നാളറിവ്
മറക്കാതിരിക്കാം, മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾ
  • മുബീന സി.എച്ച്​.
  • 09:57 AM
  • 10/12/2017

ഡിസംബർ 10 മനുഷ്യാവകാശ ദിനം

മനുഷ്യ​െൻറ അവകാശങ്ങൾക്കായി ഒരു ദിനം, എല്ലാ വർഷവും ഡിസംബർ 10 മനുഷ്യാവകാശ ദിനമായി ആചരിക്കുന്നു. ​െഎക്യരാഷ്​ട്ര സഭയുടെ പ്രഖ്യാപന പ്രകാരമാണിത്. 1948 ഡിസംബർ 10നാണ്​ ഇൗ ദിനം പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടത്​. 1950 ഡിസംബർ 4ന്​ എല്ലാ അംഗരാജ്യങ്ങളെയും വിളിച്ചുചേർത്ത്​ ഇൗ ദിനം ആഘോഷിക്കാൻ തീരുമാനമെടുത്തു. മനുഷ്യാവകാശ രംഗത്ത്​ പ്രവർത്തിക്കുന്ന നിരവധി സർക്കാർ, സർക്കാറേതര സംഘടനകൾ ഇൗ ദിനത്തിൽ പ്രത്യേക പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. അഞ്ചു വർഷം കൂടു​േമ്പാൾ നൽകുന്ന മനുഷ്യാവകാശം സംബന്ധിച്ചുള്ള അവാർഡും ഇൗ ദിനത്തിലാണ്​ നൽകുന്നത്​.
ഒാരോ വ്യക്തിക്കും അന്തസ്സും സുരക്ഷയും ഉറപ്പാക്കി സമൂഹത്തിൽ ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശമാണ്​ മനുഷ്യാവകാശം. സ്വകാര്യത, മതവിശ്വാസം, അഭിപ്രായ പ്രകടനം എന്നിവക്കുള്ള സംരക്ഷണം, വീട്​, ഭക്ഷണം, വസ്​ത്രം എന്നിവയോടു കൂടിയ ജീവിതം നയിക്കാനുള്ള അവകാശം, വാർധക്യം, വൈധവ്യം, ശാരീരിക ബലഹീനതകൾ ഉൾ​പ്പെടെയുള്ള അവശത എന്നീ അവസ്ഥയിൽ ലഭിക്കേണ്ട സംരക്ഷണം, നിയമത്തിനു മുന്നിൽ ഉള്ള സംരക്ഷണം, കുറ്റവാളി എന്ന്​ തെളിയിക്കപ്പെടും വരെ നിരപരാധിയായി പരിഗണിക്കപ്പെടാനുള്ള അവകാശം, അന്യായമായി തടങ്കലിൽ പാർപ്പിക്കില്ല എന്ന ഉറപ്പ്​, ഇവയെല്ലാം അന്താരാഷ്​ട്ര തലത്തിൽതന്നെ മനുഷ്യാവകാശങ്ങളായി പരിഗണിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
എല്ലാ മനുഷ്യരുടെയും അർഹതയായി കരുതപ്പെടുന്ന അടിസ്ഥാന അവകാശങ്ങളും സ്വാതന്ത്ര്യങ്ങളുമാണ്​ മനുഷ്യാവകാശം എന്നറിയപ്പെടുന്നത്​. പൗരാവകാശം, രാഷ്​ട്രീയകാര്യങ്ങളിലുള്ള അവകാശം, സാമ്പത്തികാവകാശം, സാമൂഹികാവകാശം, സാംസ്​കാരികാവകാശം ഇ​െതല്ലാം ഒത്തുചേരുന്നതാണ്​ മനുഷ്യാവകാശത്തി​െൻറ നിർവചനം.
‘‘എല്ലാ മനുഷ്യജീവികളും
സ്വാതന്ത്ര്യത്തിൽ ജനിച്ചവരും
ഒരേ അവകാശങ്ങളും
മഹത്ത്വവും
അർഹിക്കുന്നവരുമാണ്​.
ബുദ്ധിയും മനസ്സാക്ഷിയും
ഉള്ള അവർ പരസ്​പരം സാഹോദര്യത്തോടെ പെരുമാറണം’’
​^െഎക്യരാഷ്​ട്ര സഭയുടെ രാഷ്​ട്രാന്തര മനുഷ്യാവകാശ പ്രഖ്യാപനത്തി​െൻറ ഒന്നാം വകുപ്പ്​.

മാഗ്​നാകാർട്ടയും മറ്റു നാഴികക്കല്ലുകളും
1215ൽ ഒപ്പുവെച്ച മാഗ്​നാകാർട്ടയിലാണ്​ ചരി​ത്രകാരന്മാർ ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിലെ മനുഷ്യാവകാശ നിയമങ്ങളുടെ തുടക്കം കാണുന്നത്​. പൗരാവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള നവീന കാലഘട്ടത്തിലെ ആദ്യ ​പ്രമാണമാണിത്​. ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ജോൺ രാജാവിൽനിന്ന്​ ഇടപ്രഭുക്കന്മാർ സ്വന്തം താൽപര്യ സംരക്ഷണാർഥം സമ്മർദം പ്രയോഗിച്ച്​ നേടിയതാണെങ്കിലും പിന്നീട്​ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ പാർലമെൻറ്​ അംഗീകരിച്ച മാഗ്​നാകാർട്ട ജനായത്ത ഭരണക്രമത്തിലേക്കുള്ള ലോകത്ത​ി​െൻറ ചുവടുവെപ്പായി പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു.
രാജാധിപത്യത്തിന്​ അതിരുകൾ നിശ്ചയിക്കുന്ന ഇൗ അവകാശ പത്രികയിൽ വ്യക്തികൾക്ക്​ സ്വത്ത്​​ കൈവശംവെക്കാനും നിഷ്​​പക്ഷമായി നീതി ലഭിക്കാനുമുള്ള നിബന്ധനകളുണ്ട്​. രാഷ്​ട്രത്തി​െൻറ നിയമാനുസൃതമായ ന്യായവിധി കൂടാതെ ഒരു വ്യക്തിയെയും തടഞ്ഞുവെക്കുക​േയാ കാരാഗൃഹത്തിലടക്കുകയോ നാടുകടത്തുകയോ ഏതെങ്കിലും വിധം വകവരുത്തുകയോ ചെയ്​തുകൂടാ എന്ന മാഗ്​നാകാർട്ടയിലെ സുപ്രസിദ്ധമായ 39ാം അനു​േ​ച്ഛദം വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം എന്ന ആശയത്തിന്​ ആദ്യമായി മൂർത്തരൂപം നൽകി. പിൽക്കാല തലമുറകൾക്ക്​ വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തി​െൻറ ശാശ്വത പ്രതീകമാവുകയായിരുന്നു ആ നിബന്ധന.
1688ലെ മഹത്തായ വിപ്ലവത്തിലൂടെ പൗരാവകാശ നിഷേധങ്ങളിൽ പൊറുതിമുട്ടിയ ഇംഗ്ലീഷ്​ ജനത ചോര ചൊരിയാതെ അവകാശ സംരക്ഷണത്തിനനുപേക്ഷണീയമായ ജനാധിപത്യ ഭരണക്രമത്തിനും നിയമവാഴ്​ചക്കും വഴിയൊരുക്കുകയായിരുന്നു.
1776ലെ അമേരിക്കൻ സ്വാതന്ത്ര്യപ്രഖ്യാപനം മനുഷ്യാവകാശ ചരിത്രത്തിലെ മറ്റൊരു നാഴികക്കല്ലാണ്​. സ്വതന്ത്രവും ആഹ്ലാദകരവുമായ അന്തരീക്ഷത്തിൽ ജീവിതം നയിക്കാനുള്ള മനുഷ്യ​െൻറ ജന്മാവകാശവും ജനങ്ങളുടെ അനുമതിയിൽ അധിഷ്​ഠിതമായ രാഷ്​ട്രീയാധികാരവും എന്നീ തത്ത്വങ്ങൾ എടുത്തുകാട്ടി മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾ നിഷേധിക്കുന്ന ഭരണകൂടത്തെ തകർത്തെറിയാൻ ജനങ്ങൾക്കുള്ള അനിഷേധ്യമായ അവകാശം അത്​ അസന്ദിഗ്​ധമായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. 
തുടർന്ന്​ 1787ൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന അമേരിക്കൻ ​െഎക്യനാടുകളുടെ ഭരണഘടനയാവ​െട്ട ഏതാനും ഭേദഗതികളിലൂടെ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായി മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്ക്​ നിയമപരിരക്ഷ വാഗ്​ദാനം ചെയ്​തു.
മനുഷ്യാവകാശങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിൽ ഒരു നവീന അധ്യായം എഴുതിച്ചേർക്കുകയായിരുന്നു ‘സ്വാതന്ത്ര്യം, സമത്വം, സാഹോദര്യം’ എന്ന മുദ്രാവാക്യമുയർത്തിയ ​െഎതിഹാസികമായ ഫ്രഞ്ച്​ വിപ്ലവം. പൗരാവകാശങ്ങൾ ചവിട്ടിമെതിച്ച ഭീകരഭരണത്തി​െനതിരെ വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യവും ജനങ്ങളുടെ പരമാധികാരവും കൈവരിച്ച വിജയമായിരുന്നു അത്​. 1789ൽ ഫ്രാൻസിലെ ജനപ്രതിനിധിസഭ പ്രഖ്യാപിച്ച ‘മനുഷ്യ​െൻറ അവകാശങ്ങൾ’ 1791ൽ ഫ്രഞ്ച്​ ഭരണഘടനയിൽ കൂട്ടിച്ചേർത്തതോടെ വിപ്ലവത്തിനാധാരമായ ആദർശങ്ങൾ മൗലിക നിയമമായി പരിണമിച്ചു. പുതിയ അനേകം രാജ്യങ്ങൾ ജനാധിപത്യമാതൃക സ്വീകരിച്ചതി​െൻറ ഫലമായി 19ാം നൂറ്റാണ്ടി​െൻറ ഭാഗമായിത്തീർന്നു മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾ. 
പ്രകൃതിനിയമത്തിെൻറ ഭാഗം എന്ന സങ്കൽപത്തിൽനിന്ന്​ ഭരണഘടനാപരിരക്ഷ ലഭിക്കുന്ന മൗലികനിയമം എന്ന അവസ്ഥയിലേക്കുള്ള മനുഷ്യാവകാശങ്ങളു​െട പരിണാമത്തിന്​ ഇംഗ്ലീഷ്​, ഫ്രഞ്ച്​, അമേരിക്കൻ വിപ്ലവങ്ങൾ വഹിച്ച പങ്ക്​ വലുതാണ്​. 

അന്താരാഷ്​ട്ര മനുഷ്യാവകാശ ബിൽ
1948 ഡിസംബർ 10ന്​ പാരീസിൽ ചേർന്ന ​െഎക്യരാഷ്​ട്രസഭയു​െട പൊതുസഭ (ജനറൽ അസംബ്ലി) പാസാക്കി അംഗീകരിച്ചതാണ്​ അന്താരാഷ്​ട്ര മനുഷ്യാവകാശ പ്രഖ്യാപനം (Universal Declaration of Human Rights ^UDHR). രണ്ടാം ലോകയുദ്ധത്തി​െൻറ അനുഭവങ്ങളിൽനിന്ന്​ ഉരുത്തിരിഞ്ഞു
വന്ന, മനുഷ്യജീവികൾക്ക്​ സ്വാഭാവികമായുള്ള അവകാശങ്ങളെപ്പറ്റിയുള്ള ആദ്യ ആഗോള പ്രഖ്യാപനമാണ്​ അന്താരാഷ്​ട്ര മനുഷ്യാവകാശ പ്രഖ്യാപനം. പിന്നീട്​ അന്താരാഷ്​ട്ര ഉടമ്പടികളുടെ ഭാഗമായും ദേശീയ ഭരണഘടനകളുടെ ഭാഗമായും പ്രാദേശിക മനുഷ്യാവകാശ പ്രമാണങ്ങളായും വിവിധ നിയമങ്ങളായും മാറിയ 30 അനുച്ഛേദങ്ങളാണ്​ ഇൗ പ്രഖ്യാപനത്തിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നത്​. 
അന്താരാഷ്​ട്ര മനുഷ്യാവകാശ പ്രഖ്യാപനം, സാമൂഹിക, സാമ്പത്തിക, സാംസ്​കാരിക അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള അന്താരാഷ്​ട്ര ഉടമ്പടി, സിവിൽ രാഷ്​ട്രീയ അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള അന്താരാഷ്​ട്ര ഉടമ്പടി എന്നിവയെ ചേർത്ത്​ അന്താരാഷ്​ട്ര മനുഷ്യാവകാശ ബിൽ എന്ന്​ വിളിക്കുന്നു.

​െഎക്യരാഷ്​ട്രസഭ നിരീക്ഷണ സമിതികൾ
മനുഷ്യാവകാശങ്ങളെ സംബന്ധിക്കുന്ന പത്ത്​ ​െഎക്യരാഷ്​ട്രസഭ നിരീക്ഷണ സമിതികളാണുള്ളത്​. സ്വതന്ത്ര വിദഗ്​ധർ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഇൗ സമിതികളാണ്​ ​പ്രധാനപ്പെട്ട അന്താരാഷ്​ട്ര മനുഷ്യാവകാശ ഉടമ്പടികളുടെ നിർവഹണ   പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കുന്നത്​. 
ഇൗ സമിതികളിൽ ഉൾപ്പെട്ട വിദഗ്​ധരെയെല്ലാം മനുഷ്യാവകാശങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച അവരുടെ വൈദഗ്​ധ്യത്തി​െൻറ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, അംഗരാജ്യങ്ങളാണ്​ നിർദേശിക്കുകയും തെരഞ്ഞെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്​. നാലു വർഷമാണ്​ സേവന കാലാവധി.

•മനുഷ്യാവകാശ സമിതി 
(സി.സി.പി.ആർ)
പൊതു ^രാഷ്​ട്രീയ അവകാശങ്ങൾക്കുള്ള അന്താരാഷ്​ട്ര ഉടമ്പടി 1966​െൻറയും അതി​െൻറ ​െഎച്ഛിക പെരുമാറ്റച്ചട്ടങ്ങളുടെയും നിർവഹണം നിരീക്ഷിക്കുന്നു.

• സാമ്പത്തിക, സാമൂഹിക, സാംസ്​കാരിക അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള സമിതി (സി.ഇ.എസ്​.സി.ആർ)
സാമ്പത്തിക, സാമൂഹിക, സാംസ്​കാരിക അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള അന്താരാഷ്​ട്ര ഉടമ്പടി ^1966​െൻറ നിർവഹണം നിരീക്ഷിക്കുന്നു.
• വംശീയ വിവേചനത്തി​െൻറ നിരാകരണത്തിനുള്ള സമിതി (സി.ഇ.ആർ.ഡി)
എല്ലാ തരത്തിലുമുള്ള വംശീയ വിവേചനത്തി​െൻറ നിരാകരണത്തിനായുള്ള അന്താരാഷ്​ട്ര ഉടമ്പടി^1965െൻറ നിർവഹണം നിരീക്ഷിക്കുന്നു.
• സ്​ത്രീകൾക്കെതിരെയുള്ള വിവേചനത്തി​െൻറ 
നിരാകരണത്തിനായുള്ള സമിതി (സി.ഇ.ഡി.എ.ഡബ്ല്യു)
സ്​ത്രീകൾക്കെതിരായ എല്ലാ തരത്തിലുള്ള വിവേചനത്തി​െൻറയും നിരാകരണത്തിനുള്ള ഉടമ്പടി ^1979െൻറയും അതി​െൻറ ​െഎച്ഛിക പെരുമാറ്റച്ചട്ടത്തി​െൻറയും നിർവഹണപ്രവർത്തനങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കുന്നു.
• പീഡനങ്ങൾക്കെതിരായ സമിതി (സി.എ.ടി)
പീഡനം, ക്രൂരവും മനുഷ്യത്വഹീനവും അപമാനകരവുമായ മറ്റു പെരുമാറ്റങ്ങൾ എന്നിവക്കെതിരായ ഉടമ്പടി ^1984െൻറ നിർവഹണം നിരീക്ഷിക്കുന്നു.
• കുട്ടിയുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള സമിതി 
(സി.ആർ.സി)
കുട്ടിയുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള ഉടമ്പടി ^ 1989െൻറയും അതി​െൻറ ​െഎച്ഛിക പെരുമാറ്റച്ചട്ടങ്ങളുടെയും (2000) നിർവഹണ മേൽനോട്ടം നടത്തുന്നു.
• കുടിയേറ്റത്തൊഴിലാളികൾക്കായുള്ള സമിതി 
(സി.എം.ഡബ്ല്യു)
കുടിയേറ്റത്തൊഴിലാളികളുടെയും അവരുടെ കുടുംബാംഗങ്ങളുടെയും അവകാശസംരക്ഷണത്തിനായുള്ള അന്താരാഷ്​ട്ര ഉടമ്പടി 1990​െൻറ നിർവഹണ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നു.
• ഭിന്നശേഷിയുള്ളവുടെ അവകാശങ്ങൾക്ക്​ 
വേണ്ടിയുള്ള സമിതി
ഭിന്നശേഷിയുള്ളവരുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള ​െഎക്യരാഷ്​ട്ര ഉടമ്പടി 2006െൻറ പ്രവർത്തനങ്ങളെ നിരീക്ഷിക്കുന്നു.
• നിർബന്ധിത പലായനത്തിനെ സംബന്ധിച്ച സമിതി (സി.ഇ.ഡി)
എല്ലാ വ്യക്തികൾക്കും നിർബന്ധിത പലായനത്തിൽനിന്നുള്ള സംരക്ഷണം നൽകുന്നതിനായുള്ള അന്താരാഷ്​ട്ര ഉടമ്പടി ^2006 െൻറ പ്രവർത്തനം നിരീക്ഷിക്കുന്നു.
• പീഡനം, ക്രൂരവും മനുഷ്യത്വഹീനവും അപമാനകരവുമായ മറ്റു പെരുമാറ്റങ്ങളും ശിക്ഷയും എന്നിവയുടെ നിരാകരണത്തിനായുള്ള ​െഎക്യരാഷ്​ട്ര ഉപസമിതി
പീഡനങ്ങൾക്കെതിരായ ഉടമ്പടിയുടെ ​െഎച്ഛിക പെരുമാറ്റച്ചട്ടത്തിനെ തുടർന്ന്​ സ്ഥാപിച്ചതാണ് ഇൗ സമിതി. ക്രൂരവും മനുഷ്യത്വഹീനവും അപമാനകരവുമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, ശിക്ഷ എന്നിവയും, പീഡനങ്ങളും ഒഴിവാക്കുന്നതിനായി തടവുകേന്ദ്രങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുന്നതിനായാണ്​ രൂപവത്​കരിച്ചത്​.

ആഗോള മനുഷ്യാവകാശ പ്രഖ്യാപനത്തി​െല അവകാശങ്ങൾ
•സമത്വം
•വിവേചനത്തി​െനതിരായ അവകാശം
•ജീവിക്കാനും സ്വാതന്ത്ര്യം, വ്യക്തിസുരക്ഷിതത്വം എന്നിവ അനുഭവിക്കാനുമുള്ള അവകാശം
•അടിമത്തത്തിൽനിന്നു സംരക്ഷണം
•പീഡനം, ഹീനമോ ക്രൂരമോ ആയ ശിക്ഷ, പെരുമാറ്റം എന്നിവയിൽനിന്ന്​ സംരക്ഷണം
•നിയമത്തി​െൻറ മുന്നിൽ മനുഷ്യോചിതമായ പരിഗണന
•നിയമത്തി​െൻറ മുന്നിൽ തുല്യ പരിഗണന
•അവകാശലംഘനങ്ങൾക്ക്​ നൈതികപ്രതിവിധികൾ
•സ്വേച്ഛാപരമായ അറസ്​റ്റ്​, തടവ്​, നാടുകടത്തൽ എന്നിവയിൽനിന്നു സംരക്ഷണം
•ന്യായമായ വിചാരണ
കുറ്റകൃത്യം തെളിയിക്കപ്പെടുന്നതുവരെ നിരപരാധിയായി പരിഗണിക്കപ്പെടുക
•സ്വകാര്യത, കുടുംബം, കത്തിടപാടുകൾ ഇവയിൽ ഇടപെടലുകൾക്കെതിരെ സംരക്ഷണം.
•സഞ്ചാര സ്വാതന്ത്ര്യം
•പീഡനത്തിനെതിരെ ഇതര രാജ്യങ്ങളിൽ രാഷ്​ട്രീയ അഭയം തേടാനുള്ള അവകാശം
•പൗരത്വത്തിനുള്ള അവകാശം
•വിവാഹത്തിനും കുടുംബം സ്ഥാപിക്കാനുമുള്ള അവകാശം
•സ്വത്തവകാശം (മനുഷ്യാവകാശ കരാറുകളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല)
•മത ^വിശ്വാസ സ്വാതന്ത്ര്യങ്ങൾ
•അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്ര്യം, അറിയാനുള്ള അവകാശം
•സമാധാനപരമായി സമ്മേളിക്കാനും സംഘടിക്കാനുമുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം 
•ഭരണത്തിൽ പങ്കാളിത്തം
•സാമൂഹിക സുരക്ഷിതത്വം
•തൊഴിലിനുള്ള അവകാശം
•വിശ്രമവും വിനോദവും
•തൃപ്​തികരമായ ജീവിത നിലവാരം
•വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള അവകാശം
•സാംസ്​കാരിക അവകാശങ്ങൾ
•അനുയോജ്യമായ അന്താരാഷ്​ട്ര സാമൂഹികക്രമം
•സ്വതന്ത്രവും സമ്പൂർണവുമായ വളർച്ചക്കനുപേക്ഷണീയമായ സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ
•ഇൗ അവകാശങ്ങളിൽ രാഷ്​ട്രീയ, സ്വകാര്യ ഇടപെടലുകൾക്കെതിരെ സംരക്ഷണം

ദേശീയ മനുഷ്യാവകാശ കമീഷൻ
ഭരണഘടനയിലോ അന്താരാഷ്​ട്ര ​പ്രഖ്യാപനങ്ങളിലോ ഉറപ്പു നൽകുന്നതും വ്യക്തിയുടെ ജീവനും സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും സമത്വത്തിനും അന്തസ്സിനും ഉള്ളതും മാനുഷികവുമായ ഏതൊരവകാശത്തെയും മനുഷ്യാവകാശം എന്നു വിളിക്കാം. ഇന്ത്യയിൽ ഇത്തരം അവകാശങ്ങളുടെ പരിരക്ഷ മുൻനിർത്തി രൂപംനൽകിയ സ്ഥാപനമാണ്​ ദേശീയ മനുഷ്യാവകാശ കമീഷൻ. 1993ൽ നിലവിൽവന്ന മനുഷ്യാവകാശ സംരക്ഷണ നിയമം അനുശാസിക്കുന്ന അധികാരങ്ങളും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും നിർവഹിക്കുകയാണ്​ കമീഷ​െൻറ ചുമതല.
ദേശീയ മനുഷ്യാവകാശ കമീഷ​െൻറ രൂപവത്​കരണം നടത്തുന്നത്​ കേന്ദ്ര ഗവൺമെൻറാണ്​. ഒാരോ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും സംസ്ഥാന മനുഷ്യാവകാശ കമീഷനും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്​.
ദേശീയ കമീഷനിൽ ചെയർമാൻ ഇന്ത്യൻ ചീഫ്​ ജസ്​റ്റിസ്​ പദവി വഹിച്ചിരിക്കുന്നയാൾ ആയിരിക്കണം. ചെയർമാന്​ പുറമെ മറ്റു നാലംഗങ്ങൾ കൂടി കമീഷനിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

സംസ്ഥാന കമീഷൻ
ഹൈകോടതി ചീഫ്​ ജസ്​റ്റിസ്​ പദവി വഹിച്ചിരുന്നയാളായിരിക്കണം സംസ്ഥാന മനുഷ്യാവകാശ കമീഷ​െൻറ ചെയർമാൻ. കേരളത്തിലെ കമീഷന്​ നിലവിൽ ചെയർമാൻ കൂടാതെ രണ്ടംഗങ്ങൾ കൂടിയുണ്ട്​. അത്​ നാലുവരെയാകാം. ദേശീയ മനുഷ്യാവകാശ കമീഷ​െൻറ അതേ അധികാരങ്ങൾതന്നെയാണ്​ സംസ്ഥാന കമീഷനുകൾക്കും ഉള്ളത്​.
മനുഷ്യാവകാശ ധ്വംസനങ്ങൾ നടക്കു​േമ്പാൾ അവയെ സംബന്ധിച്ച പരാതി, ധ്വംസനങ്ങൾക്ക്​ ഇരയായ വ്യക്തിക്കോ അയാൾക്കുവേണ്ടി മറ്റാർക്കെങ്കിലുമോ പരാതി സൗജന്യമായി നൽകാം. പരാതിക്ക്​ പ്രത്യേക രൂപം നിഷ്​കർഷിക്കുന്നില്ല. പരാതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മനുഷ്യാവകാശം ലംഘിക്കപ്പെട്ടതായി കമീഷന്​ ബോധ്യപ്പെട്ടാൽ നഷ്​ടപരിഹാരം നൽകുന്നതിനായി കമീഷന്​ ഭരണകൂടത്തോട്​ ശിപാർശ ചെയ്യാം.
വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ, ആശുപത്രികൾ, ജോലിസ്ഥലങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയിലൊക്കെ നടത്തുന്ന മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങളെ പരിശോധിച്ച്​ അന്വേഷണം നടത്താൻ കമീഷന്​ അധികാരമുണ്ട്​.