അമ്മച്ചിത്തെയ്യങ്ങൾ കെട്ടിയാടാറ്...

നനഞ്ഞ ചൂട്ടുകറ്റകൾ

ഊതിയൂതി പുകഞ്ഞു കത്തുമ്പോൾ

നീറി നീറി കലങ്ങിയ ചുവന്ന കണ്ണുകൾ.

മൺകലക്കരിയിൽപ്പുരണ്ട

മുഖത്തെഴുത്ത്...

തിളച്ചുതൂവിയടുപ്പിലേക്ക്

ആഴ്ന്നിറങ്ങുന്ന കഞ്ഞിവെള്ളം

കൊതുമ്പു കഷണത്തെ നനച്ചു

കുതിർത്തുമ്പോഴുള്ള മണമാണ്

അമ്മച്ചി വേഷംകെട്ടിയ

അടുക്കളത്തെയ്യത്തിന്...

രാവു പുലരും മുമ്പേ

അമ്മച്ചിത്തെയ്യക്കണ്ണുകളുണർന്നിരിക്കും

കൂവി നേരംവെളുപ്പിക്കുവാൻ

കോഴികളെ വിളിച്ചുണർത്തും.

കിണറ്റിലേക്കെടുത്തെറിഞ്ഞ

പാളത്തൊട്ടിയിലേക്ക്

വെള്ളം നിറയുന്ന ഒച്ചയിൽ

നീർക്കോലികളും തവളകളും ഉണർന്നു

കിണറ്റിലേക്കു ചാടും...

ചായപ്പാത്രം തിളച്ചുപൊന്തി

മൂടിയ പിഞ്ഞാണം പാത്രവക്കിൻമേൽ

കൂട്ടിമുട്ടുന്ന വിറങ്ങലിച്ച ഒച്ചയിൽ

ചായ് പ്പിന്റെ കൈക്കോൽപ്പടിയിലുറങ്ങിയ

പല്ലികൾ ഞെട്ടിയുണർന്നു പാഞ്ഞുവരും.

മുളങ്കുറ്റിയിൽനിന്നും ആവിപൊന്തുമ്പോൾ

വെന്ത കോതമ്പു പുട്ടിന്റെ മണം

അമ്മച്ചിത്തെയ്യങ്ങൾ വിളമ്പുന്ന

പുലർക്കാല നേദ്യമാണ്...

ചുട്ടുപൊള്ളുന്ന ഉച്ചക്ക്

വറ്റൽമുളകിന്റെ എരിവു വറ്റിച്ച

മീൻചട്ടിയിലെ

രുചിക്കൂട്ടിന്റെ രൂപമാണ്

അമ്മച്ചിത്തെയ്യത്തിന്...

അത്താഴത്തിന് മൺകലത്തിലേ

കഞ്ഞിവെള്ളത്തിലിത്തിരി

വറ്റുക്കോരി പിഞ്ഞാണം നിറക്കുമ്പോൾ

അമ്മച്ചിത്തെയ്യങ്ങൾ

തെളിനീരുവറ്റാത്ത നദികളാണ്...

ഉറങ്ങിത്തീരാത്ത രാത്രിയാമങ്ങളെയോർത്ത്

അമ്മച്ചിത്തെയ്യങ്ങൾ കരയാറില്ലാ.

അമ്മച്ചിത്തെയ്യങ്ങളൊരിക്കലും

വേഷങ്ങളഴിച്ചു കെട്ടുകയോ

മുഖത്തെഴുത്ത് മായ്ക്കുകയോ

ചെയ്യാറില്ലാ...

പൊലിയളക്കാനല്ലാതെ

പറനാഴികളെടുത്തളന്നു കൊടുക്കാൻ

അമ്മച്ചിത്തെയ്യത്തിന്റെ

ഗണിതശാസ്ത്രത്തിൽ

കൂട്ടിക്കുറക്കലുകളുമില്ല...

അടുക്കളയും കിടപ്പ്മുറിയും പോലെ.

അതിനിടയിൽ എല്ലാ രുചികളെയും

എച്ചിലാക്കുന്ന ഒരു തീൻമേശ.

നമ്മുക്ക് മുകളിൽ കറങ്ങുന്നുണ്ട്

ഫാനെന്ന് നമ്മൾ ഓമനപ്പേരിൽ

വിളിക്കുന്ന ഒരു അലങ്കാര പങ്ക

ലക്ഷ്യമേതുമില്ലാതെ വെറുതെ

നമ്മുടെ ഉഷ്ണങ്ങൾ ഒക്കെയും

തണുപ്പിക്കാൻ ഒട്ടുമേ കഴിവില്ല.

അതിന്റെ കാറ്റെന്ന് നമ്മൾ

വിളിക്കുന്ന മുരൾച്ചക്ക്

അതിനൊക്കെ മുകളിൽ നാം

മേൽക്കൂര കെട്ടി മറയ്ക്കുന്നു

ചില്ലകൾ നീട്ടാതെ വളരാതെ

മുറ്റത്ത് വളർത്തുന്നു നാം

ഒരു ബോൺസായ് പൂത്തോട്ടം

പിന്നെ അന്യരെ പുറത്താക്കി

ഗേറ്റിന് വെളിയിൽ പൂട്ടിട്ട്

നമ്മൾ ഏകാന്തരാകുന്നു

പിന്നെ നമ്മളെ ഒറ്റയ്ക്ക്

ഉപേക്ഷിച്ച് പോയ ലോകത്തെ

പഴിച്ചും ശപിച്ചും പ്രാകിയും

നമ്മൾ വിശുദ്ധരായി ഭവിക്കുന്നു

ആരും ചോദിച്ചില്ല

ഞാൻ പറഞ്ഞുമില്ല.

കുറുക്കൻ മാവിന്റെ താഴ്ന്ന കൊമ്പിൽ

കാക്ക തന്റെ പേരുരുവിട്ടു മുദ്രാവാക്യം മുഴക്കി.

അവസാന ശ്വാസം രുചിച്ച ഒരില

തണ്ടടർന്ന് ഇണുങ്ങാർക്കുന്ന

മണ്ണിൽ വീണുകിടന്നു.

നരച്ചാകാശത്തിന് കീഴെ പഴം ചക്ക

വീണുപൊട്ടുന്ന വഴിയിലൂടെ നടക്കവേ,

ഞാൻ വെറുതെ ഓർത്തു

കോലായിൽ വന്നു ചിരിക്കുകയെങ്കിലും

ചെയ്യാമായിരുന്നു.

പാർക്കിലിരുന്നു സുഹൃത്തുമായി സൊറ പറഞ്ഞു.

അവന്റെ വലിയ പ്രശ്നം

എന്നും എവിടേക്കെന്ന ചോദ്യം.

ഒരു കാര്യത്തിനുതന്നെ രണ്ടുതരം വേവലാതി.

രാത്രി വൈകി വന്നു.

മേശപ്പുറത്ത്

ഭക്ഷണം മൂടി​െവച്ചിരിക്കുന്നു.

വാതിലുകൾ അടച്ച്,

വിളക്കണച്ച്,

എനിക്കായി കാത്തിരുന്ന

വീട് ഉറങ്ങിക്കിടന്നു.

പിറ്റേന്ന് വൈകി എണീറ്റു.

അന്നവും ഇന്നലെപോലെ മൂടി​െവച്ചിരുന്നു.

ബാഗുമെടുത്ത് മുറ്റത്തുനിന്നു ഞാൻ നോക്കി

വീട് മെലിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

ഇന്നലത്തെ കാക്ക തന്നെയോ എന്നറിയില്ല,

കുറുക്കൻ മാവിന്റെ ചില്ലയിലിരുന്ന്

ബാലൻസ് ചെയ്ത് വിരുന്നു കുറിച്ചു.

ആരെങ്കിലും വരുമായിരിക്കും മനസ്സും കുറിച്ചിട്ടു.

സെപ്റ്റംബർ നാലിന് തൃ​ശൂ​ർ ജി​ല്ല​യി​ലെ കൈ​പ്പ​മം​ഗ​ലം പ​ന​മ്പി​ക്കു​ന്നി​നു​ സ​മീ​പം ദേ​ശീ​യ​പാ​ത 66​ൽ ഒ​രു കാ​ർ നി​ർ​ത്തി​യി​ട്ട ലോ​റി​യി​ലി​ടി​ച്ച് ത​മി​ഴ്നാ​ട്ടു​കാ​രാ​യ എ​ട്ടു വി​ദ്യാ​ർ​ഥി​ക​ൾ സം​ഭ​വ​സ്ഥ​ല​ത്തു​ത​ന്നെ മ​രി​ച്ചതാണ് ഒന്ന്. അടുത്തദിവസം ഇ​തേ സ​മ​യ​ത്തു​ത​ന്നെ റോ​ഡ​രി​കി​ൽ നി​ർ​ത്തി​യ ബൈ​ക്കി​ൽ അ​മി​ത​വേ​ഗ​ത​യി​ൽ വ​ന്ന കാ​ർ ഇ​ടി​ച്ചു​തെ​റി​പ്പി​ച്ച​ത് മാ​താ​പി​താ​ക്ക​ളും പു​ത്ര​നു​മ​ട​ക്കം മൂ​ന്നു​പേ​രെ​യാ​ണ്. ര​ണ്ടു സം​ഭ​വ​ത്തി​ലും ര​ക്ഷാ​പ്ര​വ​ർ​ത്ത​ന​ത്തി​ന് ആ​ളെ​ത്തും മു​മ്പേ എ​ല്ലാ​വ​രും മ​ര​ണ​പ്പെ​ട്ടി​രു​ന്നു. 2026 ജൂലൈ 10ന് കണ്ണൂർ ഇരിട്ടിയിൽ കാർ വഴിയരികിലെ മരത്തിലിടിച്ച് 5 യുവ എൻജിനീയർമാർ മരിച്ചു. വാഹനത്തിലുണ്ടായിരുന്ന അഞ്ചുപേരും മരിച്ചതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ അപകടത്തിന്റെ കൃത്യമായ കാരണം കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല. 2025ൽ ​അ​മ്പ​തി​നാ​യി​ര​ത്തോ​ളം വാ​ഹ​നാ​പ​ക​ട​ങ്ങ​ളാ​ണ് കേ​ര​ള​ത്തി​ൽ ന​ട​ന്ന​ത്. മരിച്ചത് 3733 പേ​ർ –പ്ര​തി​ദി​നം ശ​രാ​ശ​രി പ​ത്തു​പേ​ർ എ​ന്ന നി​ര​ക്കി​ൽ. 56,922 പേ​ർ​ക്ക് പ​രി​ക്കേ​ൽ​ക്കു​ന്നു.

തൃ​ശൂ​രി​ലടക്കം ദേ​ശീ​യ​പാ​ത 66ന്റെ ​വി​ക​സ​ന​പ്ര​വ​ർ​ത്ത​ന​ം മ​തി​യാ​യ സു​ര​ക്ഷാ മു​ന്ന​റി​യി​പ്പു​ക​ൾ ഒ​രു​ക്കാ​തെ​യാ​ണ് ന​ട​ന്നു​വ​രു​ന്ന​ത് എ​ന്ന ആ​ക്ഷേ​പം നേ​ര​ത്തേ ഉ​യ​ർ​ന്ന​താ​ണ്. ദേ​ശീ​യ​പാ​ത നി​ർ​മാ​ണ​പ്ര​വൃ​ത്തി​ക​ൾ ന​ട​ത്തു​ന്ന വി​വി​ധ ക​മ്പ​നി​ക​ൾ വ്യ​ത്യ​സ്ത​മാ​യ സു​ര​ക്ഷാ​ക്ര​മീ​ക​ര​ണ​ങ്ങ​ളാ​ണ് ഏ​ർ​പ്പെ​ടു​ത്തി​വ​രു​ന്ന​ത്. പ​ണി ന​ട​ക്കു​ന്നി​ട​ത്തും ഗ​താ​ഗ​തം തി​രി​ച്ചു​വി​ടു​ന്നി​ട​ത്തു​മൊ​ന്നും ശ​രി​യാ​യ സൈ​ൻ​ബോ​ർ​ഡു​ക​ളോ വേ​ഗ​നി​യ​ന്ത്ര​ണ സം​വി​ധാ​ന​ങ്ങ​ളോ സൂ​ച​ക​ങ്ങ​ളോ സ്ഥാ​പി​ക്കു​ന്ന​തി​ൽ അ​ലം​ഭാ​വഗമാണ് കാണുന്നത്.

കേരളത്തിൽ ഇപ്പോൾ നടന്നുവരുന്ന അപകടങ്ങൾക്ക് എല്ലാം പലതരത്തിൽ സാമ്യമുണ്ട്: 1. അമിത വേഗത, 2. റോഡിന്റെ ഗതിവിഗതികൾ കൃത്യമായി മനസ്സിലാവാത്തത്, 3. എതിരെ വരുന്ന വണ്ടികൾ ഡിം ചെയ്യാത്തത്, 4. മതിയായ വിശ്രമമില്ലാതെ ദീർഘദൂരം വാഹനമോടിക്കുന്നത്, 5. മദ്യലഹരി, 6. അശ്രദ്ധ, 7. റോഡ് നിർമാണത്തിലെ അശാസ്ത്രീയത, 8. വാഹന പെരുപ്പം, 9. ഹെൽമറ്റും സീറ്റ് ബെൽറ്റും ധരിക്കാത്തത്, 10. അപരനുവേണ്ടി വിട്ടുവീ​ഴ്ചയും സൗഹാർദവും കാണിക്കാത്ത ഡ്രൈവിങ്, 11. വാഹനത്തിന്റെ കുഴപ്പങ്ങൾ, കാലപ്പഴക്കം, 12. ഡ്രൈവറുടെ പരിചയക്കുറവ്, 13. ഗതാഗത നിയമങ്ങൾ പാലിക്കുന്നതിലുള്ള അലസത.

കൈ​പ്പ​മം​ഗ​ല​ത്ത് ദേ​ശീ​യ​പാ​ത​യി​ലെ സ്പീ​ഡ് ട്രാ​ക്കി​ൽ പാ​ർ​ക്കു​ചെ​യ്ത ലോ​റി​ക്കു പി​റ​കി​ലാ​ണ് കാ​റി​ടി​ച്ച​ത്. കു​ന്നം​കു​ളം അ​പ​ക​ട​ത്തി​ൽ ഫോ​ൺ​വി​ളി​ക്കാ​ൻ റോ​ഡ​രി​കി​ലേ​ക്ക് മാ​റ്റി​യി​ട്ട ബൈ​ക്കി​ൽ വ​ന്നി​ടി​ച്ച കാ​ർ ഓ​ടി​ച്ചി​രു​ന്ന​ത് മ​ദ്യ​പ​നാ​യി​രു​ന്നു. ഹൈ​വേ പ​ട്രോ​ളി​ങ്ങും നൈ​റ്റ് പ​ട്രോ​ളി​ങ്ങു​മൊ​ക്കെ ന​ട​ക്കു​ന്നു​ണ്ടെ​ങ്കി​ലും അ​തൊ​ന്നും അ​പ​ക​ട​ങ്ങ​ൾ കു​റ​ക്കു​ന്നി​ല്ല. വാസ്തവത്തിൽ കേരളത്തിലെ പൊലീസിന്റെയും മോട്ടോർ വാഹന വകുപ്പിന്റെയും പ്രവർത്തനം കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമാകേണ്ടതുണ്ട്.

അപകട സാധ്യതയുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ കൂടുതൽ പൊലീസിനെ വിന്യസിക്കുന്നതടക്കമുള്ള നടപടികളിൽ ഇപ്പോൾ വീഴ്ചവരുന്നുണ്ട്. മ​ദ്യ​വും ല​ഹ​രി​യും ഉ​പ​യോ​ഗി​ച്ച് വാ​ഹ​ന​മോ​ടി​ക്കു​ന്ന​വ​രെ നി​യ​മാ​നു​സൃ​തം പി​ടി​കൂ​ടി ക​ടു​ത്ത ശി​ക്ഷ ന​ൽ​ക​ണം. അതേസമയം ഒരു വാഹനസംസ്കാരത്തിലേക്ക് കേരളം മാറുകയും വേണം. യാ​ത്രാ​ക്ഷീ​ണ​വും ഉ​റ​ക്ക​വും മു​ത​ൽ അ​ല​സ​മാ​യ മൊ​ബൈ​ൽ ഫോ​ൺ ഉ​പ​യോ​ഗം വ​രെ​യു​ള്ള അ​പ​ക​ടം ക്ഷ​ണി​ച്ചു​വ​രു​ത്തു​ന്ന ശീ​ല​ങ്ങ​ൾ യാ​ത്ര​ക​ളി​ൽ ഒ​ഴി​വാ​ക്ക​ണം. ട്രാ​ഫി​ക് സാ​ക്ഷ​ര​ത വ്യാപകവും ആഴത്തിലും നടപ്പാക്കണം. റോഡുകളിൽ പുതിയ വാഹനസംസ്കാരം നടപ്പിലാവാ​തെ അപകടങ്ങൾ കുറക്കാനാവില്ല. അതിലാവണം ഭരണാധികാരികളും ഓരോ ഡ്രൈവറ​ും ഉൗന്നേണ്ടത്.

ഈ വർഷമിറങ്ങിയ ഓണപ്പതിപ്പുകളുടെ ഒരു പ്രത്യേകത അവയിൽ മിക്കതും വി.ഡി. സതീശനെന്ന വായനക്കാരനായ മുഖ്യമന്ത്രിയെക്കൊണ്ട് പേജുകൾ നിറച്ചു എന്നതാണ്. മാധ്യമം വാർഷികപ്പതിപ്പിൽ വി.ഡി. സതീശനുമായും സി.പി.എമ്മിന്‍റെ മുതിർന്ന നേതാവ് പി. ജയരാജനുമായും നടത്തിയ അഭിമുഖം വായിച്ച് മനസ്സു നിറഞ്ഞു. വായിക്കാത്ത, വായനയോട് വിമ്മിട്ടം തോന്നുന്ന രാഷ്ട്രീയക്കാർ നിറഞ്ഞ കേരളത്തിൽനിന്ന് വായനയെ ഇഷ്ടപ്പെടുകയും പുസ്തകങ്ങളെയും എഴുത്തുകാരെയും സുഹൃത്തുക്കളാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിയെ വായിക്കുമ്പോൾ അഭിമാനവും സന്തോഷവും തോന്നുന്നു.

വായനയും ചിന്തയും ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിന് അന്യമായിരുന്നില്ല. പരന്ന വായനയുടെയും ആഴമേറിയ ചിന്തയുടെയും ഉൽപന്നമാണ് ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയം. നമ്മുടെ ദേശീയ നേതാക്കളെല്ലാം വിശാലമായ വായനയും അഗാധചിന്തയുമുള്ള ലോകത്തിലെതന്നെ മുൻനിരയിൽ നിൽക്കുന്ന ബുദ്ധിമാൻമാരും ചിന്തകന്മാരുമായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് അവർക്ക് ബ്രിട്ടനെ കീഴ്പ്പെടുത്താനും ലോകത്തിൽതന്നെ വ്യത്യസ്ത കാഴ്ചപ്പാടുള്ള ജനാധിപത്യ, മതേതര രാഷ്ട്രം കെട്ടിപ്പടുക്കാനുമായത്.

പുസ്തകങ്ങളെ ഗുരുവായി കണ്ട വ്യക്തിയായിരുന്നു മഹാത്മാഗാന്ധി. ഒരിക്കൽ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ജൊഹാനസ്ബർഗിൽനിന്നും ധർബനിലേക്കുള്ള ട്രെയിൻ യാത്രയിൽ ഒരു സുഹൃത്ത് നൽകിയ ജോൺ റസ്കിന്റെ ‘അൺ ടു ദ ലാസ്റ്റ്’ ഒരൊറ്റ രാത്രികൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹം വായിച്ചുതീർത്തത്. ഈ പുസ്തകം തന്റെ ജീവിതംതന്നെ മാറ്റി മറിച്ചു, എന്ന് മഹാത്മാഗാന്ധി പിന്നീട് പറയുകയുണ്ടായി.

എല്ലാ ദിവസവും 14 മണിക്കൂർ വായനക്ക് വേണ്ടി വിനിയോഗിച്ചിരുന്ന വ്യക്തിയായിരുന്നു ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു. ഒമ്പതുവർഷം ജയിലിൽ കിടന്ന നെഹ്‌റു ‘‘പുസ്തകങ്ങളില്ലായിരുന്നുവെങ്കിൽ താൻ ഭ്രാന്തനാകുമായിരുന്നു’’ എന്നാണ് പറഞ്ഞത്. നെഹ്‌റു ജയിലിൽവെച്ച് രചിച്ച ഗ്രന്ഥങ്ങൾ റഫറൻസില്ലാതെയായിരുന്നു എഴുതിയിരുന്നതെന്ന് ഓർക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വായനയുടെയും ഓർമശക്തിയുടെയും പാണ്ഡിത്യത്തിന്റെയും മുന്നിൽ നാം നമിച്ചുപോകും.

അമേരിക്കയിലും ബ്രിട്ടനിലും പഠിക്കുന്ന കാലത്ത് പുസ്തകങ്ങൾ വാങ്ങാൻവേണ്ടി ഭക്ഷണംപോലും കഴിക്കാതെ പണം സ്വരൂപിക്കുമായിരുന്നു അംബേദ്കർ. രാവിലെ ആറു മുതൽ രാത്രി അടക്കുന്നതുവരെ ബ്രിട്ടീഷ് മ്യൂസിയം ലൈബ്രറിയിൽ അദ്ദേഹം ചെലവഴിക്കുമായിരുന്നു. പുസ്തകം വാങ്ങാൻ ഭാര്യയുടെ ആഭരണം വിറ്റ കഥയും അംബേദ്‌കറെ പറ്റിയുണ്ട്. അംബേദ്‌കറുടെ ലൈബ്രറിയിൽ 35,000 പുസ്തകങ്ങളുടെ വൻ ശേഖരംതന്നെ ഉണ്ടായിരുന്നു.

ചെറുപ്പത്തിൽതന്നെ വലിയ ലൈബ്രറിയുടെ ഉടമയും വലിയ പണ്ഡിതനുമായ ആളാണ് അബുൽ കാലം ആസാദ്‌. തന്റെ ജയിൽജീവിതത്തിൽ എഴുതിയതാണ് ‘തർജുമാനുൽ ഖുർആൻ’ എന്ന വിശിഷ്ട ഗ്രന്ഥം. കേരളത്തിൽ മുമ്പും വായനയും എഴുത്തും തപസ്യയാക്കിയ മുഖ്യമന്ത്രിമാരും രാഷ്ട്രീയക്കാരുമുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. അവരിൽ പ്രധാനിയായിരുന്നു ഇ.എം.എസ് നമ്പൂതിരിപ്പാട്. അക്കാദമിക് വിദ്യാഭ്യാസം കൊണ്ടല്ല വായനകൊണ്ടും ചിന്തകൊണ്ടും നേടിയെടുത്തതായിരുന്നു ഇ.എം.എസിന്റെ ധിഷണയും ഭരണ നൈപുണ്യവും.

നൂറിൽപരം ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ രചയിതാവായ ഇ.എം.എസ് നിരന്തരമായി വായിക്കുമായിരുന്നു. 1940ൽ ജയിലിൽ കിടന്നപ്പോൾ മാർക്സിന്റെ ‘ദാസ് ക്യാപിറ്റൽ’ അരിച്ചുപൊറുക്കി വായിച്ച് നോട്ടെഴുതുന്ന ഇ.എം.എസിനോട് ‘‘ഇതെല്ലാം വായിച്ചിട്ടെന്താ കാര്യം’’ എന്നൊരാൾ ചോദിച്ചു. വായിക്കാതെ എഴുതിയാൽ ജനങ്ങളെ പറ്റിക്കുന്നതിന് തുല്യമാണെന്നായിരുന്നു ഇ.എം.എസിന്റെ മറുപടി. തന്നെ രൂക്ഷമായി വിമർശിക്കുന്ന പുസ്തകങ്ങൾ വരെ സൂക്ഷ്മമായി വായിക്കുന്ന ഇ.എം.എസ് ‘‘എതിരാളിയെ വായിക്കാത്തവൻ അർധസത്യവാദിയാണെന്ന്’’ പറയുമായിരുന്നു. 1988ൽ മരിക്കുന്നതിന് തലേദിവസവും അദ്ദേഹം പുസ്തകം വായിച്ചിരുന്നു.

കേരളത്തിലെ കിടയറ്റ മുഖ്യമന്ത്രിയും വായനക്കാരനും ഗ്രന്ഥകാരനുമായിരുന്നു സി. അച്യുതമേനോൻ. ചെറുപ്പത്തിൽതന്നെ കലയും സാഹിത്യവും വായിച്ചിരുന്ന അദ്ദേഹം ഭരണത്തിലും അത് തുടർന്നു. തന്റെ മേശപ്പുറത്ത് എപ്പോഴും പുസ്തകമുണ്ടായിരിക്കും. ഫയൽ തീർക്കുന്നതിനിടയിൽ ഒഴിവു സമയമുണ്ടാകുമ്പോൾ ഒന്നോ രണ്ടോ പേജ് വായിക്കും. വീണ്ടും ഫയൽ നോക്കും. മന്ത്രിയായിരിക്കുമ്പോഴും എങ്ങനെ വായിക്കുന്നു എന്ന് ചോദിച്ച ഒരു ഗ്രന്ഥകാരനോട് ‘‘വായിക്കാത്ത മുഖ്യമന്ത്രിക്ക് ഭരിക്കാനവകാശമില്ല’’ എന്നായിരുന്നു അച്യുതമേനോന്റെ മറുപടി.

വായനയിൽനിന്ന് അനിർവചനീയമായ ആനന്ദ ലഹരി അനുഭവിച്ച വായനക്കാരനായിരുന്നു പി. ഗോവിന്ദപ്പിള്ള എന്ന പി.ജി. 50,000 പുസ്തകങ്ങൾകൊണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീട് നിറഞ്ഞിരുന്നു. മകൻ രാധാകൃഷ്ണൻ എം.ജി എഴുതിയ ‘വായിച്ചുതീരാത്ത അച്ഛൻ’ എന്ന പുസ്തകമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വായന ലഹരിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ തെളിവ്.

‘‘അച്ഛന്റെ ഈ കമ്പത്തെ വായനഭ്രാന്തെന്നോ വായനരതി (ബിബ്ലിയോഫീലിയ) എന്നോ ആകും വിളിക്കാൻ കൂടുതൽ ചേർന്ന പദം’’ എന്ന് രാധാകൃഷ്ണൻ എഴുതുന്നു. ‘വൈജ്ഞാനിക വിപ്ലവം ഒരു സാംസ്‌കാരിക ചരിത്രം’ എന്ന ഒരൊറ്റ പുസ്തകം മതി പി. ഗോവിന്ദപ്പിള്ള എന്ന പണ്ഡിത മനീഷിയെ മനസ്സിലാക്കാൻ.

കിടയറ്റ പഠനഗ്രന്ഥങ്ങൾകൊണ്ടും യാത്രാവിവരണംകൊണ്ടും മലയാളത്തെ സമ്പന്നമാക്കിയ എം.പി. വീരേന്ദ്രകുമാർ രാഷ്ട്രീയക്കാരിൽ ധിഷണാശാലിയായിരുന്നു. ‘‘പുസ്തകം വാങ്ങൽ എനിക്ക് ഒരു ലഹരിയാണെങ്കിൽ പുസ്തകം വായിക്കൽ മറ്റൊരു ലഹരിയാണ്’’ എന്ന് ഒരിക്കൽ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ‘‘ഞാൻ ഭക്ഷണം കഴിക്കാതിരിക്കും പക്ഷേ പുസ്തകം വായിക്കാതിരിക്കില്ല’’ എന്നും അദ്ദേഹം തന്റെ വായനയെപ്പറ്റി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.

പത്രാധിപരും മന്ത്രിയുമായിരുന്ന സി.എച്ചും നല്ല വായനക്കാരനായിരുന്നു. ശശി തരൂരിനെപ്പോലെ എം.കെ. മുനീറിനെപ്പോലെ രാഷ്ട്രീയനേതൃത്വത്തിൽ നിന്നുകൊണ്ടുതന്നെ വായനയും എഴുത്തും മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുന്ന ചിലർ ഇന്നുമുണ്ടെങ്കിലും വായന പൊതുരാഷ്ട്രീയത്തിൽനിന്നും ഏറെ അകന്നുപോയിട്ടുണ്ട്.

ലോക രാഷ്ട്രീയത്തിലും ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിലും വായനയിൽനിന്നും അകന്ന രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വങ്ങൾ ലോകത്തെ നാശത്തിലേക്ക് നയിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. മനുഷ്യനെ മനസ്സിലാക്കാമെന്നതാണ് വായനകൊണ്ടുള്ള ഏറ്റവും വലിയ നേട്ടം. മനുഷ്യനെ മനസ്സിലാക്കാത്ത ഭരണാധികാരി അധികാരമോഹിയും ​​സ്വേച്ഛാധിപതിയുമായിരിക്കും.

വി.ഡി. സതീശന് വായനയിൽ ലഭിച്ച ജനാധിപത്യബോധവും മനുഷ്യത്വവും ഭരണരംഗത്ത് കേരളീയ ജനതക്ക് അനുഭവിക്കാനാവും എന്നാണ് പ്രതീക്ഷ. അതേസമയം, വായനയിൽനിന്നകലുന്ന ഒരു സാമൂഹിക ചുറ്റുപാട് സമൂഹത്തിൽ വളർന്നുവരുന്നുണ്ട്. മലയാളിയുടെ ദിനചര്യയായിരുന്ന പത്രവായനയിൽനിന്നുപോലും മലയാളി അകലുന്നു. പത്രവിതരണത്തിലൂടെ കൈമണി സമ്പാദിച്ചിരുന്ന വിദ്യാർഥികൾക്കുപോലും വലിയ പ്രതിസന്ധിയാണ് പത്രവായന സമൂഹത്തിൽ കുറഞ്ഞുപോകുന്നതിലൂടെ ഉണ്ടായിട്ടുള്ളത്. രാസലഹരിക്ക് അടിമയാകുന്നതുപോലെ മൊബൈൽ ലഹരി കുട്ടികളെ വായനയിൽനിന്നും അകറ്റുന്നു. ഇതുമൂലം കുട്ടികളിലെ ആത്മഹത്യ വർധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഭരണാധികാരി എന്നനിലയിൽ വി.ഡി. സതീശന് വായനക്കാരും എഴുത്തുകാരും പത്ര-മാധ്യമ പ്രവർത്തകരും നേരിടുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാനും പരിഹാരം കണ്ടെത്താനും കഴിയുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.

കെ.എ. റഹീം കുളത്തൂർ

എണ്ണേണ്ടത് ജനങ്ങളെയാണ്, വോട്ടർമാരെയല്ല

‘തുടക്കം’ കോളത്തിൽ എഴുതിയ ‘വേണ്ടത് സമഗ്ര സെൻസസ്’ (ലക്കം 1488) എന്ന ലേഖനത്തിന് അനുബന്ധമായാണ് ഈ കുറിപ്പ്. ഇന്ത്യപോലൊരു മഹാരാജ്യത്തെ മനസ്സിലാക്കാൻ കൃത്യമായ ജനസംഖ്യ കണക്ക് മാത്രം മതിയാകില്ല; മനുഷ്യരുടെ ജീവിതത്തിന്റെ യഥാർഥ ചിത്രം വരച്ചുകാട്ടുന്ന ഒരു സമഗ്ര സെൻസസ് അനിവാര്യമാണ്. എത്രപേർ ജീവിക്കുന്നു എന്നതിനപ്പുറം അവർ എങ്ങനെ ജീവിക്കുന്നു, എവിടെയാണ് താമസിക്കുന്നത്, അവരുടെ തൊഴിൽ, വിദ്യാഭ്യാസം, വാസസ്ഥിതി, കുടിയേറ്റം, സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ സാഹചര്യങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള വിശ്വസനീയമായ വിവരങ്ങളാണ് ഒരു ആധുനിക ക്ഷേമരാഷ്ട്രത്തിന്റെ ആസൂത്രണത്തിന് അടിത്തറയാകേണ്ടത്.

എന്നാൽ, സെൻസസ് പോലൊരു അടിസ്ഥാന ഭരണ പ്രക്രിയപോലും രാഷ്ട്രീയ താൽപര്യങ്ങളുടെയും തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കണക്കുകൂട്ടലുകളുടെയും നിഴലിൽപ്പെടുന്നത് ആശങ്കജനകമാണ്. ജനങ്ങളെ എണ്ണുന്നതിനു പകരം വോട്ടർമാരെ എണ്ണുന്ന മനോഭാവം വളർന്നാൽ സെൻസസിന്റെ വിശ്വാസ്യതക്കുതന്നെ മങ്ങലേൽക്കും.

പ്രത്യേകിച്ച് ജാതി, മതം, ഭാഷ, പ്രദേശം തുടങ്ങിയ സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കുമ്പോൾ രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലിന്റെ സാധ്യത കൂടുതലാണ്. ഈ വിവരങ്ങൾ പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങളുടെ യഥാർഥ അവസ്ഥ മനസ്സിലാക്കാനും സംവരണം, വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ, ക്ഷേമപദ്ധതികൾ തുടങ്ങിയവ കൂടുതൽ നീതിപൂർവം ആസൂത്രണം ചെയ്യാനും സഹായിക്കും. അതേസമയം, കണക്കുകൾ രാഷ്ട്രീയ ആയുധങ്ങളായി മാറാനുള്ള സാധ്യതയും തള്ളിക്കളയാനാവില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ സെൻസസ് ആരെയും അനുകൂലിക്കാനോ പ്രതികൂലിക്കാനോ വേണ്ടിയുള്ള ഉപകരണമല്ല, രാജ്യത്തിന്റെ സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യം കണ്ണാടിപോലെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന രേഖയാണ് എന്ന ബോധം ഭരണകൂടത്തിനും രാഷ്ട്രീയകക്ഷികൾക്കും ഒരുപോലെ ഉണ്ടായിരിക്കണം. വിവരശേഖരണത്തിന്റെ രീതിയും ചോദ്യാവലിയും കണക്കുകളുടെ പരിശോധനയും പ്രസിദ്ധീകരണവും സുതാര്യവും സ്ഥാപനപരമായി സ്വതന്ത്രവുമായിരിക്കണം.

ഇന്ത്യക്ക് ഇന്ന് ആവശ്യമായത് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പുകമറയിൽനിന്ന് മോചിതമായ, ശാസ്ത്രീയവും സമഗ്രവും വിശ്വാസ്യതയുള്ളതുമായ ഒരു സെൻസസാണ്. രാജ്യത്തിന്റെ വികസനനയങ്ങൾ ഊഹങ്ങളുടെയും രാഷ്ട്രീയ അവകാശവാദങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിലല്ല, യാഥാർഥ്യങ്ങളുടെ കണക്കുപുസ്തകത്തെ ആശ്രയിച്ചായിരിക്കണം രൂപപ്പെടുന്നത്. ഒരു രാജ്യത്തെ ജനങ്ങൾ വെറും വോട്ടുകളുടെ കൂട്ടമല്ല; അവകാശങ്ങളും ആവശ്യങ്ങളും സ്വപ്നങ്ങളും അസമത്വങ്ങളും പ്രതീക്ഷകളുമുള്ള മനുഷ്യരാണ്. ആ മനുഷ്യരുടെ യഥാർഥ ചിത്രം കണക്കുകളിൽ പതിയുമ്പോഴാണ് ജനാധിപത്യം കൂടുതൽ ഉത്തരവാദിത്തമുള്ളതാകുന്നത്. അതിനാൽ സെൻസസ് രാഷ്ട്രീയത്തിന് വേണ്ടിയല്ല, ജനങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയാകണം; കണക്കുകൾ അധികാരത്തിന്റെ ഭാഷയല്ല, ഭരണത്തിന്റെ കണ്ണാടിയാകണം.

കിഴുമുണ്ടയൂർ നാരായണൻ, പേരാമംഗലം

പാട്ടിന്‍റെ പാലാഴി നീന്തിക്കടന്ന എസ്. ജാനകി

എസ്. ജാനകിയെ കുറിച്ച് സജി ശ്രീവത്സം എഴുതിയ ഓർമ (ലക്കം 1482) ശ്രദ്ധേയമായി. ഈണത്തിന്‍റെ ഓരോ വഴികളിലുമുണ്ട് ജാനകി എന്നദ്ദേഹം എഴുതുന്നു. വിശ്രമമില്ലാതെ ദശാബ്ദങ്ങൾ പാടിയശേഷം സ്വയം ഏകാന്തതയിലേക്കും വിശ്രമത്തിലേക്കും നിതാന്ത ഭക്തിയിലേക്കും ഒതുങ്ങുകയായിരുന്നു അവർ എന്നും ലേഖകൻ പറയുന്നു.

വൈവിധ്യമാർന്ന സിനിമാഗാനങ്ങൾ പാടാൻ മാത്രമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ഗായികയാണ് എന്നു തോന്നുമായിരുന്നു. ‘‘വീണേ... വീണേ... വീണക്കുഞ്ഞേ...’’ എന്ന ജാനകിയുടെ ഗാനം കേൾക്കുമ്പോഴേ നമുക്കങ്ങനെ തോന്നും. വീണയും ഗായികയും ഒന്നായി തോന്നുന്ന അപൂർവ നിമിഷം.

കുട്ടിക്കാലത്ത് നാദസ്വര വിദ്വാന്‍റെയടുത്ത് സംഗീതം പഠിക്കാനായി പോയപ്പോൾ ലതാമങ്കേഷ്കറുടെ ഗാനമാണ് അവരെ പാടിക്കേൾപ്പിച്ചത്. ഇവളുടെ സിംഹാസനം സിനിമാഗാനത്തിലാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ ഗുരു ഇനിയൊന്നും പഠിക്കേണ്ടതില്ലെന്ന് പറഞ്ഞ് തിരിച്ചയക്കുകയായിരുന്നു എന്നത് ചരിത്രം. കാലത്തിന്‍റെ നിയോഗവും ഇതുതന്നെയായിരുന്നു. ജാനകിയെ പാട്ടിന്‍റെ പട്ടമഹർഷിയാക്കിയത് ഇളയരാജയാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ ഈണങ്ങളിൽ നിതാന്ത സാന്നിധ്യമായിരുന്നു എസ്. ജാനകി. പാട്ടിനെ ഭാവാത്മകതയോടെ നിർമിച്ചെടുക്കാനുള്ള അനന്യമായ കഴിവാണ് ഈ ഗായികയെ വ്യത്യസ്തയാക്കിയത്.

ഏത് സംഗീത സംവിധായകന്‍റെയും മനസ്സ് കാണാനും അത് പകരംവെക്കാനില്ലാത്തരീതിയിൽ പ്രതിഫലിപ്പിക്കാനുമുള്ള കഴിവ് എസ്. ജാനകിയേക്കാൾ മറ്റാർക്കെങ്കിലും ഉണ്ടോ എന്ന് ഉറപ്പിച്ച് പറയാനുമാവില്ല. എത്രയെത്ര ഗാനങ്ങളാണ് ഇളയരാജക്കു വേണ്ടി അവർ പാടിയിട്ടുള്ളത്. മലയാളത്തിലാണെങ്കിൽ ‘‘തളിരിട്ട കിനാക്കൾ’’ മുതൽ അവർ സൃഷ്ടിച്ച ഗാനങ്ങളുടെ അലയൊലികൾ അടങ്ങിയിട്ടുമില്ല. അവർ മലയാളത്തിൽ പാടിയ സുന്ദരഗാനങ്ങൾ എക്കാലവും ഒാർമിക്കപ്പെടുകതന്നെ ചെയ്യും.

സംഗീത സംവിധായകരുടെ വൈവിധ്യമാർന്ന സംഗീതത്തെ അവരുടെ കാഴ്ചപ്പാടുകൾക്കപ്പുറത്തേക്ക് സാധ്യമാക്കിയെടുത്തതാണ് സംഗീതത്തിലെ എസ്. ജാനകിയുടെ ഉദാത്തമായ സംഭാവനകൾ! യേശുദാസുമായും എസ്.പി.ബിയുമായും ഇളയരാജക്കൊപ്പവും നൂറുകണക്കിന് ഗാനങ്ങൾ പാടാൻ അവസരം ലഭിച്ച അപൂർവ നേട്ടവും അവർക്കുതന്നെ. ഒരാൾക്കും എസ്. ജാനകിയുടെ ഭാവത്തിനോ ആർദ്രതക്കോ ഒപ്പം സഞ്ചരിക്കാൻ സാധിച്ചിട്ടില്ലെന്നതാണ് യാഥാർഥ്യം. പാട്ടിന്‍റെ ഒരു ഇതിഹാസംതന്നെയായിരുന്നു അവർ.

‘‘ആ നിമിഷത്തിന്‍റെ നിർവൃതിയിൽ...’’, ‘‘ഒരുവട്ടം കൂടി...’’ തുടങ്ങിയ ഗാനങ്ങൾ എന്നും ഓർമിക്കുന്നതാണ്. ഡ്യുയറ്റ് പാടുന്ന ആദ്യകാലത്ത് തന്‍റെ പേര് ആദ്യം വെക്കണമെന്ന് അവർ നിർബന്ധം പിടിക്കുമായിരുന്നു. തന്‍റെ കഴിവിലുള്ള അപാരമായ ആത്മവിശ്വാസമാണ് ആ നിർബന്ധത്തിനു പിന്നിൽ. വൈകിവന്ന പത്മഭൂഷൺ നിരസിക്കാനുള്ള കാരണവും അതുതന്നെ. ഇത്ര വിനയാന്വിതയായ ഒരു ഗായികയെ അടുത്തകാലത്തൊന്നും കണ്ടിട്ടില്ലെന്നാണ് സമകാലിക സംഗീതലോകം ഒന്നടങ്കം പറഞ്ഞത്.

സദാശിവൻ നായർ, എരമല്ലൂർ