കൃഷ്ണനാട്ടം
കോഴിക്കോട് മാനവേദരാജാവാണ് കൃഷ്ണനാട്ടത്തിന്‍െറ പ്രോദ്ഘാടകന്‍ എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. എ.ഡി പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ കൃഷ്ണനാട്ടം ജന്മംകൊണ്ടുവെന്നാണ് വിശ്വാസം. അഷ്ടപദിയാട്ടം, കൂടിയാട്ടം എന്നിവയുടെ സമന്വയരൂപമാണത്രെ കൃഷ്ണനാട്ടം. മാനവേദരാജാവെഴുതിയ കൃഷ്ണഗീതി എന്ന കൃതിയാണ് കൃഷ്ണനാട്ടത്തിന് പാടുന്നത്. കഥക്ക് എട്ടു ഭാഗങ്ങളാണുള്ളത്. കൃഷ്ണാവതാരം, കാളിയമര്‍ദനം, രാസക്രീഡ, കംസവധം, സ്വയംവരം, ബാണയുദ്ധം, വിവിദവധം, സ്വര്‍ഗാരോഹണം എന്നിങ്ങനെയാണ് എട്ടുഭാഗങ്ങള്‍. കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ നൃത്തനാടകമാണ് കൃഷ്ണനാട്ടം. കൃഷ്ണാഷ്ടകം, കൃഷ്ണ നാടകം തുടങ്ങിയ പേരുകളിലും കൃഷ്ണനാട്ടം അറിയപ്പെടുന്നു. കൃഷ്ണഭക്തി പ്രധാനമായ ഈ നാട്യകലാവതരണത്തിന് ശുദ്ധമദ്ദളം, തൊപ്പിമദ്ദളം, ഇലത്താളം, ചേങ്ങില എന്നീ വാദ്യോപകരണങ്ങളും ഉപയോഗിക്കുന്നു. സങ്കീര്‍ണമാണ് ഇതിന്‍െറ അഭ്യാസവും ആസ്വാദനവും.

രാമനാട്ടം
പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ കൊട്ടാരക്കര തമ്പുരാനാണ് രാമനാട്ട കലക്ക് ജന്മം കൊടുത്തതത്രെ. ശ്രീരാമകഥയെ എട്ടു ഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചാണ് രാമനാട്ടത്തില്‍ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. രാമനാട്ടത്തില്‍ കൂടിയാട്ടം, അഷ്ടപദിയാട്ടം എന്നീ ക്ഷേത്രകലാരൂപങ്ങളുടെ സ്വാധീനം മാത്രമല്ല , നാടന്‍ കലകളായ മുടിയേറ്റ്, പടയണി, കളമെഴുത്ത് തുടങ്ങിയവയുടേയും സ്വാധീനം കാണാം. കൃഷ്ണനാട്ടം കളിക്കാരെ അയച്ചുകൊടുക്കാന്‍ സാമൂതിരി വിസമ്മതിച്ചതിനാലാണ് കൊട്ടാരക്കര തമ്പുരാന്‍ രാമനാട്ടത്തിന് രൂപംനല്‍കിയതെന്നൊരു കഥയുണ്ട്.

തെയ്യം
ദൈവം എന്ന പദത്തില്‍നിന്നാണ് തെയ്യത്തിന്‍െറ ഉല്‍പത്തിയെന്ന് ഡോ. ഹെര്‍മന്‍ ഗുണ്ടര്‍ട്ട് പറയുന്നു. ഉത്തരകേരളത്തില്‍ ഏറെ ജനപ്രീതിയാര്‍ജിച്ച അനുഷ്ഠാന നര്‍ത്തന രൂപമാണ് തെയ്യം. ദേവീദേവന്മാര്‍, ഭൂതം, നാഗം എന്നിങ്ങനെയാണ് തെയ്യത്തിലെ വേഷങ്ങള്‍. ഈ കലാരൂപം കെട്ടിയാടുന്നവര്‍ക്കും കാര്‍മികനുമൊക്കെ വ്രതശുദ്ധി നിര്‍ബന്ധമാണ്.
പ്രധാനമായും കാവുകള്‍ക്കുമുന്നിലാണ് തെയ്യം കെട്ടിയാടുന്നത്. അപൂര്‍വം സന്ദര്‍ഭങ്ങളില്‍ തറവാടുകള്‍ക്കു മുന്നിലും തെയ്യം കെട്ടിയാടാറുണ്ട്. ഇന്നാകട്ടെ സാംസ്കാരിക ജാഥകള്‍ക്കു മുന്നിലും മറ്റും തെയ്യം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ആഗ്രഹിച്ച കാര്യങ്ങള്‍ നിറവേറ്റുന്നതിനും പകര്‍ച്ചവ്യാധികളില്‍നിന്നും രക്ഷനേടുന്നതിനും ബാധകളെ ഒഴിവാക്കാനുംവേണ്ടി തെയ്യം കെട്ടിയാടുന്ന (തെയ്യാട്ടം) പതിവുണ്ട്.
പല ദേശങ്ങളില്‍ തെയ്യത്തിന് പലതരം ചമയങ്ങളാണ്. കുരുത്തോല ധാരാളമായി ഉപയോഗിച്ച് ചമയമൊരുക്കുന്നവരാണ് വേലരും പുലയരും. മുഖത്തെഴുതാന്‍ കരി, അരിച്ചാന്ത്, മഞ്ഞള്‍ തുടങ്ങിയവയും ഉപയോഗിക്കും.
തലയില്‍ വിവിധതരം മുടികള്‍ തെയ്യങ്ങള്‍ ധരിക്കുന്നു. വട്ടമുടി, പീലിമുടി, പൂക്കട്ടിമുടി എന്നിങ്ങനെയുള്ള മുടികള്‍ നിര്‍മിക്കാന്‍ മുളയും കമുകും പട്ടുമൊക്കെ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നു. ആഭരണങ്ങള്‍ കൈവള, കടകം, ചൂഡകം, ചിലമ്പ്, പറ്റും പാടകവും തുടങ്ങിയവയാണ്. മലയന്‍, വണ്ണാന്‍,ചിങ്കത്താന്‍, വേലന്‍, മാവിലന്‍, പരവര്‍, മുന്നൂറ്റാന്‍, അഞ്ഞൂറ്റാന്‍, പുലയന്‍ തുടങ്ങിയ സമുദായക്കാരാണ് തെയ്യം കെട്ടുന്നത്.

പൊറാട്ടുനാടകം
ദൃശ്യകലകള്‍ എന്ന വിഭാഗത്തില്‍ പെടുന്നതാണ് പൊറാട്ടുനാടകം. പാണന്‍ എന്ന സമുദായത്തില്‍ പെട്ടെവരാണ് ഇത് അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. പുരുഷന്മാരാണ് കഥാപാത്രങ്ങളായി അരങ്ങിലെത്തുന്നത്. മണ്ണാന്‍- മണ്ണാത്തി, ചെറുമന്‍-ചെറുമി, കുറവന്‍-കുറത്തി എന്നിങ്ങനെ അനേകം പൊറാട്ടുകള്‍ ഈ കലയിലൂടെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഓരോ സമുദായത്തിന്‍്റെ ജീവിതരീതികള്‍ ഫലിതരൂപത്തില്‍ അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഇതില്‍ പുരുഷന്മാര്‍ തന്നെയാണ് സ്ത്രീ വേഷവും കെട്ടുന്നത്. നര്‍മ്മസംഭാഷണം, ചടുലമായ നൃത്തം, ആസ്വാദ്യമായ പാട്ടുകള്‍ എന്നിവയാണ് ഈ കലാരൂപത്തിന്‍്റെ പ്രത്യകേതകള്‍. കളിയാശാന്‍,ചോദ്യക്കാരന്‍ എന്നിങ്ങനെ രണ്ടുകഥാപാത്രങ്ങളാണ് ഈ കലയിലെ കഥ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. ചോദ്യക്കാരന്‍ വിദൂഷകന്‍്റെ വേഷവും അഭിനയിക്കുന്നു.
കൊയ്ത്തുകഴിഞ്ഞ പാടങ്ങള്‍, ഒഴിഞ്ഞ പറമ്പുകള്‍ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് സാധാരണ പൊറാട്ട് അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ഒന്നര നൂറ്റാണ്ടിലധികം പഴക്കമുള്ള കലയാണ് ഇത്, എങ്കിലും പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ആലത്തൂര്‍, ചിറ്റൂര്‍ എന്നീ താലൂക്കുകളിലും തൃശൂര്‍ ജില്ലയിലെ തലപ്പിള്ളി താലൂക്കിലെ അപൂര്‍വ്വം ചില പ്രദേശങ്ങളിലും മാത്രമേ പ്രചാരമുള്ളൂ.

കാക്കാരിശ്ശി നാടകം
കാക്കാരിശ്ശി നാടകത്തിന് പൊറാട്ടു നാടകത്തോട് സാദൃശ്യമുണ്ട്. പല പേരുകളില്‍ ഈ നാടോടി നാടകരൂപം അറിയപ്പെടുന്നു. കാക്കാലനാടകം, കാക്കരുകളി തുടങ്ങിയ പേരുകളും നിലവിലുണ്ട്. കാക്കാല സമുദായത്തിന്‍െറ മാത്രം നാടകമല്ല ഇത്. പൊറാട്ടു നാടകത്തിലെന്നപോലെ പെണ്‍വേഷവും പുരുഷവേഷവും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത് പുരുഷന്മാര്‍ തന്നെയാണ്. താളമേളങ്ങളുടെ അകമ്പടിയുണ്ട്. നര്‍മം തുളുമ്പുന്ന സംഭാഷണങ്ങളാണ് കാക്കാരിശ്ശി നാടകത്തിന്‍െറ ജീവന്‍.

പടയണി
ദാരിക നിഗ്രഹത്തിനുശേഷം ഭദ്രകാളിയുടെ കോപം ശമിപ്പിക്കാന്‍ വഴിതേടവെ, സുബ്രഹ്മണ്യന്‍ പരമശിവനോട് കാളിയുടെ കോലം ഉണ്ടാക്കിക്കാണിച്ചാല്‍ കോപം ശമിക്കുമെന്നു പറഞ്ഞത്രെ. ഇതാണ് പടയണിയുടെ പിറവിക്ക് നിദാനമായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. പരമശിവന്‍, ഭൂതഗണങ്ങള്‍, ദേവന്മാര്‍ എന്നിവര്‍ അന്നുകെട്ടിയ കോലങ്ങളുടെ രൂപമാണത്രെ പടയണി. വിളവെടുപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരനുഷ്ഠാനം കൂടിയാണ് പടയണി. പ്രകൃതിയുടെ കോപത്തില്‍നിന്നും രോഗം ദുര്‍മരണം എന്നിവയില്‍നിന്നുമൊക്കെ ദേശത്തെ രക്ഷിക്കാന്‍ വേണ്ടിയുള്ള ഒരുതരം പ്രാര്‍ഥന കൂടിയാണിത്. കോലംതുള്ളലിലെന്നപോലെ പാളയില്‍ കോലം വരച്ച് മുഖംമൂടിയാക്കിയാണ് പടയണിക്കോലക്കാര്‍ തുള്ളലില്‍ പങ്കെടുക്കുന്നത്. ഇതിലും ഒട്ടേറെ തരം കോലങ്ങളുണ്ട്. യക്ഷിക്കോലം, ഗന്ധര്‍വകോലം, കാലന്‍കോലം എന്നിങ്ങനെ.

കടുവകളി
ഓണത്തോടനുബന്ധിച്ച, വിനോദപ്രദമായ ഒരു കലയാണ് കടുവകളി. മുന്‍കാലങ്ങളില്‍ ക്ഷേത്രോല്‍സവങ്ങളോടനുബന്ധിച്ചായിരുന്നു കടുവകളി. ശരീരത്തില്‍ കടുവയുടെ നിറംപോലെ പുള്ളികള്‍ എഴുതി, കടുവയുടെ മുഖംമൂടിയും അണിഞ്ഞ് പുരുഷന്മാരാണ് കടുവകളിയില്‍ സംഘം ചേരുക. ഇതിന്‍െറ മറ്റൊരു പേര് പുലികളി എന്നാണ്. അകമ്പടിക്ക് ചെണ്ട തുടങ്ങിയ വാദ്യമേളങ്ങളും നിര്‍ബന്ധമാണ്. ഓണാഘോഷത്തോടനുബന്ധിച്ചാണ് പ്രധാനമായും ഇത് അരങ്ങേറുക.

കോല്‍ക്കളി
കോല്‍ക്കളി കേരളത്തിലെ വിവിധ സമുദായക്കാരുടെ ഇടയില്‍ പ്രചാരത്തിലുള്ള ഒരു നാടന്‍ വിനോദമാണ്. കോല്‍ക്കളിക്ക് കോലടിക്കളി, കമ്പടിക്കളി എന്നിങ്ങനെ പല പേരുകള്‍ ഉണ്ട്. എന്നാല്‍ മലബാറിലെ മുസ്ലിംകളുടെയും ഹിന്ദുക്കളുടെയും ക്രിസ്ത്യാനികളുടെയും കോല്‍ക്കളികള്‍ തമ്മില്‍ പ്രകടമായ വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. വന്ദനക്കളി, വട്ടക്കോല്‍, ചുറ്റിക്കോല്‍, തെറ്റിക്കോല്‍, ഇരുന്നുകളി, തടുത്തുകളി, താളക്കളി, ചവിട്ടിച്ചുറ്റല്‍, ചുറഞ്ഞു ചുറ്റല്‍, ചിന്ത്, ഒളവും പറവും തുടങ്ങി അറുപതോളം ഇനങ്ങള്‍ കോല്‍ക്കളിയില്‍ ഉണ്ട്. പ്രധാനമായും പുരുഷന്മാര്‍ ആണ് കോല്‍ക്കളിയില്‍ പങ്കെടുക്കാറുള്ളതെങ്കിലും സ്ത്രീകളും പങ്കു ചേരാറുണ്ട്. ഇതിനെ ‘കോലാട്ടം’ എന്നു പറയുന്നു. നൃത്തം ചെയ്യന്നവര്‍ (കോല്‍കളിക്കാര്‍) വട്ടത്തില്‍ ചുവടുവെച്ച് ചെറിയ മുട്ടുവടികള്‍ കൊണ്ട് താളത്തില്‍ അടിക്കുന്നു. അകമ്പടിഗാനം പതിയെ ഉയര്‍ന്ന് നൃത്തം തീരാറാവുന്നതോടേ ഉച്ചസ്ഥായിയിലാവുന്നു.
കണ്ണൂര്‍ അറക്കല്‍ അലി രാജാവിന്‍്റെ സ്ഥാനാരോഹണത്തിനായി , കളരി അഭ്യാസിയും സംഗീത താള ബോധങ്ങളില്‍ കഴിവുമുണ്ടായിരുന്ന ഹൈന്ദവ മുക്കുവ വിഭാഗത്തില്‍പെട്ട പൈതല്‍ മരക്കാര്‍ 1850കളില്‍ ചിട്ടപ്പെടുത്തിയതാണ് ഇന്നത്തെ കോല്‍ക്കളിയെന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. ക്ഷേത്രകലകള്‍ അവതരിപ്പിച്ച് പരിചയമുള്ള മരക്കാര്‍ താളങ്ങളുടെ അകമ്പടിയോടെ പുതിയ ഒരു കലക്ക് രൂപം നല്‍കുകയായിരുന്നു.
 
മാര്‍ഗംകളി
കേരളത്തിലെ ക്രൈസ്തവ അനുഷ്ഠാനകലാരൂപങ്ങളിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു നൃത്തരൂപമാണ് മാര്‍ഗംകളി. ഏ.ഡി. 52ല്‍ കേരളം സന്ദര്‍ശിച്ച തോമാ ശ്ളീഹായുടെ ചരിത്രവും മതപരിവര്‍ത്തനങ്ങളുമാണ് ഈ നൃത്തരൂപത്തിന്‍െറ ഇതിവൃത്തം. ഇതിനുപയോഗിക്കുന്ന ഗാനവിഭാഗത്തെ മാര്‍ഗംകളിപ്പാട്ട് എന്ന് പറയുന്നു.
സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ പൊതുവായ കലാരൂപമായി ഈ കലയെ ഉയര്‍ത്തിക്കാണിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും മാര്‍ഗംകളിയുടെ പ്രധായ പ്രയോക്താക്കള്‍ ക്നാനായ സമുദായക്കാരാണ്. 1600-നും 1700-നും ഇടക്കുള്ള കാലത്താണ് ഈ കളിയുടെ ഉത്ഭവം എന്നു കരുതുന്നു. നമ്പൂതിരിമാര്‍ക്കിടയില്‍ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന സംഘക്കളിയുമായി ഇതിന് വളരെയധികം സമാനതകള്‍ ഉണ്ടെന്ന് പറയുന്നു.
പന്ത്രണ്ടുപേരാണ് മാര്‍ഗം കളിയില്‍ പങ്കെടുക്കുന്നത്. കത്തിച്ചുവെച്ച തിരിവിളക്കിനു ചുറ്റുംനിന്ന് കൈകൊട്ടിപ്പാടിയാണ് മാര്‍ഗംകളി നടത്തുന്നത്. വിളക്ക് ക്രിസ്തുവിനേയും പന്ത്രണ്ടുപേര്‍ ക്രിസ്തുശിഷ്യന്മാരേയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. കളിയാശാന്‍ വായ്ത്താരി ചൊല്ലി പദം പാടുകയും വൃത്താകൃതിയില്‍ അണിനിരക്കുന്ന കളിക്കാര്‍ അതേറ്റുപാടി താളവും ചുവടും പിടിച്ച് നൃത്തസമാനമായ ചടുലതയോടെ അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യന്നു.
പ്രത്യേകവേഷവിധാനങ്ങളൊന്നുമില്ല. തലയിലൊരു കെട്ടും ഉടുമുണ്ടുമായിരുന്നു വേഷം. സ്ത്രീകള്‍ ചട്ടയും മുണ്ടുമുടുത്താണിതവതരിപ്പിച്ചുവരുന്നത്.

കളിയാട്ടം
തെയ്യം, തിറ എന്നിവ കെട്ടിയാടുന്നതിനെ പൊതുവെ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്ന പേരാണ് കളിയാട്ടം. സ്ഥിരമായി കളിയാട്ടം നടത്തുന്ന ഇടങ്ങളും വര്‍ഷങ്ങള്‍ കൂടുമ്പോള്‍ കളിയാട്ടം നടത്തുന്ന ഇടങ്ങളുമുണ്ട്. വര്‍ഷങ്ങള്‍ കൂടുമ്പോള്‍ മാത്രം കളിയാട്ടം അരങ്ങേറുന്നതിനെ ‘പെരുങ്കളിയാട്ടം’ എന്നാണ് സാധാരണ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. കാളിയും കാളി രൂപമാര്‍ന്ന ദേവതമാരുമാണ് കളിയാട്ടത്തിലെ പ്രധാനികള്‍. കാളിയാട്ടം പിന്നീട് കളിയാട്ടമായി മാറിയതാവാമെന്നും പറയുന്നു.

സംഘക്കളി
പാനേങ്കളി, യാത്രക്കളി, ചാത്തിരാങ്കം തുടങ്ങിയ പേരുകളില്‍ അറിയപ്പെടുന്ന സംഘക്കളി അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നവര്‍ നമ്പൂതിരിമാരായിരുന്നു.  തനി നാടന്‍ കലാരൂപമാണിത്. സദ്യയും വഞ്ചിപ്പാട്ടുകള്‍ തുടങ്ങിയവയുടെ ആലാപനവുമൊക്കെ ചാത്തിരാങ്കം അഥവാ സംഘക്കളിയുടെ ഭാഗമായുണ്ടാവും.

തിടമ്പുനൃത്തം
സവര്‍ണ വിഭാഗങ്ങള്‍ക്ക് പ്രധാന്യമുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിലാണ് തിടമ്പുനൃത്തം അരങ്ങേറുക. ദേവീദേവന്മാരുടെ വിഗ്രഹം തലയിലേറ്റി നമ്പൂതിരിമാര്‍ നടത്തുന്ന നൃത്തമാണിത്. മാരാര്‍ സമുദായത്തില്‍പ്പെട്ടവരാണ് നൃത്തത്തിന് താളം നല്‍കുക. നൃത്തത്തിന് വിളക്കുപിടിക്കുക നമ്പീശന്‍മാരോ പിഷാരടിമാരോ വാരിയരോ ഉണിത്തിരിമാരോ ആവാം. തലയില്‍വെക്കുന്ന വിഗ്രഹം അഥവാ തിടമ്പ് പൂമാലകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുന്ന പതിവുണ്ട്. തിടമ്പ് നൃത്തത്തിന് വിളക്കുപോലെത്തന്നെ പ്രധാനമാണ് വാദ്യവും. ചെണ്ട, ഇലത്താളം, കുഴല്‍, ശംഖ് തുടങ്ങിയ വാദ്യോപകരണങ്ങള്‍ ഉപയോഗിക്കും.

വള്ളംകളി
ഓണാഘോഷത്തോടനുബന്ധിച്ച് നടത്തുന്ന കേരളത്തിന്‍െറ തനതായ ജലോത്സവമാണ് വള്ളംകളി. പുന്നമടക്കായലില്‍ നടന്നുവരുന്ന നെഹ്റു ട്രോഫി വള്ളംകളി, ചമ്പക്കുളം മൂലം വള്ളംകളി, ആറന്‍മുള ഉതൃട്ടാതി വള്ളംകളി, കുമരകം വള്ളംകളി  തുടങ്ങി പ്രസിദ്ധമായ ഒട്ടേറെ ജലമേളകളുണ്ട്. ഓരോ ജലമേളക്കുമായി നീക്കിവെക്കപ്പെട്ട ചില വിശേഷ ദിവസങ്ങളുമുണ്ട്.  പല തരത്തിലുള്ള പരമ്പരാഗത വള്ളങ്ങളും വള്ളംകളിക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇവയില്‍ പ്രധാനം ചുണ്ടന്‍ വള്ളം ആണ്. വള്ളംകളിയില്‍ ഉപയോഗിക്കുന്ന മറ്റു വള്ളങ്ങള്‍ ചുരുളന്‍ വള്ളം, ഇരുട്ടുകുത്തി വള്ളം, ഓടി വള്ളം, വെപ്പു വള്ളം (വൈപ്പുവള്ളം), വടക്കന്നോടി വള്ളം, കൊച്ചുവള്ളം എന്നിവയാണ്. ഓരോ വള്ളംകളിക്കും അകമ്പടിയായി പാട്ടുകളും ഉപയോഗിക്കുന്നു.

കുത്തിയോട്ടം
കേരളത്തിന്‍െറ തെക്കന്‍ പ്രദേശങ്ങളിലാണ് കുത്തിയോട്ടത്തിന് പ്രചാരമുള്ളത്. അനുഷ്ഠാന കലാരൂപം തന്നെയാണിത്. ദേവീക്ഷേത്രങ്ങളിലും കാവുകളിലുമാണ് കുത്തിയോട്ടം നടക്കുക. ആണ്‍കുട്ടികളാണ് ഇതില്‍ പങ്കെടുക്കുക. രോഗങ്ങളില്‍നിന്നും മറ്റും രക്ഷപ്പെടുത്തിയതിനുള്ള വഴിപാടായും മറ്റുമാണ് ഇത് നടത്തപ്പെടുന്നത്. കേരളത്തില്‍ കുത്തിയോട്ടത്തിന് ഏറെ പ്രചാരമുള്ളത് ചെട്ടിക്കുളങ്ങരയിലാണ്. വ്രതം നിര്‍ബന്ധമാണ്. മെയ്വഴക്കം പ്രധാനമായ ഈ അനുഷ്ഠാനത്തില്‍ ചൂരല്‍, സ്വര്‍ണം, വെള്ളി എന്നിവകൊണ്ട് നിര്‍മിച്ച കമ്പുകള്‍ ശരീരഭാഗങ്ങളില്‍ കുത്തിയശേഷം വേഷക്കാരനെ വാദ്യമേളങ്ങളുടെ അകമ്പടിയോടെ ആനയിക്കും.

കണ്യാര്‍ക്കളി
അനുഷ്ഠാന നൃത്തമാണിത്. ഭഗവതിക്കാവുകളിലാണ് സാധാരണ കണ്യാര്‍ക്കളി. കണ്യാര്‍ക്കളിയുടെ ഒരു സവിശേഷത നൃത്തം നടക്കുന്നതിനൊപ്പം തന്നെ പൊറാട്ടുകള്‍ രംഗപ്രവേശം ചെയ്യുമെന്നതാണ്. രംഗത്ത് ഉപയോഗിക്കുന്ന വാദ്യങ്ങള്‍ ചെണ്ട, ഇലത്താളം, ചേങ്ങില, മദ്ദളം തുടങ്ങിയവ. മൂന്നുദിവസം നീളുന്ന കലാപ്രകടനം കൂടിയാണിത്.

ചവിട്ടുനാടകം
പോര്‍ച്ചുഗീസുകാരുടെ വരവിനുശേഷമാണ് ഈ കല കേരളത്തില്‍ രൂപം കൊണ്ടത്. ചവിട്ടുനാടകത്തിന് പല കലാരൂപങ്ങളുമായും അടുത്തബന്ധമുണ്ട്. യൂറോപ്പില്‍ പ്രചാരമുള്ള ‘ഓപ്പെറ’ എന്ന സംഗീത നാടകത്തിന്‍െറ പകര്‍പ്പാണ് ചവിട്ടുനാടകമെന്ന് അഭിപ്രായമുണ്ട്. ക്രൈസ്തവരായിരുന്നു ചവിട്ടുനാടകം അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നത്. ബൈബിളില്‍നിന്നും ചരിത്രത്തില്‍നിന്നും ചില കഥാസന്ദര്‍ഭങ്ങള്‍ ചവിട്ടുനാടകം സ്വീകരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ഏറെ പരിശീലനം ആവശ്യമുള്ള കലാരൂപമാണിത്. അഭിനയത്തിനും നൃത്തത്തിനും സംഗീതത്തിനുമൊക്കെ ചവിട്ടുനാടകത്തില്‍ പ്രാധാന്യമുണ്ട്.
തമിഴുകലര്‍ന്ന ഭാഷയാണ് ചവിട്ടുനാടകങ്ങളില്‍ അധികവും ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ചവിട്ടുനാടകം പ്രധാനമായും താണ്ഡവപ്രധാനമാണ് .ചുവടുകള്‍ അടിസ്ഥാനപരമായി 12 എണ്ണമായി തരംതിരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു .സല്‍ക്കഥാപാത്രങ്ങള്‍ക്കും ക്രൗര്യസ്വഭാവമുള്ള കഥാപാത്രങ്ങള്‍ക്കും പ്രത്യേകം ചുവടുകള്‍ നിഷ്കര്‍ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. വേഷവിധാനമാകട്ടെ കണ്ണഞ്ചിപ്പിക്കുന്നതും ഭംഗിയും മേന്മയും ഉള്ളതുമാണ്. പടയാളികളുടെ വേഷങ്ങള്‍ പഴയ ഗ്രേക്കോ-റോമന്‍ ഭടന്മാരെ ഓര്‍മ്മിപ്പിക്കുന്നതുമാണ് .ആദ്യത്തെ ചവിട്ടുനാടകം’ കാറള്‍സ്മാന്‍ ചരിതം’ ആണെന്നു കരുതുന്നവരുണ്ട് .

പാവക്കൂത്ത്
പാവക്കൂത്തിന് നമ്മുടെ നാട്ടില്‍ മറ്റൊരു പേരുകൂടിയുണ്ട്-പാവകളി. മുന്‍കാലങ്ങളില്‍ പാവകളിക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്ന പാവകളെ ഓലകൊണ്ടാണ് ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നത്. പിന്നീട് തോല്‍ ഉപയോഗിച്ചായി പാവനിര്‍മാണം. ഇതോടെയാവാം തോല്‍പ്പാവക്കൂത്തിന്‍െറ വരവ്. ക്ഷേത്രങ്ങള്‍ക്കു സമീപം തന്നെയാണ് തോല്‍പ്പാവക്കൂത്തും അരങ്ങേറുക. ഇതിനായി പ്രത്യേകം കളരിയരങ്ങ് (കൂത്തുമാടം) കെട്ടിയുണ്ടാക്കും. ഓണാവസരങ്ങളില്‍ ‘ഓണക്കളി പാവക്കൂത്ത്’ എന്നൊരു തരം പാവകളി പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. കേരളത്തില്‍ മാത്രമല്ല ഏഷ്യ, യൂറോപ്പ് തുടങ്ങിയ വന്‍കരകളിലെ പല ദേശങ്ങളിലും പാവക്കൂത്ത് അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
പാവകളിയെ പൊതുവെ രണ്ടായി തരം തിരിച്ചുകാണാറുണ്ട്. പരമ്പരാഗതം, ആധുനികം എന്നിവയാണവ. ഇന്ത്യ, ജപ്പാന്‍ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളില്‍ പരമ്പരാഗത രീതിയിലുള്ള പാവകളിയാണ് പിന്തുടര്‍ന്ന് പോരുന്നത്. എന്നാല്‍, ആധുനിക നിര്‍മാണ വസ്തുക്കളുടെ ആധിപത്യവും പുതിയ ശാസ്ത്രശാഖകളുമായിട്ടുള്ള അടുപ്പവും മൂലം പാവകളിക്ക് പുതിയ മാനങ്ങള്‍ സൃഷ്ടിക്കാന്‍ കളിക്കാര്‍ക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. പടിഞ്ഞാറന്‍ രാജ്യങ്ങളിലും ജപ്പാനിലും ഇത്തരം പരീക്ഷണങ്ങള്‍ കൂടുതല്‍ നടന്നിട്ടുണ്ടത്രെ. ജിം ഹെല്‍സന്‍ രൂപം നല്‍കിയ മപ്പറ്റ്ഷോ, (മാരിയോനെറ്റ് +പപ്പറ്റ് ഷോ) എന്ന പരിപാടി ഇതിനുദാഹരണമാണ്.

തീയാട്ട്
തെയ്യാട്ടം തന്നെയാണ് തീയാട്ടെന്ന് വാദിക്കുന്നവരുണ്ട്. ക്ഷേത്രങ്ങളിലാണ് പ്രധാനമായും ഈ കലാരൂപം അരങ്ങേറുന്നത്. തീയാട്ടുകള്‍ പ്രധാനമായും രണ്ടുതരമാണ്. ഭദ്രകാളി തീയാട്ട്, അയ്യപ്പന്‍ തീയാട്ട് എന്നിവയാണവ. ഭദ്രകാളി തീയാട്ടില്‍ ഭദ്രകാളിയുടെ വേഷമണിഞ്ഞ നര്‍ത്തകന്‍ താളത്തിനനുസരിച്ച് നൃത്തം ചെയ്യുന്നു. തീയാടികള്‍ എന്നറിയപ്പെടുന്ന വിഭാഗക്കാരാണ് തീയാട്ട് നടത്തുക. ഭദ്രകാളി തീയാട്ട് നടത്തുന്നവര്‍ തീയാട്ടുണ്ണികളെന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

കുമ്മാട്ടി
തൃശൂര്‍,പാലക്കാട്, വയനാട് തുടങ്ങിയ ജില്ലകളില്‍ പ്രചാരത്തിലുള്ള ഒരു നാടന്‍ കലാരൂപമാണ് കുമ്മാട്ടി. തൃശൂര്‍ പട്ടണത്തില്‍ കിഴക്കുമ്പാട്ടുകര ദേശക്കാര്‍ ഓണത്തോടനുബന്ധിച്ച് ആഘോഷിക്കുന്നു. പാലക്കാട്, വയനാട് ജില്ലകളുടെ ചില ഭാഗങ്ങളില്‍ കുമ്മാട്ടി ദേവപ്രീതിക്കായും വിളവെടുപ്പിനോട് അനുബന്ധിച്ചും ആഘോഷിക്കുന്നു. ഈ ഭാഗങ്ങളില്‍ ഓണത്തപ്പനെ വരവേല്‍ക്കാനായും കുമ്മാട്ടി ആഘോഷിക്കുന്നുണ്ട്. കാലദോഷം തീര്‍ക്കാനും കുട്ടികളെ ആഹ്ളാദിപ്പിച്ച് അവര്‍ക്ക് നന്മനേരാനുമെത്തുന്ന കുമ്മാട്ടിക്കൂട്ടങ്ങള്‍ക്ക് പിന്നിലെ ഐതിഹ്യം ശിവനും അര്‍ജുനനുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. പുല്ലില്‍ നെയ്ത വസ്ത്രം ധരിച്ചാണ് കുമ്മാട്ടിക്കളിക്കാര്‍ ചുവടുവെക്കുന്നത്.  കുമ്മാട്ടിക്കളിക്കാര്‍ വീടുകള്‍ കയറിയിറങ്ങി ജനങ്ങളെ പ്രീതിപ്പെടുത്തി ഉപഹാരങ്ങള്‍ സ്വീകരിക്കും. ചെണ്ടയാണ് പ്രധാന പിന്നണി വാദ്യം. കൂടാതെ തകില്‍,ചേങ്ങില, നാദസ്വരം എന്നിവയും ഉപയോഗിക്കുന്നു.

മുടിയേറ്റ്
തെക്കന്‍ പ്രദേശങ്ങളിലും മധ്യകേരളത്തിലുമാണ് മുടിയേറ്റ് എന്ന അനുഷ്ഠാന കലാരൂപത്തിന് പ്രചാരം. ഭദ്രകാളിയുടെ കഥയാണ് പ്രതിപാദ്യം. കുറുപ്പന്മാരും മാരയാന്മാരുമാണ് മുടിയേറ്റ് നടത്തുന്നത്. ദാരിക നിഗ്രഹത്തിനുശേഷം ഭൂമിയിലെത്തിയ കാളിയെ സമാധാനിപ്പിക്കുന്നതാണ് മുടിയേറ്റിലെ കഥ. പഞ്ചവര്‍ണപ്പൊടികള്‍ ഉപയോഗിച്ച് കാളിയുടെ കളംവരക്കും. തുടര്‍ന്ന് കളംപൂജ, കളംപാട്ട്, താലപ്പൊലി എന്നിവയുണ്ടാവും. പിന്നെ തിരിയുഴിച്ചില്‍ കഴിഞ്ഞ് കളംമായ്ക്കും. പിന്നീടാണ് മുടിയേറ്റ്. മുടിയേറ്റില്‍ ഭദ്രകാളി, ദാരികന്‍, ശിവന്‍, നാരദന്‍, ദാനവേന്ദ്രന്‍, കോയിമ്പാടര്‍, കൂളി എന്നീ കഥാപാത്രങ്ങളുണ്ട്. കഥാപാത്രങ്ങള്‍ക്ക് മുഖത്തുതേപ്പും കിരീടവുമൊക്കെ നിര്‍ബന്ധമാണ്.

ഗരുഡന്‍ തൂക്കം
ഉത്തരകേരളത്തില്‍ പ്രചാരമില്ലാത്ത അനുഷ്ഠാന കലാപ്രകടനമാണിത്. കാളീക്ഷേത്രങ്ങളിലാണ് ഈ അനുഷ്ഠാന കല അരങ്ങേറുന്നത്. വില്ലില്‍തൂക്കം എന്നാണിതിന്‍െറ മറ്റൊരു പേര്. ദാരികവധത്തിനുശേഷം കാളിയുടെ കോപമടക്കാനായി ഗരുഡന്‍ നൃത്തം ചെയ്തു എന്ന വിശ്വാസമാണ് ഗരുഡന്‍ തൂക്കത്തിനടിസ്ഥാനം.

കോലം തുള്ളല്‍
ഗണക സമുദായത്തില്‍പെട്ടവര്‍ നടത്തുന്ന നര്‍ത്തന കലാരൂപമാണ് കോലംതുള്ളല്‍. ഭവഗതി ക്ഷേത്രങ്ങളിലും വീടുകളിലും അരങ്ങേറുന്നു. വീടുകളില്‍ ബാധോച്ചാടനത്തിനാണ് ഇതു നടത്തുന്നത്. ഇതിന്‍െറ പാട്ടിന് ഗന്ധര്‍വന്‍പാട്ട് എന്നാണ് പേര്. മാരന്‍പാട്ട് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. കോലങ്ങള്‍ യക്ഷിക്കോലം, മാടന്‍കോലം, പക്ഷിക്കോലം തുടങ്ങിയ പേരുകളില്‍ അറിയപ്പെടുന്നു. ദക്ഷിണകേരളത്തിലാണ് പ്രചാരം. ക്ഷേത്രങ്ങളില്‍ ‘പടയണി’ എന്ന കലാരൂപത്തോടനുബന്ധിച്ചാണ് കോലം തുള്ളല്‍ നടക്കുക. കോലംതുള്ളലില്‍ പാളകളിലാണ് ദേവതകളുടെ മുഖങ്ങള്‍ ചിത്രീകരിക്കുക.

കുറത്തിയാട്ടം
കേരളത്തില്‍ രണ്ടുതരം കുറത്തിയാട്ടങ്ങളുണ്ട്. സംഗീതനാടകങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വടക്കന്‍ കുറത്തിയാട്ടവും തെക്കന്‍ കുറത്തിയാട്ടമെന്ന ക്ഷേത്രകലയും. വടക്കന്‍ കുറത്തിയാട്ടത്തില്‍ ഗാനങ്ങള്‍ക്കാണ് പ്രാധാന്യം. എന്നാല്‍, തെക്കന്‍ കുറത്തിയാട്ടം സംഭാഷണപ്രധാനമത്രെ. വടക്കന്‍ കുറത്തിയാട്ടത്തില്‍ പൂരത്തിനുപോയ കുറത്തിയും കുറവനും പൂരസ്ഥലത്തെ തിരക്കില്‍പെട്ട് രണ്ടിടത്താവുകയും ഇതിന്‍െറ പേരില്‍ കലഹിച്ച് ശേഷം ഒന്നാവുന്നതുമാണ് പ്രമേയം. തെക്കന്‍ കുറത്തിയാട്ടത്തില്‍ പാര്‍വതി, മഹാലക്ഷ്മി സങ്കല്‍പത്തിലുള്ള കുറത്തിവേഷക്കാര്‍  തങ്ങളുടെ ഭര്‍ത്താക്കന്മാരെ പഴിക്കുകയും സരസ്വതിയുടെ സങ്കല്‍പത്തിലുള്ള ഒരു കുറത്തി രംഗപ്രവേശം ചെയ്ത് തര്‍ക്കം അവസാനിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

കോലാട്ടം
സ്ത്രീകളുടെ വിനോദകലയാണ്. വട്ടത്തില്‍ നടന്ന് പാട്ടുപാടി കോലടിച്ചുകളിക്കുകയാണ് രീതി. ചുവടുകളുടെ കാര്യത്തില്‍ കോലാട്ടത്തിന് തിരുവാതിരക്കളിയോട് ബന്ധമുണ്ട്.

തിരുവാതിരക്കളി
ധനു മാസത്തിലെ തിരുവാതിര നാളില്‍ അരങ്ങേറുന്ന കളിയാണ് തിരുവാതിരക്കളി. മുന്‍കാലങ്ങളില്‍ ഇരുപത്തിയെട്ടു ദിവസം നീണ്ട വിവിധ പരിപാടികളോടെയായിരുന്നു തിരുവാതിര ആഘോഷിച്ചിരുന്നത്. നേരം പുലരാന്‍ ഏഴര നാഴികയുള്ളപ്പോള്‍ സ്ത്രീകള്‍ സംഘം ചേര്‍ന്ന് കുളിക്കാന്‍ കടവിലെത്തുകയും വിവിധതരം വിനോദങ്ങളില്‍ പങ്കുചേരുകയും ചെയ്യുമായിരുന്നു.  ഗംഗയുണര്‍ത്തല്‍, കുളംതുടിക്കല്‍ തുടങ്ങിയവയാണ് ഇതോടനുബന്ധിച്ച ചടങ്ങുകള്‍. തുടര്‍ന്ന് ഊഞ്ഞാലാട്ടം, മാണിക്യ ചെമ്പഴുക്ക തുടങ്ങിയ വിനോദങ്ങളില്‍ ഏര്‍പ്പെടും. തുടര്‍ന്നാണ് പാട്ടുകള്‍ പാടിക്കളിക്കുക. ഈ വട്ടം ചേര്‍ന്നുള്ള കളിക്ക് പില്‍ക്കാലത്ത് കിട്ടിയ പേരാണ് തിരുവാതിരക്കളി. ദേവീദേവന്മാരെക്കുറിച്ചുള്ള സ്തുതികളാണ് ഈ അവസരത്തില്‍ പാടുക.

വേലകളി
ആയോധനപരമായ വേലകളിയും അനുഷ്ഠാന കലയാണ്. ക്ഷേത്രങ്ങളിലാണ് വേലകളി അരങ്ങറുക. വേഷം വീരയോദ്ധാക്കളുടേതാണ്. ഇലത്താളം, മദ്ദളം, കൊമ്പ് തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങളാണ് വേലകളിയില്‍. ദക്ഷിണ കേരളമാണ് വേലകളിയുടെയും അരങ്ങ്. അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രം, തിരുവനന്തപുരം ശ്രീപത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങളില്‍ വേലകളി നടക്കുന്നു.

കഥകളി
കേരളത്തിന്‍്റെ തനതായ ശാസ്ത്രീയ ദൃശ്യകലാരൂപമാണ് കഥകളി. ശാസ്ത്രക്കളി, ചാക്യാര്‍കൂത്ത്, കൂടിയാട്ടം, കൃഷ്ണനാട്ടം, അഷ്ടപദിയാട്ടം, ദാസിയാട്ടം, തെരുക്കൂത്ത്, തെയ്യ, തിറ, പടയണി തുടങ്ങിയ ക്ളാസിക്കല്‍-നാടന്‍ കലാരൂപങ്ങളുടെ സ്വാംശീകരണം കഥകളിയില്‍ ദൃശ്യമാണ്. 17, 18 നൂറ്റാണ്ടുകളിലായി വികസിതമായ ഈ കലാരൂപം ഒരുകാലത്ത് വരേണ്യവിഭാഗങ്ങള്‍ക്കിടയില്‍ മാത്രം ഒതുങ്ങിനിന്നിരുന്നുവെങ്കിലും ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ മഹാകവി വള്ളത്തോള്‍ അടക്കമുള്ള ഉത്പതിഷ്ണുക്കളുടെ ശ്രമഫലമായി ഇന്ന് ലോകപ്രസിദ്ധി കൈവരിച്ചിരിക്കുന്നു .
അഭിനയ, നൃത്ത, സംഗീത കലകളുടെ സമന്വയമെന്ന് കഥകളിയെ വിശേഷിപ്പിക്കാം. ആട്ടക്കഥയാണ് കഥകളിയുടെ സാഹിത്യരൂപം. ചരിത്രം ആദ്യത്തെ ആട്ടക്കഥാ രചയിതാവായി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് കൊട്ടാരക്കര തമ്പുരാനെയാണ്. പിന്നീട് സംസ്കൃത ഭാഷയില്‍ ആട്ടക്കഥകള്‍ ഒട്ടേറെയുണ്ടായി. ഇരയിമ്മന്‍ തമ്പിയും ഉണ്ണായി വാര്യരും കോട്ടയത്തു തമ്പുരാനുമൊക്കെ ആട്ടക്കഥാ സാഹിത്യരംഗത്തെ മഹാരഥന്മാരാണ്. അനായാസം നേടാവുന്നതല്ല കഥകളി ആസ്വാദന ശേഷി.  അഞ്ചുതരം വേഷങ്ങളുണ്ട് കഥകളിയില്‍. പച്ച, കത്തി, താടി, കരി, മിനുക്ക് എന്നിവയാണവ. ഇന്ദ്രന്‍, നളന്‍, കൃഷ്ണന്‍, അര്‍ജുനന്‍, ധര്‍മപുത്രര്‍ എന്നിവര്‍ പച്ചയും രാവണന്‍, ശിശുപാലന്‍, കംസന്‍, ദുര്യോധനന്‍ എന്നിവര്‍ കത്തിയും ബാലി, കലി, ഹനുമാന്‍ എന്നിവര്‍ താടിയും ധരിക്കുന്നു. താടിയില്‍ ചുവന്നതാടി, വെള്ളത്താടി, കറുത്തതാടി എന്നിങ്ങളെ വകഭേദങ്ങളുണ്ട്.
ബാലിക്ക് ചുവന്ന താടിയും ഹനുമാന് വെള്ളത്താടിയും കലിക്ക് കറുത്തതാടിയും വേഷമായി പറയുന്നു. കരിവേഷം ശൂര്‍പ്പണഖ, സിംഹിക തുടങ്ങിയവര്‍ക്കാണ്. ദൂതര്‍, സാരഥി, ബ്രാഹ്മണന്‍, സന്യാസി, സ്ത്രീ എന്നിവരാണ് മിനുക്കുവേഷധാരികള്‍. കേളി എന്ന ചടങ്ങ് കഥകളിയുടെ ആരംഭത്തിലുണ്ട്. കളിവിളക്ക് അരങ്ങത്ത് കത്തിച്ചുവെക്കുന്ന വിളക്കാണ്. ചെണ്ട, മദ്ദളം, ചേങ്ങില, ഇലത്താളം എന്നീ വാദ്യങ്ങള്‍ ഉപയോഗിക്കുന്നു.

ദഫ്മുട്ട്
ദഫ്മുട്ട് മുസ്ലിം സമുദായത്തില്‍ പ്രചാരം സിദ്ധിച്ച കലാരൂപമാണ്. കേരളത്തിന്‍െറ വടക്കന്‍ ഗ്രാമങ്ങളിലാണ് പ്രചാരം. ദഫ് എന്ന വാദ്യോപകരണം നിര്‍ബന്ധമാണ്. മരംകൊണ്ട് രൂപപ്പെടുത്തി, കാളത്തോല്‍ പൊതിഞ്ഞ വാദ്യോപകരണമാണിത്. കളിയില്‍ ഗുരുവാണ് പ്രധാനി. അദ്ദേഹം പാടിക്കൊടുക്കുന്ന പാട്ട് കളിക്കാര്‍ ഏറ്റുചൊല്ലി ദഫിന്‍െറ താളത്തിനൊപ്പിച്ച് ചുവടുവെക്കുന്നു. ദഫ്മുട്ട് മദീനയില്‍നിന്നും കേരളത്തിലേക്ക് വന്നുവെന്നാണ് വിശ്വാസം. കല്യാണം, സുന്നത്ത് തുടങ്ങിയ സന്ദര്‍ഭങ്ങള്‍ ദഫ്മുട്ടിന് പ്രധാനമാണ്. മോയിന്‍കുട്ടി വൈദ്യരുടെ പ്രസിദ്ധകൃതിയായ ബദ്റുല്‍ മുനീര്‍ ഹുസ്നുല്‍ ജമാല്‍, ബദര്‍ പടപ്പാട്ട് തുടങ്ങിയവ ദഫ്മുട്ടിന് ഉപയോഗിച്ചു കാണുന്നു.

തുമ്പിതുള്ളല്‍
ഇതും സ്ത്രീകളുടെയും പെണ്‍കുട്ടികളുടെയും വിനോദമാണ്. പ്രധാനമായും ഓണത്തോടനുബന്ധിച്ചാണ് ഈ വിനോദകല അരങ്ങേറുക. മരച്ചില്ലയുമായി മധ്യത്തിലിരിക്കുന്ന സ്ത്രീക്ക് ചുറ്റും നടന്ന് മറ്റുള്ളവര്‍ മരച്ചില്ലകള്‍കൊണ്ട് അവളെ (തുമ്പിയെ) തല്ലുന്നു. അങ്ങനെ അവള്‍ തുമ്പിയായി ‘തുള്ളാന്‍’ ആരംഭിക്കുന്നു. പിന്നെ ചുറ്റുംനിന്ന് തല്ലിയവരുടെ പിറകെ ഓടും. ഓടുന്ന തുമ്പിയെ ശാന്തയാക്കാന്‍ മറ്റൊരു പാട്ടുപാടും. അതോടെ ‘തുമ്പി’ തുള്ളല്‍ നിര്‍ത്തും. കേരളത്തില്‍ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളില്‍ തുമ്പിതുള്ളലിനായി വിവിധതരം പാട്ടുകള്‍ ഉപയോഗിക്കുന്നു.

അറബനമുട്ട്
മുസ്ലിം സമുദായത്തിന്‍െറ കലാപ്രകടനമാണിത്. അറബന എന്നറിയപ്പെടുന്ന ദഫിനോട് സാമ്യമുള്ള ഒരു വാദ്യോപകരണമാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. മൃഗതോല്‍ ഉപയോഗിച്ചാണ് ‘അറബന’ എന്ന വാദ്യോപകരണം നിര്‍മിക്കുന്നത്.

യക്ഷഗാനം
കേരളത്തില്‍ കാസര്‍കോട് ജില്ലയില്‍ മാത്രമാണ് യക്ഷഗാനത്തിന് പ്രചാരം. കാരണം കര്‍ണാടകത്തില്‍നിന്ന് ആവിര്‍ഭവിച്ചുവന്നതാണിത്. ‘വയലാട്ടം’ എന്നും പേരുണ്ട്. കഥകളിയുമായി യക്ഷഗാനത്തിന് ബന്ധം കല്‍പിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. രാമായണത്തിലെയും മഹാഭാരതത്തിലെയും ഭാഗവതത്തിലെയും കഥകളെ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തിയാണ് യക്ഷഗാനം അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. നൃത്ത, അഭിനയ, സംഗീത പ്രധാനമായ യക്ഷഗാനത്തില്‍ വാദ്യമേളങ്ങളും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ചെണ്ട, മദ്ദളം, ഇലത്താളം തുടങ്ങിയവയാണ് വാദ്യോപകരണങ്ങള്‍.

പരിചമുട്ടിക്കളി
പരിചകളി എന്നും പരിചമുട്ടുകളിയെന്നും പരിച മുട്ടിക്കളിയെന്നുമൊക്കെ ഇതറിയപ്പെടുന്നു. ദക്ഷിണ കേരളത്തിലും മധ്യകേരളത്തിലുമാണ് പ്രചാരം. ക്രിസ്ത്യന്‍, മുസ്ലിം, ഹിന്ദു സമൂഹങ്ങളില്‍ ഈ കളിക്ക് പ്രചാരമുണ്ട്. ആഘോഷങ്ങളോടനുബന്ധിച്ചും ആചാരങ്ങളോടനുബന്ധിച്ചും ഈ കളി അരങ്ങേറാറുണ്ട്. ഓരോ മത വിശ്വാസികളും അവരവര്‍ക്ക് ചേര്‍ന്ന പാട്ടുകള്‍ തെരഞ്ഞെടുത്ത് ഉപയോഗിക്കുന്നു. പരിചമുട്ടിക്കളിക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്ന പരിച നിര്‍മിക്കുന്നത് പ്രധാനമായും മുരുക്ക് എന്ന വൃക്ഷം ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയാണ്.

ഓട്ടന്‍തുള്ളല്‍
കുഞ്ചന്‍ നമ്പ്യാരാണ് ക്ഷേത്രകലാരൂപമായ ഓട്ടന്‍തുള്ളലിന്‍െറ ജനയിതാവ്. സാമുദായിക വിമര്‍ശം മുഖമുദ്രയായിട്ടുള്ള ഈ കലാരൂപം അഭിനയപ്രധാനമാണ്. ചാക്യാര്‍കൂത്തിന് പകരമായാണ് കുഞ്ചന്‍ നമ്പ്യാര്‍ ഓട്ടന്‍തുള്ളല്‍ അവതരിപ്പിച്ചത്. മൂന്നു നൂറ്റാണ്ടിന്‍െറ ചരിത്രമുണ്ട് തുള്ളലിന്. എങ്കിലും വേഷവിധാനത്തിലോ ചമയങ്ങളിലോ സാഹിത്യഭംഗിയിലോ വലിയ മാറ്റങ്ങളൊന്നും വന്നിട്ടില്ല. തുള്ളല്‍ മൂന്നു വിധം. ഓട്ടന്‍തുള്ളല്‍, ശീതങ്കന്‍ തുള്ളല്‍, പറയന്‍തുള്ളല്‍. വേഷം, തുള്ളല്‍ കൃതികളുടെ വൃത്തം തുടങ്ങിയവ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഈ വിഭജനം. ഉടുത്തുകെട്ടി കാല്‍ചിലങ്കയണിഞ്ഞ് വേദിയിലെത്തുന്ന തുള്ളല്‍ക്കാരന്‍ പാട്ടിലൂടെയാണ് കഥ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ആക്ഷേപഹാസ്യവും നര്‍മവും സാമൂഹിക വിമര്‍ശവുമൊക്കെ തുള്ളലിലുണ്ട്. തൊപ്പി മദ്ദളം, കൈമണി തുടങ്ങിയവയാണ് വാദ്യോപകരണങ്ങള്‍. തുള്ളല്‍ക്കാരന്‍ പാടുന്നപാട്ട് മറ്റൊരാള്‍ ഏറ്റുപാടുന്നതും തുള്ളലിലെ രീതിയാണ്.
 
മോഹിനിയാട്ടം
മോഹിനിയാട്ടം ശൃംഗാരരസ പ്രധാനമായ നൃത്തവിശേഷമാണ്. കേരളമാണ് മോഹിനിയാട്ടത്തിന്‍െറ ജന്മദേശം. പ്രാചീന കേരളത്തിലെ ‘ദേവദാസിയാട്ട’ത്തില്‍നിന്നാണ് മോഹിനിയാട്ടം പിറവിയെടുത്തതെന്ന് അനുമാനിക്കുന്നു. എ.ഡി 16ാം നൂറ്റാണ്ടിലാവാം മോഹിനിയാട്ടത്തിന്‍െറ ജനനം. ലാസ്യം, താണ്ഡവം എന്നിവയാണ് നൃത്തരൂപങ്ങള്‍. മോഹിനിയാട്ടത്തിന് ലാസ്യത്തോടാണ് ബന്ധം. കേരളീയമായ വസ്ത്രധാരണരീതികളും ആഭരണങ്ങളും മോഹിനിയാട്ടത്തിനുണ്ട്.
കസവുകരയുള്ള വെളുത്തചേല ഞൊറിഞ്ഞുടുക്കുകയും കസവുതുന്നിയ ബ്ളൗസ് അണിയുകയും ചെയ്യും. നെറ്റിച്ചുട്ടി, കൊടക്കടുക്കന്‍, കാതില്‍തോട എന്നിവയും ശിരസ്സില്‍ സൂര്യന്‍, ചന്ദ്രന്‍ എന്നീ ആഭരണങ്ങളും നാഗപടത്താലിയും പവന്‍മാലയും കാല്‍ച്ചിലങ്കയും കാപ്പും അണിഞ്ഞാണ് നര്‍ത്തകിയുടെ രംഗപ്രവേശം.
 
പാഠകം
പുരാണ കഥാകഥന രീതിയാണ് പാഠകം. നമ്പ്യാര്‍ സമുദായത്തില്‍പ്പെട്ടവരാണ് പാഠകം അവതരിപ്പിക്കുക. ചാക്യാര്‍കൂത്തില്‍ കാണുന്നതരം ഫലിത പ്രയോഗങ്ങളൊന്നും തന്നെ പാഠകത്തില്‍ കാണില്ല. ഗൗരവതരമാണ് പാഠകത്തിന്‍െറ ആഖ്യാനമെന്ന് പൊതുവെ പറയാം. അനുഷ്ഠാനങ്ങള്‍, വാദ്യോപകരണങ്ങള്‍ തുടങ്ങിയവയുടെ അകമ്പടിയൊന്നും പാഠകത്തിന് ആവശ്യമില്ല. നമ്പ്യാര്‍ പാഠകം പറയാനെത്തുന്നത് ലളിതമായ വേഷവിധാനങ്ങളോടെയാണ്. ക്ഷേത്ര പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് പാഠകത്തിന്‍െറയും അവതരണം.

പഞ്ചവാദ്യം
കേരളീയ മേളങ്ങളില്‍ പ്രഥമസ്ഥാനത്താണ് പഞ്ചവാദ്യം. പ്രണവശബ്ദാധിഷ്ഠിതമാണ് പഞ്ചവാദ്യമെന്നാണ് ശാസ്ത്രം. പഞ്ചവാദ്യമെന്നാല്‍ അഞ്ച് വാദ്യങ്ങള്‍. തിമില, മദ്ദളം, ഇടയ്ക്ക, കൊമ്പ്, ഇലത്താളം. ഒരുകാലത്ത് ക്ഷേത്രകല മാത്രമായിരുന്ന പഞ്ചവാദ്യം ഇന്ന് ഉത്സവങ്ങളിലും പ്രധാനമത്രെ.

നങ്ങ്യാര്‍കൂത്ത്
നങ്ങ്യാര്‍കൂത്തും സംസ്കൃത നാടകാവതരണമാണ്. ക്ഷേത്രകലാരൂപമാണ് ഇതും. അനുഷ്ഠാനപരമായ ലാസ്യനൃത്തമായ നങ്ങ്യാര്‍കൂത്ത് എ.ഡി ഒമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ ചാക്യാര്‍കൂത്തിനൊപ്പംതന്നെ പിറവിയെടുത്തു. നങ്ങ്യാര്‍ എന്നിയപ്പെടുന്ന നമ്പ്യാര്‍ സമുദായത്തില്‍പ്പെട്ട സ്ത്രീകളാണ് നങ്ങ്യാര്‍കൂത്ത് അവതരിപ്പിക്കുക. ശ്രീകൃഷ്ണചരിതമാണ് നങ്ങ്യാര്‍കൂത്തിലെ കഥ. കൂത്തമ്പലങ്ങളിലാണ് നങ്ങ്യാര്‍കൂത്തും നടക്കുക. ശ്രീകൃഷ്ണകഥ പന്ത്രണ്ടുദിവസം കൊണ്ടവതരിപ്പിക്കുന്ന ഏകാംഗ നൃത്തരൂപമാണിത്.