യു.എസ്, ഇറാൻ സമാധാന ചർച്ചകൾക്ക് പുതിയ കരട് രേഖ; സമ്പുഷ്ട യുറേനിയം കൈമാറാനും ഹുർമുസ് തുറക്കാനും നിർദേശം

തെഹ്‌റാൻ: അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സൈനിക സംഘർഷങ്ങൾക്ക് അയവുവരുത്താൻ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള പുതിയ സമാധാന കരാറിന്റെ പ്രാഥമിക കരട് രൂപരേഖ പുറത്ത്. ഇറാൻ തങ്ങളുടെ കൈവശമുള്ള ഉയർന്ന തോതിൽ സമ്പുഷ്ടീകരിച്ച യുറേനിയം ശേഖരം ഒരു മൂന്നാം രാജ്യത്തിന് കൈമാറുകയോ സമ്പുഷ്ടീകരണ നിരക്ക് ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കുകയോ ചെയ്യണമെന്നും, ധാരണയായി ഏഴ് ദിവസത്തിനകം ഹുർമുസ് കടലിടുക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിനായി തുറന്നുകൊടുക്കണമെന്നും കരട് രേഖ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. കരാറിന്റെ സുസ്ഥിരമായ നടത്തിപ്പിന് ചൈന ഗ്യാരണ്ടറായി പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള സാധ്യതയും രേഖ മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നുണ്ട്. ഇസ്താംബൂളിന് പകരം ഖത്തർ തലസ്ഥാനമായ ദോഹയിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളുടെയും പ്രതിനിധികൾ തമ്മിൽ നേരിട്ട് ചർച്ചകൾ നടത്താനും ധാരണയായിട്ടുണ്ട്.

ഉപരോധങ്ങൾ പിൻവലിക്കാൻ അമേരിക്ക; സ്വതന്ത്ര നിരീക്ഷണ സംവിധാനം

കരട് നിർദ്ദേശങ്ങൾ പ്രകാരം ഇറാൻ ആണവ പദ്ധതിയിലും സമുദ്ര സുരക്ഷയിലും നിയന്ത്രണങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുമ്പോൾ, തത്തുല്യമായി അമേരിക്ക ഇറാനുമേലുള്ള സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളും തുറമുഖ ഉപരോധങ്ങളും പിൻവലിക്കേണ്ടി വരും. കരാറിലെ ഓരോ ഘട്ടവും നടപ്പിലാക്കുന്നതിന് മുൻപായി ഇരുപക്ഷവും ബാധ്യതകൾ കൃത്യമായി പാലിക്കുന്നുണ്ടോയെന്ന് സ്വതന്ത്ര നിരീക്ഷണ സംവിധാനം വഴി ഉറപ്പുവരുത്തും. പരസ്പര വിട്ടുവീഴ്ചകൾ ഉറപ്പാക്കാതെ നിർണായക തീരുമാനങ്ങൾ ഉണ്ടാകില്ല. കരാർ ലംഘനങ്ങളോ കാലതാമസമോ ഉണ്ടായാൽ അത് വീണ്ടും ഒരു സൈനിക ഏറ്റുമുട്ടലിലേക്ക് പോകാതിരിക്കാൻ മധ്യസ്ഥരും ഗ്യാരണ്ടർമാരും അടങ്ങുന്ന ഒരു തർക്കപരിഹാര സമിതിയും രൂപീകരിക്കും. യു.എസും ഇറാനും തമ്മിൽ വെടിനിർത്തൽ പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള ശ്രമങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ഖത്തർ പ്രതിനിധി സംഘം വെള്ളിയാഴ്ച തെഹ്റാനിലെത്തി ചർച്ചകൾ നടത്തി. ഖത്തർ പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ മുതിർന്ന ഉപദേഷ്ടാവിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സംഘം വാഷിംഗ്ടണിന്റെ ഏകോപനത്തോടെയാണ് എത്തിയത്. യു.എസ് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി വാൻസ് അയച്ച കത്ത് ഖത്തർ സംഘം മുതിർന്ന ഇറാനിയൻ സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ മൊഹ്‌സെൻ റെസായിക്ക് കൈമാറി. അമേരിക്കൻ ആക്രമണങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാനുള്ള പുതിയ നയതന്ത്ര വഴിയാണ് കത്തിൽ മുന്നോട്ടുവെച്ചിട്ടുള്ളത്.

'യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ എനിക്ക് തിടുക്കമില്ല': ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ്

നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾ പുരോഗമിക്കുമ്പോഴും യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ അമേരിക്കയ്ക്ക് ഒരു തിടുക്കവുമില്ലെന്ന നിലപാടിലാണ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ്. ഇതൊരു പതിവ് യുദ്ധമല്ലെന്നും ഏഴു മാസമായി തുടരുന്ന പോരാട്ടത്തിൽ സമയം അമേരിക്കയ്ക്ക് അനുകൂലമാണെന്നും ട്രംപ് വൈറ്റ് ഹൗസിൽ മാധ്യമങ്ങളോട് പറഞ്ഞു.

"ചർച്ചകൾ നടക്കുന്നുണ്ട്, അവർ സംസാരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുമുണ്ട്. എന്നാൽ നോക്കൂ, തങ്ങളുടെ സൈനികർക്കോ പൊലീസിനോ പോലും ശമ്പളം കൊടുക്കാൻ അവർക്ക് പണമില്ല; വലിയ പ്രതിസന്ധിയിലാണ് അവർ. ഞങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ ധാരാളം സമയമുണ്ട്. ഈ യുദ്ധത്തിനായി അമേരിക്കയ്ക്ക് കാര്യമായ സാമ്പത്തിക ബാധ്യതയും വരുന്നില്ല. എന്ത് പണം ചെലവഴിച്ചാലും അതിന്റെ പത്തിരട്ടി ഞങ്ങൾ വെനസ്വേലയിൽ നിന്ന് തിരിച്ചുപിടിച്ചിട്ടുണ്ട്."

— ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കി.

നേരത്തെ നടത്തിയതുപോലുള്ള മറ്റൊരു വ്യോമാക്രമണം അഴിച്ചുവിടാൻ അമേരിക്കയ്ക്ക് സാധിക്കുമെന്ന് ഒരേസമയം ഭീഷണിപ്പെടുത്തുമ്പോഴും, മികച്ചൊരു കരാർ ഉണ്ടായേക്കാം എന്ന സൂചനയും ട്രംപ് നൽകുന്നുണ്ട്.

തുർക്കിയും ഇടപെടുന്നു; അനിശ്ചിതത്വം ബാക്കി

മേഖലയിലെ നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങളുടെ ഭാഗമായി അമേരിക്കയിൽ നടന്ന ജി20 മന്ത്രിതല യോഗത്തിനിടെ തുർക്കി വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ഹക്കാൻ ഫിദാനും യു.എസ് വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി മാർക്കോ റൂബിയോയും തമ്മിൽ കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി. നേരത്തെ തുർക്കി പ്രസിഡന്റ് റജബ് ത്വയ്യിബ് ഉർദുഗാനും ട്രംപും തമ്മിൽ ഫോൺ സംഭാഷണം നടത്തിയിരുന്നു. മേഖലാ രാജ്യങ്ങൾ മധ്യസ്ഥ ചർച്ചകൾ ഊർജിതമാക്കുമ്പോഴും, ഇറാൻ തുറമുഖങ്ങൾക്കുമേലുള്ള യു.എസ് ഉപരോധവും യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണവും സംബന്ധിച്ച അന്തിമ ഒത്തുതീർപ്പുകളിലെ അവ്യക്തത സമാധാന ശ്രമങ്ങളെ സങ്കീർണമായി തുടരുകയാണ്.