60-ലധികം വേട്ടക്കാരെ പിടികൂടാൻ സഹായിച്ചു; ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ ആന്റി പോച്ചിങ് നായ സോർബയുടെ കഥ

ഗുവാഹത്തി: നാല് കാലുകളും അസാധാരണമായ മണക്കാനുള്ള കഴിവും, കാടിനുള്ളിൽ ഒളിച്ചിരിക്കുന്ന വേട്ടക്കാരെ കണ്ടെത്താൻ സോർബക്ക് ഇത്രയും മതിയായിരുന്നു. അസമിലെ കാസിരംഗ ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ 60-ലധികം വേട്ടക്കാരെ കണ്ടെത്താൻ വനപാലകരെ സഹായിച്ച ബെൽജിയൻ മലിനോയിസ് ഇനത്തിൽപ്പെട്ട നായയായിരുന്നു സോർബ. ഇന്ത്യയിൽ വന്യജീവി സംരക്ഷണത്തിനായി രൂപീകരിച്ച ആദ്യത്തെ പ്രത്യേക നായ്ക്കളുടെ സംഘത്തിലെ അംഗമായിരുന്നു ഈ നായ.

ജൈവവൈവിധ്യ സംരക്ഷണ സംഘടനയായ ആരണ്യക് 2011ൽ അസമിൽ ആരംഭിച്ച k9 യൂണിറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ആദ്യത്തെ നായയായിരുന്നു സോർബ. കാണ്ടാമൃഗ വേട്ട വലിയ ഭീഷണിയായിരുന്ന കാസിരംഗയിലായിരുന്നു ആദ്യ നിയമനം. വേട്ടക്കാർ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്ക് ശേഷം ഇടതൂർന്ന വനമേഖലകളിലേക്ക് രക്ഷപ്പെടുന്നത് അന്വേഷണത്തിന് വലിയ വെല്ലുവിളിയായിരുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് സോർബയുടെ സേവനം നിർണായകമായത്.

2018ൽ അന്താരാഷ്ട്ര പരിസ്ഥിതി സ്ഥാപനമായ മോംഗബേ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, ഗന്ധം തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ആളുകളെ പിന്തുടരാനും കാട്ടിൽ ഒളിച്ചിരിക്കുന്നവരെ കണ്ടെത്താനും സോർബക്ക് പ്രത്യേക പരിശീലനം നൽകിയിരുന്നു. ഒരിക്കൽ ഒരു ഗന്ധം തിരിച്ചറിഞ്ഞ് പിന്തുടരാൻ തുടങ്ങിയാൽ പിന്നെ തടസ്സങ്ങളൊന്നും അവനെ പിന്തിരിപ്പിക്കില്ലെന്ന് പരിശീലകനായ ഗൗര ബൈദ്യ പറഞ്ഞിരുന്നു.

കുളത്തിൽ ഉപേക്ഷിച്ച കാമറ ട്രാപ്പ് കണ്ടെത്തിയതാണ് സോർബയുടെ ശ്രദ്ധേയമായ അന്വേഷണങ്ങളിലൊന്ന്. വേട്ടക്കാർ കുറ്റകൃത്യം ചെയ്യുന്നതിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ കാമറയിൽ പതിഞ്ഞിരുന്നു. സോർബയുടെ സഹായത്തോടെ കാമറ കണ്ടെത്തിയതോടെ അന്വേഷണസംഘത്തിന് നിർണായക തെളിവുകൾ ലഭിച്ചു. ചിത്രങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രതികളെ തിരിച്ചറിയാനും അറസ്റ്റ് ചെയ്യാനും അധികൃതർക്ക് സാധിച്ചു.

മറ്റൊരു സംഭവത്തിൽ പരിക്കേറ്റ വേട്ടക്കാരന്റെ രക്തപ്പാടുകൾ പിന്തുടർന്ന് സോർബ ഒന്നര കിലോമീറ്ററോളം സഞ്ചരിച്ചു. ഇതിലൂടെ പ്രതിയെ കണ്ടെത്താൻ വനപാലകർക്ക് സാധിച്ചു. ഒറാങ് ദേശീയോദ്യാനത്തിലും പോബിതോറ വന്യജീവി സങ്കേതത്തിലും സോർബയുടെ സേവനം പ്രയോജനപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ഒറാങിൽ കുറ്റകൃത്യം നടന്ന സ്ഥലത്തുനിന്ന് പ്രതിയുടെ ഗന്ധം പിന്തുടർന്ന് ദേശീയോദ്യാനത്തിന് പുറത്തുള്ള വീട്ടിലെത്തിയ സോർബയുടെ സഹായത്തോടെ പ്രതിയെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.

2018 ആയപ്പോഴേക്കും 18 വിജയകരമായ അന്വേഷണ ദൗത്യങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത സോർബ ഏകദേശം 30 പേരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യാൻ സഹായിച്ചതായാണ് മൊങ്കബേ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തത്. 2022 ഓഗസ്റ്റിലെ റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം 60-ലധികം വേട്ടക്കാരെ കണ്ടെത്താൻ സോർബ സഹായിച്ചിരുന്നു. ഇതിൽ ഏകദേശം 50 പേരും കാസിരംഗയിൽനിന്നുള്ളവരായിരുന്നു.

സോർബയിലൂടെ ആരംഭിച്ച കെ9 യൂണിറ്റ് പിന്നീട് വിപുലീകരിച്ചു. 2022 ഓഗസ്റ്റിൽ സംഘത്തിൽ ഏഴ് നായ്ക്കളുണ്ടായിരുന്നു. രണ്ടെണ്ണത്തിന് പരിശീലനം നൽകിവരികയുമായിരുന്നു. വേട്ടക്കാരെ പിന്തുടരുക, രക്ഷപ്പെടാനുള്ള വഴികൾ കണ്ടെത്തുക, കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്ക് ശേഷം ഉപേക്ഷിക്കുന്ന തെളിവുകൾ കണ്ടെത്തുക തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നായ്ക്കൾ വനപാലകരെ സഹായിച്ചു.

വനത്തിൽ വേട്ടക്കാരെ പിന്തുടരുന്നതിൽ മിടുക്കനായിരുന്ന സോർബക്ക് പന്തുകളിക്കാനും ഏറെ ഇഷ്ടമായിരുന്നു. 2019 ഡിസംബറിൽ സജീവ സേവനത്തിൽനിന്ന് വിരമിച്ചശേഷം ആരണ്യകിന്റെ കെ9 യൂണിറ്റ് കേന്ദ്രത്തിലായിരുന്നു താമസം. 2022 ഓഗസ്റ്റിൽ സ്വാതന്ത്ര്യദിനത്തോടനുബന്ധിച്ച് പരമ്പരാഗത അസമീസ് ഗമോസ അണിയിച്ചും പ്രശസ്തിപത്രം നൽകിയും സോർബയെ ആദരിച്ചിരുന്നു.

പ്രായാധിക്യത്തെ തുടർന്നുണ്ടായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളെത്തുടർന്ന് 2022 നവംബർ 21ന് ഗുവാഹത്തിയിൽവെച്ചായിരുന്നു സോർബയുടെ അന്ത്യം. അന്ന് 12 വയസ്സായിരുന്നു. ഒപ്പം പ്രവർത്തിച്ച വന്യജീവി സംരക്ഷകർക്കും പരിശീലകർക്കും സോർബ ഒരു പരിശീലനം ലഭിച്ച നായ മാത്രമായിരുന്നില്ല. സഹപ്രവർത്തകനും കൂട്ടുകാരനും വന്യജീവി സംരക്ഷണത്തിലെ നായകനുമായിരുന്നു അവൻ.