സ്ത്രീപീഡനങ്ങളിൽ കോടതി നിർദ്ദേശങ്ങൾ ഫയലിലൊതുങ്ങുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?

ഡൽഹിയിലെ ആസ്ത കുഞ്ച് പാർക്കിൽ 17 വയസ്സുകാരിയായ പെൺകുട്ടി കൂട്ടബലാത്സംഗത്തിനിരയായ സംഭവത്തിൽ സുപ്രീംകോടതി സ്വമേധയാ കേസെടുത്ത് പുറപ്പെടുവിച്ച ഉത്തരവുകൾ രാജ്യത്തെ നിയമ-ഭരണസംവിധാനങ്ങളുടെ അടിത്തറയെത്തന്നെയാണ് വീണ്ടും ചോദ്യം ചെയ്യുന്നത്. ഡൽഹി-എൻ.സി.ആർ മേഖലയിലെ സ്ത്രീസുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാൻ വ്യവസ്ഥാപിതമായ ഭരണ-സ്ഥാപന പരിഷ്കാരങ്ങൾ വേണമെന്നാണ് പരമോന്നത നീതിപീഠത്തിന്റെ നിർദ്ദേശം. എന്നാൽ, സ്ത്രീസുരക്ഷയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അതിക്രൂരമായ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ അരങ്ങേറുമ്പോഴെല്ലാം കോടതികൾ സ്വമേധയാ നടത്തുന്ന ഇത്തരം പ്രശംസനീയമായ ഇടപെടലുകൾക്ക് ശേഷം യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നത്? പ്രായോഗികമായ തുടർനടപടികളോ കൃത്യമായ നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങളോ ഇല്ലാതെ പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന കോടതി നിർദ്ദേശങ്ങൾ വെറും പ്രഖ്യാപനങ്ങളായി ഒടുങ്ങിപ്പോവുകയാണോ ചെയ്യുന്നത് എന്ന സങ്കീർണമായ ചോദ്യമാണ് ഇവിടെ ഉയരുന്നത്.

സ്ത്രീകൾക്കെതിരായ അതിക്രമങ്ങൾ വർദ്ധിക്കുന്നതിൽ കേവലം വ്യക്തിപരമായ ക്രിമിനൽ കുറ്റങ്ങൾക്കപ്പുറം 'സ്ഥാപനപരമായ പരാജയമാണ്' അടിസ്ഥാന വില്ലനെന്ന് കോടതി കൃത്യമായി അടിവരയിടുന്നുണ്ട്. അധികാരികൾ പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന കേവല ഐക്യദാർഢ്യങ്ങൾ ഈ സാമൂഹിക വിപത്തിന് പരിഹാരമല്ലെന്നും ജസ്റ്റിസ് പർദിവാല ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ലൈംഗിക കുറ്റവാളികളുടെ ദേശീയ ഡാറ്റാബേസ്, സേഫ് സിറ്റി പ്രൊജക്റ്റ്, വൺ സ്റ്റോപ്പ് സെന്ററുകൾ തുടങ്ങിയ നിലവിലെ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളുടെ കാര്യക്ഷമത പരിശോധിക്കാനും, സിസിടിവി നിരീക്ഷണത്തിന് പുറമെ പൊതുസ്ഥലങ്ങളിൽ റിയൽ-ടൈം മോണിറ്ററിംഗ് സെല്ലുകൾ രൂപീകരിക്കാനും ഡൽഹി പൊലീസിന് കോടതി നിർദ്ദേശം നൽകി കഴിഞ്ഞു. സ്ഥാപനപരമായ പരാജയങ്ങളെ കടന്നാക്രമിക്കുന്നതാണ് ഈ ഇടപെടലുകളെങ്കിലും, സമാനമായ മുൻകാല അനുഭവങ്ങൾ നൽകുന്ന സൂചനകൾ ഒട്ടും ശുഭകരമല്ല.

ആർ.ജി കർ കേസും ഫയലുകളിലൊതുങ്ങിയ ദേശീയ ടാസ്ക് ഫോഴ്സും

2024 ഓഗസ്റ്റിൽ കൊൽക്കത്തയിലെ ആർ.ജി കർ മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ ട്രെയിനി ഡോക്ടർ ക്രൂരമായ ബലാത്സംഗത്തിനിരയായി കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോഴും സുപ്രീംകോടതി ഇതേപോലെ സ്വമേധയാ ഇടപെട്ടിരുന്നു. മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാരുടെ തൊഴിൽ സാഹചര്യവും സുരക്ഷയും മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ശുപാർശകൾ സമർപ്പിക്കാനായി ഒരു ദേശീയ ടാസ്ക് ഫോഴ്സിനെ കോടതി നിയോഗിച്ചു. 2024 നവംബറിൽ ടാസ്ക് ഫോഴ്സ് സമഗ്രമായ നിർദ്ദേശങ്ങൾ സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ 2025 ഡിസംബറിൽ സുപ്രീംകോടതി ഈ ഹരജി തീർപ്പാക്കുകയും തുടർനടപടികൾക്കായി കേസ് കൽക്കട്ട ഹൈകോടതിക്ക് കൈമാറുകയും ചെയ്തു.

എന്നാൽ ഈ കൈമാറ്റത്തിന് ശേഷം ടാസ്ക് ഫോഴ്സിന്റെ സുപ്രധാന ശുപാർശകൾ നടപ്പിലാക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഹൈകോടതിയിൽ നിന്ന് യാതൊരുവിധ തുടർ ഉത്തരവുകളും ഉണ്ടായില്ല. പ്രശ്നങ്ങൾ കൃത്യമായി തിരിച്ചറിയപ്പെടുകയും പരിഹാരങ്ങൾ കണ്ടെത്തപ്പെടുകയും ചെയ്താലും, അവ താഴെത്തട്ടിൽ നടപ്പിലാകുന്നുണ്ടോ എന്ന് ഉറപ്പുവരുത്താൻ കർശനമായ തുടർ നിരീക്ഷണങ്ങളോ ഉദ്യോഗസ്ഥ അനാസ്ഥയ്ക്കെതിരായ ശിക്ഷാനടപടികളോ ഇല്ലാത്തതാണ് വ്യവസ്ഥിതിയുടെ പ്രധാന പോരായ്മ.

സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ തെളിയിക്കുന്ന ഭയാനകമായ യാഥാർത്ഥ്യം: നിർഭയക്ക് ശേഷവും മാറാത്ത ഇന്ത്യ

ആസ്ത കുഞ്ച് കേസ് 2012-ലെ നിർഭയ കേസിന്റെ ഭയാനകമായ സമാനതകളാണ് ഓർമിപ്പിക്കുന്നതെന്ന് സുപ്രീം കോടതി തന്നെ വിലയിരുത്തുന്നു. എന്നാൽ കഴിഞ്ഞ ഒരു പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ പരിശോധിച്ചാൽ കാര്യമായ മാറ്റങ്ങളൊന്നും സംഭവിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് കാണാം:

• 2015-ലെ കണക്കുകൾ: 2017-ൽ നിർഭയ കേസിലെ അപ്പീലിൽ ജസ്റ്റിസ് ഭാനുമതി എഴുതിയ വിധിന്യായത്തിൽ ഉദ്ധരിച്ച എൻ.സി.ആർ.ബി റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, 2011-ൽ രാജ്യത്ത് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ട 2,28,650 കേസുകളിൽ നിന്ന് 43 ശതമാനം വർദ്ധനവോടെ 2015-ൽ ഇത് 3,27,394 ആയി ഉയർന്നു.
• 2024-ലെ ഭയാനകമായ കുതിപ്പ്: 2024-ലെ ക്രൈം ഇൻ ഇന്ത്യ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം സ്ത്രീകൾക്കെതിരായ അതിക്രമങ്ങൾ 4,41,534 ആയി ഉയർന്നു. 2015-നെ അപേക്ഷിച്ച് 34.86 ശതമാനത്തിന്റെ ഞെട്ടിക്കുന്ന വർദ്ധനവ്.
• ഡൽഹിയുടെ പ്രത്യേക സാഹചര്യം: രാജ്യത്തെ കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ട 17,775 കേസുകളിൽ 13,396-ഉം അരങ്ങേറിയത് തലസ്ഥാനമായ ഡൽഹിയിലാണ്. (റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടാത്ത കേസുകൾ ഇതിലും എത്രയോ മടങ്ങായിരിക്കും).

ഈ ഉയർന്ന കണക്കുകൾ വ്യവസ്ഥാപിത സ്ഥാപന പരിഷ്കാരങ്ങളുടെ അടിയന്തര പ്രാധാന്യമാണ് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയുടെ തലസ്ഥാനത്ത് തന്നെ പരമാവധി കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ കേന്ദ്രീകരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, സുപ്രീംകോടതിയുടെ ഇടപെടൽ സ്വാഗതാർഹമാണെങ്കിലും താഴെത്തട്ടിൽ നിരീക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന കർശനമായ നടത്തിപ്പ് സംവിധാനമില്ലെങ്കിൽ സ്ഥിതി പഴയപടി തുടരും.

പരിഹാരം 'കണ്ടിന്യൂയിംഗ് മാൻഡമസ്': വിധികൾ പ്രഖ്യാപിച്ചാൽ മാത്രം പോരാ

കോടതികളുടെ ആത്മാർത്ഥത ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടേണ്ടതല്ലെങ്കിലും, നടപ്പാക്കൽ ഉറപ്പാക്കാത്ത വെറും നിർദ്ദേശങ്ങൾ കൊണ്ട് ലക്ഷ്യങ്ങൾ സാക്ഷാത്കരിക്കാനാവില്ല. ഇവിടെയാണ് ഭരണഘടനാ കോടതികൾ 'കണ്ടിന്യൂയിംഗ് മാൻഡമസ്' എന്ന ജുഡീഷ്യൽ അധികാരം ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രസക്തി വർദ്ധിക്കുന്നത്.

പൊതു അധികാരികളോട് അവരുടെ കടമ നിർവഹിക്കാൻ ഉത്തരവിടുന്നതിനൊപ്പം, ആ ഉത്തരവുകൾ നടപ്പിലാക്കപ്പെടുന്നുണ്ടോ എന്ന് കോടതികൾ കൃത്യമായ ഇടവേളകളിൽ പുനഃപരിശോധിക്കുകയും വിചാരണ ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്ന രീതിയാണിത്. 2019-ൽ പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത കുട്ടികൾക്കെതിരായ ലൈംഗികാതിക്രമങ്ങൾ വർദ്ധിച്ചപ്പോൾ സുപ്രീംകോടതി സ്വമേധയാ ഇടപെടുകയും, ഉന്നാവോ കേസിനൊപ്പം ചേർത്ത് തുടർ നിരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഒടുവിൽ 2025-ൽ കുറ്റവാളികളെ ശിക്ഷിച്ച ശേഷമാണ് ആ കേസ് കോടതി അവസാനിപ്പിച്ചത്.

ഇത്തരം സുസ്ഥിരമായ തുടർനടപടികൾ സ്വമേധയാ കേസുകളിൽ ഉണ്ടാകാത്തിടത്തോളം കാലം, ഭരണകൂട വീഴ്ചകളെ തിരുത്താനുള്ള നീതിന്യായ പീഠത്തിന്റെ പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ കേവലം അക്കാദമിക് ചർച്ചകൾ മാത്രമായി ഒതുങ്ങിപ്പോകുമെന്ന യാഥാർത്ഥ്യം അവഗണിക്കാനാവില്ല.