കാശ്മീർ ഡയറീസ്...ഭൂമിയിലെ പറുദീസയിലൂടെ ഒരച്ഛന്റെയും മകന്റെയും യാത്ര

ഓണം അവധിക്കാലത്തെ ഒരു സാധാരണ ദിവസം...

ഉപ്പാച്ചി: ‘നിനക്ക് കാശ്മീരിൽ വരാൻ താല്പര്യമുണ്ടോ? പോവാം, നല്ല രസമായിരിക്കും.’

ഞാൻ: ‘വലിയ താല്പര്യമില്ല... ശരി.’

അഞ്ചു ദിവസത്തെ ലീവ് കിട്ടുമല്ലോ എന്ന് കരുതിയാണ് ഞാൻ സമ്മതിച്ചത്. പിന്നെ യാത്രക്കുള്ള ഒരുക്കങ്ങളായി. ഞാനും ഉപ്പാച്ചിയും സാധനങ്ങൾ പാക്ക് ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. പാക്കിങ് ഭൂരിഭാഗവും ചെയ്തത് ഉപ്പാച്ചിയാണ്, ഞാൻ എന്റെ ചില അടിവസ്ത്രങ്ങൾ മാത്രം എടുത്തുവെച്ചു. എന്തായാലും പാക്കിങിന് ശേഷം ഞാൻ കുറച്ചു മണിക്കൂർ നന്നായി ഉറങ്ങി. പെട്ടെന്നാണ് കാശ്മീരിൽ പോകാൻ ഡ്രസ്സ് മാറാൻ പറഞ്ഞ് ഉപ്പാച്ചി എന്നെ വിളിച്ചുണർത്തിയത്.

കാശ്മീരിലേക്ക് പോകാനുള്ള പ്ലാൻ ഇങ്ങനെയായിരുന്നു: വീട് ---> ഓട്ടോ ---> റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ ---> എയർപോർട്ട് ---> കാശ്മീർ

ദിവസം 1 – കോഴിക്കോട് മുതൽ കൊച്ചി വരെ

ഞങ്ങൾ ബാഗുകളും ട്രോളികളുമായി കോഴിക്കോട് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിലേക്ക് പോയി. തുടർന്ന് കൊച്ചിയിലേക്ക് തിരിച്ചു. യാത്രയിലുടനീളം എനിക്ക് ബോറടിച്ചിരുന്നു, ഞാൻ ഐസ്ക്രീമും പ്രിംഗിൾസും തിന്നുകയും ഭൂരിഭാഗം സമയവും ഉപ്പയുടെ ഫോണിൽ കളിക്കുകയും ചെയ്തു. കൊച്ചിയിലെത്തിയ ശേഷം ഞങ്ങൾ ഒരു ക്യാബ് ബുക്ക് ചെയ്ത് രാത്രി തങ്ങാനായി നേരെ ഒരു ഹോട്ടലിലേക്ക് പോയി.

ഹോട്ടൽ അത്ര നല്ലതായിരുന്നില്ല. എങ്കിലും ഒരു രാത്രിയല്ലേ എന്ന് കരുതി അഡ്ജസ്റ്റ് ചെയ്തു. ഞങ്ങൾ അടുത്തുള്ള ഒരു റെസ്റ്റോറന്റിൽ നിന്ന് (രസ തന്ത്ര) ഭക്ഷണം കഴിച്ചു, അവിടുത്തെ ഭക്ഷണവും അത്ര മികച്ചതായിരുന്നില്ല. എങ്കിലും നല്ല വിശപ്പുള്ളതുകൊണ്ട് വലിയ പരാതിയൊന്നും പറയാതെ മുഴുവൻ കഴിച്ചു തീർത്തു.

ദിവസം 2 – കൊച്ചി -ഡൽഹി-ശ്രീനഗർ-ദാൽ തടാകം 

അടുത്തുള്ള കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിലേക്ക് പോകാൻ ഞങ്ങൾ രാവിലെ 5:00 മണിക്ക് തന്നെ ഉണർന്നു! പ്രശസ്ത എഴുത്തുകാരൻ വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീറിന്റെ മകൻ അനീസ് അങ്കിളിനും അഞ്ജു ആന്റിക്കും വേണ്ടി ഞങ്ങൾ അവിടെ ഏകദേശം 20 മിനിറ്റ് കാത്തുനിന്നു. ചെക്കിംങ് കഴിഞ്ഞ ശേഷം, 10-15 മിനിറ്റിനുള്ളിൽ ഞങ്ങൾ വിമാനത്തിൽ കയറി. ഫ്ലൈറ്റിലും വരും ദിവസങ്ങളിലും വായിക്കാനായി ഞാൻ അവിടെ നിന്ന് രണ്ടു പുസ്തകങ്ങൾ വാങ്ങി (ഉപ്പാച്ചിയുടെ പൈസ പോയി...).

യാത്രയ്ക്കിടയിൽ തന്നെ ഞാൻ ആദ്യത്തെ പുസ്തകം വായിച്ചു തീർത്തു. വിമാനത്തിനുള്ളിൽ നിന്നുള്ള കാഴ്ച അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്നതായിരുന്നു. ചക്രവാളത്തിലൂടെ ഒരു കപ്പൽ സഞ്ചരിക്കുന്നത് പോലെയായിരുന്നു അത്.  രണ്ടര-മൂന്നു മണിക്കൂർ നീണ്ട ആ യാത്രയിൽ തന്നെ ഞാൻ പുസ്തകം വായിച്ചു തീർക്കുകയും ചക്രവാളം കാണുകയും ഒരു കുഞ്ഞിനെപ്പോലെ നന്നായി ഉറങ്ങുകയും ചെയ്തു. വിമാനം ലാൻഡ് ചെയ്തപ്പോഴാണ് ഞാൻ ഉണർന്നത്. തുടർന്ന് ഏറ്റവും വിരസമായ ഭാഗം വന്നു — ഞങ്ങൾക്ക് ഡൽഹി എയർപോർട്ടിൽ ഒരുപാട് സമയം കാത്തിരിക്കേണ്ടി വന്നു! ‘എനിക്ക് ഒരിഞ്ച് പൊക്കം കൂടി എന്ന് തോന്നിയത്ര സമയം!’ കാത്തിരിപ്പിന് ശേഷം ഞങ്ങൾ കാശ്മീരിലെ ശ്രീനഗറിലേക്കുള്ള അടുത്ത വിമാനത്തിൽ കയറി. ഭാഗ്യവശാൽ, ആ യാത്ര ചെറുതും വേഗതയേറിയതുമായിരുന്നതുകൊണ്ട് ബോറടിച്ചില്ല; അന്നത്തെ എന്റെ മൂന്നാമത്തെ രണ്ടാമത്തെ ചെറിയ ഉറക്കം ഞാൻ അവിടെ പൂർത്തിയാക്കി.

ശ്രീനഗർ എയർപോർട്ട് ഒരു മിലിറ്ററി എയർപോർട്ട് ആയതിനാൽ ഞങ്ങൾക്ക് ഫോട്ടോകൾ എടുക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അവിടെ കടുത്ത പരിശോധനയുണ്ടായിരുന്നു. പരിശോധനയ്ക്ക് ശേഷം ഞങ്ങൾ ഒരു ബസ്സിൽ കയറി. പുറത്തുനിന്ന് ബെൻസ് (Bharat Benz) എന്ന് എഴുതിയതായിരുന്നെങ്കിലും അകത്ത് കയറിയപ്പോൾ യഥാർത്ഥ ബെൻസ് പോലെ തോന്നിപ്പിച്ചു. പറയാൻ മറന്നു, ഞങ്ങളുടെ ഗൈഡുമാരുടെ പേരുകൾ ലഹാൻ, യൂനസ് എന്നായിരുന്നു. അവർ ചെറിയൊരു ആമുഖം നൽകിയ ശേഷം ഞങ്ങൾ അടുത്തുള്ള ‘മുഗൾ ദർബാർ’ എന്ന റെസ്റ്റോറന്റിലേക്ക് വണ്ടി ഓടിച്ചു പോയി.

അവിടെ ഞങ്ങൾ ആട്ടിറച്ചി (മട്ടൻ) പല രീതിയിൽ തയ്യാറാക്കിയ കാശ്മീരി വിഭവങ്ങൾ പരീക്ഷിച്ചു (ഭക്ഷണം വളരെ നല്ലതായിരുന്നു). അടുത്തതായി ലക്ഷ്യസ്ഥാനം ദാൽ തടാകമായിരുന്നു. ‘ശിഖാര’ എന്ന് വിളിക്കുന്ന ഒരു തരം ബോട്ടിൽ കയറി! ദാൽ തടാകത്തിലൂടെ പോകുമ്പോൾ, ഞങ്ങളുടെ ശിഖാരയെ പിന്തുടരുന്ന നിരവധി താറാവുകളെ ഞങ്ങൾ കണ്ടു. ആ സ്ഥലം ഒരു തടാകച്ചന്ത (lake-market) പോലെയായിരുന്നു.

തടാകത്തിലെ വെള്ളം അൽപ്പം കലങ്ങി ചേറുപിടിച്ചതുപോലെയായിരുന്നു (എങ്കിലും അത്ര മോശമല്ല). തടാകത്തിൽ എവിടെയും സാധനങ്ങൾ നിറച്ച ശിഖാരകളുമായി ആളുകൾ ഞങ്ങൾക്ക് സാധനങ്ങൾ വിൽക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ശിഖാര യാത്രയ്ക്ക് ശേഷം ഞങ്ങൾ ഒരു ഹൗസ് ബോട്ടിൽ താമസിച്ചു, അതൊരു പുതിയ അനുഭവമായിരുന്നു. ഞങ്ങൾ ഹൗസ് ബോട്ടിൽ തന്നെ തങ്ങുകയും അത്താഴം കഴിക്കുകയും ചെയ്തു. ഒരു വയസ്സായ ആൾ ഞങ്ങൾക്ക് സാധനങ്ങൾ വിൽക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. ചില വിലപേശലുകൾക്ക് ശേഷം ഞങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് കുറച്ച് സാധനങ്ങൾ വാങ്ങി. അതിനുശേഷം ഞങ്ങൾ ഉറങ്ങി.

ദിവസം 3 – സോൻമാർഗ് 

ഹൗസ് ബോട്ട് താമസത്തിന് ശേഷം ഞങ്ങളുടെ അടുത്ത സ്ഥലം സോൻമാർഗ് ആയിരുന്നു. ഞങ്ങൾ സാധനങ്ങൾ പാക്ക് ചെയ്ത് ബസ്സിലേക്ക് പോകാൻ ഒരു ശിഖാര എടുത്തു. ഹൗസ് ബോട്ടിൽ നിന്നാണ് പ്രഭാതഭക്ഷണം കഴിച്ചതെങ്കിലും വലിയ പ്രത്യേകതയൊന്നുമില്ലായിരുന്നു (ഞങ്ങളുടെ കൂടെ വന്ന റസിയ താത്ത തന്ന വളരെ സ്വാദിഷ്ടമായ ഒരു ചിക്കൻ അച്ചാർ ഉള്ളതുകൊണ്ട് മാത്രമാണ് ഞാൻ പ്രഭാതഭക്ഷണം കഴിച്ചത്). എന്തായാലും, ബസ്സ് യാത്ര വളരെ മനോഹരവും ചിത്രസമാനവുമായിരുന്നു.

ഞങ്ങൾക്ക് ഇരുണ്ടതും വളരെ തണുപ്പുള്ളതുമായ ഒരു ടണലിലൂടെ കടന്നുപോകേണ്ടി വന്നു. ടണലിന്റെ അകം എങ്ങനെയുണ്ടെന്ന് വീഡിയോ എടുക്കാൻ ഞാൻ ഉപ്പാച്ചിയുടെ ഫോണും പിടിച്ച് കൈ പുറത്തേക്ക് നീട്ടി. പക്ഷേ എനിക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല, എന്റെ കൈകൾ ശരിക്കും തണുത്തുറഞ്ഞുപോയിരുന്നു. വിരലുകളിൽ കടുത്ത തണുപ്പ് അടിച്ചതിനാൽ എനിക്ക് സ്പർശനശേഷി തന്നെ നഷ്ടപ്പെട്ടതുപോലെ തോന്നി. ടണൽ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ഞങ്ങൾ സോൻമാർഗിലെ മനോഹരമായ പുൽമേടുകളിൽ എത്തിച്ചേർന്നു.

അവിടെ കുതിരസവാരിയോ (Pony ride) അതോ ടാക്സിയോ തിരഞ്ഞെടുക്കാമെന്ന് ഞങ്ങളുടെ ഗൈഡ് യൂനുസ് ക്കാ പറഞ്ഞു. ഞങ്ങൾ കുതിരയെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ഒരാൾക്ക് 1,200 രൂപയായിരുന്നു ചാർജ്! എങ്കിലും ഇതൊരു ജീവിതകാല അനുഭവമായതിനാൽ ഞങ്ങൾ അത് സ്വീകരിച്ചു. കുതിരസവാരി നന്നായിരുന്നു. ഒറ്റയ്ക്ക് കുതിരയെ ഓടിക്കുമ്പോൾ ഒരു യഥാർത്ഥ കൗബോയ് ആണെന്ന് എനിക്ക് തോന്നി. പോകുന്ന വഴിയിൽ മുതുകിൽ നമ്പറുകൾ അടിച്ച ഒരു കൂട്ടം ചെമ്മരിയാടുകളെ കണ്ടു. അവയെ മേയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചതാകട്ടെ നല്ല രോമമുള്ള വലിയൊരു നായയെ ആയിരുന്നു.

യാത്രയുടെ പകുതിയെത്തിയപ്പോൾ മഴ പെയ്യാൻ തുടങ്ങി. ചെറിയ ചാറ്റൽമഴ ആയിരുന്നിട്ടും, സോൻമാർഗിലെ തണുപ്പ് അതികഠിനമായി മാറി. ഭാഗ്യവശാൽ ഞാൻ ജാക്കറ്റ് ധരിച്ചിരുന്നു, ഇല്ലെങ്കിൽ ഞങ്ങൾ ‘മനുഷ്യ ഐസ്ക്രീമുകളായി’ മാറിപ്പോയേനെ.

കാശ്മീരിലെ വേനൽക്കാലത്തിന്റെ പീക്ക് സമയത്തായിരുന്നു ഇത്! തണുത്തുറഞ്ഞ് പകുതി ചത്ത അവസ്ഥയിൽ ഞങ്ങൾ ഒരു ചെക്ക് പോയിന്റിൽ എത്തിച്ചേർന്നു. കുതിരപ്പുറത്ത് നിന്ന് ഇറങ്ങാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, മഴ നനഞ്ഞ് എന്റെ പാന്റ്സ് കുതിർന്നിരുന്നു; തണുപ്പ് കാരണം അത് കട്ടിയായതിനാൽ കുതിരപ്പുറത്ത് നിന്ന് ഇറങ്ങാൻ പ്രയാസമായിരുന്നു.

ഞങ്ങൾ കുറച്ചു സമയം ചെക്ക് പോയിന്റിൽ നിൽക്കുകയും ചൂടുള്ള ഒരു ബൗൾ മാഗി കഴിക്കുകയും ചെയ്തു. ഞാൻ ചോളവും (corn) വാങ്ങി കഴിച്ചു, പക്ഷേ എനിക്ക് ഇഷ്ടപ്പെടാത്തതുകൊണ്ട് അത് എന്റെ ചുണ്ട് വേദനിപ്പിച്ചു എന്ന് പറഞ്ഞ് ഞാൻ ഉപ്പാച്ചിക്ക് കൊടുത്തു. ഞങ്ങൾ കുറച്ച് ഫോട്ടോകൾ എടുത്തു, തിരികെ പോകാൻ സമയമായപ്പോൾ കുതിരകളുടെ അടുത്തേക്ക് പോയി അതിൽ കയറി.

പ്രധാന സ്ഥലത്ത് തിരികെയെത്തിയപ്പോൾ ഞങ്ങൾക്ക് മൂത്രമൊഴിക്കണമായിരുന്നു, അതിനാൽ അടുത്തുള്ള ഒരു വാഷ്റൂമിലേക്ക് പോയി. അവിടെ വിയറ്റ്നാമിൽ നിന്നുള്ള ചിലർ സംസാരിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു, അത് കേട്ട് ഞാനും ഉപ്പാച്ചിയും ചിരി അടക്കാൻ പാടുപെട്ടു.

മൂത്രമൊഴിച്ച ശേഷം ഞങ്ങൾ കുതിരപ്പുറത്ത് കയറിയ സ്ഥലത്തേക്ക് തിരിച്ചുപോയി. അവിടെ അനീസ് അങ്കിളും അഞ്ജു ആന്റണിയും 100 രൂപ കൊടുത്ത് ഒരു പ്രാദേശികവാസിയെക്കൊണ്ട് റീൽസ് ഉണ്ടാക്കുകയായിരുന്നു. ഞങ്ങൾ വന്നപ്പോൾ അവർ ടൈറ്റാനിക് പോസ് ചെയ്ത് റീൽസ് ചെയ്യുകയായിരുന്നു. ഒരു റീലിനായി കൂടെ നടക്കാൻ ഉപ്പാച്ചി എന്നെ നിർബന്ധിച്ചു, ഞാൻ വഴങ്ങി കൊടുത്തു (ഇപ്പോൾ ഞാൻ അതിൽ ഖേദിക്കുന്നു, ഒന്നുമില്ല വെറുതെ).

സോൻമാർഗ് ചുറ്റിക്കണ്ട ശേഷം ഞങ്ങൾ വന്ന വഴിയിലുള്ള ടണലിലൂടെ തിരികെ പോവുകയും ഫോട്ടോ എടുക്കാൻ നിർത്തുകയും ചെയ്തു. ഹോട്ടലിലേക്കുള്ള തിരികെ യാത്ര വളരെ നീണ്ടതായിരുന്നു. എപ്പോഴെത്തുമെന്ന് ചോദിക്കുമ്പോഴൊക്കെ അവർ "10 മിനിറ്റ്, 10 മിനിറ്റ്" എന്ന് പറയും. കുറഞ്ഞത് 10 തവണയെങ്കിലും അവർ അത് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും. അതിനാൽ ഞങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും സ്വയം അതിനോട് 50 മിനിറ്റ് കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

ഈ നീണ്ട യാത്രകൾക്കൊടുവിൽ, ഞങ്ങളുടെ ഹോട്ടലിന്റെ കാര്യത്തിൽ ആശയക്കുഴപ്പമുണ്ടാവുകയും അവിടെ വലിയൊരു രംഗം ഉടലെടുക്കുകയും ചെയ്തു. പലരും പ്രശ്നമുണ്ടാക്കി, മറ്റുള്ളവർ പ്രശ്നമുണ്ടാക്കാൻ കഴിയാത്തത്ര ക്ഷീണിതരായിരുന്നു. ഒടുവിൽ ഞങ്ങൾ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്ത് അടുത്തുള്ള ഒരു ഹോട്ടലിൽ തങ്ങി. ആ ‘അടുത്തുള്ള ഹോട്ടൽ’ ഒരു (ഫൈവ് സ്റ്റാർ) ഹോട്ടലായി മാറുകയും, വിശ്രമിക്കാൻ കഴിഞ്ഞതിൽ എല്ലാവരും സന്തോഷിക്കുകയും ചെയ്തു. അന്ന് രാത്രി എനിക്ക് നല്ല ഉറക്കം ലഭിച്ചു.

ദിവസം 4 – പഹൽഗാം

തലേന്നത്തെ ആശയക്കുഴപ്പങ്ങൾക്കും തർക്കങ്ങൾക്കും ശേഷം, എല്ലാവരും ക്ഷീണിതരായിരുന്നതുകൊണ്ട് നല്ല ഉറക്കം കിട്ടി. ഇന്ന് ഞങ്ങൾ പഹൽഗാമിലേക്ക് പോയി. എന്നാൽ പോകുന്ന വഴിയിൽ ഞങ്ങൾ ചില തോട്ടങ്ങളിൽ കയറി. ആദ്യത്തെ തോട്ടം വളരെ മികച്ചതായിരുന്നു. ഞാൻ പൂക്കളുടെയും മരങ്ങളുടെയും ചെടികളുടെയും ഫോട്ടോകൾ എടുത്തു. അവിടുത്തെ നായ്ക്കളുടെയും പക്ഷികളുടെയും ഫോട്ടോകളും ഞാൻ പകർത്തി.

ചിരിക്കുന്ന ഒരു നായയുടെ ഫോട്ടോ എടുക്കുന്നതിൽ മുഴുകിയിരുന്നപ്പോൾ, അഞ്ജു ആന്റിയുടെയും അനീസ് അങ്കിളിന്റെയും ഫോട്ടോഷൂട്ടിന്റെ രണ്ടാം റൗണ്ട് എനിക്ക് നഷ്ടപ്പെടേണ്ടതായിരുന്നു. പരമ്പരാഗത കാശ്മീരി വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ച്, പാത്രങ്ങളും കുട്ടകളും പിടിച്ച് അവർ തോട്ടത്തിൽ ഫോട്ടോ എടുക്കുകയായിരുന്നു. അനീസ് അങ്കിൾ നീലയും അഞ്ജു ആന്റി ചുവപ്പും വസ്ത്രങ്ങളാണ് ധരിച്ചിരുന്നത്. ഞാനും ഉപ്പാച്ചിയും നോക്കിനിൽക്കുകയും അവരുടെ ഫോട്ടോകൾ എടുക്കുകയും ചെയ്തു.

ആ കാശ്മീരി മിനി ഡ്രസ്സുകളിൽ അവരെ കാണാൻ തമാശയായി തോന്നി. ആപ്പിൾ മരത്തിലെ ആപ്പിളുകളെ പോലെ ഉണ്ടായിരുന്നു അവരെ കാണാൻ. അടുത്ത തോട്ടം നല്ലതായിരുന്നു, പക്ഷേ ആദ്യത്തേതിന്റത്ര മികച്ചതായിരുന്നില്ല. രണ്ടാമത്തെ തോട്ടത്തിൽ ഒരുപാട് കാശ്മീരി കുട്ടികൾ ഞങ്ങളോടൊപ്പം ഫോട്ടോ എടുത്തു. എന്റെ ഉപ്പ അവിടുത്തെ വിദ്യാർത്ഥികളോട് ഒരു ഇന്റർവ്യൂവറെപ്പോലെ പാട്ടിനെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചറിഞ്ഞു.

പിന്നീട് സന്ധ്യക്കു ശേഷം ഞങ്ങൾ നടക്കാൻ പുറത്തിറങ്ങി. നടക്കുന്നതിനിടെ ഒരു വയസ്സായ ആൾ എനിക്ക് കുറച്ച് പീച്ച് പഴങ്ങൾ തന്നു, എന്റെ ജീവിതത്തിൽ ആദ്യമായാണ് ഞാൻ അവ നേരിട്ട് കാണുന്നത്. ആദ്യം ഞങ്ങൾ അത് ആപ്പിൾ ആണെന്ന് കരുതി, പിന്നീട് ആപ്രിക്കോട്ട് ആണെന്ന് കരുതി; ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷമാണ് അത് പീച്ച് പഴങ്ങളാണെന്ന് മനസ്സിലായത്.

ഞങ്ങളുടെ നടത്തം അവസാനിച്ചത് പഹൽഗാം നദിക്കരയിലാണ്. ഇരുട്ടായതിനാൽ ഒന്നും കാണാൻ കഴിയുമായിരുന്നില്ല. അതിനടുത്ത് ഒരു കാശ്മീരി കുടുംബത്തിന്റെ ബാർബിക്യൂ നടക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഞങ്ങൾ കുറച്ചു സമയം ആ കാശ്മീരികളോട് സംസാരിച്ച ശേഷം മടക്കയാത്ര ആരംഭിച്ചു. മടങ്ങുമ്പോൾ ഞാനും അനീസ് അങ്കിളും പ്ലൂട്ടോയെക്കുറിച്ചും മറ്റ് കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും വളരെ ഗൗരവമുള്ള ഒരു വാദപ്രതിവാദത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു. (അദ്ദേഹം തമാശയ്ക്കാണ് പറയുന്നതെന്ന് എനിക്കറിയാം). ‘നൈക്കൂ’ എന്ന് പേരുള്ള ഒരു കടയെക്കുറിച്ചാണ് തർക്കം അവസാനിച്ചത്. അവിടെ അടുത്തായി ഒരുപാട് ‘നായ’ (Naya) ഉള്ളതുകൊണ്ടാണ് അതിന് നൈക്കൂ എന്ന് പേരിട്ടതെന്നും കാശ്മീരിയിൽ "നായ" എന്നതിനെ നൈക്കൂ എന്നാണ് പറയുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. എന്നാൽ അത് കടയുടമയുടെ കുടുംബപ്പേര് മാത്രമായിരുന്നു. ഞങ്ങളുടെ താവളത്തിൽ എത്തിയ ശേഷം ഞങ്ങൾ ട്രൗട്ട് (trout) മീൻ കഴിച്ചു. അതിനുശേഷം ഉറങ്ങി.

ദിവസം 5

ഞങ്ങൾ നേരത്തെ ഉണർന്ന് അടുത്തുള്ള ഒരു ആപ്പിൾ തോട്ടത്തിലേക്ക് പോയി. വീടുകളിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്ര ആപ്പിളുകൾ എടുക്കാൻ ഉടമയായ സൈദ് എന്നയാൾ ദയ കാണിച്ചു. നെൽവയലിലൂടെയായിരുന്നു അങ്ങോട്ടുള്ള വഴി. അവിടെ ആറുതരം ആപ്പിളുകളും പീച്ചും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഞങ്ങൾ ഒരുപാട് ആപ്പിളുകൾ പറിച്ചെടുത്തതിനാൽ ആപ്പിളിനായി മാത്രം വേറെയൊരു ബാഗ് തന്നെയുണ്ടായിരുന്നു. അതിനാൽ തലേദിവസം ചെയ്ത ആപ്പിൾ പറിക്കൽ ഒരു പാഴാവലായി മാറുകും ചെയ്തു.

അതിനുശേഷം ഞങ്ങൾ പ്രഭാതഭക്ഷണം കഴിച്ച ശേഷം അരു (Aru), ബേത്താബ് (Betaab) താഴ്വരകളിലേക്ക് പോയി. ആദ്യം ഞങ്ങൾ അരു താഴ്വരയിലേക്കാണ് പോയത്. ബസ്സിന് ഒരു നിശ്ചിത സ്ഥലം വരെ മാത്രമേ പോകാൻ കഴിയുമായിരുന്നുള്ളൂ. അതിനുശേഷം പ്രാദേശിക യൂണിയൻ ടാക്സിയിൽ പോകണമായിരുന്നു. ഞാനും ഉപ്പാച്ചിയും ജീപ്പിന്റെ പിൻഭാഗത്താണ് ഇരുന്നത്. ഉപ്പാച്ചിക്ക് വലിയ അസ്വസ്ഥത തോന്നുകയും ഛർദ്ദിക്കാൻ വരികയും ചെയ്തു. ഞങ്ങൾ അരു താഴ്വരയിൽ എത്തിയപ്പോൾ എനിക്ക് ദേഷ്യം വരികയും അത് ആസ്വദിക്കാൻ കഴിയാതെയാവുകയും ചെയ്തു. അരു താഴ്വര അത്ര മികച്ചതോ ആവേശകരമോ ആയിരുന്നില്ല. സമതലങ്ങളും താഴ്വരകളും മാത്രമാണ് നന്നായിരുന്നത്. അവിടെ ശക്തിയായ കാറ്റും തണുത്ത കാറ്റുമുണ്ടായിരുന്നു. തമാശ രൂപത്തിലുള്ള ഒരു ആടും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.

ബേത്താബ് താഴ്വര തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ഒരു സ്ഥലമായിരുന്നു. ‘ബജ്റംഗി ഭായ്ജാൻ’ സിനിമയുടെ ക്ലൈമാക്സ് ചിത്രീകരിച്ചത് അവിടെവെച്ചാണ്. ഞങ്ങൾ ബേത്താബ് പാർക്കിലേക്ക് പോയി. അവിടെയും ഞങ്ങൾ കുതിരസവാരിക്ക് പോയി. ഞങ്ങൾ അരമണിക്കൂറോളം നടന്ന് ഒരാളോട് വിലപേശി. ഒടുവിൽ ഞങ്ങളുടെ വിലയ്ക്ക് കുതിര ഓടിക്കാൻ അയാൾ സമ്മതിച്ചു.

സവാരിയുടെ തുടക്കം വളരെ മോശമായിരുന്നു. പാതയിലുടനീളം കുതിരയുടെ കാഷ്ഠം നിറഞ്ഞിരുന്നു. മാലിന്യം നിറഞ്ഞു കവിയുന്ന ഓടയുടെ മണമായിരുന്നു അതിന്. വാട്ടർ ഹോഴ്സ് റൈഡിനായി നദിയിലേക്ക് പോകുന്നതിനിടെ അനീസ് അങ്കിളിന്റെ ദേഹത്ത് കുതിരയുടെ കാഷ്ഠം തെറിച്ചു വീണു.

കുതിരക്കാഷ്ഠം ദേഹത്ത് തെറിച്ച ശേഷം ഞങ്ങൾ ബേത്താബ് താഴ്വരയിലെ നദിയിലൂടെ കുതിരയെ ഓടിച്ചു. വെള്ളം നാനാഭാഗത്തേക്കും തെറിച്ചു. ചത്ത കുതിരകളുടെ തലയോട്ടികളും ബാക്കി അസ്ഥികളും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു. ഞങ്ങൾ രണ്ടുതവണ നദി മുറിച്ചുകടന്നു, പുറത്തിറങ്ങിയപ്പോൾ റൈഡർ എന്നെയും അഞ്ജു ആന്റണിയെയും എടുത്തുയർത്തി എക്സിറ്റിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.

അതിന് ശേഷം ഞങ്ങൾ ശ്രീനഗറിലേക്ക് തിരിച്ചുപോയി. ഞങ്ങൾ അവിടെ തങ്ങിയ ഹോട്ടൽ മുഴുവൻ യാത്രയിലെ ഏറ്റവും മികച്ചതായിരുന്നു. ഇതെല്ലാം ആധുനിക രീതിയിലുള്ളതായിരുന്നു. എ.സിയും കുടിവെള്ളവും മാത്രമായിരുന്നു പ്രശ്നം. ബാക്കിയെല്ലാം നന്നായിരുന്നു. ഹോട്ടലിലെ താമസം സാധാരണ ഹോട്ടൽ താമസം പോലെ ആയിരുന്നതിനാൽ ഞാൻ അത് ഒഴിവാക്കി പ്രധാന ഭാഗത്തേക്ക് കടക്കുകയാണ്.

ദിവസം 6 – ഗോണ്ടോള

ഇന്നത്തെ പ്രധാന കാര്യം ഗുൽമാർഗിലെ ഗോണ്ടോള (കേബിൾ കാർ) സവാരി മാത്രമായിരുന്നു. പ്രഭാതഭക്ഷണത്തിന് ശേഷം ഞങ്ങൾ ഗുൽമാർഗിലേക്ക് പോയി. ദൂരം അധികമില്ലായിരുന്നതിനാൽ ഏതാനും മണിക്കൂറുകൾക്കുള്ളിൽ ഞങ്ങൾ അവിടെയെത്തി. ഞങ്ങൾക്ക് ചെക്കിംഗും ആധാർ വേരിഫിക്കേഷനും ചെയ്യേണ്ടതുണ്ടായിരുന്നു. ഗുൽമാർഗിൽ എത്തിയ ശേഷം, ഗോണ്ടോള സ്ഥലത്തേക്ക് പോകാൻ ഞങ്ങൾക്ക് ഒരു ലോക്കൽ യൂണിയൻ ക്യാബ് എടുക്കേണ്ടി വന്നു. അവിടെ കുതിരകളുമായി ആദിവാസി വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ആളുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു, അതിനാൽ ആരും അവരുടെ കുതിരപ്പുറത്ത് കയറാതെ ടാക്സിയിൽ പോകുമ്പോൾ അവർക്ക് ദേഷ്യം വരും. അതിനാൽ ഞങ്ങൾക്ക് രഹസ്യമായി പോകേണ്ടി വന്നു.

ഗോണ്ടോള സ്ഥലത്ത് എത്തിയ ശേഷം ആധാർ ചെക്കിംഗും മറ്റും ചെയ്യേണ്ടി വന്നു. ക്യൂവിൽ വലിയ തിരക്കായിരുന്നു, ഒരു ഭീമൻ ഹ്യൂമൻ സാന്റ്വിച്ച് പോലെ! ക്യൂവിൽ കുറെ സമയം ചിലവഴിച്ച ശേഷം അന്ന് ആദ്യത്തെ ഗോണ്ടോള സവാരിക്ക് ഞങ്ങൾ പോയി (ഫേസ് 1). അഞ്ജു ആന്റി, റസിയ താത്ത, ഭർത്താവ്, ഒപ്പം ഒരു ടീച്ചറും

ഭർത്താവും അടങ്ങുന്ന സംഘത്തോടൊപ്പമാണ് ഞാൻ കയറിയത്. യാത്രയുടെ മധ്യത്തിൽ ഗോണ്ടോള കേബിളിൽ നിന്നുപോവുകയും ഞങ്ങൾ വായുവിൽ തൂങ്ങിക്കിടക്കുകയുമായിരുന്നു. സത്യം പറഞ്ഞാൽ തറ വളരെ അകലെയായതുകൊണ്ട് എനിക്ക് അല്പം പേടി തോന്നി. കുറച്ചു സമയം കഴിഞ്ഞ് ഗോണ്ടോള യാത്ര പുനരാരംഭിക്കുകയും ആദ്യ സ്റ്റോപ്പിലേക്ക് പോവുകയും ചെയ്തു.

അവിടുത്തെ കാഴ്ച (സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 10,000 അടി ഉയരത്തിൽ) ഗംഭീരമായിരുന്നു. സമൃദ്ധമായ പച്ചപ്പ്, കൂറ്റൻ മലനിരകൾ, മേഘങ്ങൾ ഞങ്ങൾക്ക് തൊട്ടടുത്തായിരുന്നു, തണുത്ത കാറ്റുമുണ്ടായിരുന്നു — അത് വളരെ മനോഹരമായിരുന്നു. ഫേസ് 2-ലേക്ക് പോകുന്നതുവരെ അത് തുടർന്നു. യഥാർത്ഥത്തിൽ ഫേസ് 2-ലേക്ക് ഞങ്ങളുടെ പക്കൽ ടിക്കറ്റുകൾ ഇല്ലായിരുന്നു, പക്ഷേ ഞങ്ങൾ ‘ബ്ലാക്കിൽ’ നാല് ടിക്കറ്റുകൾ വാങ്ങി. ആ ടിക്കറ്റുകൾക്ക് കൊടുത്ത പൈസ തീർത്തും ലാഭകരമായിരുന്നു. യാത്ര വളരെ കുത്തനെയുള്ളതായിരുന്നു.

ഗോണ്ടോള വീണ്ടും നിന്നു, ഇത്തവണ എനിക്ക് കൂടുതൽ പേടി തോന്നി. നിലം വളരെ അകലെയാണെന്ന് തോന്നുകയും ഗോണ്ടോള പൊട്ടി വീഴുമോ എന്ന് ഭയം തോന്നുകയും ചെയ്തു, എന്നാൽ ഭാഗ്യവശാൽ ഒന്നും സംഭവിച്ചില്ല. യാത്ര തുടർന്നപ്പോൾ ഞങ്ങൾ നേരെ മേഘങ്ങൾക്കിടയിലൂടെയാണ് പോയത് — ശരിക്കുമുള്ള കട്ടിയുള്ള വെളുത്ത മേഘങ്ങൾ! ഞങ്ങളുടെ കാഴ്ച മുഴുവൻ വെളുത്ത നിറമായിരുന്നു. ഏതോകാലത്തെ സ്വർഗ്ഗീയ യാത്രയ്ക്ക് പോയതുപോലെ തോന്നി. അത്ഭുതമെന്നു പറയട്ടെ, ഞങ്ങൾ ഇറങ്ങിയ മലമുകളിൽ മേഘങ്ങളൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. പക്ഷേ കടുത്ത തണുപ്പായിരുന്നു. ഞങ്ങൾ ഓരോ ബൗൾ മാഗി കഴിച്ചു. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 14,000 അടി ഉയരത്തിൽ വെച്ച് ചൂടുള്ള മാഗി കഴിക്കുന്നത് വേറെയൊരു ലെവൽ രുചിയും അനുഭവവുമാണ് നൽകുന്നത്.

മാഗി കഴിച്ച ശേഷം ഞങ്ങൾ 10-20 മിനിറ്റ് മലനിരകൾക്ക് ചുറ്റും നടന്നു കണ്ടു. അഞ്ജു ആന്റിക്ക് ശ്വാസമെടുക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ട് അനുഭവപ്പെട്ടതിനാൽ ഞങ്ങൾ വേഗത്തിൽ തിരികെ പോകാനുള്ള ഗോണ്ടോളയിലേക്ക് മടങ്ങി, ഞങ്ങളുടെ സമയവും കഴിഞ്ഞിരുന്നു.

തിരിച്ചുള്ള വഴി കൂടുതൽ ഭ്രാന്തമായിരുന്നു, വരുന്ന വഴിയിൽ ഞങ്ങളുടെ ഗോണ്ടോള വീണ്ടും നിന്നു, എന്നാൽ ഇത്തവണ ഞങ്ങൾ മേഘങ്ങൾക്കിടയിൽ കുടുങ്ങിപ്പോവുകയും ഗോണ്ടോള ആടാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. ആ ഘട്ടത്തിൽ ഞാൻ ഭയന്നുവിറച്ചു. ഗോണ്ടോളയിലും ആളുകളിലും വിശ്വാസമർപ്പിക്കാനും നമ്മൾ താഴെ വീഴില്ലെന്നും ഉപ്പാച്ചി പറയാൻ തുടങ്ങിയപ്പോഴേക്കും എന്റെ ശ്വാസം നിലയ്ക്കുന്നതുപോലെ തോന്നി (hyperventilating). ഭാഗ്യവശാൽ, ഞങ്ങൾ രണ്ട് മിനിറ്റ് മാത്രമേ കുടുങ്ങിക്കിടന്നുള്ളൂ, സുരക്ഷിതമായി ഫേസ് 1-ൽ തിരിച്ചെത്തി.

ഫേസ് 1-ൽ തിരികെ എത്തിയപ്പോൾ ഒരു ചെറിയ അരുവി ഒഴുകുന്നുണ്ടായിരുന്നു, കൈ മുക്കിയപ്പോൾ ഫ്രിഡ്ജിൽ വെച്ച വെള്ളത്തേക്കാൾ തണുപ്പുള്ളതായിരുന്നു അത്. തുടർന്ന് ഞങ്ങളുടെ ഗൈഡ് ലഹാൻ ക്യാബുകളിലേക്ക് മടങ്ങാൻ പറഞ്ഞതിനാൽ ഞങ്ങൾ ഫേസ് 1-ൽ നിന്ന് മടക്കയാത്ര നടത്തി. യാത്രയ്ക്കിടയിൽ ഗോണ്ടോള വഴിയിൽ നിൽക്കാതിരുന്ന ഒരേയൊരു സമയം അതായിരുന്നു. തുടർന്ന് ക്യാബിൽ കയറി തിരിച്ചുപോകുമ്പോൾ തദ്ദേശീയർ ദേഷ്യപ്പെടുകയും ഞങ്ങളെ പുറത്തുപോകാൻ അനുവദിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്തു.

അവരെ ശാന്തരാക്കിയ ശേഷം ഞങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ ബസ്സിലേക്ക് പോയി ഹോട്ടലിലേക്ക് തിരിച്ചു. പോകുന്ന വഴി റെഡ് സോസ് റെസ്റ്റോറന്റിൽ നിന്ന് ഉച്ചഭക്ഷണം- വാസ്വാൻ താലി കഴിക്കുകയും ചെയ്തു. അത് അടിസ്ഥാനപരമായി നാല് പേർക്ക് കഴിക്കാനുള്ള കുറച്ച് ചോറും ആട്ടിറച്ചിയുമായിരുന്നു. അത്താഴവും നന്നായിരുന്നു. ഞാൻ അവരുടെ ചപ്പാത്തിയും കടായി പനീറും കഴിച്ചു (വളരെ മികച്ചതായിരുന്നു).

ദിവസത്തിന് മുൻപ് (വൈകുന്നേരത്തോടെ) ലാൽ ചൗക്ക സന്ദർശിച്ച കാര്യം പറയാൻ ഞാൻ മറന്നു. അവിടെയെത്തിയപ്പോൾ 1.5 മണിക്കൂർ മാത്രമേ അവിടെ ചിലവഴിക്കാനുള്ളൂ എന്ന് ഞങ്ങളുടെ പ്രാദേശിക ഗൈഡ് യൂനുസ് പറഞ്ഞു. എല്ലാവരും ലാൽ ചൗക്കിലേക്ക് പോകാൻ ധൃതി കൂട്ടി, എന്നാൽ ഞാനും ഉപ്പാച്ചിയും അഞ്ജു ആന്റിയും അനീസ് അങ്കിളും അവിടെ കാത്തുനിൽക്കുകയും റസിയ താത്തയ്ക്കും അങ്കിളിനുമായി ഒരു ക്യാബ് ബുക്ക് ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. അങ്കിളിന് കഠിനമായ വയറുവേദനയായിരുന്നു. അതിനാൽ അവർ ഹോട്ടലിലേക്ക് പോകാൻ ഞങ്ങൾ 15 മിനിറ്റ് അവിടെ കാത്തുനിന്നു. ഇപ്പോൾ ഞങ്ങൾക്ക് ചിലവഴിക്കാൻ 1.15 മണിക്കൂർ മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ലാൽ ചൗക്കിൽ എത്താൻ തന്നെ 15 മിനിറ്റ് നടക്കേണ്ടി വന്നു (1 മണിക്കൂർ ബാക്കി).

തുടർന്ന് വാങ്ങാനായി ഒരു സ്ഥലത്ത് പോകുന്നതുവരെ ഞങ്ങൾ കടകൾക്ക് ചുറ്റും അലഞ്ഞുതിരിഞ്ഞു (30 മിനിറ്റ് അങ്ങനെയും പോയി). കുറച്ച് കഫ്താൻ വാങ്ങിയ ശേഷം (5 മിനിറ്റ്) ഞങ്ങൾ പോയി വളകളും കമ്മലുകളും വാങ്ങി (മറ്റൊരു 9 മിനിറ്റ്). വളകൾ വാങ്ങുന്നതിനിടയിൽ അവിടെ വലിയൊരു നായപ്പോര് അല്ലെങ്കിൽ നായയുദ്ധം നടക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു.

കടകളിൽ അലഞ്ഞുതിരിയുന്നതിനിടെ, മറഡോണ, ഹസാർഡ്, ദ്രോഗ്ബ, റൊണാൾഡീഞ്ഞോ തുടങ്ങിയ കളിക്കാരുടെ വിന്റേജ് ജേഴ്സികളുള്ള ഒരു കട ഞാൻ കണ്ടു. ഒരെണ്ണം വാങ്ങിത്തരുമോ എന്ന് ഞാൻ ഉപ്പാച്ചിയോട് ചോദിച്ചെങ്കിലും സമയമില്ലെന്നും കോഴിക്കോട് നിന്ന് വാങ്ങിത്തരാമെന്നും പറഞ്ഞു. (8 ദിവസം കഴിഞ്ഞിട്ടും എനിക്ക് ആ ജേഴ്സി കിട്ടിയില്ല).

പിന്നെ ലാൽ ചൗക്ക് ടവറിന് താഴെ നിന്ന് ഫോട്ടോ എടുക്കാൻ 5 മിനിറ്റ് എടുത്തു. ഞങ്ങൾ വന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് നടന്നുപോയപ്പോൾ അവസാനത്തെ 15 മിനിറ്റും തീർന്നു. (വഴിയിൽ വെച്ച് ഞങ്ങൾ ഐസ്ക്രീമും കഴിച്ചു!). 

ദിവസം 7 – ബൈ ബൈ, കാശ്മീർ!

നല്ലൊരു രാത്രി ഉറക്കത്തിന് ശേഷം, ഞങ്ങൾ നേരത്തെ ഉണർന്നു, തയ്യാറായി, പ്രഭാതഭക്ഷണം കഴിച്ചു ലോബിയിൽ കാത്തിരുന്നു. ആ സമയത്ത്, അൽഹിന്ദ് ഗ്രൂപ്പ് ഞങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒരു റിവ്യൂ എടുക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. ഞങ്ങളിൽ നിന്നും ഉപ്പാച്ചിയിൽ നിന്നും റിവ്യൂ എടുത്തപ്പോൾ, ഞാൻ പൂർണ്ണമായും മരവിച്ചുപോയി, എന്റെ പേര് മാത്രം പറയുകയും പുഞ്ചിരിക്കുകയും ചെയ്തു, ഉപ്പാച്ചിയാണ് ബാക്കി കാര്യങ്ങൾ സംസാരിച്ചത്. അതിലും കഷ്ടം, അവർ എന്റെ ഒറ്റയ്ക്കുള്ള റിവ്യൂ എടുത്തു! ഞാൻ എന്തൊക്കെയോ പിറുപിറുത്തു, എന്റെ മുഖത്തുനിന്ന് ക്യാമറ മാറ്റിയപ്പോൾ എനിക്ക് ആശ്വാസമായി.

പിന്നീട് എന്റെ ഉപ്പയും മറ്റൊരു അങ്കിളും ചേർന്ന് അന്തിമ ഗ്രൂപ്പ് റിവ്യൂ നൽകി. എല്ലാവരെയും ഇന്റർവ്യൂ ചെയ്ത ശേഷം ഞങ്ങൾ എയർപോർട്ടിലേക്ക് പോയി. പോകുന്ന വഴിയിൽ കാശ്മീർ വിട്ടുപോകുന്നതിൽ എല്ലാവർക്കും ചെറിയ സങ്കടം തോന്നി, അതിനാൽ മൂഡ് ശരിയാക്കാൻ ഗ്രൂപ്പിനൊപ്പം വന്ന സിദ്ധാർത്ഥ് എന്ന പയ്യൻ ചില ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിച്ചു. അവൻ ഒരു ചോദ്യം ചോദിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു: ‘ഒരു പൂവൻ കോഴി റൂഫിൽ നിന്ന് മുട്ടയിട്ടു, താഴെ വീണപ്പോൾ മുട്ടയ്ക്കൊന്നും പറ്റിയില്ല, എന്തുകൊണ്ട്?’

പക്ഷേ അവൻ ചോദിച്ചത് മറ്റൊന്നായിരുന്നു: ‘പൂവൻ കോഴിയുടെ മുകളിൽ മുട്ടയിട്ടാൽ അത് പൊട്ടുമോ?’ എല്ലാവരും ഉറക്കെ ചിരിക്കുകയും അവൻ എല്ലാവരുടെയും മൂഡ് വളരെ സന്തോഷമുള്ളതാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്തു.

എന്തായാലും, തമാശകൾക്ക് ശേഷം, ശ്രീനഗറിലെ പ്രതിരോധ വിമാനത്താവളമായതിനാൽ (defense airport) ഞങ്ങൾക്ക് ഒന്നിലധികം പരിശോധനകളിലൂടെ കടന്നുപോകേണ്ടി വന്നു. എല്ലാ പരിശോധനകൾക്കും ശേഷം ഞങ്ങൾ ഒടുവിൽ ശ്രീനഗർ എയർപോർട്ടിനുള്ളിൽ കടക്കുകയും അവിടെയും പരിശോധന നടത്തുകയും ചെയ്തു. പരിശോധനയ്ക്ക് ശേഷമാണ് ഞങ്ങളുടെ വിമാനം വൈകിയ വിവരം ഞങ്ങൾ അറിയുന്നത്, വിമാനം വരുന്നതുവരെ ഞങ്ങൾ വെയ്റ്റിംഗ് റൂമിലേക്ക് പോയി.

കാത്തിരിക്കുന്നതിനിടയിൽ, വിമാനത്താവളം സ്വന്തമാണെന്ന മട്ടിൽ പക്ഷികൾ ചുറ്റും പറക്കുന്നതും നടക്കുന്നതും ഞാൻ ശ്രദ്ധിച്ചു. അത് കാണാൻ വളരെ വിചിത്രവും രസകരവുമായ ഒരു കാഴ്ചയായിരുന്നു. വിമാനത്തിൽ കയറിയ ശേഷം എനിക്ക് വിശന്നു, കഴിക്കാൻ വെജ് റോളും വാനില കപ്കെയ്ക്കും കിട്ടിയതിൽ സന്തോഷം തോന്നി. ഭക്ഷണം കഴിച്ചു തീർത്തപ്പോഴേക്കും ഞങ്ങൾ ഡൽഹി എയർപോർട്ടിൽ എത്തി. ഞങ്ങളുടെ ഫ്ലൈറ്റ് വൈകിയതിനാൽ ഞങ്ങൾക്ക് വേഗത്തിൽ ചെക്ക് ഇൻ ചെയ്യാനും അടുത്ത ഫ്ലൈറ്റിൽ കയറാനും കഴിഞ്ഞു.

ഈ ഫ്ലൈറ്റിൽ ഞങ്ങൾക്ക് ചോറും ചിക്കൻ കറിയും മധുരമുള്ള രസഗുള പോലത്തെ ഒരു ഡെസേർട്ടും ലഭിച്ചു, അത് വളരെ മികച്ചതായിരുന്നു. ഈ ഫ്ലൈറ്റ് ഞങ്ങളുടെ അന്നത്തെ ആദ്യത്തെ ഫ്ലൈറ്റിനേക്കാൾ കുറച്ചുകൂടി ദൈർഘ്യമേറിയതായിരുന്നു, അതിനാൽ എല്ലാവരും ഉറങ്ങുമ്പോൾ ഞാൻ വിമാനത്തിൽ വെച്ച് ഒരു സിനിമ കണ്ടു. സിനിമ തീർന്നപ്പോഴേക്കും ഞങ്ങൾ കൊച്ചി എയർപോർട്ടിൽ എത്തിച്ചേർന്നു.

അവിടെനിന്ന് ഞങ്ങൾ ബാഗേജ് എടുത്ത്, വാഷ്റൂമിൽ പോയി, അടുത്തുള്ള ഉപ്പയുടെ ഓഫീസിലേക്ക് പോകാൻ ക്യാബ് ബുക്ക് ചെയ്തു. അവിടെ അനീസ് അങ്കിളിന്റെ കാർ പാർക്ക് ചെയ്തിട്ടുണ്ടായിരുന്നു, ഞങ്ങൾ കാറിൽ കോഴിക്കോട്ടേക്ക് പോയി. ഒരു ഹോട്ടലിൽ എത്തുന്നതുവരെ ഞാൻ ഉറങ്ങുകയായിരുന്നു.

കഴിക്കാൻ വയ്യാത്തത്ര ഉറക്കം വന്നതിനാൽ ഞാൻ ഒരു ബർഗർ ഓർഡർ ചെയ്തു, അത് നേരത്തെ ഉണ്ടാക്കിവെച്ച ഒന്നായിരുന്നു, അവർ മൈക്രോവേവ് ചെയ്ത് എനിക്ക് തന്നു. അരയുറക്കത്തിൽ ഞാൻ ബർഗറും ഒരു സ്പ്രൈറ്റും കുടിച്ച് കൊച്ചിയിൽ നിന്ന് കോഴിക്കോട്ടേക്കുള്ള യാത്ര തുടരാൻ കാറിലേക്ക് മടങ്ങി.

പെട്ടെന്ന്, എന്റെ കാൽ മസിലുകളിൽ (calves) കഠിനമായ വേദന അനുഭവപ്പെടുകയും ചെയ്തു, തുടർന്ന് ഉപ്പാച്ചി തിരികെ വന്ന് എന്റെ കാലുകൾ തിരുമ്മി തന്നു. പിന്നീട് ഞാൻ ഉറങ്ങിപ്പോയി, ഉണർന്നപ്പോൾ ഞാൻ വീട്ടിലായിരുന്നു. ഞാൻ വേഗത്തിൽ എന്റെ ബെഡ്റൂമിലേക്ക് ഓടിപ്പോയി കിടക്കയിൽ ഉറങ്ങി. കാശ്മീർ ട്രാവൽ ലോഗിന്റെ അവസാനമാണിത്. ബൈ! ബൈ!

എഴുത്ത്: ഫർഹാൻ ഷമീർ

8th സ്റ്റാൻഡേർഡ്,

ദേവഗിരി പബ്ലിക് സ്കൂൾ. കോഴിക്കോട്