പേ​രി​ല്ലാ​ത്ത​വ​ന്റെ പു​സ്ത​കം

ആ ​ന​ഗ​ര​ത്തി​ന് സ്വ​ന്തം പേ​ര് എ​ന്നോ കൈ​മോ​ശം വ​ന്നി​രു​ന്നു. ഒ​രു​കാ​ല​ത്ത് അ​തി​ന് പ​ല പേ​രു​ക​ളു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു; ക​ട​ലാ​സു​ക​ളി​ൽ മ​ങ്ങി​യ മ​ഷി​യി​ൽ കോ​റി​യി​ട്ട​വ, തു​രു​മ്പി​ച്ച സൈ​ൻ ബോ​ർ​ഡു​ക​ളി​ൽ ക​രി​പു​ര​ണ്ട അ​ക്ഷ​ര​ങ്ങ​ളി​ൽ തെ​ളി​ഞ്ഞു​കി​ട​ന്ന​വ. എ​ന്നാ​ൽ, പു​ക​യും നി​ശ്ശ​ബ്ദ​ത​യും ആ ​പേ​രു​ക​ളെ​യെ​ല്ലാം ഒ​ന്നൊ​ന്നാ​യി വി​ഴു​ങ്ങി​ക്ക​ള​ഞ്ഞു. തെ​രു​വു​ക​ൾ​ക്ക് അ​വ​യു​ടെ അ​ക്ക​ങ്ങ​ൾ ഓ​ർ​മയി​ല്ലാ​താ​യി, വീ​ടു​ക​ൾ പേ​രി​ല്ലാ​തെ, അ​ർ​ഥ​മി​ല്ലാ​തെ, ശൂ​ന്യ​മാ​യ ക​ണ്ണു​ക​ളോ​ടെ നി​ന്നു. ത​ക​ർ​ന്ന ബാ​ൽ​ക്ക​ണി​ക​ളി​ൽ കാ​ലം തെ​റ്റി​വ​ന്ന കാ​വ​ൽ​ക്കാ​രെ​പ്പോ​ലെ ച​ട​ഞ്ഞി​രു​ന്ന കാ​ക്ക​ക​ൾ പോ​ലും ഭൂ​ത​കാ​ല​ത്തെ​ക്കു​റി​ച്ച് ചി​ല​യ്ക്കാ​ൻ മ​റ​ന്ന​പോ​ലെ മൗ​നി​ക​ളാ​യി.

ഒ​രു​കാ​ല​ത്ത് പ​ള്ളി​യാ​യി​രു​ന്ന​തി​ന്റെ ക​രി​ഞ്ഞ താ​ഴി​ക​ക്കു​ട​ത്തി​നും, ത​ക​ർ​ന്ന​ടി​ഞ്ഞ സി​നി​മാ​ശാ​ല​യു​ടെ പൊ​ള്ള​യാ​യ വാ​രി​യെ​ല്ലു​ക​ൾ​ക്കു​മി​ട​യി​ലൂ​ടെ, ആ ​നാ​ശ​ത്തി​ന്റെ തു​ണി​യി​ൽ തു​ന്നി​ച്ചേ​ർ​ത്ത നി​ഴ​ലെ​ന്നോ​ണം ഒ​രു ബാ​ല​ൻ നീ​ങ്ങു​ന്നു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു. അ​വ​ന്റെ ന​ഗ്ന​മാ​യ പാ​ദ​ങ്ങ​ളി​ൽ പൊ​ടി ഒ​രു ര​ണ്ടാം ച​ർ​മം പോ​ലെ പ​റ്റി​പ്പി​ടി​ച്ചി​രു​ന്നു. ഓ​രോ ചു​വ​ടി​ലും അ​ത് ഉ​യ​ർ​ന്നു​പൊ​ങ്ങു​ക​യും, അ​വ​നെ വി​ട്ടു​പോ​കാ​ൻ മ​ടി​യു​ള്ള​പോ​ലെ വീ​ണ്ടും താ​ഴു​ക​യും ചെ​യ്തു. മെ​ലി​ഞ്ഞ ശ​രീ​ര​ത്തി​ന് ഒ​ട്ടും ചേ​രാ​ത്ത കു​പ്പാ​യം.

അ​തി​ന്റെ കീ​റി​യ കൈ​ക​ൾ, പ​റ​ക്കാ​ൻ മ​റ​ന്നു​പോ​യ ഒ​രു പ​ക്ഷി​യു​ടെ ചി​റ​കു​ക​ൾ പോ​ലെ പി​ന്നി​ൽ പാ​റി​പ്പ​റ​ന്നു. ഒ​രു ക​യ്യി​ൽ പ​കു​തി​യോ​ളം വെ​ള്ള​മു​ള്ള ഒ​രു കു​പ്പി. മ​റു​ക​യ്യി​ൽ, ക​രിപു​ര​ണ്ട്, കാ​ല​പ്പ​ഴ​ക്ക​ത്താ​ൽ മൃ​ദു​വാ​യി​ത്തീ​ർ​ന്ന ഒ​രു തു​ണി​ക്ക​ഷ്ണം –നി​ഴ​ൽപോ​ലെ അ​വ​നോ​ട് ചേ​ർ​ന്ന ഒ​ന്ന്. അ​ര​യി​ലെ നി​ക്ക​റി​ന്റെ പ​ട്ട​യി​ൽ ഒ​രു ചെ​റി​യ ക​ണ്ണാ​ടി​ച്ചി​ല്ല് ഭ​ദ്ര​മാ​യി തി​രു​കി​വെ​ച്ചി​രു​ന്നു. ഉ​ള്ളം​ക​യ്യി​ലൊ​തു​ങ്ങു​ന്ന ആ ​ചി​ല്ലി​ന്റെ അ​രി​കു​ക​ൾ​ക്ക് കാ​ലം തേ​യ്മാ​നം വ​രു​ത്തി​യി​രു​ന്നെ​ങ്കി​ലും, പ്ര​കാ​ശ​ത്തെ പി​ടി​ച്ചെ​ടു​ത്ത്, ഓ​ർ​മക​ൾപോ​ലെ ആ ​നാ​ശാ​വ​ശി​ഷ്ട​ങ്ങ​ൾ​ക്കി​ട​യി​ലേ​ക്ക് ചി​ത​റി​ക്കാ​ൻ മാ​ത്രം മൂ​ർ​ച്ച അ​തി​ന് ഇ​പ്പോ​ഴു​മു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു. എ​ല്ലാ ദി​വ​സ​വും അ​വ​ന​വി​ടെ വ​രു​മാ​യി​രു​ന്നു. എ​പ്പോ​ഴും ത​നി​ച്ച്.

അ​ന്നൊ​രു പ്ര​ഭാ​ത​ത്തി​ൽ, അ​വ​ന്റെ കാ​ലു​ക​ൾ അ​വ​നെ കൊ​ണ്ടെ​ത്തി​ച്ച​ത് ര​ണ്ട് ചു​മ​രു​ക​ൾ മാ​ത്രം ബാ​ക്കി​യാ​യ ഒ​രു കെ​ട്ടി​ട​ത്തി​ലേ​ക്കാ​യി​രു​ന്നു. ത​ള​ർ​ന്നു​പോ​യ ര​ണ്ട് സ​ഹ​യാ​ത്രി​ക​ർ പ​ര​സ്പ​രം താ​ങ്ങാ​യി ചാ​രി​നി​ൽ​ക്കു​ന്ന​തു​പോ​ലെ​യാ​യി​രു​ന്നു ആ ​ചു​മ​രു​ക​ൾ. അ​തൊ​രു വീ​ടി​ന്റെ പ്രേ​ത​മാ​യി​രു​ന്നു. ച​ര​ലു​ക​ൾ​ക്കി​ട​യി​ൽനി​ന്ന് തു​രു​മ്പി​ച്ച ഒ​രു ചീ​ന​ച്ച​ട്ടി എ​ത്തി​നോ​ക്കു​ന്നു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു. ഒ​രു ക​ട്ടി​ലി​ന്റെ വ​ള​ഞ്ഞ വാ​രി​യെ​ല്ലു​ക​ൾ, അ​വി​ടെ​യൊ​രു ജീ​വി​തം അ​വ​സാ​നി​ച്ചു​വെ​ന്ന് നി​ശ്ശ​ബ്ദ​മാ​യി വി​ളി​ച്ചു​പ​റ​ഞ്ഞു. വി​ശ്വ​സി​ക്കാ​നാ​വാ​ത്ത​വി​ധം, ഒ​രു ജ​ന​ൽ​ച്ച​ട്ടം മാ​ത്രം ആ ​നാ​ശ​ത്തെ അ​തി​ജീ​വി​ച്ച് നി​ല​നി​ന്നു. ഒ​രു മ​ടി​യും കൂ​ടാ​തെ അ​വ​ൻ ആ ​നാ​ശ​ക്കൂ​മ്പാ​ര​ത്തി​ലേ​ക്ക് ക​യ​റി. ഒ​രു പ​ഴ​യ സു​ഹൃ​ത്തി​നെ അ​ഭി​വാ​ദ്യം ചെ​യ്യാ​നെ​ന്ന​വ​ണ്ണം അ​വ​ൻ ആ ​ജ​ന​ലി​നു മു​ന്നി​ൽ നി​ന്നു. പി​ന്നെ, ശീ​ല​ത്തി​ന്റെ ശാ​ന്ത​മാ​യ കൃ​ത്യ​ത​യോ​ടെ, അ​വ​ൻ ക​രി​പു​ര​ണ്ട തു​ണി​ക്ക​ഷ്ണം ക​ല​ങ്ങി​യ വെ​ള്ള​ത്തി​ൽ മു​ക്കി, പ​തു​ക്കെ പി​ഴി​ഞ്ഞ്, ആ ​ചി​ല്ലു​പാ​ളി തു​ട​ച്ചു.

ഒ​ന്ന്. ര​ണ്ട്. വീ​ണ്ടും. കു​റ​ച്ച് ചാ​രം ചി​ല്ലി​ൽ വി​ത​റി, ചെ​റി​യ വൃ​ത്ത​ങ്ങ​ളി​ൽ ശ്ര​ദ്ധ​യോ​ടെ ഉ​ര​സി. അ​ടു​ത്തേ​ക്ക് ചാ​ഞ്ഞ്, അ​തി​സൂ​ക്ഷ്മ​മാ​യി അ​തി​ലേ​ക്ക് നോ​ക്കി. വീ​ണ്ടും ഉ​ര​സി, ഇ​ത്ത​വ​ണ കൂ​ടു​ത​ൽ പ​തു​ക്കെ, എ​ന്തോ ഒ​ന്നി​നെ പ്ര​ത​ല​ത്തി​ലേ​ക്ക് മാ​ടി​വി​ളി​ക്കു​ന്ന​തു​പോ​ലെ.

തെ​രു​വി​ന​പ്പു​റം, ത​ക​ർ​ന്ന ഒ​രു മ​തി​ലി​ന​രി​കി​ൽ ഇ​രു​ന്ന് ഒ​രാ​ൾ അ​വ​നെ വീ​ക്ഷി​ക്കു​ന്നു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു. അ​യാ​ളു​ടെ മു​ഖ​ത്ത് അ​ഴു​ക്കും ഉ​റ​ക്ക​മി​ല്ലാ​യ്മ​യും വ​ര​ഞ്ഞി​ട്ട പാ​ടു​ക​ളു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു. ഒ​രു ക​ഷ്ണം ക​മ്പി​യി​ൽ വി​റ​യ്ക്കു​ന്ന വി​ര​ലു​ക​ള​മ​ർ​ത്തി, അ​ത് ഇ​പ്പോ​ഴും ത​നി​ക്ക് സം​ര​ക്ഷ​ണം ന​ൽ​കു​മെ​ന്ന മ​ട്ടി​ൽ അ​യാ​ൾ ഇ​രു​ന്നു. അ​യാ​ൾ സം​സാ​രി​ച്ച​ത് ആ ​ബാ​ല​നോ​ടാ​യി​രു​ന്നി​ല്ല, ത​ന്നോ​ടു​ത​ന്നെ​യു​മാ​യി​രു​ന്നി​ല്ല. പ​ക്ഷേ വാ​ക്കു​ക​ൾ അ​യാ​ളെ വി​ട്ട് പു​റ​ത്തു​ചാ​ടി. ‘‘അ​വ​ൻ അ​വ​നെ​ത്ത​ന്നെ തി​ര​യു​ക​യാ...’’

അ​തൊ​രു ചോ​ദ്യ​മാ​യി​രു​ന്നി​ല്ല. ആ​രും കേ​ൾ​ക്കാ​ൻ വേ​ണ്ടി​യു​ള്ള​തു​മാ​യി​രു​ന്നി​ല്ല. ആ ​നാ​ശാ​വ​ശി​ഷ്ട​ങ്ങ​ൾ അ​യാ​ളു​ടെ നെ​ഞ്ചി​ൽനി​ന്ന് പി​ഴി​ഞ്ഞെ​ടു​ത്ത ഒ​രു സ​ത്യം –വി​ശ​ദീ​ക​രി​ക്കാ​ൻ മാ​ത്രം പ​ഴ​കി​യ, ഒ​ളി​ച്ചു​വെ​ക്കാ​ൻ മാ​ത്രം ക്ഷീ​ണി​ച്ച ഒ​രു സ​ത്യം. ആ ​വാ​ക്കു​ക​ൾ കാ​റ്റി​ൽ അ​ലി​ഞ്ഞു, ബാ​ല​ന്റെ ചെ​വി​യി​ലെ​ത്താ​തെ പൊ​ടി​യി​ൽ വീ​ണ​ലി​ഞ്ഞു. അ​വ​ൻ ത​ന്റെ ജോ​ലി​യി​ൽ പൂ​ർ​ണ​മാ​യും മു​ഴു​കി​യി​രു​ന്നു; ആ ​നോ​ട്ട​മോ ശ​ബ്ദ​മോ അ​വ​ന്റെ നി​ശ്ച​ല​മാ​യ ലോ​ക​ത്തെ ഭേ​ദി​ച്ചി​ല്ല.

ഒ​രി​ക്ക​ലും ആ ​വാ​ക്കു​ക​ൾ കേ​ട്ടോ, ആ ​നോ​ട്ടം ക​ണ്ടോ. ഇ​നി​യൊ​രി​ക്ക​ലും പ​ത​റു​ക​യു​മി​ല്ല. മു​മ്പും ആ​ളു​ക​ൾ അ​വ​നോ​ട് സം​സാ​രി​ക്കാ​ൻ ശ്ര​മി​ച്ചി​ട്ടു​ണ്ട്. നാ​ണ​യ​ത്തു​ട്ടു​ക​ളും റൊ​ട്ടി​ക്ക​ഷ​ണ​ങ്ങ​ളും അ​വ​ന് ഉ​ത്ത​ര​മി​ല്ലാ​ത്ത ചോ​ദ്യ​ങ്ങ​ളും ന​ൽ​കി​യി​ട്ടു​ണ്ട്. അ​വ​ൻ എ​പ്പോ​ഴും ന​ട​ന്ന​ക​ന്നു. അ​ഹ​ങ്കാ​രംകൊ​ണ്ടോ ഭ​യം കൊ​ണ്ടോ അ​ല്ല, ആ ​വാ​ക്കു​ക​ൾ ത​നി​ക്കി​നി മ​ന​സ്സി​ലാ​വാ​ത്ത ഒ​രു ഭാ​ഷ​യി​ലു​ള്ള​താ​ണെ​ന്ന മ​ട്ടി​ൽ. അ​വ​ൻ അ​ടു​ത്ത നാ​ശാ​വ​ശി​ഷ്ട​ത്തി​ലേ​ക്ക് നീ​ങ്ങി.

തു​രു​മ്പി​ച്ച ച​ട്ട​ത്തി​ൽ പ​റ്റി​പ്പി​ടി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്ന ഒ​രു ചി​ല്ലു​ക​ഷ​ണം വെ​ളി​ച്ച​ത്തെ പി​ടി​ച്ചെ​ടു​ക്കു​ന്നു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു. അ​വ പ്രേ​ത​ങ്ങ​ളെ​പ്പോ​ലെ​യാ​യി​രു​ന്നു –ഉ​ണ്ടാ​യി​രു​ന്ന​തി​നും ന​ഷ്ട​പ്പെ​ട്ട​തി​നും ഇ​ട​യി​ൽ കു​ടു​ങ്ങി​പ്പോ​യ ഓ​ർ​മ​യു​ടെ തു​ണ്ടു​ക​ൾ. അ​വ​ൻ തു​ണി ചി​ല്ലി​ല​മ​ർ​ത്തി, വി​ര​ലു​ക​ൾ​ക്ക​ടി​യി​ൽ ചാ​രം പു​ര​ണ്ടു. വെ​ള്ള​ത്തു​ള്ളി​ക​ൾ നേ​ർ​ത്ത ചാ​ലു​ക​ളാ​യി താ​ഴേ​ക്കൊ​ഴു​കി. ന​ന​ഞ്ഞ തു​ണി പൊ​ടി​പി​ടി​ച്ച പ്ര​ത​ല​ത്തി​ൽ ഉ​ര​സി​യ​പ്പോ​ൾ നേ​ർ​ത്തൊ​രു ശ​ബ്ദ​മു​ണ്ടാ​യി. ന​ഗ​ര​ത്തി​ന്റെ നി​ശ്ശ​ബ്ദ​ത​യി​ൽ അ​തൊ​രു വാ​ദ്യ​മേ​ളംപോ​ലെ തോ​ന്നി –ഷെ​ല്ലാ​ക്ര​മ​ണ​ങ്ങ​ളു​ടെ പ്ര​തി​ധ്വ​നി​ക​ളേ​ക്കാ​ൾ ജീ​വ​നു​ള്ള, പൊ​ള്ള​യാ​യ ചു​മ​രു​ക​ളി​ലൂ​ടെ നൂ​ണ്ടി​ഴ​ഞ്ഞു​പോ​കു​ന്ന കാ​റ്റി​നേ​ക്കാ​ൾ സ്വ​കാ​ര്യ​മാ​യ ഒ​ന്ന്.

അ​ങ്ങ​നെ, അ​വ​ൻ തു​ട​ച്ചു​കൊ​ണ്ടി​രി​ക്കെ, എ​ന്തോ ഒ​ന്ന് മാ​റി. ആ​ദ്യം, പ്ര​തി​ബിം​ബ​ത്തി​ൽ ഒ​ന്നു​മു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നി​ല്ല –ശൂ​ന്യ​ത​യി​ൽ പ​രി​ചി​ത​മാ​യ, ത​ക​ർ​ന്ന ഒ​രു മു​റി. എ​ന്നാ​ൽ തു​ണി​കൊ​ണ്ട് ഒ​ന്നു​കൂ​ടി തു​ട​ച്ച​പ്പോ​ൾ, ആ ​ദൃ​ശ്യം പ​തി​യെ മാ​റാ​ൻ തു​ട​ങ്ങി. ഒ​രു യു​വ​തി ആ ​ചി​ല്ലി​ൽ പ്ര​ത്യ​ക്ഷ​പ്പെ​ട്ടു, അ​വ​ളു​ടെ കൈ ​ഒ​രു ചെ​റി​യ കു​ട്ടി​യു​ടെ തോ​ളി​ൽ വാ​ത്സ​ല്യ​ത്തോ​ടെ വെ​ച്ചി​രു​ന്നു. അ​വ​ൾ ഒ​രു സാ​രി​യാ​ണ് ധ​രി​ച്ചി​രു​ന്ന​ത്. യു​ദ്ധം ഓ​രോ​രു​ത്ത​രു​ടെ​യും മു​ഖ​ത്ത് കോ​റി​യി​ട്ട ക്ഷീ​ണം അ​വ​ളു​ടെ മു​ഖ​ത്തെ സ്പ​ർ​ശി​ച്ചി​രു​ന്നി​ല്ല. അ​വ​ളു​ടെ ഭാ​വ​ങ്ങ​ളി​ൽ ഒ​രു ആ​ർ​ദ്ര​ത​യു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു, അ​വ​ൻ തി​രി​ച്ച​റി​യാ​ത്ത, എ​ന്നാ​ൽ എ​വി​ടെ​യോ ക​ണ്ടു​മ​റ​ന്ന ഒ​രു ഊ​ഷ്മ​ള​ത.

ബാ​ല​ൻ നി​ശ്ച​ല​നാ​യി. അ​വ​ന്റെ കൈ ​പാ​തി​വ​ഴി​യി​ൽ നി​ന്നു. അ​വ​ൻ പ്ര​തി​ബിം​ബ​ത്തി​ലേ​ക്ക് ഉ​റ്റു​നോ​ക്കി. അ​വ​ന്റെ പി​ന്നി​ലെ മു​റി ശൂ​ന്യ​മാ​യി​ത്ത​ന്നെ കി​ട​ന്നു –പൊ​ടി​യും നി​ഴ​ലും നി​ശ്ശ​ബ്ദ​ത​യും മാ​ത്രം. എ​ന്നാ​ൽ ചി​ല്ലി​നു​ള്ളി​ൽ, ആ ​സ്ത്രീ കു​ഞ്ഞി​ന്റെ നേ​രെ കു​നി​ഞ്ഞ്, പു​ഞ്ചി​രി​യോ​ടെ ചു​ണ്ടു​ക​ൾ ച​ലി​പ്പി​ച്ചു. അ​വ​ൾ സം​സാ​രി​ക്കു​ക​യാ​യി​രു​ന്നു. അ​ല്ലെ​ങ്കി​ൽ പാ​ടു​ക​യാ​യി​രി​ക്കാം. ചി​ല്ല് ഒ​രു ശ​ബ്ദ​വും പു​റ​ത്തു​വി​ട്ടി​ല്ല. ദൃ​ശ്യം മാ​ത്രം. ഓ​ർ​മ മാ​ത്രം.

എ​ന്നാ​ൽ, ആ ​നി​മി​ഷം വ​ന്ന​തു​പോ​ലെ വേ​ഗ​ത്തി​ൽ മാ​ഞ്ഞു​പോ​യി. ആ ​സ്ത്രീ​യും കു​ഞ്ഞും അ​പ്ര​ത്യ​ക്ഷ​രാ​യി, ചി​ല്ല് ഒ​രു ദീ​ർ​ഘ​നി​ശ്വാ​സ​ത്തി​ൽ അ​വ​രെ പു​റ​ത്തു​വി​ട്ട​തു​പോ​ലെ. ഓ​ർ​മയു​ടെ തി​ര​ശ്ശീ​ല വീ​ണ​പോ​ലെ, ആ ​ചി​ല്ലു​പാ​ളി അ​തി​ന്റെ പൊ​ടി​പി​ടി​ച്ച യാ​ഥാ​ർ​ഥ്യ​ത്തി​ലേ​ക്ക് മ​ട​ങ്ങി. കാ​ലം ഒ​രു ത​ക​ർ​ന്ന ഘ​ടി​കാ​രം പോ​ലെ നി​ല​ച്ചു​പോ​യ ആ ​ന​ഗ​ര​ത്തി​ൽ, ദി​ന​രാ​ത്ര​ങ്ങ​ൾ അ​ർ​ഥ​മി​ല്ലാ​തെ കൊ​ഴി​ഞ്ഞു​വീ​ണു. ദി​വ​സ​ങ്ങ​ൾ ആ​ഴ്ച​ക​ളി​ലേ​ക്കും, ആ​ഴ്ച​ക​ൾ മാ​സ​ങ്ങ​ളി​ലേ​ക്കും വ​ഴി​മാ​റു​ന്ന​ത് ആ​രു​മ​റി​ഞ്ഞി​ല്ല. എ​ന്നാ​ൽ, ഒ​രു പ്ര​ഭാ​ത​ത്തി​ൽ, സൂ​ര്യ​ര​ശ്മി നാ​ശ​ത്തി​ന്റെ മു​റി​വു​ക​ളി​ൽ സ്വ​ർ​ണ്ണം പൂ​ശി​യ​പ്പോ​ൾ, അ​വ​ൻ അ​തു ക​ണ്ടു. ആ ​വീ​ട്.

സ്വ​യം മ​റ​ന്നു​പോ​യ ഒ​രു തെ​രു​വി​ന്റെ ന​ടു​വി​ൽ, യു​ദ്ധം തൊ​ടാ​തെ അ​ത് നി​ന്നു. മ​റ്റെ​ല്ലാ വീ​ടു​ക​ളെ​യും തീ​യും കാ​ല​വും വി​ഴു​ങ്ങി​യ​പ്പോ​ൾ, ഇ​ത് മാ​ത്രം ചു​മ​രു​ക​ൾ​ക്ക് കോ​ട്ടം ത​ട്ടാ​തെ, ജ​ന​ലു​ക​ൾ​ക്ക് ച​ട്ട​ങ്ങ​ൾ ന​ഷ്ട​പ്പെ​ടാ​തെ, മേ​ൽ​ക്കൂ​ര ആ​കാ​ശ​ത്തെ താ​ങ്ങി​നി​ർ​ത്തി​ക്കൊ​ണ്ട് നി​ല​കൊ​ണ്ടു. യു​ദ്ധം അ​തി​ന്റെ അ​ന്ധ​മാ​യ സം​ഹാ​ര​താ​ണ്ഡ​വ​ത്തി​നി​ട​യി​ൽ ഒ​രു നി​മി​ഷം നി​ശ്ച​ല​മാ​യി, ഈ ​ഒ​രൊ​റ്റ വീ​ടി​നെ മാ​ത്രം ആ​ദ​ര​വോ​ടെ ഒ​ഴി​വാ​ക്കി ക​ട​ന്നു​പോ​യ​തു​പോ​ലെ. ക​റു​ത്ത ത​ടി​കൊ​ണ്ടു​ള്ള വാ​തി​ൽ അ​വ​ന്റെ സ്പ​ർ​ശ​ന​ത്തി​ൽ, മ​റ​ന്നു​പോ​യ ഏ​തോ കാ​ല​ത്തി​ന്റെ ശ​ബ്ദ​മെ​ന്നോ​ണം ഞ​ര​ങ്ങി​ത്തു​റ​ന്നു. അ​ക​ത്ത്, ന​ന​ഞ്ഞ മ​ണ്ണി​ന്റെ​യും നേ​ർ​ത്ത മു​ല്ല​പ്പൂ​വി​ന്റെ​യും ഗ​ന്ധം ത​ങ്ങി​നി​ന്നി​രു​ന്നു ചാ​ര​ത്തി​ന​ടി​യി​ൽ മ​റ​ഞ്ഞു​പോ​യ ഒ​രു പൂ​ന്തോ​ട്ട​ത്തി​ന്റെ ആ​ത്മാ​വുപോ​ലെ. നി​ല​ത്ത് പൊ​ടി ഒ​രു ക​ന​ത്ത പു​ത​പ്പു​പോ​ലെ വി​രി​ച്ചി​രു​ന്നെ​ങ്കി​ലും, ചു​മ​രു​ക​ൾ കാ​ല​ത്തെ അ​തി​ജീ​വി​ച്ച്, ത​ള​രാ​തെ നി​ന്നു. അ​ക​ത്തെ നി​ശ്ശ​ബ്ദ​ത​ക്ക് മ​റ്റൊ​ന്നാ​യി​രു​ന്നു ഭാ​വം. അ​ത് നാ​ശ​ത്തി​ന്റെ പൊ​ള്ള​യാ​യ മൗ​ന​മാ​യി​രു​ന്നി​ല്ല, മ​റി​ച്ച് എ​ന്തോ ഒ​ന്നി​നാ​യി ശ്വാ​സ​മ​ട​ക്കി​പ്പി​ടി​ച്ച് കാ​ത്തി​രി​ക്കു​ന്ന നി​ശ്ശ​ബ്ദ​ത​യാ​യി​രു​ന്നു.

മു​റി​യു​ടെ ന​ടു​വി​ലാ​യി, വാ​തി​ലി​ന് പു​റം​തി​രി​ഞ്ഞ് ഒ​ര​മ്മൂ​മ്മ ഇ​രി​ക്കു​ന്നു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു. അ​വ​ർ നി​റം മ​ങ്ങി​യ ഒ​രു നീ​ലസാ​രി​യാ​ണ് ഉ​ടു​ത്തി​രു​ന്ന​ത്. വെ​ള്ളി​പോ​ലെ ന​ര​ച്ച മു​ടി ക​ഴു​ത്തി​നു പി​ന്നി​ൽ അ​ല​സ​മാ​യി കെ​ട്ടി​വെ​ച്ചി​രു​ന്നു. അ​വ​രു​ടെ കൈ​ക​ൾ, വ​ള​രെ​ക്കാ​ല​മാ​യി, ഈ​യൊ​രു നി​മി​ഷ​ത്തി​നാ​യി കാ​ത്തി​രു​ന്ന​തു​പോ​ലെ, മ​ടി​യി​ൽ ഭ​ദ്ര​മാ​യി കോ​ർ​ത്തു​വെ​ച്ചി​രു​ന്നു. വാ​തി​ൽ തു​റ​ക്കു​ന്ന ചെ​റി​യ ശ​ബ്ദം കേ​ട്ട​പ്പോ​ൾ അ​വ​ർ പ​തു​ക്കെ തി​രി​ഞ്ഞു. അ​വ​രു​ടെ ക​ണ്ണു​ക​ൾ​ക്ക് മൂ​ർ​ച്ച​യു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു, പ​ക്ഷേ അ​വ​യി​ൽ വാ​ത്സ​ല്യം നി​റ​ഞ്ഞി​രു​ന്നു. അ​വ​ർ പു​ഞ്ചി​രി​ച്ച​പ്പോ​ൾ, ഇ​രു​ട്ടി​ൽ ഒ​രു തി​രി​നാ​ളം മി​ന്നു​ന്ന​തു​പോ​ലെ തോ​ന്നി.

‘‘ഞാ​ൻ നി​ന​ക്കാ​യി കാ​ത്തി​രി​ക്കു​ക​യാ​യി​രു​ന്നു,’’ ഒ​രു ദീ​ർ​ഘ​യാ​ത്ര ക​ഴി​ഞ്ഞ് മ​ട​ങ്ങി​വ​ന്ന കു​ട്ടി​യെ വ​ര​വേ​ൽ​ക്കു​ന്ന​തു​പോ​ലെ ശാ​ന്ത​മാ​യി അ​വ​ർ പ​റ​ഞ്ഞു.

പു​റ​ത്തെ ത​ക​ർ​ന്ന ലോ​ക​ത്തി​ന്റെ പ​ശ്ചാ​ത്ത​ല​ത്തി​ൽ ഒ​രു നി​ഴ​ൽ​ചി​ത്രംപോ​ലെ, ബാ​ല​ൻ വാ​തി​ൽ​ക്ക​ൽ ത​റ​ഞ്ഞു​നി​ന്നു. അ​വ​രു​ടെ മു​ഖ​ത്ത് എ​ന്തോ ഒ​ന്നു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു മൃ​ദു​വാ​യ, വേ​ദ​ന​യോ​ടെ പ​രി​ചി​ത​മാ​യ ഒ​ന്ന് പ​ക്ഷേ അ​വ​ന​തി​നെ പേ​രു​ചൊ​ല്ലി വി​ളി​ക്കാ​നാ​യി​ല്ല. അ​വ​ൻ മു​ന്നോ​ട്ട് കാ​ലെ​ടു​ത്തു​വെ​ച്ചി​ല്ല. ക​യ്യി​ലെ തു​ണി​യി​ൽ മു​റു​കെ​പ്പി​ടി​ച്ച്, ഇ​പ്പോ​ൾ ത​കി​ടം മ​റി​ഞ്ഞ ലോ​ക​ത്തി​ലെ ത​ന്റെ ഒ​രേ​യൊ​രു ന​ങ്കൂ​ര​മെ​ന്നോ​ണം അ​വ​ൻ നി​ന്നു.

അ​വ​ർ തി​ടു​ക്ക​മി​ല്ലാ​തെ അ​വ​ന​ടു​ത്തേ​ക്ക് വ​ന്നു. അ​വ​ന്റെ​യ​രി​കി​ലെ​ത്തി​യ​പ്പോ​ൾ, അ​വ​ര​വ​ന്റെ ക​യ്യി​ൽ പി​ടി​ച്ചു. അ​വ​രു​ടെ സ്പ​ർ​ശം ത​ണു​ത്ത​തും ദൃ​ഢ​വു​മാ​യി​രു​ന്നു. അ​വ​ൻ ഇ​പ്പോ​ഴും ഇ​വി​ടെ​യു​ണ്ട്, യാ​ഥാ​ർ​ഥ്യമാ​ണ് എ​ന്ന് ഓ​ർ​മിപ്പി​ക്കാ​ൻ മാ​ത്ര​മാ​യി​രു​ന്നു.

‘‘നീ ​തി​ര​യു​ക​യാ​യി​രു​ന്നു,’’ അ​വ​രു​ടെ നോ​ട്ട​ത്തി​ൽ എ​ല്ലാം അ​റി​ഞ്ഞ ഭാ​വ​മു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു. ‘‘ക​ണ്ണാ​ടി​യി​ലും പൊ​ടി​യി​ലും. നി​ന്നെ​ത്ത​ന്നെ.’’

ബാ​ല​ന്റെ ചു​ണ്ടു​ക​ൾ വി​ട​ർ​ന്നു, പ​ക്ഷേ ശ​ബ്ദം പു​റ​ത്തു​വ​ന്നി​ല്ല. അ​വ​ന്റെ ജീ​വി​ത​ത്തി​ൽ തു​ണി​യും ചി​ല്ലും നി​ശ്ശ​ബ്ദ​ത​യും മാ​ത്ര​മേ​യു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു​ള്ളൂ. വാ​ക്കു​ക​ൾ അ​വ​ന് അ​പ​രി​ചി​ത​മാ​യ വ​സ്തു​ക്ക​ളാ​യി​രു​ന്നു.

അ​വ​ന്റെ പ​രി​ഭ്ര​മം ക​ണ്ടി​ട്ടാ​വ​ണം, അ​വ​ർ വീ​ണ്ടും പു​ഞ്ചി​രി​ച്ചു. ഇ​ത്ത​വ​ണ ആ ​പു​ഞ്ചി​രി​യി​ൽ ചെ​റി​യൊ​രു വി​ഷാ​ദം ക​ല​ർ​ന്നി​രു​ന്നു. ‘‘നീ ​ജ​നി​ച്ച​ത് ഇ​വി​ടെ​യാ​ണ്,’’ അ​വ​ർ പ​റ​ഞ്ഞു. ‘‘ഇ​താ​യി​രു​ന്നു നി​ന്റെ വീ​ട്. നി​ന്റെ അ​മ്മ ഈ ​മു​റി​യി​ലി​രു​ന്ന് നി​ന​ക്ക് പാ​ട്ടു​പാ​ടി​ത്ത​രു​മാ​യി​രു​ന്നു. ക​ട​ലി​ലേ​ക്ക് എ​പ്പോ​ഴും വ​ഴി ക​ണ്ടെ​ത്തു​ന്ന ഒ​രു പു​ഴ​യു​ടെ പാ​ട്ട്.’’ അ​വ​ർ ഒ​രു കോ​ണി​ലേ​ക്ക് വി​ര​ൽ​ചൂ​ണ്ടി. ‘‘നി​ന്റെ അ​ച്ഛ​ൻ ആ ​ജ​ന​ലി​ന​രി​കി​ലി​രു​ന്ന്, ഓ​ട​ക്കു​ഴ​ൽ ചു​ണ്ടോ​ട​ടു​പ്പി​ക്കു​മാ​യി​രു​ന്നു. മ​ണി​ക്കൂ​റു​ക​ളോ​ളം അ​ദ്ദേ​ഹം വാ​യി​ക്കും, ആ ​നാ​ദം ഈ ​വീ​ടി​ന്റെ സി​ര​ക​ളി​ലൂ​ടെ പ​ട​ർ​ന്നു​പോ​കും.’’

ബാ​ല​ന്റെ ക​ണ്ണു​ക​ൾ ആ ​കോ​ണി​ലേ​ക്ക് നീ​ണ്ടു. അ​വി​ടെ​യൊ​ന്നു​മു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നി​ല്ല ക​സേ​ര​യോ ശ​ബ്ദ​ങ്ങ​ളോ ചി​രി​ക​ളോ. ഒ​രു ജ​ന​ലും മാ​ഞ്ഞു​പോ​കു​ന്ന മു​ല്ല​യു​ടെ ഗ​ന്ധ​വും മാ​ത്രം. എ​ന്നി​ട്ടും, ഒ​രു നി​മി​ഷാ​ർ​ധ​ത്തേ​ക്ക്, അ​വ​ന​ത് കേ​ൾ​ക്കു​ന്ന​തു​പോ​ലെ തോ​ന്നി: താ​ഴ്ന്ന, മ​ധു​ര​മാ​യ ഒ​രു ഈ​ണം ആ ​നി​ശ്ച​ല​ത​യി​ൽ നെ​യ്തെ​ടു​ക്ക​പ്പെ​ടു​ന്ന​ത്. ചി​ല്ലി​നു​ള്ളി​ൽ താ​ൻ അ​നു​ഭ​വി​ച്ച സം​ഗീ​തം, സ്ത്രീ​യു​ടെ ചു​ണ്ടു​ക​ളി​ൽ താ​ൻ ക​ണ്ട പാ​ട്ട്.

‘‘നി​ന്റെ പേ​ര്,’’ അ​വ​ർ തു​ട​ർ​ന്നു, ശ​ബ്ദം ഒ​രു മ​ന്ത്രംപോ​ലെ താ​ഴ്ന്നു, പ​ക്ഷേ അ​ത് മു​റി മു​ഴു​വ​ൻ നി​റ​ഞ്ഞു. ‘‘നി​ന്റെ പേ​ര് അ​ർ​ഹാ​ൻ എ​ന്നാ​ണ്. ഓ​ർ​ക്കു​ന്നു​ണ്ടോ?’’

ആ ​വാ​ക്ക് അ​വ​ർ​ക്കി​ട​യി​ൽ ത​ങ്ങി​നി​ന്നു. അ​ർ​ഹാ​ൻ. അ​വ​ൻ ആ ​ശ​ബ്ദം ത​ന്റെ മ​ന​സ്സി​ന്റെ നി​ശ്ശ​ബ്ദ​മാ​യ അ​റ​ക​ളി​ൽ പ്ര​തി​ധ്വ​നി​ക്കാ​ൻ അ​നു​വ​ദി​ച്ചു. അ​തൊ​രു വി​ചി​ത്ര​മാ​യ അ​നു​ഭ​വ​മാ​യി​രു​ന്നു, താ​ൻ ഒ​രി​ക്ക​ലും ധ​രി​ക്കാ​ത്ത ഒ​രു കു​പ്പാ​യംപോ​ലെ. എ​ന്നി​ട്ടും, അ​ത് ത​നി​ക്ക് ചേ​ർ​ന്ന​താ​ണെ​ന്ന് അ​വ​ന് തോ​ന്നി. താ​ൻ പ​രി​ഹ​രി​ക്കാ​ൻ ശ്ര​മി​ക്കു​ക​യാ​ണെ​ന്ന് അ​റി​യാ​ത്ത ഒ​രു പ്ര​ഹേ​ളി​ക​യു​ടെ ക​ഷ​ണ​മാ​യി​രു​ന്നു അ​ത്.

പ​ക്ഷേ അ​പ്പോ​ൾ, വെ​ളി​ച്ചം മാ​റി. മു​റി ചെ​റു​താ​യി ഇ​രു​ണ്ടു. ആ ​സ്ത്രീ​യു​ടെ മു​ഖം മാ​റി​യ​തു​പോ​ലെ ​അ​പ്പോ​ഴും ദ​യ​യു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു, പ​ക്ഷേ ഇ​പ്പോ​ൾ അ​തി​ൽ കൂ​ടു​ത​ൽ പ​ഴ​കി​യ, അ​ത്ര യാ​ഥാ​ർ​ഥ്യ​മ​ല്ലാ​ത്ത ഒ​ന്നി​ന്റെ നി​ഴ​ൽ വീ​ണി​രു​ന്നു.

‘‘ഞാ​ൻ ശ​രി​ക്കും നി​ന്റെ അ​മ്മ​യ​ല്ല, അ​ർ​ഹാ​ൻ,’’ അ​വ​രു​ടെ പു​ഞ്ചി​രി​യി​ലെ ഊ​ഷ്മ​ള​ത മാ​ഞ്ഞ്, എ​ല്ലാം അ​റി​യു​ന്ന​വ​ന്റെ, അ​ഗാ​ധ​മാ​യ ദുഃ​ഖം നി​റ​ഞ്ഞ ഒ​ന്നാ​യി മാ​റി. ‘‘ഇ​ത് ശ​രി​ക്കും നി​ന്റെ വീ​ടു​മ​ല്ല. ഞാ​ൻ നീ ​ഉ​പേ​ക്ഷി​ച്ചു​പോ​യ ഒ​ന്നി​ന്റെ ഒ​രു ക​ഷ​ണം മാ​ത്രം. നീ ​കേ​ൾ​ക്കാ​നാ​ഗ്ര​ഹി​ച്ച ഒ​രു ക​ഥ.’’

ബാ​ല​ന്റെ നെ​ഞ്ച് മു​റു​കി. അ​ർ​ഹാ​ൻ എ​ന്ന പേ​ര് അ​വ​ന്റെ നാ​വി​ൽ അ​ലി​ഞ്ഞി​ല്ലാ​താ​യി. അ​വ​ൻ പോ​കാ​നാ​യി തി​രി​ഞ്ഞു. പ​ക്ഷേ അ​വ​രു​ടെ ശ​ബ്ദം അ​വ​നെ പി​ടി​ച്ചു​നി​ർ​ത്തി.

‘‘ന​ഷ്ട​പ്പെ​ട്ടു​പോ​യ ഒ​രാ​ളെ​യാ​ണ് നീ ​തി​ര​ഞ്ഞു​കൊ​ണ്ടി​രു​ന്ന​ത്,’’ അ​വ​ർ പ​റ​ഞ്ഞു. ‘‘ക​ണ്ടെ​ത്താ​നാ​യി ഒ​ന്നു​മി​ല്ല, ചി​ത​റി​പ്പോ​യ ക​ഷ​ണ​ങ്ങ​ള​ല്ലാ​തെ. അ​വ​കൊ​ണ്ട് എ​ന്ത് പ​ണി​യ​ണ​മെ​ന്ന് നീ​യാ​ണ് തീ​രു​മാ​നി​ക്കേ​ണ്ട​ത്.’’

ഒ​രു നി​മി​ഷം അ​വ​ൻ അ​ന​ങ്ങാ​തെ നി​ന്നു. ചു​റ്റു​മു​ള്ള ചു​മ​രു​ക​ൾ ഇ​ടി​ഞ്ഞു​വീ​ണി​ല്ല, പ​ക്ഷേ അ​വ​ക്ക് പ​ഴ​യ ദൃ​ഢ​ത​യി​ല്ലെ​ന്ന് തോ​ന്നി. അ​വ​ർ പ​റ​ഞ്ഞ ഓ​ർമ​ക​ൾ സൂ​ര്യ​ര​ശ്മി​യി​ലെ പൊ​ടി​പ​ട​ല​ങ്ങ​ൾപോ​ലെ വാ​യു​വി​ൽ ത​ങ്ങി​നി​ന്നു​കാ​ണാ​ൻ ക​ഴി​യു​ന്ന, പ​ക്ഷേ തൊ​ടാ​നാ​വാ​ത്ത​വ. അ​വ​ൻ വാ​തി​ലി​ന​ടു​ത്തേ​ക്ക് ന​ട​ന്നു. അ​വ​ന്റെ ക​യ്യി​ൽ അ​പ്പോ​ഴും ആ ​തു​ണി​യും കു​പ്പി​യു​മു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു. അ​വ​ൻ തി​രി​ഞ്ഞു​നോ​ക്കി​യു​മി​ല്ല.

ആ ​വീ​ട് അ​വ​നു​ പി​ന്നി​ൽ, കേ​ടു​പാ​ടു​ക​ളി​ല്ലാ​ത്ത​തു​മാ​യി നി​ന്നു. ഒ​രു​പ​ക്ഷേ അ​തൊ​രി​ക്ക​ൽ അ​വ​ന്റേ​താ​യി​രു​ന്നി​രി​ക്കാം. പ​ക്ഷേ, താ​നി​നി തി​ര​യു​ന്ന​ത് ഒ​രു വീ​ട​ല്ലെ​ന്ന് അ​വ​നി​പ്പോ​ൾ അ​റി​യാ​മാ​യി​രു​ന്നു.

ആ ​ചി​ന്ത മ​ന​സ്സി​ലു​റ​യ്ക്കു​മ്പോ​ഴേ​ക്കും, ന​ഗ​ര​ത്തി​ന്റെ നി​ശ്ശ​ബ്ദ​ത​യു​ടെ അ​രി​കു​ക​ളി​ൽ ഒ​രു പു​തി​യ ശ​ബ്ദം അ​രി​ച്ചെ​ത്താ​ൻ തു​ട​ങ്ങി. ആ​ദ്യം അ​ത് താ​ഴ്ന്ന, കേ​ൾ​ക്കു​ന്ന​തി​നേ​ക്കാ​ൾ അ​നു​ഭ​വി​ക്കു​ന്ന ഒ​രു പ്ര​ക​മ്പ​ന​മാ​യി​രു​ന്നു. പ​ക്ഷേ അ​ത് ക്ര​മേ​ണ വ​ള​ർ​ന്നു, സം​ശ​യ​മി​ല്ലാ​ത്ത​വി​ധം വ്യ​ക്ത​മാ​യി. എ​ൻജി​നു​ക​ളു​ടെ ഇ​ടി​മു​ഴ​ക്കം പോ​ലു​ള്ള ഇ​ര​മ്പ​ൽ. യാ​ത്ര​ക്കാ​രെ കൊ​ണ്ടു​പോ​കു​ന്ന​വ​യു​ടേ​താ​യി​രു​ന്നി​ല്ല ആ ​ശ​ബ്ദം, യു​ദ്ധം കൊ​ണ്ടു​വ​രു​ന്ന​വ​യു​ടേ​താ​യി​രു​ന്നു. യു​ദ്ധം മ​ട​ങ്ങി​വ​ന്നി​രി​ക്കു​ന്നു.

അ​വ​ൻ ചി​ന്തി​ച്ചി​ല്ല. ഓ​ടു​ക മാ​ത്രം ചെ​യ്തു. ത​നി​ക്ക് സു​പ​രി​ചി​ത​മാ​യ ത​ക​ർ​ന്ന തെ​രു​വു​ക​ളി​ലൂ​ടെ, പൊ​ള്ള​യാ​യ ക​ണ്ണു​ക​ളോ​ടെ നോ​ക്കി​നി​ൽ​ക്കു​ന്ന, ക​ര​യാ​നോ അ​ന​ങ്ങാ​നോ ശേ​ഷി​യി​ല്ലാ​ത്ത അ​തി​ജീ​വി​ച്ച​വ​രു​ടെ മു​ന്നി​ലൂ​ടെ അ​വ​ൻ പാ​ഞ്ഞു. അ​വ​സാ​ന​ങ്ങ​ളു​മാ​യി അ​വ​ർ പൊ​രു​ത്ത​പ്പെ​ട്ടു​ക​ഴി​ഞ്ഞി​രു​ന്നു. ആ ​നാ​ശാ​വ​ശി​ഷ്ട​ങ്ങ​ളു​ടെ ഭാ​ഗ​മാ​യി, ആ​രാ​യി​രു​ന്നു എ​ന്ന​തി​ന്റെ മ​ങ്ങി​യ പ്ര​തി​ധ്വ​നി​ക​ളാ​യി അ​വ​ർ മാ​റി​യി​രു​ന്നു. എ​വി​ടേ​ക്കാ​ണ് പോ​കു​ന്ന​തെ​ന്ന് ആ​രും ചോ​ദി​ച്ചി​ല്ല. ആ​രും പി​ന്തു​ട​ർ​ന്നു​മി​ല്ല. കു​ന്നു​ക​ളി​ൽനി​ന്ന് മൃ​ഗ​ങ്ങ​ളെ​പ്പോ​ലെ എ​ൻജി​നു​ക​ൾ ഗ​ർ​ജി​ച്ചു, ഉ​രു​ക്കി​ന്റെ​യും തീ​യു​ടെ​യും ഭാ​ര​ത്തി​ൽ ഭൂ​മി വി​റ​കൊ​ണ്ടു. ദൂ​രെ, വ്യ​ക്ത​മാ​യി കാ​ണാ​നാ​വാ​ത്ത, എ​ന്നാ​ൽ ശ​ബ്ദം കേ​ൾ​ക്കാ​വു​ന്ന ദൂ​ര​ത്ത്, പ​ട​യാ​ളി​ക​ൾ ഒ​രു കൊ​ടു​ങ്കാ​റ്റു​പോ​ലെ മു​ന്നേ​റി. യു​ദ്ധം ഇ​ഴ​യു​ക​യാ​യി​രു​ന്നി​ല്ല, കു​തി​ക്കു​ക​യാ​യി​രു​ന്നു.

പു​ക​ക്കും നാ​ശ​ത്തി​നു​മി​ട​യി​ലൂ​ടെ, പാ​തി​വ​ഴി​യി​ൽ നി​ശ്ച​ല​മാ​യ ജീ​വി​ത​ങ്ങ​ളു​ടെ നി​ഴ​ലു​ക​ൾ​ക്കി​ട​യി​ലൂ​ടെ അ​വ​ൻ ഓ​ടി. പൊ​ടി അ​വ​ന്റെ ക​ണ്ണു​ക​ളെ നീ​റ്റി. ശ്വാ​സ​കോ​ശം എ​രി​ഞ്ഞു. പ​ക്ഷേ അ​വ​ൻ നി​ർ​ത്തി​യി​ല്ല. അ​തി​ജീ​വി​ക്കാ​നാ​യി​രു​ന്നി​ല്ല അ​വ​ൻ ഓ​ടി​യ​ത്, അ​ത​ല്ലാ​തെ മ​റ്റൊ​ന്നും ചെ​യ്യാ​നി​ല്ലാ​ത്ത​തു​കൊ​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു. ന​ഗ​രം പി​ന്നി​ൽ മാ​ഞ്ഞു​തു​ട​ങ്ങു​ന്ന​തു​വ​രെ, കെ​ട്ടി​ട​ങ്ങ​ളു​ടെ അ​സ്ഥി​കൂ​ട​ങ്ങ​ൾ ക​രി​ഞ്ഞ വ​യ​ലു​ക​ൾ​ക്ക് വ​ഴി​മാ​റു​ന്ന​തു​വ​രെ, കാ​ത​ട​പ്പി​ക്കു​ന്ന ശ​ബ്ദ​ത്തെ മ​റ്റൊ​രു​ത​രം നി​ശ്ശ​ബ്ദ​ത കീ​ഴ​ട​ക്കു​ന്ന​തു​വ​രെ അ​വ​ൻ ഓ​ടി.

ഈ ​നി​ശ്ശ​ബ്ദ​ത പ​ഴ​യ​തു​പോ​ലെ​യാ​യി​രു​ന്നി​ല്ല. അ​ത് വീ​ണ്ടും ന​ശി​പ്പി​ക്ക​പ്പെ​ട്ട​തി​ന്റെ പ്ര​തി​ധ്വ​നി​യു​ള്ള, ഒ​രി​ക്ക​ലും പു​ന​ർ​നി​ർ​മി​ക്കാ​നാ​വാ​ത്ത​വി​ധം ത​ക​ർ​ന്നു​പോ​യ​വ​യു​ടെ വേ​ദ​ന തു​ടി​ക്കു​ന്ന ഒ​രു നി​ശ്ശ​ബ്ദ​ത​യാ​യി​രു​ന്നു. താ​ന​റി​ഞ്ഞ ലോ​ക​ത്തി​ന്റെ അ​റ്റ​ത്ത്, കി​ത​ച്ചു​കൊ​ണ്ട് അ​വ​ൻ നി​ന്നു.

ക​ണ്ണാ​ടി​യി​ലും നി​ശ്ശ​ബ്ദ​ത​യി​ലും, നി​ഴ​ലു​ക​ളി​ലും മ​റ​ന്നു​പോ​യ പേ​രു​ക​ളി​ലും അ​വ​ൻ അ​വ​നെ​ത്ത​ന്നെ തി​ര​ഞ്ഞി​രു​ന്നു. എ​ന്നാ​ൽ ഇ​പ്പോ​ൾ, ന​ഗ​രം പു​ക​യി​ലും ഓ​ർ​മയി​ലും അ​ലി​ഞ്ഞി​ല്ലാ​താ​വു​മ്പോ​ൾ, അ​വ​ന​ത് മ​ന​സ്സി​ലാ​യി. താ​നൊ​രി​ക്ക​ലും ഒ​രു വീ​ടോ പേ​രോ ക​ണ്ണാ​ടി​യി​ലെ മു​ഖ​മോ ആ​യി​രു​ന്നി​ല്ല തി​ര​ഞ്ഞ​ത്. ന​ഷ്ട​പ്പെ​ട്ട​വ​യു​ടെ ഭാ​രം എ​ങ്ങ​നെ ചു​മ​ക്ക​ണ​മെ​ന്ന് പ​ഠി​ക്കു​ക മാ​ത്ര​മാ​യി​രു​ന്നു.

എ​ൻജിനു​ക​ളു​ടെ ശ​ബ്ദം ഇ​ല്ലാ​താ​യി, അ​തി​നു​ പ​ക​രം, കാ​റ്റ് ഭൂ​മി​ക്ക് കു​റു​കെ പ​തു​ക്കെ വീ​ശി. ആ ​കാ​റ്റി​ൽ ചാ​ര​ത്തി​ന്റെ​യും നി​ശ്ച​ല​ത​യു​ടെ​യും അ​തി​ലും ലോ​ല​മാ​യ മ​റ്റെ​ന്തി​ന്റെ​യോ ‘​ഒ​രു​ത​രം മോ​ച​ന​ത്തി​ന്റെ’​ ഗ​ന്ധം ക​ല​ർ​ന്നി​രു​ന്നു. ശ്വാ​സ​മ​ട​ക്കി​പ്പി​ടി​ച്ച്, ലോ​കം ത​ന്നോ​ടൊ​പ്പം ശ്വാ​സംപി​ടി​ച്ചു​ നി​ൽ​ക്കു​ന്ന​തു​പോ​ലെ അ​വ​ൻ നി​ന്നു. താ​ൻ സ്വ​യം പ​റ​ഞ്ഞ ക​ഥ​ക​ൾ​ ‘താ​രാ​ട്ടു​പാ​ടി​യ അ​മ്മ, ഓ​ട​ക്കു​ഴ​ലൂ​തി​യ അ​ച്ഛ​ൻ, അ​ർ​ഹാ​ൻ എ​ന്ന പേ​ര്’​ അ​വ​യെ​ല്ലാം ആ​ർ​ദ്ര​മാ​യ സ​ങ്ക​ൽ​പങ്ങ​ളാ​യി​രു​ന്നു. നു​ണ​ക​ളാ​യി​രു​ന്നി​ല്ല, അ​ട​ക്കാ​നാ​വാ​ത്ത ആ​ഗ്ര​ഹ​ങ്ങ​ളാ​യി​രു​ന്നു. താ​ങ്ങാ​നാ​വാ​ത്ത ഒ​രു ശൂ​ന്യ​ത നി​ക​ത്താ​ൻ മെ​ന​ഞ്ഞെ​ടു​ത്ത പ്രേ​ത​ങ്ങ​ൾ.

അ​വ​ന്റെ ക​യ്യി​ൽ അ​പ്പോ​ഴും ആ ​തു​ണി​ക്ക​ഷണം ഉ​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു, ത​ക​ർ​ന്ന ജ​ന​ലു​ക​ളി​ലൂ​ടെ​യും പൊ​ടി​പി​ടി​ച്ച പ്ര​തി​ബിം​ബ​ങ്ങ​ളി​ലൂ​ടെ​യും അ​വ​നെ പി​ന്തു​ട​ർ​ന്ന അ​തേ ക​രി​പു​ര​ണ്ട തു​ണി. ഒ​രു​കാ​ല​ത്ത് അ​തൊ​രു ജീ​വ​നാ​ഡി​യാ​യി​രു​ന്നു, ന​ഷ്ട​പ്പെ​ട്ട​തെ​ന്തോ ക​ണ്ടെ​ത്താ​നു​ള്ള വ​ഴി, ഭൂ​ത​കാ​ല​ത്തെ തി​ള​ങ്ങു​ന്ന​തു​വ​രെ മി​നു​ക്കാ​നു​ള്ള ഉ​പ​ക​ര​ണം. എ​ന്നാ​ൽ ഇ​പ്പോ​ൾ, അ​തി​ലേ​ക്ക് നോ​ക്കി​യ​പ്പോ​ൾ, അ​തെ​ന്താ​ണോ അ​തു​പോ​ലെ അ​വ​ന​തി​നെ ക​ണ്ടു: പ​ഴ​കി​യ, അ​തി​ന്റെ ല​ക്ഷ്യം ന​ഷ്ട​പ്പെ​ട്ട ഒ​രു തു​ണി​ക്ക​ഷണം. അ​തൊ​രി​ക്ക​ലും ചി​ല്ലി​നെ​ക്കു​റി​ച്ചാ​യി​രു​ന്നി​ല്ല. അ​തി​ലൂ​ടെ താ​നെ​ന്താ​ണോ കാ​ണാ​ൻ ശ്ര​മി​ച്ച​ത്, അ​തി​നെ​ക്കു​റി​ച്ചാ​യി​രു​ന്നു.

അ​വ​സാ​ന​മാ​യി ഒ​ന്നു​കൂ​ടി അ​വ​ൻ ആ ​തു​ണി​യി​ലേ​ക്ക് നോ​ക്കി, വി​ര​ലു​ക​ൾ അ​രി​കു​ക​ളി​ലൂ​ടെ ഓ​ടി​ച്ചു. പി​ന്നെ, അ​വ​ന​ത് താ​ഴേ​ക്കി​ട്ടു. അ​തൊ​രു ക​റു​ത്ത, മു​റി​വേ​റ്റ പ​ക്ഷി​യെ​പ്പോ​ലെ കാ​റ്റി​ൽ ക​റ​ങ്ങി, പി​ന്നെ പ​തു​ക്കെ നി​ല​ത്തേ​ക്ക് വീ​ണു. പൊ​ടി​ക്കും ക​രി​ഞ്ഞ പു​ല്ലി​നു​മി​ട​യി​ൽ അ​ത​വി​ടെ കി​ട​ന്നു. അ​വ​ൻ തി​രി​ഞ്ഞു​നോ​ക്കി​യി​ല്ല.

ആ ​നാ​ശാ​വ​ശി​ഷ്ട​ങ്ങ​ളി​ൽനി​ന്ന് ഓ​രോ ചു​വ​ട് അ​ക​ലു​മ്പോ​ഴും, ഒ​രു ശാ​ന്ത​ത അ​വ​ന്റെ ഉ​ള്ളി​ൽ നി​റ​ഞ്ഞു. അ​ത് ന​ഷ്ട​ത്തി​ന്റെ നി​ശ്ശ​ബ്ദ​ത​യാ​യി​രു​ന്നി​ല്ല, അം​ഗീ​കാ​ര​ത്തി​ന്റെ നി​ശ്ച​ല​ത​യാ​യി​രു​ന്നു. ഒ​രു പു​തി​യ പ്ര​ഭാ​ത​ത്തി​ന്റെ വി​ള​റി​യ വെ​ളി​ച്ച​ത്തി​ലൂ​ടെ, മൂ​ട​ൽ​മ​ഞ്ഞി​ലൂ​ടെ അ​വ​ൻ മു​ന്നോ​ട്ട് നീ​ങ്ങി. ആ​ദ്യ​മാ​യി, താ​നൊ​രു ത​ക​ർ​ന്ന വ​സ്തു​വാ​ണെ​ന്ന് അ​വ​ന് തോ​ന്നി​യി​ല്ല. എ​ത്തി​നോ​ക്കാ​ൻ ഇ​നി ക​ണ്ണാ​ടി​ക​ളി​ല്ലാ​യി​രു​ന്നു. ത​ക​ർ​ന്ന ചി​ല്ലു​ക​ളി​ൽ മു​ഖ​ങ്ങ​ൾ തേ​ടി ഓ​ടാ​നി​ല്ലാ​യി​രു​ന്നു. അ​വ​നി​നി ഒ​രു യു​ദ്ധ​ത്തി​ന്റെ നി​ഴ​ല​ല്ല, ഒ​രു മ​രി​ച്ച ന​ഗ​ര​ത്തെ വേ​ട്ട​യാ​ടു​ന്ന പേ​രി​ല്ലാ​ത്ത പ്രേ​ത​മ​ല്ല. അ​വ​ൻ അ​തി​ന്റെ തീ​യി​ലൂ​ടെ, നി​ശ്ശ​ബ്ദ​ത​യി​ലൂ​ടെ, വേ​ദ​നി​ക്കു​ന്ന ചോ​ദ്യ​ങ്ങ​ളി​ലൂ​ടെ ന​ട​ന്നു​പോ​യ, ഉ​ത്ത​ര​ങ്ങ​ള​ല്ല, അ​തി​നേ​ക്കാ​ൾ ആ​ഴ​ത്തി​ലു​ള്ള ഒ​ന്ന് ക​ണ്ടെ​ത്തി​യ ബാ​ല​നാ​യി​രു​ന്നു. മു​ന്നോ​ട്ടു പോ​കാ​നു​ള്ള ക​രു​ത്ത് നേ​ടി​യ​വ​ൻ.

അ​വ​ന്റെ ചെ​റി​യ കാ​ൽ​പ്പാ​ടു​ക​ൾ പൊ​ടി​യി​ൽ മാ​ഞ്ഞു​പോ​കു​മ്പോ​ൾ, അ​വ​ൻ വെ​ളി​ച്ച​ത്തി​ലേ​ക്ക് അ​പ്ര​ത്യ​ക്ഷ​നാ​കു​മ്പോ​ൾ, കാ​റ്റ് അ​വ​നു​പി​ന്നി​ൽ പ​തു​ക്കെ ഉ​യ​ർ​ന്നു, ഉ​ണ്ടാ​യി​രു​ന്ന​വ​യു​ടെ അ​വ​സാ​ന​ത്തെ മ​ർ​മര​ങ്ങ​ളെ​യും തൂ​ത്തു​വാ​രി​ക്കൊ​ണ്ടു​പോ​യി. കാ​ര​ണം ആ ​ബാ​ല​ൻ യു​ദ്ധം ക​വ​ർ​ന്നെ​ടു​ത്ത​താ​യി​രു​ന്നി​ല്ല. അ​വ​ൻ അ​തി​ജീ​വി​ച്ച​താ​യി​രു​ന്നു.