നിങ്ങളുടെ ഹൃദയ താളം സ്വാഭാവികമാണോ? അറിയാം ഏട്രിയൽ ഫിബ്രിലേഷൻ

പ്രായമാകുമ്പോൾ ശരീരത്തിൽ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. അത് ഹൃദയത്തിന്റെ കാര്യത്തിലും സംഭവിക്കാം. എന്നാൽ ഹൃദയാരോഗ്യത്തിൽ നമ്മൾ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ ചെലുത്തേണ്ടതുണ്ട്. പ്രായമാകുമ്പോൾ ഹൃദയത്തിന്റെ താളത്തിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരാം. ഹൃദയതാളം ക്രമരഹിതമാകുന്ന ഇത്തരം ഒരു അവസ്ഥയാണ് ഏട്രിയൽ ഫിബ്രിലേഷൻ (Atrial Fibrillation) അല്ലെങ്കിൽ എഎഫ്‌ഐബി (AFib).

എഎഫ്‌ഐബി ബാധിച്ച് ഏകദേശം 7.9 ദശലക്ഷം ആളുകൾ ഇന്ത്യയിലുണ്ടെന്നാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ആഗോളതലത്തിൽ തന്നെ എഎഫ്‌ഐബി ഏറ്റവും കൂടുതൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടുന്ന രാജ്യങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇന്ത്യ. വാർദ്ധക്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് കൂടുതൽ ആളുകളിൽ കണ്ടുവരുന്ന ഒന്നാണെങ്കിലും, മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ജീവിതശൈലിയും മറ്റ് ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളും കാരണം ചെറുപ്പക്കാരിലും ഇത് ഇന്ന് കണ്ടുവരുന്നുണ്ട്.

എന്താണ് എഎഫ്‌ഐബി?

ഹൃദയം സാധാരണയായി ഒരു നിശ്ചിത വേഗതയിലും ക്രമമായ താളത്തിലുമാണ് മിടിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഏട്രിയൽ ഫിബ്രിലേഷനിൽ, ഹൃദയത്തിന്റെ മുകളിലെ അറകളായ ഏട്രിയയിൽ (Atria) താളം തെറ്റിയ വൈദ്യുത പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു.

ഹൃദയത്തിന് പ്രധാനമായും നാല് അറകളാണുള്ളത്—രണ്ട് മുകളിലെ അറകളും (ഏട്രിയ), രണ്ട് താഴത്തെ അറകളും (വെൻട്രിക്കിളുകൾ). സാധാരണ അവസ്ഥയിൽ ഹൃദയത്തിലെ ഇലക്ട്രിക്കൽ സിഗ്നലുകൾ ക്രമമായി പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ മുകളിലെ അറകൾ ചുരുങ്ങി രക്തം താഴത്തെ അറകളിലേക്ക് പമ്പ് ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ എഎഫ്‌ഐബി ഉള്ളപ്പോൾ, മുകളിലെ അറകളിൽ താളം തെറ്റിയതും അനിയന്ത്രിതവുമായ വൈദ്യുത തരംഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു. ഇതുമൂലം ഈ അറകൾ ശരിയായി ചുരുങ്ങുന്നതിനു പകരം വേഗത്തിൽ വിറയ്ക്കാൻ (Fibrillate) തുടങ്ങുന്നു.

ഇതു കാരണം ഹൃദയസ്പന്ദനം ക്രമരഹിതമാകുകയും, മിനിറ്റിൽ 60–100 സ്പന്ദനങ്ങൾ എന്ന സാധാരണ വിശ്രമ നിരക്കിനേക്കാൾ ഉയർന്ന നിരക്കിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്യാം. സാധാരണ വിശ്രമവേളയിൽ മിനിറ്റിൽ 60–100 സ്പന്ദനങ്ങൾ എന്ന നിരക്കാണെങ്കിൽ, എഎഫ്‌ഐബി സമയത്ത് ഏട്രിയയിൽ മിനിറ്റിൽ ഏകദേശം 450–600 സ്പന്ദനങ്ങൾ വരെ വൈദ്യുത തരംഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം.

എന്തുകൊണ്ടാണ് പ്രായമാകുമ്പോൾ എഎഫ്‌ഐബി വരുന്നത്?

എഎഫ്‌ഐബിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രധാന ഘടകങ്ങളിലൊന്നാണ് വാർദ്ധക്യം. കാലക്രമേണ ഹൃദയപേശികൾ കൂടുതൽ കടുപ്പമുള്ളതാകുകയും, ഏട്രിയ വലുതാവുകയും വികസിക്കുകയും ചെയ്യാം. കൂടാതെ 'ഫൈബ്രോസിസ്' എന്നറിയപ്പെടുന്ന വടുപോലെയുള്ള ടിഷ്യു ക്രമേണ ഹൃദയത്തിൽ അടിഞ്ഞുകൂടാനും സാധ്യതയുണ്ട്. ഈ മാറ്റങ്ങൾ ഹൃദയമിടിപ്പ് സ്ഥിരമായി നിലനിർത്തുന്ന സാധാരണ വൈദ്യുത സിഗ്നലുകളെ തടസ്സപ്പെടുത്തുകയും ക്രമരഹിതമായ താളത്തിനുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

പ്രായത്തിനനുസരിച്ച് എഎഫ്‌ഐബിയുടെ വ്യാപനവും വർദ്ധിക്കുന്നു. 60 വയസ്സുള്ളവരിൽ ഏകദേശം 3–4% ആളുകളിൽ എഎഫ്‌ഐബി ഉണ്ടാകാമെങ്കിൽ, 80 വയസ്സാകുമ്പോൾ ഈ അനുപാതം ഏകദേശം 8% ആയി ഉയരുന്നു.

ലക്ഷണങ്ങൾ

എഎഫ്‌ഐബി എല്ലാവരിലും ഒരേ പോലെയല്ല കാണപ്പെടുന്നത്. ചിലർക്ക് നെഞ്ചിടിപ്പ്, ക്ഷീണം, ശ്വാസതടസ്സം അല്ലെങ്കിൽ നടക്കുമ്പോൾ അസ്ഥിരത എന്നിവ അനുഭവപ്പെടാം. എന്നാൽ മറ്റു ചിലർക്ക് പ്രകടമായ ലക്ഷണങ്ങൾ ഒന്നും തന്നെ ഉണ്ടായി എന്ന് വരില്ല. മുതിർന്നവരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ക്ഷീണം അല്ലെങ്കിൽ ശ്വാസതടസ്സം പോലുള്ള ലക്ഷണങ്ങൾ വാർദ്ധക്യം കാരണമോ മറ്റ് ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ കാരണമോ ആണെന്ന് തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെടാം. ഇത് എഎഫ്‌ഐബി എളുപ്പത്തിൽ അവഗണിക്കപ്പെടാൻ ഇടയാക്കും.

സാധാരണ ഹൃദയമിടിപ്പുള്ളവരെ അപേക്ഷിച്ച് എഎഫ്‌ഐബി ഉള്ളവർക്ക് 3 മുതൽ 5 മടങ്ങ് വരെ ഉയർന്ന പക്ഷാഘാത (Stroke) സാധ്യതയുള്ളതിനാൽ ഇത് പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. ചിലരിൽ, തങ്ങൾക്ക് എഎഫ്‌ഐബി ഉണ്ടെന്നതിന്റെ ആദ്യ സൂചന തന്നെ ഒരു പക്ഷാഘാതമോ ഹൃദയസ്തംഭനമോ ആകാം.

പ്രായം മാത്രമല്ല കാരണം

പ്രായമാവുക എന്നത് കൊണ്ട് മാത്രം എഎഫ്‌ഐബി ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല. മറ്റ് രോഗങ്ങളും ജീവിതശൈലി ഘടകങ്ങളും ഇതിന് കാരണമാകാം:

ഉയർന്ന രക്തസമ്മർദ്ദം, പ്രമേഹം

ഹൃദയാഘാതം, വാൽവുകൾക്കുണ്ടാകുന്ന തകരാറുകൾ, കൊറോണറി ആർട്ടറി രോഗം

ശ്വാസകോശ സംബന്ധമായ രോഗങ്ങൾ, സ്ലീപ് അപ്നിയ (ഉറക്കത്തിലെ ശ്വാസതടസ്സം)

തൈറോയ്ഡ് തകരാറുകൾ, വൃക്കരോഗങ്ങൾ

അമിതമായ മദ്യപാനം, പുകവലി, അമിതവണ്ണം, അമിതമായ മാനസിക സമ്മർദ്ദം

എന്തുകൊണ്ട് ഗൗരവമായി കാണണം?

എഎഫ്‌ഐബി സ്വയം ഒരു ജീവഹാനിയുണ്ടാക്കുന്ന രോഗമല്ലെങ്കിലും, ചികിത്സിക്കാതിരുന്നാൽ ഗുരുതരമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കാം:

പക്ഷാഘാതം (Stroke): ഹൃദയത്തിന്റെ മുകളിലെ അറകൾ ശരിയായി ചുരുങ്ങാത്തതിനാൽ രക്തം കെട്ടിക്കിടക്കുകയും കട്ടപിടിക്കുകയും (Blood Clots) ചെയ്യുന്നു. ഈ രക്തക്കട്ട തലച്ചോറിലെ രക്തധമനികളിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തി തടസ്സമുണ്ടാക്കുമ്പോഴാണ് പക്ഷാഘാതം സംഭവിക്കുന്നത്. എഎഫ്‌ഐബി ഉള്ളവർക്ക് സ്‌ട്രോക്ക് വരാനുള്ള സാധ്യത 3 മുതൽ 5 മടങ്ങ് വരെ കൂടുതലാണ്.

ഹൃദയസ്തംഭനം (Heart Failure): ഹൃദയം തുടർച്ചയായി വേഗത്തിലും ക്രമരഹിതമായും മിടിക്കുന്നത് ഹൃദയപേശികളെ ദുർബലപ്പെടുത്തുകയും ശരീരത്തിലേക്ക് ആവശ്യത്തിന് രക്തം പമ്പ് ചെയ്യാൻ കഴിയാതെ വരികയും ചെയ്യുന്നു.

പ്രതിരോധവും മുൻകരുതലുകളും

കൃത്യമായ ജീവിതശൈലി മാറ്റങ്ങളിലൂടെ ഒരു പരിധി വരെ എഎഫ്‌ഐബി തടയാനോ നിയന്ത്രിക്കാനോ സാധിക്കും:

രോഗനിയന്ത്രണം: രക്തസമ്മർദ്ദവും പ്രമേഹവും കൃത്യമായ മരുന്നുകളിലൂടെ നിയന്ത്രിച്ചു നിർത്തുക.

ഭക്ഷണക്രമം: ഭക്ഷണത്തിൽ പഴങ്ങൾ, പച്ചക്കറികൾ, ധാന്യങ്ങൾ എന്നിവ ധാരാളം ഉൾപ്പെടുത്തുക. ഉപ്പും കൊഴുപ്പും കുറയ്ക്കുക.

വ്യായാമം: ദിവസവും കുറഞ്ഞത് 30 മിനിറ്റെങ്കിലും ലളിതമായ വ്യായാമങ്ങളോ നടപ്പമോ ശീലമാക്കുക.

ദുശ്ശീലങ്ങൾ ഒവിവാക്കുക: പുകവലിയും അമിത മദ്യപാനവും പൂർണ്ണമായും ഉപേക്ഷിക്കുക.

സമ്മർദ്ദം കുറയ്ക്കുക: യോഗ, ധ്യാനം എന്നിവയിലൂടെ മാനസിക സമ്മർദ്ദം കുറയ്ക്കുക.