‘ഇ.എം.എസ് തലമുറ’യിലെ നേരിട്ടുള്ള കണ്ണികൾ ഇനി ഓർമ
തിരുവനന്തപുരം: സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ആദ്യമുഖ്യമന്ത്രിയും കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ താത്വികാചാര്യനുമായിരുന്ന ഇ.എം.എസിന്റെ ഇളയ മകൾ ഇ.എം. രാധയുടെ നിര്യാണത്തോടെ കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക ചരിത്രത്തിലെ ഒരു സവിശേഷ തലമുറയുടെ നേരിട്ടുള്ള കണ്ണികളാണ് ഓർമയാകുന്നത്. മൂത്ത സഹോദരങ്ങളായ ഇ.എം. ശ്രീധരൻ (2002), എസ്. ശശി (2022), മൂത്ത സഹോദരി ഡോ. മാലതി ദാമോദരൻ (2025) എന്നിവരുടെ വേർപാടുകൾക്ക് പിന്നാലെയാണ് ഇ.എം. രാധയുടെ വിടവാങ്ങൽ.
തെരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിലെ അധികാരപദവികളിൽ നിന്ന് അകന്നുനിൽക്കുമ്പോഴും പത്രപ്രവർത്തന-ഭരണ നിർവഹണ മേഖലകളിലും വൈദ്യശാസ്ത്ര-ആസൂത്രണ രംഗങ്ങളിലും പൊതുസമിതികളിലുമായി കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തോട് ചേർന്നുനിന്നവരായിരുന്നു ഇ.എം.എസിന്റെ നാല് മക്കളും. പിതാവിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രഭാവവലയത്തിന് മുകളിൽ വളരാൻ ആഗ്രഹിക്കാതെ സ്വന്തം കർമ്മമണ്ഡലങ്ങളിൽ ലളിതമായി ജീവിച്ചുമറഞ്ഞ നാലുപേരും കേരളത്തിലെ പ്രാരംഭകാല കമ്യൂണിസ്റ്റ് ജീവിതമൂല്യങ്ങളുടെയും പൊതുപ്രവർത്തന മാതൃകകളുടെയും അടയാളപ്പെടുത്തൽ കൂടിയാണ്.
പിതാവ് കുടുംബസ്വത്തുക്കൾ പ്രസ്ഥാനത്തിനായി നഷ്ടപ്പെടുത്തിയെന്ന വേദനമക്കൾക്ക് ഒരിക്കലുമുണ്ടായിട്ടില്ലെന്നും പകരം തങ്ങളെ ചേർത്തുപിടിക്കുകയും വ്യക്തിബന്ധങ്ങൾ കാത്തുസൂക്ഷിക്കേണ്ടതെങ്ങനെയെന്ന് കാണിച്ചുതരികയുമാണ് അദ്ദേഹം ചെയ്തതെന്നും രാധ അഭിമുഖങ്ങളിൽ പലവട്ടം അനുസ്മരിച്ചിട്ടുണ്ട്. സത്യത്തിലാണ് വിശ്വസിക്കുന്നതെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയ രാധ, ‘ഇ.എം.എസിന്റെ മകളായി ഇരിക്കാനാണ് ഇഷ്ടം, അച്ഛന്റെ മുകളിൽ വളരാൻ താല്പര്യമില്ല’ എന്ന നിലപാടാണ് ജീവിതത്തിലുടനീളം ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചത്. ഇ.എം.എസിനെക്കുറിച്ച് പുസ്തകവും നിരവധി ലേഖനങ്ങളും ഇ.എം. രാധ രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. സി.പി.എമ്മിന്റെ സജീവ പ്രവർത്തക കൂടിയായിരുന്നു. സി.പി.എമ്മിന്റെ വനിത സംഘടനയായ മഹിളാ അസോസിയേഷനിൽ ഭാഗമായിരുന്നു ഇ.എം. രാധ. സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക മേഖലകളിലെ ഇടപെടലുകളുടെ തുടർച്ചയായി സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ രണ്ട് സുപ്രധാന പൊതുസമിതികളിലും ഇ.എം. രാധ അംഗമായി പ്രവർത്തിച്ചു.
ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ മരണത്തിന് (1998 മാർച്ച് 19) ശേഷമുള്ള അഞ്ചുവർഷത്തിനുള്ളിൽ കുടുംബത്തിൽ മൂന്ന് തുടർച്ചയായ വിയോഗങ്ങളുണ്ടായി; 2001 ആഗസ്റ്റിൽ മരുമകൾ ഡോ. എം.പി. യമുന, 2002 ജനുവരിയിൽ സഹധർമ്മിണി ആര്യ അന്തർജ്ജനം, 2002 നവംബറിൽ മൂത്ത മകൻ ഇ.എം. ശ്രീധരൻ എന്നിവർ. രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷം 2022 ജനുവരിയിൽ ഇളയ മകൻ എസ്. ശശിയും, 2025 സെപ്റ്റംബറിൽ മൂത്ത മകൾ ഡോ. മാലതി ദാമോദരനും, ഒടുവിൽ 2026 നവംബറിൽ ഇളയ മകൾ ഇ.എം. രാധയും.
വായനക്കാരുടെ അഭിപ്രായങ്ങള് അവരുടേത് മാത്രമാണ്, മാധ്യമത്തിേൻറതല്ല. പ്രതികരണങ്ങളിൽ വിദ്വേഷവും വെറുപ്പും കലരാതെ സൂക്ഷിക്കുക. സ്പർധ വളർത്തുന്നതോ അധിക്ഷേപമാകുന്നതോ അശ്ലീലം കലർന്നതോ ആയ പ്രതികരണങ്ങൾ സൈബർ നിയമപ്രകാരം ശിക്ഷാർഹമാണ്. അത്തരം പ്രതികരണങ്ങൾ നിയമനടപടി നേരിടേണ്ടി വരും.