊരു നോട്ടീസും നൽകാതെ പൗരന്മാരുടെ പേരുകൾ വെട്ടിമാറ്റി. ഇതിനുപുറമെ, മൂന്നാം ഘട്ടത്തിൽ 'അതേർസ്' എന്ന യാതൊരു മാനദണ്ഡവുമില്ലാത്ത പുതിയൊരു വിഭാഗം കൂടി ഉൾപ്പെടുത്തി ഒഴിവാക്കലുകൾ കൂടുതൽ എളുപ്പമാക്കി. ആർട്ടിക്കിൾ 14 ഉറപ്പുനൽകുന്ന തുല്യതയും ആർട്ടിക്കിൾ 326 നൽകുന്ന സാർവത്രിക വോട്ടവകാശവുമാണ് യാതൊരു വിശദീകരണവും കൂടാതെ താഴെത്തട്ടിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ വിവേചനാധികാരത്തിന് വിട്ടുകൊടുത്തത്. വോട്ടർ ബോധവൽക്കരണമോ മതിയായ സമയപരിധിയോ നൽകാതെ, പ്രൊജനി മാപ്പിംഗ് പോലുള്ള സങ്കീർണമായ ഫോമുകൾ അടിച്ചേൽപ്പിച്ചപ്പോൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ തിരിച്ചടി നേരിട്ടത് സ്വന്തമായി രേഖകളോ ഭൂമിയോ ഇല്ലാത്ത ചേരി നിവാസികളാണ്. എന്നാൽ, ഈ ബഹിഷ്കരണത്തിനെതിരെ സാധാരണ ജനങ്ങളും പൗരാവകാശ പ്രവർത്തകരും നിയമപരമായും രാഷ്ട്രീയമായും സംഘടിക്കാൻ തുടങ്ങി. കരട് പട്ടികയിലെ വലിയ അന്തരം ചൂണ്ടിക്കാണിച്ച് തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനെ പ്രതിക്കൂട്ടിലാക്കാൻ അവർക്ക് സാധിച്ചു.

കർണാടകയിലെ എസ്.ഐ.ആർ പ്രക്രിയ വ്യക്തമാക്കുന്നത് ഒരു വലിയ അപകടമാണ്. ഭരണകൂടത്തിന്റെ സാങ്കേതിക പരിശോധനകൾ കൃത്യമായ നിരീക്ഷണങ്ങളില്ലാതെ നടപ്പിലാക്കിയാൽ, അത് രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക നട്ടെല്ലായ പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട മനുഷ്യരുടെ പൗരത്വാവകാശങ്ങളെയാണ് ആദ്യം ഇല്ലാതാക്കുക. പൗരത്വം തെളിയിക്കേണ്ട ബാധ്യത പാവപ്പെട്ടവന്റെ തലയിൽ മാത്രം കെട്ടിവെക്കുന്ന ഇത്തരം ഭരണകൂട നടപടികൾ തിരുത്തപ്പെടേണ്ടത് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിന് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.

അടിസ്ഥാന യാഥാർഥ്യം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, എസ്.ഐ.ആർ പ്രക്രിയയിലെ വംശീയവും സാമുദായികവുമായ മുൻവിധികളുടെ ആഴം കൂടുതൽ വെളിവാകും. ബെംഗളൂരുവിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിലെ വേസ്റ്റ് പിക്കിങ് തൊഴിലാളികൾ, ശുചീകരണ തൊഴിലാളികൾ, കെട്ടിടനിർമാണ മേഖലയിലെ ദിവസവേതനക്കാർ എന്നിവർ തിങ്ങിപ്പാർക്കുന്ന ചേരികളിലാണ് ബി.എൽ.ഒമാരും പോലീസും ഏറ്റവും കർക്കശമായ നിരീക്ഷണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തിയത്. ബംഗാളി ഭാഷ സംസാരിക്കുന്ന മുസ്‌ലിം കുടിയേറ്റ തൊഴിലാളികൾ പശ്ചിമ ബംഗാളിലെയും അസമിലെയും കൃത്യമായ വോട്ടർ ഐ.ഡി കാർഡുകളും ആധാർ കാർഡുകളും ഹാജരാക്കിയിട്ടും അവയെല്ലാം വ്യാജമാണെന്ന മുൻവിധിയോടെ തള്ളിക്കളയുന്ന പ്രവണത വ്യാപകമായിരുന്നു. ഒരു പ്രത്യേക ഭാഷയോ മതവിശ്വാസമോ പുലർത്തുന്ന പൗരന്മാർ സ്വയം ഇന്ത്യൻ പൗരനാണെന്ന് ഭരണകൂടത്തെ വീണ്ടും വീണ്ടും ബോധ്യപ്പെടുത്തേണ്ടി വരുന്നത് ഏത് ജനാധിപത്യ മാനദണ്ഡങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ്?

ലിംഗപരമായ അസമത്വങ്ങളെയും ഈ പ്രക്രിയ രൂക്ഷമായി ബാധിച്ചു. ഇന്ത്യൻ ഗ്രാമങ്ങളിൽ സ്ത്രീകൾ വിവാഹശേഷം ഭർത്താവിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് മാറുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന വിലാസമാറ്റങ്ങൾ, ഭർതൃവീട്ടിൽ സ്വന്തം പേരിൽ റേഷൻ കാർഡോ ഭൂമിയുടെ രേഖകളോ ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥ എന്നിവയൊന്നും കണക്കിലെടുക്കാൻ എസ്.ഐ.ആർ മാർഗനിർദേശങ്ങൾ തയ്യാറായില്ല. ഇതിന്റെ ഫലമായി, ലക്ഷക്കണക്കിന് സ്ത്രീകളാണ് 'അൺവെരിഫൈഡ്' അല്ലെങ്കിൽ 'ഷിഫ്റ്റഡ്' എന്ന ഗണത്തിൽപ്പെട്ട് ഒരൊറ്റ ഉത്തരവിലൂടെ വോട്ടവകാശം നഷ്ടപ്പെട്ടവരായി മാറിയത്. തലമുറകളായി ഒരിടത്തുതന്നെ കഴിഞ്ഞുകൂടുന്ന നിരക്ഷരരായ ദലിത് സ്ത്രീകൾക്ക് പോലും തങ്ങളുടെ മാതാപിതാക്കളുടെ ജനന സർട്ടിഫിക്കറ്റോ സ്കൂൾ രേഖകളോ ഹാജരാക്കാൻ കഴിയാത്തതിനാൽ പൗരത്വ സംശയത്തിന്റെ നിഴലിൽ നിൽക്കേണ്ടി വന്നു.

സാങ്കേതികവിദ്യയെ ജനാധിപത്യവൽക്കരണത്തിന് പകരമായി ഒരു ഒഴിവാക്കൽ ഉപകരണമാക്കി മാറ്റിയെന്നതാണ് എസ്.ഐ.ആറിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഘടനാപരമായ പിഴവ്. ഡിജിറ്റൽ ഫോമുകളും മൊബൈൽ ആപ്പുകളും അടിസ്ഥാനമാക്കി വിവരശേഖരണം നടത്തിയപ്പോൾ, സ്മാർട്ട്‌ഫോണുകളോ ഇന്റർനെറ്റോ ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷരതയോ ഇല്ലാത്ത അരികുവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട മനുഷ്യർ ആ വ്യവസ്ഥിതിക്ക് പുറത്തായി. പകൽ മുഴുവൻ അന്നന്നത്തെ അപ്പത്തിനായി പണിയെടുക്കുന്ന ഒരു തൊഴിലാളിക്ക്, തങ്ങളുടെ പേര് നിലനിർത്താൻ ദിവസങ്ങളോളം വേതനം നഷ്ടപ്പെടുത്തി താലൂക്ക് ഓഫീസുകളിലും ഹിയറിംഗ് കേന്ദ്രങ്ങളിലും ക്യൂ നിൽക്കേണ്ടി വരുന്നത് തന്നെ ഭരണകൂടം പാവപ്പെട്ടവന്റെ മേൽ അടിച്ചേൽപ്പിക്കുന്ന സാമ്പത്തിക ശിക്ഷയാണ്.

ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനങ്ങൾ പക്ഷപാതരഹിതമായി പ്രവർത്തിക്കേണ്ട ഒരു സംവിധാനത്തിൽ, തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ ഇത്തരം നീക്കങ്ങൾ ജനങ്ങളുടെ ഭരണഘടനാ വിശ്വാസത്തെത്തന്നെയാണ് തകർക്കുന്നത്. തെരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ വോട്ട് ചെയ്യുക എന്നത് കേവലം ഒരു അവകാശം മാത്രമല്ല, അരികുവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട മനുഷ്യർക്ക് ഭരണകൂടത്തോട് വിലപേശാനും തങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യം അറിയിക്കാനുമുള്ള ഏക ജനാധിപത്യ ആയുധമാണ്. ആ ആയുധം തന്നെ ഭരണനിർവ്വഹണത്തിന്റെ പഴുതുകളിലൂടെ കവർന്നെടുക്കപ്പെടുമ്പോൾ, അത് ബാധിക്കുന്നത് ഒരു ജനതയുടെ മൊത്തം രാഷ്ട്രീയ നിലനിൽപ്പിനെയാണ്. കർണാടകയിൽ കണ്ടത് ഒരു മുന്നറിയിപ്പാണ്; ഇത്തരം അശാസ്ത്രീയ പ്രക്രിയകൾക്കെതിരെ പൗരസമൂഹവും നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയും ശക്തമായി പ്രതികരിച്ചില്ലെങ്കിൽ, ജനാധിപത്യം എന്നത് രേഖകളുള്ള ഒരു ന്യൂനപക്ഷത്തിന്റെ മാത്രം ഭരണമായി ചുരുങ്ങിപ്പോകും.